Dotychczas ekonomieznosc cieplna, a czesciowo równiez wydajnosc odparowywa¬ nia mozna bylo wzmagac przez stosowanie prózni, pracy wielostopniowej oraz pompy cieplnej. Przy odparowywaniu cieczy, wraz¬ liwych na dzialanie ciepla w wyzszych tem¬ peraturach, stosowano odparowywanie w prózni, jednakze zwiekszaly sie tutaj koszty energji oraz instalacji. Znane sa równiez wyparniki, które, dzieki wprowadzeniu po¬ wietrza, osiagaja temperature odparowywa¬ nia wody pod cisnieniem atmosferycznem ponizej 100°. Jednakze takie urzadzenia sa nieekonomiczne, poniewaz powietrze wpro¬ wadza sie w temperaturze nizszej od odpo¬ wiadajacej punktowi parowania, dzieki cze¬ mu do podwyzszenia temperatury powie¬ trza az do temperatury odparowywania zo¬ staje zuzyta w wyparniku wieksza ilosc ciepla.Takie wyparniki wymagaja duzego nad¬ miaru powietrza, wskutek czego obok wyso¬ kiego zapotrzebowania ciepla wzmaga sie równiez zuzycie energji na dostarczanie powietrza.Obecnie wykryto, ze odparowywanie mozna prowadzic bardzo ekonomicznie, u- nikajac wad znanych wyparników, miano¬ wicie w ten sposób, ze srodek gazowy, jako snodek, dbmizajacy cisnienie czastkowe, prtzed wilotem do ogrzewanego wypiarnilka V ukladu, przedstawionego schematycznie nafijg. 1, (prowadzi sie do wymiennicy ciepla W1 dla odzyskania ciepla mieszaniny gazo- wio-paaroiwiej, opusizozajacej wyparnik. Cieplo odlotowe zespolu grzejnego H zuzytkowuje sie w wymiennicy ciepla W2 na ogrzanie srodka, obnizajacego cisnienie czastkowe, albo tez zuzytkowuje sie je w wymiennicy ciepla W3 na odparowywanie. To wyzyska¬ nie ciepla, otrzymywanego w tym samym u- rzadzeniu wyparniczem, przy zachowaniu równowagi termodynamicznej miedzy srod¬ kiem, obnizajacym cisnienie czastkowe, a faza parowa cieczy, wyróznia niniejszy spo¬ sób parowania, zmierzajacy do polepszenia wyników pod wzgledem gospodarczym oraz podwyzszenia wydajnosci.Przy odparowywaniu w temperaturze, nizszej od temperatury wlotowej srodka, obnizajacego cisnienie czastkowe, doprowa¬ dzanego do wymiennicy ciepla, wyniki pro¬ cesu zostaja jeszcze bardziej zwiekszone przez wyzyskanie ciepla, doprowadzonego z zewnatrz, wskutek róznicy temperatur.Chociaz w tych nizszych temperaturach zuzycie energji na przetlaczanie srodka ga¬ zowego wzmaga sie, to jednak odparowy¬ wanie, np. w 15°, jest jeszcze znacznie bar¬ dziej ekonomiczne, niz w prózni.Na fig. 2 wyobrazono porównanie ko¬ sztów energji, jako funkcji temperatury pa¬ rowania, przy ciaglem odparowywaniu wo¬ dy przy pomocy pary, jako srodka grzej¬ nego, przy uwzglednieniu jednakowych ko¬ sztów jednostki energji. Krzywa a przed¬ stawia jednostki kosztu odparowywania prózniowego z wyzyskaniem ciepla skrapla¬ nia, krzywa b zas przedstawia odpowiednie jednostki w odniesieniu do znanego wypar- nika z doprowadzaniem powietrza o tempe¬ raturze 20° i wilgotnosci wzglednej 50%, przyczem koszty w zakresach temperatur nizszych, stosowanych dopiero w sposobie wedlug wynalazku, zaznaczono tylko linja kropkowana. Krzywa c przedstawia koszty energji przy odparowywaniu czastkowo- Gisnieniowem wedlug tego nowego sposobu w urzadzeniu wedlug fig. 3 z doprowadza¬ niem powietrza oraz z