Fibre wulkanizowana albo utwardzana wytwarza sie dotychczas iz rozmaitych gatun¬ ków celulozy, np. a-celulozy, albo z papieru szmacianego przez traktowanie arkuszy od- powiedniemi srodkami hydrolizujacemi, jak np. chlorkiem cynku, chlorkiem glinu, kwa¬ sem siarkowym, kwasem fosforowym, mie¬ szaninami kwasu siarkowego i fosforowego oraz mieszaninami kwasów: siarkowego, fo¬ sforowego i octowego. Arkusze czesciowo zhydrolizowane uklada sie w warstwe za¬ danej grubosci, a nastepnie poddaje myciu, usuwajacemu chemikalja, zawarte w arku¬ szach. Po oczyszczeniu, produkt suszy sie przez ogrzewanie i wykoncza przez walco¬ wanie, kalandrowanie, stlaczanie i t d.Produkty z fibry wulkanizowanej wy¬ rózniaja sie duza wytrzymaloscia mecha¬ niczna, zwlaszcza duza wytrzymaloscia na wygiecie przy uderzeniu, dobremi wlasci¬ wosciami elektrycznemi w stanie suchym, nadzwyczajna ciagliwoscia, latwa przera- bialnoscia oraz podatnoscia na ksztaltowa¬ nie na goraco w stanie wilgotnym. Dzieki tym wlasciwosciom fibra wulkanizowana jest wytwarzana i stosowana w duzych ilo¬ sciach. Usilowano oslabic daznosc fibry zwulkanizowanej do pochlaniania wody.Usilowania te jednakze byly bezskuteczne ze wzgledu na rodzaj materjalów, jakie próbowano wlaczac do fibry zwulkanizowa¬ nej. Niektóre z nich nie mogly przeniknacprzez fibre, inne natomiast pozostawialy na niej warstwe wlókien celulozowych i wsku¬ tek tego zaklócaly wlasciwe zelatynowanie zapomoca srodka hydrolizujacego. Duza zdolnosc pochlaniania wody przez fibre wulkanizowana przeszkadza' jej stosowaniu do wielu celów, poniewaz wlasciwosci die¬ lektryczne fibry przy duzej wilgotnosci w praktyce zupelnie sa unicestwione.Fibra, utwardzona wedlug niniejszego wynalazku, wyróznia sie nadzwyczajna od¬ pornoscia na dzialanie wody i wskutek te¬ go moze sluzyc, jako materjal izolacyjny, nawet przy znacznej wilgotnosci. Prócz te¬ go nie ustepuje ona pod wzgledem swych cennych wlasciwosci mechanicznych i elek¬ trycznych produktom z fibry wulkanizo¬ wanej, wytworzonym w zwykly sposób.Produkt sklada sie z pewnej liczby ulo¬ zonych na sobie arkuszy z czesciowo zhy¬ drolizowanej celulozy, zawierajacych w swych porach oraz na swej powierzchni pierwoszorzedowa aromatyczna zywice atni- no-formalidehydkwa, najlepiej nietopliwa, nierozpuszczalna, termoplastyczna zywice anilino - formaldehydowa. Przytem, zalez¬ nie od sposobu wytwarzania, zywica moze byc rozmieszczona w ksztaltkach, otrzyma¬ nych z czesciowo zhydrolizowanej celulozy równomiernie, albo tez na powierzchni pro¬ duktów moga sie znajdowac wieksze ilosci zywicy, niz wewnatrz nich.Wynalazek niniejszy obejmuje ogólnie laczenie pierwszorzedowej aromatycznej zy¬ wicy amino - formaldehydowej, najlepiej nietopliwej, nierozpuszczalnej, termopla- stycznej zywicy anilino - formaldehydowej, z materjalem celulozowym w jednym zabie¬ gu, który zwykle sklada sie z nastepuja¬ cych czynnosci: czesciowej hydrolizy ar¬ kuszy celulozowych zapomoca odpowiednie¬ go srodka hydrolizujacego, ukladania war¬ stwy z pewnej liczby tak potraktowanych arkuiszy, przemycia i wysuszenia materjalu, ulozonego w warstwe. Laczenie zywicy z materjalem celulozowym mozna uskutecz¬ niac podczas wytwarzania arkusza lub po wytworzeniu go, albo tez przed czesciowa hydroliza, podczas niej lub nawet po niej, jak to bedzie widoczne z dalszego ciagu opisu. Sposobem niniejszym, niezaleznie od kolejnosci zastosowanych poszczególnych czynnosci, otrzymuje sie utwardzony pro¬ dukt fibrowy, wyrózniajacy sie slaba zdol¬ noscia pochlaniania wody, przyczem arku¬ sze z czesciowo zhydrolizowanej celulozy sa polaczone ze soba, a pierwszorzedowa aromatyczna! zywica amino ^formaldehydo¬ wa jest polaczona z czesciowo zhydrolizo- wana celuloza.Istnieja trzy odmiany przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku. Pierwsza od¬ miana polega na tern, ze laczenie zywicy z arkuszem celulozowym uskutecznia sie po hydrolizie; druga odmiana polega na tern, ze laczenie zywicy z arkuszem celulozo¬ wym uskutecznia sie podczas hydrolizy jednoczesnie z obróbka zapomoca kwasne¬ go srodka hydrolizujacego, a trzecia od¬ miana polega na tern, ze laczenie zywicy z materjalem celulozowym uskutecznia sie przed hydroliza.Jako arkuszowy materjal celulozowy wedlug niniejszego wynalazku mozna sto¬ sowac kazdy mocno pochlaniajacy i dajacy isie hydrolizowac papier, jak np. papier nie- klejony z celulozy siarczynowej, siarcza¬ nowej, sodowej albo ze szmat bawelnia¬ nych. Ze wizgledu na swa \zna£zna chlonnosc i latwosc ulegania hydrolizie, szczególnie nadaje sie do przeprowadzania niniejszego sposobu papier ze szmat bawelnianych i z a-celulozy.Jako srodek hydrolizujacy albo wulka¬ nizujacy mozna stosowac jakikolwiek zwia¬ zek albo mieszanine zwiazków, zdolnych do hydrolizowania celulozy, jak np. zwykle kwasy albo roztwory soli o odpowiednich stezeniach, jakie sie stosuje obecnie przy wytwarzaniu produktów fibrowych, np. chlorek cynkb, chlorek glinu, kwas siarko¬ wy, kwas fosforowy, albo mieszaniny kwasu — 2 —siarkowego i" fosforowego, aloo mieszaniny kwasów: siarkowego, fosforowego i octo¬ wego.Zywicami szczególnie odpowiedniemi do zastosowania wedlug niniejszego wynalaz¬ ku sa zywice aminowe, otrzymywane przez kondensacje w obecnosci kwasu pierwszo- rzedowej aminy aromatycznej z aldehydem mrówkowym albo zwiazkiem, odszczepiaja- cym od siebie aldehyd mrówkowy. Stoso¬ wane w niniejszym opisie wyrazenie „pierw¬ szorzedowe aminy aromatyczne" obejmuje nietylko wlasciwe pierwszorzedowe aminy aromatyczne, jak np. aniline i jej homologi, lecz takze takie pochodne, które w warun¬ kach kondensacji reaguja tak samo jak pierwszorzedowe aminy aromatyczne i daja takie same zywice, np. anhydro - formal- dehydo - anilina, formylo - anilina albo ho¬ mologi tych zwiazków. Wyrazenie „zwiazki, odszczepiajace od siebie aldehyd mrówko¬ wy" obejmuje nietylko polimery aldehydu mrówkowego, lecz takze takie zwiazki, któ¬ re w warunkach kondensacji odszczepiaja od siebie aldehyd mrówkowy, reaguja w ta¬ ki sam sposób i daja takie same zywice.Stosowana zywice najlepiej otrzymywac przez kondensacje aniliny z aldehydem mrówkowym w obecnosci kwasu solnego, ja¬ ko srodka kbndensujacego. Zamiast kwasu solnego mozna stosowac równiez kwas siar¬ kowy, azotowy, octowy, albo inny mocny kwas nieorganiczny lub organiczny, zdolny do wytwarzania soli z pierwszorzedowemi ami¬ nami aromatycznemu Kwas stosuje sie zwy¬ kle w ilosci mniej wiecej równowaznej ilosci uzytej aminy. Nadmiar kwasu nie jest szko¬ dliwy. W wiekszosci przypadków dobrze jest dodawac kwasu do aminy przed dodaniem zwiazku, odszczepiajacego od siebie alde¬ hyd mrówkowy. Zamiast specjalnie doda¬ wac kwasu, jako srodka kondetisujacego, mozna stosowac odpowiednia sól aminowa, ewentualnie z dodatkiem nadmiaru wolnego kwasu.Po skondensowaniu w roztworze kwa¬ snym Wytraca sie zywice przez usuniecie kwasu z tego roztworu, co sie uskutecznia zapomoca dodatku odpowiedniego srodka, np. zasad nieorganicznych lub organicz¬ nych albo zasadowych soli, albo przez znaczne rozcienczenie, co mozna stosowac przy uzyciu kwasów organicznych, jako srodków kondensujacych.Srodkami odpowiedniemi do usuwania kwasu okazaly sie np.: wodorotlenek sodo¬ wy albo wodorotlenki lub tlenki wapniow- ców.Otrzymane w roztworze kwasnymi pro¬ dukty reakcji pierwszorzedowej aminy aro¬ matycznej i aldehydu mrówkowego moga byc topliwe albo nietopliwe, zaleznie od stosunku ilosciowego aldehydu mrówkowe¬ go do aminy. Jesli stosunek aldehydu do aminy wynosi 1 : 1 albo