PL210533B1 - Mosiądz odlewniczy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest bezołowiowy mosiądz odlewniczy, znajdujący zastosowanie do wytwarzania armatury wodnej, gazowej, cieplnej i ciśnieniowej, na obudowy części maszyn oraz koszyki łożysk tocznych.

Do wytwarzania armatury wodnej, gazowej, cieplnej i ciśnieniowej, na obudowy części maszyn oraz koszyki łożysk tocznych stosuje się mosiądze o bardzo dobrej lejności i własnościach wytrzymałościowych, a także odpornych korozyjnie. Najlepiej warunki te spełniają mosiądze zawierające w swym skł adzie toksyczny Pb.

Z polskiej normy PN-91/H-87026 znany jest mosią dz oł owiowy oznaczony CuZn39Pb2 (MO59), który w swoim składzie zawiera wagowo: 57,0-60,0% Cu, 1,0-2,5% Pb, maksymalnie 0,05% Bi, maksymalnie 0,7% Sn, maksymalnie 0,3% Al, maksymalnie 0,5% Fe, maksymalnie 0,05% P, maksymalnie 0,5% Ni, maksymalnie 1,0% Mn, resztę stanowi Zn.

Z normy PN-EN 1982:2002 znany jest stop miedzi CuZn39Pb1AI-C (CC754S) zawierają cy wagowo: 58,0-63,0% Cu, 0,5-2,5% Pb, maksymalnie 1,0% Sn, maksymalnie 0,8% Al, maksymalnie 0,7% Fe, maksymalnie 0,02% P, maksymalnie 1,0% Ni, maksymalnie 0,5% Mn, maksymalnie 0,05% Si, resztę stanowi Zn.

Znane są też inne stopy o dobrej lejności, wysokich własnościach wytrzymałościowych i dobrej odporności korozyjnej, jak przykładowo znany z opisu patentowego JP 2001064742 stop miedzi zawierający wagowo: 0,2-4% Sn, 5-35 Zn, 0,1-4% Pb i/lub Bi, 0,5-7% Si, 0,001-0,5% P, 0,05-2% (Al i/lub Ni i/lub Mg i/lub Sb), resztę stanowi Cu.

Z opisu patentowego CA 2151994 znany jest stop miedzi zawierają cy wagowo: 3-9% Sn, 0-1% Zn, 0-35% Pb, 0-0,3% P, 2,5-9% Bi, 0-2%Ni, resztę stanowi Cu.

Z opisu patentowego US 4879094 znany jest odlewniczy stop miedzi zawierający wagowo: 1-12% Sn, 5-15% Zn, 1,5-7% Bi, resztę stanowi Cu.

Z polskiego zgłoszenia patentowego P-378845 jest znany bezołowiowy mosiądz wieloskładnikowy zawierający wagowo 59% Cu oraz Sn, Ni, Fe, Si, Al. P, reszta Zn, charakteryzujący się tym, że zawiera co najmniej trzy spośród pierwiastków w ilości: do 0,6% Sn, do 0,6% Ni, do 0,5% Si, do 1% Fe, do 0,5% Al, do 0,01% P, przy czym ich łączna ilość nie przekracza 2% wagowych.

Ze względu na zdrowie człowieka korzystnym jest stosowanie stopów nie zawierających w swym składzie groźnego dla organizmów Pb. W wyniku prowadzonych prac badawczych nad własnościami i strukturą mosiądzów opracowano nowy mosiądz odlewniczy nie zawierający Pb, a dorównujący swymi własnościami mosiądzom ołowiowym.

Mosiądz odlewniczy, według wynalazku zawierający oprócz Cu, wagowo co najmniej 20% Zn, 0,1% Bi, 0,1% Al i 0,1% Ni, zawierający także nie więcej niż 4,0% Sn i 0,10% P, charakteryzuje się tym, że dodatkowo zawiera 0,1-4,0% Fe i 0,001-0,10% B, a maksymalna zawartość wagowa Zn wynosi 45,0%, Bi 5,0%, Al 4,0% i Ni 4,0% przy minimalnej zawartości Sn wynoszącej 0,1%, resztę stanowi Cu.

Mosiądz według wynalazku posiada bardzo dobrą lejność wynoszącą minimum 520 mm i bardzo dobre własności mechaniczne, jak Rm, R0,2, A10, HB, jest tani i nietoksyczny.

Mosiądz według wynalazku ilustrują poniższe przykłady.

P r z y k ł a d 1

Mosiądz zawiera wagowo: 38% Zn, 2,0% Bi, 0,2% Sn, 0,6% Al, 0,2% Fe, 0,05% P, 0,2% Ni, 0,005% B, resztę stanowi Cu.

Mosiądz posiada dobre własności wytrzymałościowe i odlewnicze:

Rm = 403 MPa

Rp0,2 = 188 MPa

A10 = 16,8%

HB = 109

Lejność = 646 mm

Skurcz = 1,2%.

P r z y k ł a d 2

Mosiądz zawiera wagowo: 38,0% Zn, 1,0% Bi, 0,2% Sn, 0,6% Al, 0,2% Fe, 0,05% P, 0,2% Ni, 0,005% B, resztę stanowi Cu.

PL 210 533 B1

Mosiądz posiada dobre własności wytrzymałościowe i odlewnicze: Rm = 397 MPa

Rp0,2 = 190 MPa

A10 = 12,2%

HB = 107

Lejność = 680 mm

Skurcz = 1,3 %.

Claims (1)

1. Mosiądz odlewniczy zawierający oprócz Cu wagowo co najmniej 20% Zn, 0,1% Bi, 0,1% Al i 0,1% Ni, zawierający takż e nie więcej niż 4,0% Sn i 0,10% P, znamienny tym, że dodatkowo zawiera 0,1-4,0% Fe i 0,001-0,10% B, a maksymalna zawartość wagowa Zn wynosi 45,0%, Bi 5,0%, Al 4,0% i Ni 4,0% przy minimalnej zawartości Sn wynoszącej 0,1%, resztę stanowi Cu.