odzyskiwaniem cie¬ pla mieszaniny powietrzno-parowej i skro- plin, a w nizszych temperaturach ponadto z wyzyskaniejri ciepla, wydzielajacego sie wskutek róznicy temperatur. Krzywa d przedstawia koszty prowadzenia sposobu w urzadzeniu, przedstawionem na fig. 5. Przy uzyciu srodka, redukujacego cisnienie czast¬ kowe, z mniejsza wilgotnoscia wzgledna, ioszty okazaly sie jeszcze znacznie nizsze.Doswiadczenia potwierdzily, ze przy za¬ stosowaniu odparowywania czastkowo-ci- snieriiowego, zaleznie od warunków pracy i kosztów jednostki energji, osiaga sie o- szczednosc nawet powyzej 30% w porów¬ naniu z praca znanych wyparników w ta¬ kich samych warunkach. Wykazaly one da¬ lej, ze wydajnosc odparowywania, zaleznie od rodzaju uzytego srodka grzejnego, zwiek¬ sza sie i moze wynosic do 20% wiecej, niz to odpowiada teoretycznemu zwiekszeniu spadku temperatury. Spostrzezenie to obja¬ snia sie tern, ze na powierzchni grzejnej nie moga powstawac pecherzyki pary, jak to ma miejsce w znanych wyparnikach wlasci¬ wych, w których powierzchnie grzejne staja sie wskutek tego czesciowo nieczynne.Te zalety odparowywania czastkowo- cisnieniowego w zastosowaniu do wyparni¬ ków wielostopniowych, które juz same przez sie sa pod wzglediem cieplnym bardzo eko¬ nomiczne, pozwalaja na osiagniecie stosun¬ ków jeszcze korzystniejszych.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie nietylko w niskich temperaturach odparo¬ wywania do wyzyskania pary o cisnieniu nizszem oraz ciepla odlotowego z palenisk do zwiekszenia wydajnosci parowania, jak równiez do obróbki produktów, wrazliwych na dzialanie ciepla, lecz takze do obnizania temperatury parowania materjalów wyso- ko-wrzacych, Obnizenie temperatury, które mozna spotegowac przez obnizenie cisnie¬ nia, laczy wymienione zalety techniczne z chemicznemi, jak zahamowaniem rozkladu, — 2 —wplywem na reakcje chemiczna i t. d. Dzie¬ ki temu, stwarza sie nowe mozliwosci, np. prowadzenia destylacji mieszanin wysoko- wrzacych, np. z grupy olejów smarowych, które trudno obrabiac technicznie z powodu koniecznosci stosowania wysokich tempera¬ tur. Prócz tego, z tern jest polaczone ko¬ rzystne odzyskiwanie ciepla. Odparowywa¬ nie czastkowo-cisnieniowe mozna stosowac równiez korzystnie pod cisnieniem atmosfe- rycznem, poniewaz przy tej samej zawarto¬ sci wlasciwej gazu róznica absolutna tempe¬ ratury wzrasta pod wielkiem cisnieniem.Do destylacji i rektyfikacji mieszanin cieczy sposób wedlug wynalazku nadaje sie nietylko ze wzgledów ekonomji cieplnej, lecz ze wzgledu na znacznie mniejsze stra¬ ty rozpuszczalników o nizszym punkcie wrzenia, niz w takich samych warunkach odparowywania w prózni, poniewaz przy pracy ostatnio wymieniona metoda, wskutek wiekszej róznicy cisnien i nieszczelnosci aparatów, uwarunkowanej zmniejszonem ci¬ snieniem, powstaja znaczne straty, Do odparowywania i destylacji materja- lów, wrazliwych na dzialanie tlenu, jako srodki, obnizajace cisnienie czastkowe, moz¬ na stosowac gazy obojetne, jak odlociny z palenisk i zakladów przemyslowych, azot, wodór i gazy podobne.Spotegowanie odparowywania jest szcze¬ gólnie korzystne w aparatach przemyslu chemicznego, poniewaz do