nie dosiega 1:1, to otrzymana zywica jest topliwa; jesli jed¬ nakze stosunek aldehydu mrówkowego do aminy nawet nieznacznie przewyzsza 1:1, to otrzymuje sie zywice nietopliwa, nieroz¬ puszczalna i termoplastyczna. Otrzymywane pierwotnie topliwe zywice stracone mozna w dowolnem stadjum przeprowadzic w zy¬ wice nietopliwe przez dodanie dalszych ilosci zwiazku aldehydowego, albo zwiaz¬ ku, posiadajacego w warunkach reakcji wol¬ ne grupy aldehydowe, jak np. aldehydu mrówkowego, paraformaldehydu, szescio- metylenocziteroaminy albo dowolnych, da¬ jacych sie utwardzac zywic aldehydowych, jak np. zywic fenolo - aldehydowych, zy¬ wic mocznikowo - aldehydowych albo tio- mocznikowo - aldehydowych. W sposobie wedlug niniejszego wynalazku mozna sto¬ sowac zywice topliwe albo nietopliwe, jed¬ nakze w wiekszosci przypadków pozadany bywa produkt koncowy, zawierajacy zy¬ wice w stanie nietopliwym. Dla osiagniecia dobrego wyniku dziala sie na jeden mol aniliny w obecnosci czasteczkowo równo¬ waznej ilosci kwasu w roztworze wiecej niz , 1 molem aldehydu mrówkowego. Dobrze jest stosowac zywice, która w temperatu- — 3 -*z£, &tbSo#Mej ptzy stlacsaniu fifcfyf wy¬ kazuje dostateczna plynnosc. Przy uzyciu zywicy, wytworzonej przez reakcje 1,05 mo¬ la aldehydu mrówkowego z 1 molem aniliny w obecnosci równoczasteczkowej ilosci kwa¬ su solnego, obliczonej w stosunku do aminy, Jtttffckt mieknienia otrzymanej nietopliwej zywicy termoplastycznej wynosi okolo 95°C.Jesli w powyzszej reakcji zastosowac 1,15 mola aldehydu mrówkowego, to punkt miek- nienia wynosi okolo 120°C, natomiast przy uzyciu 1,3 i 1,4 mola aldehydu mrówkowe¬ go punkt mi^knienia wynosi okolo 150 lub 180°C. Z liczb tych wynika, ze zawartosc aldehydu mrówkowego normalnie nie prze¬ kracza 1,4 do 1,5 mola na 1 mol aniliny.Jesli w procesie wedlug niniejszego wyna¬ lazku stosuje sie zywice topliwe, to zwia¬ zek, odszczepiajacy aldehyd mrówkowy, zaleca sie zwykle brac w stosunku 0,8 do 1 mola tego zwiazku na 1 mol pierwszorzedo- wej aminy aromatycznej. Jesli topliwa zy¬ wica jest stosowana do celów impregnacyj¬ nych, a pozadana jest w produkcie konco¬ wym zywica nietopliwa, lecz termopla¬ styczna, to materjal celulozowy, zawieraja¬ cy zywice, mozna przed ostatecznem wysu¬ szeniem i stloczeniem potraktowac zwiaz¬ kiem aldehydowym, np. przez zanurzenie tego materjalu do odpowiedniego roztworu.Stracanie zywicy z kwasnego roztworu jest wazna czynnoscia w sposobie wedlug niniejszego wynalazku. W pewnych przy¬ padkach stosuje sie stracona zywice w po¬ staci zawiesiny albo w roztworze. Zywice amino - formaldehydowe, otrzymywane przy uzyciu wiecej niz 1 mola aldehydu mrówkowego na 1 mol pierwszorzedowej aminy aromatycznej, sa nierozpuszczalne we wszystkich zwyklych rozpuszczalnikach organicznych, natomiast mozna je rozpuscic w pewnych rozpuszczalnikach typu chloro- hydryny, np. w etylenochlorohydrynie i glicerynodwuchlorohydrynie. Przy uzyciu roztworu straconej zywicy w chlorohydrynie Rozpuszczalnik po impregnacji -celulozy tytn roztworem ulatnia sie, bak iz ©irzymuje sie materjal celulozowy, przepojony zywi* ca, który mozna stosowac wedlug niniejsze¬ go sposobu.Przy wykonywaniu pierwszej odmiany sposobu wedlug wynalazku arkusz celulo¬ zowy w celu czesciowej hydrolizy przepro¬ wadza sie najpierw przez kapiel hydrolizu- jaca, poczem arkusze uklada sie jeden na drugim w warstwe dopóty, az wytworzona zostanie plyta zadanej grubosci, jak sie to zwykle czyni przy wytwarzaniu fibry wul¬ kanizowanej. Uwarstwione ksztaltki zale¬ ca sie nastepnie dobrze przemyc, aby móc ekonomicznie odzyskac srodek hydrolizuja¬ cy, wolny od zanieczyszczen. Poniewaz zy¬ wica ma sklonnosc do stawania sie nieroz¬ puszczalna w srodku hydrolizujacym, do¬ brze jest jako