ich obslugi, ze wzgledu na cel zastosowania, potrzebne sa mozliwie duze powierzchnie grzejne, które przewaznie nie moga byc powiekszane. Spo¬ sób wedlug wynalazku okazuje sie szcze¬ gólnie korzystny przy wyparowywaniu lot¬ nych cieczy kwasnych albo alkalicznych. Do odprowadzania par kwasnych wzglednie al¬ kalicznych sa potrzebne przy odparowywa¬ niu prózniowem drogie aparaty i maszyny, czesciowo z materjalów, odpornych na ko¬ rozje, natomiast przy sposobie wedlug wy¬ nalazku mozna stosowac proste konstrukcje z materjalów tanich, Odparowywanie pro¬ wadzi sie w obecnosci srodka, obnizajacego cisnienie czastkowe, uzytego w nadmiarze w stosunku do ilosci, odpowiadajacej prawu Henry-Dalton'a, tak iz uchodzaca kwasna wzglednie alkaliczna mieszanina gazowo- parowa jest nienasycona, a wiec opuszcza wyparnik, jako przegrzana, dzieki czemu materjaly, z których wykonane sa czesci u- rzadzenia, pozostaja chemicznie nienaru¬ szone.Odzyskiwanie ciepla w wymiennicach W1$ W2 wedlug fig. 1 moze sie odbywac przez posrednie przenoszenie ciepla, jak np. przez wymiane powierzchniowa ewentu¬ alnie przy wspóludziale srodka posrednie¬ go, albo przez 'bezposrednie przewodzenie ciepla, nip. przy miesizianiu, dyfuzji i t. d., miedzy srodkiem, oddajacym cieplo, a srod¬ kiem, obnizajacym cisnienie czastkowe. Wy¬ zyskanie ciepla w wymiennicy fciepla W3 odbywa sie przewaznie przez posrednie przenoszenie ciepla.Mieszanine gazowo-parowa, odplywaja¬ ca z ukladu wyparniczego, mozna doprowa- diztac dlo innego odipowiledniegoi wtypamika w celu dalszego wyzyskania. Dalej, dzieki czesciowemu skropleniu, wlasciwa zawar¬ tosc gazu zwieksza sie, wobec czego te mie¬ szanine, bogatsza w gaz, mozna znowu wy¬ zyskac calkowicie lub czesciowo jako sro¬ dek, obnizajacy cisnienie czastkowe, i do¬ prowadzac w obiegu kolowym ponownie do tego samego urzadzenia do odparowywania.Faze ciekla mieszaniny gazowo-parowej, wydzielona przez skroplenie czastkowe, od¬ dziela sie od fazy gazowo-parowej zapomo- ca oddzielacza, jak: cyklonu, urzadzen, od¬ chylajacych strumien, filtrów mechanicz¬ nych lub elektrycznych i t. d., lecz takze metoda absorbcji i adsorbcji.Do wprawiania w ruch srodka, obnizaja¬ cego cisnienie czastkowe, stosuje sie, zalez¬ nie od warunków cisnienia, urzadzenia ta¬ kie, jak przewietrzniki, sprezarki i smoczki.Srodek, obnizajacy cisnienie czastkowe, wprowadza sie zapomoca rozdzielaczy, np. — 3 —dyfuzorów, urzadzen z wlotem stycznym, w celu prowadzenia wzdluz linji spiralnej gazów i t. d. ponad, na albo pod poziom cie¬ czy w taki sposób, zeby srodek ten, mozli¬ wie nasycony, zostal szybko usuniety z war¬ stwy granicznej cieczy, przeznaczonej do odparowania, Mozna to osiagnac zapomoca samoczynnych urzadzen nastawczych i re¬ gulatorów, jak plywaków i przyrzadów sa¬ moczynnych, utrzymujacych wilgotnosc na stalym poziomie.Jako srodki, obnizajace cisnienie czast¬ kowe, stosuje sie gazy albo ich mieszaniny z parami, które obok zadania fizycznego moga uskuteczniac równiez pewne dzialanie chemiczne, np. uwodornianie, utlenianie i t. d. Gazy o malym ciezarze czasteczko¬ wym daja mniejsze wlasciwe zawartosci ga¬ zów, ale w bilansie cieplnym i w bilansie energji nie sa duzo korzystniejsze. Nato¬ miast, uzycie gazów o wiekszej przewodno¬ sci cieplnej, jak np. wodoru, daje specjalne korzysci ze wzgledu na przewodzenie ciepla w wymiennicy ciepla i skraplaczu.Do posredniego ogrzewania wyparnika sluza jako srodki grzejne: para o rozmaitem cisnieniu, zwlaszcza para niskoprezna; cie¬ cze krazace, jak: woda, olej; gazy grzejne; paleniska olejowe, gazowe, weglowe i po¬ dobne. Przy destylacji mieszanin podwój¬ nych lub bardziej zlozonych ogrzewanie moze sie odbywac bezposrednio przez wpro¬ wadzanie do mieszaniny jednego z jej sklad¬ ników, jako pary grzejnej, przyczem naste¬ puje bezposrednie przewodzenie ciepla.Na rysunkach schematycznych przed¬ stawiono przyklady urzadzen do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku.Na fig. 3 cyfra 1 oznaczono wyparnik z pompa tloczaca do zraszania, cyfra 2 — grzejnik z wlotem 3 do srodka grzejnego, cyfra 4 — przestrzen parowa, cyfra 5 zas— przewód do odprowadzania mieszaniny po- wietrzno-parowej. Przez przewietrznik 6 wsysany jest srodek, obnizajacy cisnienie czastkowe, np. powietrze, doprowadzane do urzadzenia ssawczego 7 w rodzaju smoczka, zmieszane z mieszanina parowo- powietrzna przed wejsciem do cyklonu 8, wskutek czego miedzy zimnem powietrzem i ciepla mieszanina parowo-powietrzna na¬ stepuje bezposrednia wymiana ciepla i para z mieszaniny skrapla sie. Woda, skroplona dzialaniem sily odsrodkowej w cyklonie 8, zostaje oddzielona od mieszaniny powietrz- no-parowej i usunieta przez spust 9, Czesc mieszaniny powietrzno-parowej doprowadza sie zpowrotem poprzez zbiornik 10, prze¬ wód 11 i rozdzielacz 12 do wyparnika, np. pod poziom cieczy. Czesc pozostala mie¬ szaniny powietrzno-parowej uchodzi naze- wnatrz przez komin 13 albo tez moze byc wyzyskana jesizcze do innych celów. Stru¬ mieniem powietrza z przewietrznika 6 w u- rzadzeniu ssawczem 7 wytwarza sie cisnie¬ nie zmniejszone, wskutek czego mieszanina powietrzno-parowa z wyparnika 1, a tern samem rówinitó czesc pary z powietrzem z cyklonu 8, poprzez przewód 11 i rozdzie¬ lacz 12 zostaje wessana do wyparnika 1.Jesli w pewnych urzadzeniach cisnienie zmniejszone nie wystarcza, albo tez jesli urzadzenie ssawcze, ze wzgledu na zbyt du¬ za zawartosc powietrza, okaze sie nieekono¬ miczne, to do przewodu 11 nalezy wbudo¬ wac przewieitiriznik 6a (zaznaczono kreska¬ mi na fig. 3). W mysl ostatnio wymienio¬ nych warunków, urzadzenie moze pracowac równiez bez przewietrznika 6, jedynie za¬ pomoca panzewiietrznika 6a, przyoziem po¬ trzebne powietrze jest wsysane przez urza¬ dzenie ssawcze 7. Zapomoca odpowiednie¬ go urzadzenia nastawczego, np. umieszczo¬ nego w wylocie dyfuzora plywaka pierscie¬ niowego 14, prowadnicy mankietowej 15 dyfuzora 12 i przewodu //, rozdzielaczowi nadaje sie, zaleznie od polozenia poziomu cieczy, takie polozenie robocze, dzieki któ¬ remu mieszanina parowo-powietrzna po¬ winna opuszczac wyparnik mozliwie nasy¬ cona.W urzadzeniu wedlug fig. 3 zastosowa- — 4 —no ogrzewanie parowe. Wode skroplona z grzejnika cisnieniowego 2 doprowadza sie przewodem odprowadzajacym 16 do grzej¬ nika pomocniczego 17, dzieki czemu cieplo pary, uwalniajace