srodek hydrolizujacy stoso¬ wac chlorek cynku albo równowazna sól, Ewentualnie obróbka kwasnym roztworem zywicy moze nastepowac bezposrednio po ulozeniu w warstwe czesciowo zhydrolizo- wanych arkuszy, zwlaszcza w razie uzycia kwasnego srodka hydrolizujacego. Mate¬ rjal warstwowy zanurza sie na tak dlugi okres czasu w kwasnym roztworze zywicy, az roztwór zostanie wchloniety przez ksztaltki. To zas zalezy od grubosci mate¬ rjalu warstwowego oraz od ilosci zywicy, pozadanej w materjale. Naogól kwasny roztwór zawiera nie wiecej niz 18,5% zy¬ wicy, obliczonej jako zywica stracona, po¬ niewaz przy wyzszej ilosci procentowej wy¬ stepuja trudnosci prizy otrzymywaniu roz¬ tworu zywicy albo podczas impregnacji.Ilosc zywicy w roztworze moze sie dowol¬ nie wahac ponizej tej liczby, zwykle jed¬ nakze jest nie mniejsza niz 10%, poniewaz stosowanie roztworów bardziej rozcienczo¬ nych jest nieekonomiczne.Materjal warstwowy zanurza sie w kwasnym roztworze zywicy na tak dlugi okres czasu, az sie osiagnie pozadany stopien impregnacji. Mozna to rozpoznac po zól- t&m. zabarwieniu, wystepujacem w Aiiej- — 4scacti, w których roztwór przesycil juz m£-» terjal. Czas znaurzeiiia, potrzebny do cal¬ kowitego przesiakniecia, zalezy od grubo¬ sci materjalu. Przy uzyciu materjalu o gru¬ bosci lf5 do 10 mm niezaleznie od tego, czy materjal jest plaski, czy ma ksiztalt rury, czas zanurzenia moze sie np. wahac od 48 do 72 godzin. Rura o grubosci scian okolo 8 mm wymaga np., 64 godzin do calkowitego przesycenia roztworem zywicy.Przy uzyciu materjalu o grubosci 2,5 cm czas zanurzenia moze wynosic 7 do 10 dni.Skoro materjal zostanie dostatecznie przesycony kwasnym roztworem, zanurza sie go na tak dlugi czas w roztworze stra¬ cajacym zywice, np. w roztworze, zawiera¬ jacym 3% wodorotlenku sodowego, az lug sodowy przesiaknie przez materjal na taka glebokosc, do jakiej uprzednio przesiakla zywica; w roztworze kwasu, i spowoduje wytracenie zywicy. Wyglad materjalu wy¬ kaze, kiedy zywica jest juz stracona, ponie¬ waz materjal, zawierajacy zywice stracona, jest bialy, w przeciwienstwie do zóltego za¬ barwienia materjalu, zawierajacego zywice w roztworze kwasnym. Czas zanurzenia, potrzebny do calkowitego stracenia zywicy, waha sie zaleznie od grubosci materjalu i od glebokosci, na jaka przesiakl kwasny roztwór zywicy. Zwykle kapiel w lugu so¬ dowym trwa dluzej, niz kapiel w kwasnym roztworze zywicy. Przy wytwarzaniu np. rury o grubosci scian 8 mm impregnacja kwasnym roztworem zywicy trwa 64 go¬ dzin, traktowanie zas roztworem, stracaja¬ cym zywice, trwa 100 godzin.Po straceniu zywicy w materjale prze¬ mywa sie go az do uwolnienia od elektro¬ litów i suszy w normalnych warunkach, sto¬ sowanych przy wytwarzaniu fibry wulkani¬ zowanej o takiej samej grubosci, pfzyczem potrzebny jest tern dluzszy im grubszy jest materjal. Suszenie np. ma¬ terjalu o grubosci 1,6 mm wymaga okolo 24 godzin w temperaturze $0-^60°C, nato- fhiasi w przypadku suszenia materjalu o grubosci 8 mm potrzeba 48 godzin w tej samej temperaturze. Po wysuszeniu ma¬ terjal walcuje sie albo silacza,' a nastepnie poddaje sie obróbce na goraco i pod cisnie¬ niem, dzieki czemu zywica staje sie pla¬ styczna i topi sie wokól wlókien materjalu celulozowego.Przy wytwarzaniu materjalu w postaci plyt mozna je po wysuszeniu stlaczac, pod¬ dajac je w goracej prasie dzialaniu ciepla w temperaturze np. okolo 170°C i pod ci¬ snieniem okolo 7 kg/cm2 w ciagu 10 minut.Potem materjal chlodzi sie i walcuje, dzie¬ ki czemu jego powierzchnia zostaje wygla¬ dzona. Przy wytwarzaniu rur wysuszony materjal, zawierajacy najlepiej okolo 3% wilgoci, mozna walcowac na rury pod ci¬ snieniem na goraco lub na zimno. To wal¬ cowanie pod cisnieniem nadaje rurom po¬ zadany wyglad. Ostateczna obróbka ria go¬ raco i pod cisnieniem moze sie odbywac w piecu w kapieli olejowej albo w prasie. Ru¬ ry mozna np. ogrzewac w piecu albo w lazni olejowej od %' do 4 godzin, a naogól okolo 2 godzin w temperaturach 130—150°C. Przy wytwarzaniu materjalu w postaci plyt ob¬ róbka pod cisnieniem jest korzystniejsza, poniewaz unika sie paczenia sie plyt. Rozu¬ mie sie, ze temperature, cisnienie i czas mozna zmieniac, i ze te czynniki zaleza wzajemnie od siebie oraz od grubosci obra¬ bianego materjalu. Cisnienie moze wynosic np. 150 kg/cm2. Rozumie sie, ze stlaczanie mozna ewentualnie polaczyc z ostateczna obróbka na goraco.Zawartosc zywicy w ostatecznie otrzy¬ manych plytach o dowolnej grubosci zalezy naogól od czasu zanurzenia oraz stezenia kwasnego roztworu zywicy i moze sie wa¬ hac od stosunkowo niskiej ilosci procento¬ wej do 20%f a nawet moze byc wyzsza.Przy wytwarzaniu produktu wedlug pierw¬ szej odmiany zawartosc zywicy w warstwie powierzchniowej materjalu jest zwykle wieksza niz wewnatrz, co nalezy przypisac 5 -temu* ze szybkosc pochlaniania kwasnego roztworu zywicy obniza sie w miare proce¬ su pochlaniania. Wskutek tego tez odpor¬ nosc produktu, wytworzonego niniejszym sposobem, na dzialanie wody zalezy od stosunku grubosci materjalu do zawartej w nim zywicy, czyli innemi slowy, im grubszy jest materjal, tern mniejsza moze feyc za¬ wartosc zywicy. Przy wytwarzaniu materja¬ lu^ stosunkowo grubego, wystarcza prze¬ waznie 5% -owa zawartosc zywicy, nato¬ miast przy wytwarzaniu bardzo cienkiego materjalu moze byc pozadana 20%-owa i wieksza zawartosc zywicy.Grubosc scian rur 4,7 mm 3,1 mm 8,7 mm 4,7 mm 3,1 mm 4,7 mm | 1 Rury Sklad zywicy 1 mol aniliny na 1,3 mola aldehydu mrówkowego 1 mol aniliny na 1,05 mola aldehydu mrówkowego 1 mol aniliny na 1,3 mola aldehydu mrówkowego 1 mol aniliny na 1,05 mola aldehydu mrówkowego 1 mol aniliny na 1,05 mola aldehydu mrówkowego 1 mol aniliny na 1,05 mola aldehydu mrówkowego j Ilosc pochlonietej wody w ciagu 24 godzin w % % 4,5% ¦ 10,8% 6,5% 8,3% 9,8% 7,7%.Uo&c pochlonietej wody przez odpo¬ wiedni nieobro¬ biony malcrjat w %% 40% 41% 40» 40% 41% 40% Fibra w postaci arkuszy Grubosc 1,6 mm 3,2 mm 4,8 mm 6,4 mm 16 mm Ilosc pochlonie¬ tej wody przez produkt wedlug niniejszego wy¬ nalazku w ciagu 24 godzin w % % 17% 15% 12% 8% 5% Ilosc pochlonie¬ tej wody przez odpowiedni, lecz nieobrobiony materjal w ciagu 24 godzin w %% 59% 46% 36% 24% 15% Z powyzszych tablic wynika, ze pro¬ dukt jest odporny na dzialanie wody i ze sposobem wedlug niniejszego wynalazku otrzymuje sie produkt, posiadajacy znacz¬ nie mniejsza zdolnosc pochlaniania wody niz produkt nieobrobiony.Przyklad L Kwasny roztwór zywicy o- trzymuje sie w ten sposób* ze wytwarza sie zawiesine aniliny w wodzie i dodaje do niej tyle kwasu solnego, az roztwór zosta¬ nie zobojetniony, co sie bada papierkiem kon- go. Nastepnie dodaje sie tyle roztworu alr dehydu mrówkowego, zeby zawartosc alde¬ hydu mrówkowego odpowiadala stosunko¬ wi 1,3 mola aldehydu mrówkowego na 1 mol aniliny, Naprzyklad 652 litry roztworu, zawierajacego 28,56% aniliny w postaci chlorowodorku aniliny, rozciencza sie da 1000 1 i do tego roztworu dodaje sie 202 1 38,6%-owego aldehydu mrówkowego. Temr peratura roztworu chlorowodorku aniliny,, rozcienczonego do 1000 1, wynosi 25°C, lecz po skonczonej; reakcji z aldehydem mrów¬ kowym wynosi ona 61°C Po rceakcji roz¬ twór zawiera 16% wagowych zywicy, obli- — 6czonej, jako zywica stracona. Mokra, prze¬ myta fibre wulkanizowana o grubosci 32 mm zanurza sie w tym roztworze zywicy na przeciag 72 godzin. Nastepnie fibre zanu¬ rza sie do lugu sodowego w przyblizeniu 3% -owego ma tak dlugi czas, az zywica zo¬ stanie stracona w porach fibry. Czas zanu¬ rzenia moze sie wahac