sie przy cisnieniu zmniej- szonem, jak równiez cieplo skroplin moze byc wyzyskane do parowania. Grzejnik po¬ mocniczy 17, ze wzgledu na lepsze wyzy¬ skanie ciepla skroplin, uwarunkowane mniej- szem cisnieniem hydrostatycznem cieczy w wyparniku, nalezy umiescic ponad grzejni¬ kiem glównym 2. Podczas odparowywania ciaglego skropliny o temperaturze parowa¬ nia, odplywajace z grzejnika 17, stosuje sie dalej do ogrzewania cieczy, doplywajacej do wymienmfcy ciepla 18, skropliny zas, o- ziebione az do temperatury cieczy, sply¬ waja przewodem odplywowym 19. To o- grzewanie mozna skojarzyc równiez z cze- sciowem wyzyskaniem par pozostalych. Od¬ powiedniego urzadzenia nie przedstawiono jednak na rysunku.Przyklad wykonania wedlug fig. 4 tern sie rózni od przykladu wedlug fig. 3, ze dla wyzyskania ciepla tylko czesc par miesza sie z powietrzem. Omawiany przyklad wy¬ konania wynalazku moze byc zastosowany w urzadzeniach, w których mieszanine po- wietrzno-parowa, odplywajaca przez komin 13, wyzyskuje sie inaczej, np. w wyparni- kach wielostopniowych, wyparniku z pom¬ pa jak na fig. 11. Strumien powietrza, wy¬ tworzony zapomoca przewietrznika 6, wsy¬ sa czesc calkowitej ilosci mieszaniny po¬ wietrzno-parowej z przewodu 5 poprzez u- rzadzenie ssawcze 7 oraz przez przepustni¬ ce 22, która mozna regulowac, przyczem wode, skroplona z mieszaniny, wydziela sie w cyklonie 8, jak opisano przy omawianiu fig. 3, mieszanina zas powietrzno-parowa, bogatsza w powietrze, zostaje przetloczona poprzez wymiennice ciepla 23 do wyparni- ka. Przy ogrzewaniu para w tern urzadze¬ niu skropliny z grzejnika 2 przechodza z przewodu odprowadzajacego 16 do po¬ wierzchniowej wymiennicy ciepla 23, w której oddaja cieplo srodkowi doprowadza¬ nemu, obnizajacemu cisnienie czastkowe, i odplywaja, jako skropliny ochlodzone, po¬ przez przewód odplywowy 24. Przy wiek¬ szym oporze ukladu zamiast przewietrzni¬ ka 6 mozna stosowac korzystnie przewietrz- nik 6a (zaznaczony na fig. 3 linja kresko¬ wana) .Fig. 5 przedstawia otwarty wyparnik do posredniego ogrzewania srodka, obnizajace¬ go cisnienie czastkowe cieplem mieszaniny powietrzno-parowej. Powietrze do po¬ wierzchniowej wymiennicy ciepla 25 dopro¬ wadza sie przez przepustnice 20 i prze- wietrznik 6 oraz poprzez rozdzielacz 12 do wyparnika 1. Z odplywajacej mieszaniny powietrzno-parowej czesc zostaje skroplo¬ na wskutek posredniego oddawania ciepla powietrzu i, jako woda, zostaje odprowa¬ dzona poprzez przewód odplywowy 26, podczas gdy bogatsza w powietrze miesza¬ nina powietrzno - parowa uchodzi naze- wnatrz przez komin 13.Fig. 6—9 uwidoczniaja zamkniete wy- parniki, w których krazy mieszanina gazo- wo-parowa. Te postacie wykonania sa szczególnie odpowiednie do odparowywania i destylacji cieczy, których skladniki paro¬ we musza byc odzyskiwane, jak np. cieczy o niskim punkcie wrzenia.W urzadzeniu wedlug fig. 6 proces pro¬ wadzi sie pod dowolnem cisnieniem w taki sposób, ze gaz, doprowadzany przez prze- wietrznik 6 do urzadzenia ssawczego 7, miesza sie z mieszanina gazowo-parowa w wyparniku 1, wskutek czego para miesza¬ niny czesciowo sie skrapla. Czesc bogatszej w gaz mieszaniny gazowo-parowej