np. od 72 do 96 go¬ dzin. Nastepnie materjal przemywa sie, az do usuniecia elektrolitów, i suszy w ciagu okolo 24 godzin w temperaturze 50—60°C.Po wysuszeniu plyty stlacza sie naplask w goracej prasie w ciagu 2 minut w tempera¬ turze 170°C pod cisnieniem 7 kg/cm2, po¬ czern sie je oziebia i walcuje w celu wygla¬ dzenia powierzchni. Nastepnie arkusze poddaje sie obróbce na goraco i pod cisnie¬ niem, aby nadac zywicy plastycznosc, np. w ciagu 10 minut w temperaturze 160— 170°C i pod cisnieniem 7 kg/cm2.Przyklad II. Wytwarza sie wodny kwa¬ sny roztwór zywicy, dzialajac 1 molem ani¬ liny na 1,05 mola aldehydu mrówkowego w obecnosci okolo 1 mola kwasu solnego.Roztwór nastawia sie tak, zeby zawieral w przyblizeniu 13,5% wagowych zywicy. Wil¬ gotna wymyta rure fibrowa o grubosci scianek okolo 10 cm zanurza sie na prze¬ ciag okolo 10 godzin do roztworu zywicy, a nastepnie na przeciag 100 godzin do 3% -owego lugu sodowego. Nastepnie ma¬ terjal wymywa sie z rozpuszczalnych soli, suszy w ciagu 48 godzin w temperaturze okolo 50°C i walcuje z zawartoscia wilgoci równa 3'%. Po tym zabiegu grubosc scian rury wynosi scisle 5 mm. Nastepnie rure wklada sie na przeciag 2 godzin do pieca o temperaturze okolo 140°C. Po tej obróbce rura, zanurzona na 24 godziny do wody o temperaturze pokojowej, wykazuje pochla¬ nianie wody równe zaledwie 7,7%. Przy uzyciu rur o grubosci scianek okolo 3 mm chlonnosc wzgledem wody po takiej samej obróbce wynosi 9,8% w ciagu 24 godzin.Wedlug drugiej odmiany sposobu arku¬ szowy materjal celulozowy zanurza sie w kwasnym roztworze hydrolizujacym, zawie¬ rajacym jednoczesnie w roztworze stracona pierwszorzedowa aromatyczna zywice ami- no-formaldehydowa. Skoro arkusze w obec¬ nosci zywicy zostana czesciowo zhydrolizo- wane, naklada sie je jeden na drugi tak, aby wytworzyc warstwe pozadanej grubo¬ sci. Materjal, wytworzony w ten sposób w postaci plaskich plyt albo rur, wymywa sie nastepnie i suszy, poczem poddaje sie walco¬ waniu, kalandrowaniu albo stlaczaniu, jak to opisano poprzednio. Dobrze jest podda¬ wac ten materjal, jak wedlug odmiany pierw¬ szej, obróbce na goraco pod cisnieniem lub bez cisnienia, dzieki czemu zywica staje sie plastyczna i otacza wlókna.W tej odmianie dobrze jest stosowac roztwór hydrolizujacy, który zawiera kwas siarkowy, fosforowy lub octowy, z jednej strony bowiem taki roztwór jest szczególnie odpowiedni do hydrolizy arkuszowego ma- terjalu celulozowego, z drugiej zas strony pierwszorzedowa aromatyczna zywica ami- no-formaldehydowa jest w nim calkowicie rozpuszczalna. Ilosc zywicy, stosowana w roztworze hydrolizujacym, moze byc bardzo rózna, np. 2—10% lub wiecej. Zywice moz¬ na wprowadzac do kwasnego srodka hy- drolizujacego w postaci mokrej zywicy stra¬ conej albo lepiej w postaci suchej zywicy czystej.Przyklad III. Sucha stracona zywice anilino-formaldehydowa, wytworzona przez reakcje 1 mola aniliny w roztworze kwa¬ snym z 1,05 mola aldehydu mrówkowego proszkuje sie tak, aby przechodzila przez sito o 12 oczkach w centymetrze. 13 g tej sproszkowanej zywicy miesza sie nastep¬ nie z 10 cm3 lodowatego kwasu octowego, az do otrzymania gestej pasty. Nastepnie dodaje sie do pasty 100 cm3 85%-owego kwasu fosforowego, a potem 20 cm3 93%- owego kwasu siarkowego. Zywica w ciagu paru minut rozpuszcza sie calkowicie. Za¬ wartosc zywicy w roztworze, obliczona ja¬ ko zawartosc zywicy suchej, wynosi 5,2% — 7 —wagowych. Do tego roztworu zanurza sie papier a-celulozowy na przeciag kilku se¬ kund* Czesciowo zhydrolizowane arkusze uklada sie w warstwe, az do osiagniecia pozadanej grubosci, i produkt, zlozony z warstw, suszy w zwykly sposób, a potem poddaje obróbce na goraco, jak w odmia¬ nie 1. Produkt ten w ciagu 24 godzin po¬ chlania zaledwie 19,5% wody* Przy wiek¬ szej zawartosci zywicy i odpowiedniej ob¬ róbce mozna osiagnac jeszcze wieksza od- pornosc na dzialanie wody.Odmiana trzecia sposobu ma (na celu laczenie straconej zywicy z materjalem ce¬ lulozowym i wytwarzanie arkuszy przed hy¬ droliza. Zywice mozna laczyc z miazga przed wytwarzaniem papieru, albo tez wla¬ czac do gotowych arkuszy papieru.Jesli zywice laczy sie z miazga, to moz¬ na te zywice wprowadzac w roztworze kwa¬ snym, np. do holendra, który zawiera cze¬ sciowo rozbita miazge. Nastepnie straca sie zywice w fibrze i na fibrze, najlepiej przez dodanie roztworu zasadowego. Mozna rów¬ niez mieszac mokra zawiesine straconej zy¬ wicy z miazga, np. w holendrze. W obu przypadkach przerabia sie ja nastepnie na papier np. na sitownicy ciaglej, albo papier¬ nicy bebnowej typu zwyklego albo próznio¬ wego. Dobrze jest przemyc miazge przed procesem wytwarzania papieru albo- podczas tego procesu az do usuniecia elektrolitów.Chcac gotowy arkusz celulozowy po¬ traktowac zywica, papier mozna przecia¬ gnac przez kwasny roztwór, a nastepnie po¬ traktowac go roztworem stracajacym, albo tez arkusz celulozowy mozna przeciagnac przez roztwór straconej zywicy w rozpu¬ szczalniku typu chlorohydrynowego, a na¬ stepnie odparowac rozpuszczalnik.Ilosc zywicy, jaka tym sposobem moz¬ na wlaczyc do papieru, moze sie wahac w szerokich granicach, np. od 5 do 40% lub nawet wiecej. Naogól wystarczy zawartosc zywicy od 5 do 15%, Jesli pozadana jest wieksza zawartosc zywicy, to zaleca sie ob¬ róbke miazgi ta zywica, to jest wlaczenie zywicy przed wytwarzaniem papieru. Za¬ wierajace zywiiee arkusze celculozy zanu- rza sie nastepnie w zwykly sposób w ka¬ pieli hydrolizujacej. Tak otrzymane czescio¬ wo zhydrolizowane arkusze kladzie sie na¬ stepnie jeden na drugi az do osiagniecia warstwy pozadanej grubosci, a potem w po¬ staci plyt albo rur przemywa sie i suszy, jak przy wytwarzaniu fibry wulkanizowa¬ nej. Nastepnie materjal, utworzony z warstw, mozna poddac obróbce na goraco pod cisnieniem lub bez cisnienia, jak to opi¬ sano w odmianie pierwszej, aby nadac zy¬ wicy plastycznosc.Produkt wedlug niniejszego wynalazku, wytworzony wedlug odmiany drugiej lub trzeciej sposobu, zawiera zywice, równo¬ miernie rozmieszczona w arkuszach, w prze¬ ciwienstwie do produktu, wytworzonego wedlug odmiany pierwszej, w którym zwy¬ kle w warstwie powierzchniowej znajduja sie wieksze ilosci zywicy, niz wewnatrz.Poza tern odmiana trzecia sposobu umozli¬ wia laczenie wiekszych ilosci zywicy z ma¬ terjalem celulozowym, niz to jest mozliwe przy stosowaniu odmiany pierwszej lub dru¬ giej tego sposobu, poniewaz zywica przed hydroliza laczy sie z materjalem celulozo¬ wym.Przyklad IV. 470 g miazgi ze szmat ba¬ welnianych albo papieru szmacianego (obli¬ czonej w odniesieniu do materjalu, suszo¬ nego na powietrzu) wprowadza sie do ma¬ lego holendra i miesza z 443 cm kwasnego roztworu zywicy, otrzymanej przez reakcje 1 mola aniliny z 1,05 mola aldehydu mrów¬ kowego w obecnosci kwasu solnego. Uzyty roztwór zywicy zawiera 79 g zywicy, obli¬ czonej, jako zywica stracona, albo 15% zy¬ wicy, obliczonej w stosunku do suchej wagi miazgi. Skoro roztwór zywicy przez kra¬ zenie w holendrze zostanie calkowicie zmie¬ szany z miazga, dodaje sie 32 g wodoro¬ tlenku sodowego, rozpuszczonego w litrze wody. Po calkowitem straceniu zywicy mie- — 8 —danine usuwa sie z holendra, umieszcza na saczku i przemywa, az da uwolnienia od, elektrolitów. Przemyty materjal mozna zpowrotem wprowadzic do holendra i przed fabrykacja papieru rozcienczyc woda.Ewentualnie materjal,, przed dodaniem kwasnego roztworu, zywicy, albo tez przed dodaniem alkalicznego roztworu stracajace¬ go lub po dodaniu tego roztworu mozna obrobic w holendrze. Z wolnej od