doprowa¬ dza sie, jak to opisano blizej w zwiazku z fig. 3, poprzez cyklon i rozdzielacz 12 do wyparnika. Pozostala czesc prowadzi sie do skraplacza-mieszalnika 27, w którym sklad¬ nik parowy skrapla sie przez zmieszanie go z nierozpuszczalna ciecza chlodzaca. Mie¬ szanine oziebiona doprowadza sie zpowro- tem przewodem 28 przez przepustnice 20 — 5 -do urzadzenia tloczacego 6. Mieszanine obu skladników nierozpuszczalnych albo bardzo malo rozpuszczalnych doprowadza sie przez przewód odplywowy 29 do osadnika 30, w którym skladnik cieczy oziebiajacej oddziela sie i zapomoca pompy 31 przez chlodnice 32 i rozdzielacz cieczy 33 zostaje doprowadzony zpowrotem do skraplacza- mieszalnika 27. Skladnik, oddzielony w o- sadniku 30 od nierozpuszczalnej cieczy chlodzacej i odparowywany w wyparniku posrednim, jak juz wspomniano, moze slu¬ zyc do ogrzewania bezposredniego wypar¬ nika 1, przyczem odpadaja grzejniki 2 i 17.Skladnik ciekly .przed wprowadzeniem do wyparnika posredniego podgrzewa sie w wymiennicy ciepla az do temperatury u- latniania sie mieszaniny przez wyzyskanie ciepla mieszaniny gazowo-parowej.Wedlug fig. 7 mieszanine gazowo-paro- wa z wyparnika 1 prowadzi sie poprzez wymiennice ciepla 23 do skraplacza-mie- szalnika 27, w którym odbywa sie skrapla¬ nie i osadzanie, jak w urzadzeniu wedlug fig. 6. Bogatsza w gaz mieszanine gazowo- parowa tloczy sie przewodem 28 przez przepustnice 20 i przewietrznik 6 do wy¬ miennicy ciepla 23 w celu posredniego o- grzania mieszaniny gazowo-parowej i da¬ lej poprzez rozdzielacz 12 do wyparnika 1.Do ogrzewania wyparnika sluzy palenisko gazowe, przyczem gorace odlociny przed wejsciem do wyparnika wprowadza sie do wymiennicy ciepla 23a w celu dalszego o- grzania srodka, obnizajacego cisnienie czast¬ kowe, oraz w celu wyzyskania ciepla tych odlocin.Urzadzenia wedlug fig. 6 i 7 nadaja sie do odparowywania i destylacji cieczy, które w cieczy oziebiajacej nie rozpuszczaja sie zupelnie lub rozpuszczaja bardzo slabo.Na fig. 8 przedstawiono zamkniety wy- parnik, w którym do skraplania skladnika parowego stosuje sie skraplacz powierzch¬ niowy. Mieszanina gazowo-parowa przez przewodzenie posrednie oddaje czesc ciepla w wymiennicy ciepla 23 srodkowi, obniza¬ jacemu cisnienie czastkowe, krazacemu w obiegu kolowym, dzieki czemu czesc pary skrapla sie, druga zas czesc przeplywa przez podgrzewacz 34, sluzac do podgrze¬ wania cieczy doplywajacej, oziebia sie w skraplaczu wlasciwym 35, zostaje wydzie¬ lona w cyklonie 8 i, jako skladnik cieczy, opuszcza wyparnik w miejscu 9.Urzadzenia, uwidocznione na fig.. 6 ¦— 8, sluza do destylacji mieszaniny cieczy, skladajacej sie z dwu lub z wiekszej liczby skladników, produkty zas, wrazliwe na dzialanie ciepla, mozna odwadniac przy u- zyciu rozpuszczalników. Uklady te mozna stosowac korzystnie tam, gdzie para prze¬ chodzaca jest bogatsza w skladniki latwo wrzace.Fig. 9 przedstawia urzadzenie do frak¬ cjonowania przez rektyfikacje i deflegma- cje rozmaitych mieszanin cieczy, a równiez i mieszanin azeotropowych. System ten na¬ daje sie zwlaszcza do mieszanin wysoko- wrzacych, które dotychczas obrabiano zna- nemi sposobami w prózni, a wiec np. do frakcjonowania olejów smarowych, olejków eterycznych, mazi smolowej z wytlewania i t. d. Przez frakcjonowanie czastkowo-ci- snieniowe mozna wytwarzac równiez alko¬ hol bezwodny. W nizszych temperaturach, jak wiadomo, punkt azeotropowy przesuwa sie w obreb wyzszych zawartosci alkoholu.Sposób wedlug wynalazku, w porównaniu z rektyfikacja w prózni, okazuje sie bardzo ekonomiczny, poniewaz straty alkoholu zo¬ staja obnizone do minimum. Mieszanina ga¬ zowo-parowa, uchodzaca z wyparnika /, dostaje sie do ukladu kolumnowego 36, w którym nastepuje przemieszanie, jak rów¬ niez wymiana ciepla miedzy mieszanina gazowo-parowa a plynem splywajacym, wskutek czego sklad pary w mieszaninie gazowo-parowej zmienia sie w taki sposób, iz jeden ze skladników parowych zostaje wzbogacony. Ta ostatnia mieszanina prze¬ plywa przez deflegmator 37, w którym czesc — 6 —par destylacyjnych skrapla sie wskutek ostygniecia przez oddanie ciepla srodkowi, obnizajacemu cisnienie czastkowe, dopro¬ wadzanemu zpowrotem w obiegu kolowym, i, jako skroplmy, odplywajace zpowrotem, zostaje odprowadzona do kolumny 36, bo¬ gatsza zas w gaz mieszanina gazowo-paro- wa zostaje oziebiona w skraplaczu 38. Po rozdzieleniu w cyklonie 8 destylat usuwa sie przez przewód odplywowy 9, a miesza¬ nine gazowo-parowa przez deflegmator 37 i urzadzenie tloczace 6 doprowadza sie zpowrotem do wyparnika 1.Urzadzenia wedlug fig. 3 — 9 mozna stosowac przy wyparnikach wielostopnio¬ wych, do procesów koncowych po procesach cisnieniowych, wyzyskujac do ogrzewania procesów koncowych pary z procesów po¬ przednich.Na fig. 10 przedstawiono zastosowanie wynalazku do parowania wielostopniowego, np. z trzema stopniami cisnienia. Ten przy¬ klad wykonania nadaje sie do zageszczania mocnych roztworów albo do wydzielania so¬ li z roztworów nasyconych, poniewaz wsku¬ tek znanego podwyzszenia punktu parowa¬ nia, w zaleznosci od stezenia, potrzebna jest wieksza róznica temperatur. Stosujac usta¬ wienie kaskadowe, uklad ten mozna z ko¬ rzyscia stosowac do parowania ciaglego.Zwlaszcza okazuje sie to bardzo korzystne przy ogrzewaniu para o niskiej preznosci.Stopien a z najnizsza temperatura pa¬ rowania, a tern samem z najwyzsza wlasci¬ wa zawartoscia powietrza odpowiada urza¬ dzeniu wedlug fig. 5. Mieszanina gazowo- parowa ogrzewa sie cieplem skroplin ze stopnia b w wymiennicy ciepla 41 i przez rozdzielacz dostaje sie do wyparnika 6. Tu¬ taj wskutek odparowania wlasciwa zawar¬ tosc powietrza spada, lecz podwyzsza sie odpowiednio temperatura parowania roz¬ tworu. Mieszanine przetlacza sie przez wy- miennice ciepla 44 do wyparnika c, w któ¬ rym punkt parowania podwyzsza sie je¬ szcze bardziej. Jesli roztwór rozcienczony wprowadzac bez przerwy ze stopnia c przez b do a, to miedzy srodkiem grzejnym a roz-* tworem mozna utrzymac przepisana róznice temperatur, a tern samem okreslona wydaj¬ nosc w ikazdytm stopniu, pomimo zmaczmeigo wzrostu punktu wrzenia roztworu coraz bardziej stezonego. Równiez ciecz, prze¬ znaczona do parowania, mozna wprawic w ruch o kierunku przeciwnym, jak to ma miejsce np. podczas stezania poczatkowego roztworów, wrazliwych na dzialanie ciepla, lecz wydajnosc odparowywania zmniejsza sie.Stosowania pompy cieplnej, w jej po¬ staci smarnej, me zaleca sie do sposobu pa¬ rowania wedlug wynalazku, gdyz jest to nie¬ ekonomiczne, poniewaz powietrze, zawarte w mieszaninie z para, musialoby ulec spre¬ zeniu. Prócz tego, zawartosc powietrza pod¬ czas skraplania mieszaniny dziala nieko¬ rzystnie, zmniejszajac przeplyw cieczy. W urzadzeniu wedlug fig. 11 niedogodnosci te zostaly usuniete. Z wyparnika /, jak opisa¬ no powyzej, prowadzi sie mieszanine po- wietrzno-parowa przewodem 5 do grzejnika 46 wyparnika o niskiem cisnieniu 47, w któ¬ rym fczesc par mieszaniny skrapla sie, a w wyparniku 47 wytwarza sie para o nizszej preznosci, niz to odpowiada cisnieniu czast¬ kowemu pary mieszaniny powietrzno-paro- wej. Woda skroplona splywa lewarem, mie¬ szanina zas powietrzno-parowa, bogatsza w powietrze, przechodzi przez wymiennice ciepla 49, w celu ogrzania srodka, obnizaja¬ cego cisnienie czastkowe, i uchodzi przez komin 50. Pare o preznosci mniejszej, wy¬ tworzona w wyparniku 47, spreza sie zapo- moca pompy 62, np. sprezarki, smoczka i t. d., w znany sposób az do osiagniecia za¬ danej preznosci pary, i przetlacza sie ja do grzejnika 2, w którym sluzy ona jako sro¬ dek grzejny. Skropliny z grzejnika 2 pro¬ wadzi sie zapomoca urzadzenia odprowa¬ dzajacego 16 przez zawór regulacyjny 63 do wyparnika 47, w którym sie je wyparo¬ wuje i doprowadza w obiegu kolowym zpo- — 7 —wrotem do pompy cieplnej. Czesc skroplin, niepreeplywiajacych przez zawór regulami¬ ny 63, zwlaszcza przy uzyciu zageszczalnika wytryskowego, wyzyskuje sie w wymienni- cy ciepla 60 do dalszego ogrzewania srodka, obnizajacego cisnienie czastkowe, i odpro- prowadza sie w miejscu 61.Aby podtrzymac wyzyskanie korzystne ciepla w odniesieniu do okreslonego punktu krzywej wyparowywania, temperature wy¬ parowywania nalezy regulowac zmiana ilo¬ sci srodka, obnizajacego cisnienie czastko¬ we, dzialaniem chlodzacem chlodnicy albo przez laczne stosowanie obu zabiegów. Dla zachowania warunków najlepszych obie przepustnice 20 i 21 (fig. 3), które mozna ze soba polaczyc zapomoca urzadzenia na- stawczego, moga byc tak regulowane zapo¬ moca termostatu, wbudowanego do wypar- nika lub innego urzadzenia odpowiedniego, zeby temperatura parowania, nawet przy zmianie temperatury i wilgotnosci wlasci¬ wej srodka, obnizajacego cisnienie czastko¬ we, jak równiez temperatura srodka grzej¬ nego, pozostawala zawsze stala. Samoczyn¬ ne regulowanie przebiegu parowania, zwla¬ szcza wi zakresaich nizszych temperatur, w których krzywa kosztów anergji bardzo stromo spada lub wznosi sie, daje duze ko¬ rzysci i wskutek tego nie nalezy go pomi¬ jac przy ekonomicznem prowadzeniu pro¬ cesu. ! W zamknietym wyparniku, zwlaszcza przy cisnieniu calkowitem, przewyzszaja- cem cisnienie atmosferyczne, do ukladu, ko¬ rzystnie do przewodu ssawczego urzadzenia tloczacego, nalezy wbudowac urzadzenie re¬ gulujace 39, jak przedstawiono schematycz¬ nie na fig. 6, którego zadaniem jest uzupel¬ nianie srodka, obnizajacego cisnienie czast¬ kowe, uchodzacego prtziez drobne nieszczel¬ nosci aparatury, a jednoczesnie — regulo¬ wanie zadanego cisnienia calkowitego. PL