elektroli¬ tów miazgi z zywica wytwarza sie w odpo¬ wiedni sposób arkusze papieru; w praktyce szczególnie korzystne okazalo sie stosowar nie, prózniowych papiernic bebnowych. Wy¬ suszone arkusze o grubosci np. }4 mm roz¬ cina sie na czesci o zadanej* wielkosci i przeciaga sie, jak zwykle przy wytwarzaniu fibry wulkanizowanej, przez kapiel hydroli- zujaca. Mozna np. stosowac, roztwór chlpr-1 ku cynkowego o 71,l°Bc. W temperaturze 60°C czas zanurzenia wynosi kilka minut.Ewentualnie mozna stosowac równiez tem¬ perature pokojowa, jednakze w tym przy¬ padku potrzebny jest dluzszy czas zanurze¬ nia. Nastepnie arkusze uklada sie w war¬ stwe, której nadaje sie postac plyty albo rur, i przemywa oraz suszy w znany spo¬ sób. Rury np. o srednicy 8 do 12,7 mm o- grzewa sie w ciagu 2 godzin w oleju w tem¬ peraturze 145—150?C, a nastepnie szlifuje sie do srednicy zewnetrznej 11,9 mm. Rury te pochlaniaja w ciagu 24 godzin zaledwie ll&%: wilgoci w przeciwienstwie do zwy¬ klych nur z fibry wulkanizowanej o tej sa¬ mej] wielkosci, które pochlaniaja 42% wil¬ goci w ciagu 24 godzin. Przy wytwarzaniu plyt wywalcowane warstwowe plyty mozna traktowac wedlug,odmiany pierwszej.Przyklad V. 105 g wysuszonej zywicy, otrzymanej przez reakcje 1 mola aniliny z 13 mola aldehydu mrówkowego w obecno¬ sci kwasu solnego i nastepujace potem stracenie zywicy, przeprowadza sie w wod¬ na, zawiesine przez dwudniowe mielenie w mlynie kulowym* Nastepnie zawiesine stra¬ conej zywicy wprowadza sie do holendra. zawierajacego 4?S g zawieszonej w wodzie miazgi, wysuszonej na powietrzu. Skoro w holendrze osiagnie sie dokladne przemie¬ szanie, z mieszaniny zywicy z miazga wy¬ twarza sie arkusze papieru, które sie: po¬ tem suszy, traktuje srodkiem hydrolizu^a- cym i uklada w warstwe, a otrzymany pro-* dukt, utworzony z tej warstwy, pczeniywa sie i suszy. Ewentualnie tak uksztaltowany materjal plytowy albo rurowy poddaje ua. wyzej, wspomnianej; obróbce na goraco. Pod wzgledem swych wlasciwosci oraz odpor¬ nosci na dzialanie wody produkt zachowu¬ je sie podobnie, jak produkty, wytworzo¬ ne wedlug odmiany pierwszej lub dtugiej.Przyklad VI. Arkusz papieru, np. ale- klejonego papieru bawelnianego, w celu wy¬ tworzenia fibry wulkanizowanej, przeciaga sie powoli przez kwasny roztwór zywicy, zawierajacy np. 8% zywicy anilino-formal- dehydowej, dzieki czemu papier zostaje na¬ sycony roztworem zywicy. Nadmiar roz¬ tworu mozna usunac z arkuszy papieru, przepuszczajac je np. pomiedzy walcami stlaczajacemi i bezposrednio potem* pnze-l ciagajac powoli przez roztwór lugu sodowe¬ go. Czas zanurzenia w lugu sodowym wy¬ nosi okolo 2 minut. Po tej obróbce usuwa sie elektrolity przez wymycie woda, a na¬ stepnie suszy sie arkusze. Suche arkusze papierowe o dowolnej wielkosci traktuje si^f nastepnie roztworem hydrolizujaeym i u- klada w warstwe, a otrzymany produkt przemywa sie i suszy. Ewentualnie produkt, jak opisano uprzednio, mozna poddac, ob¬ róbce na goraco. Produkt ten, jak produkty,, otrzymane wedlug odmiany pierwszej; L drur giej, odznacza sie duza trwaloscia wobec wody.Przyklad VII, 88,5 g suchej, i czystej zywicy, zawierajacej 89,5% wody i otrzy¬ manej przez reakcje 1 mola aniliny z 1,3* mola aldehydu mrówkowego w obecnosci kwasu solnego i przez nastepujace potem stracenie tej zywicy, dodaje sie do 219 g etyknochlorokydryaay. Wieksza czesc zywi- - % -cy tozpuszcza sie vt triej. Pozostala niewiele ka czesc nierozpuszczalna usuwa sie przez odsaczenie. Przesaczony roztwór zawiera 2t7% wagowych zywicy. Przez ten przezro¬ czysty roztwór przeciaga sie arkusze nie- klejonego chlonnego papieru bawelnianego, az zostana one nim nasycone. W razie po¬ trzeby arkusze mozna wysuszyc, a nastep¬ nie^ znowu zanurzyc w roztworze zywicy.Po ostatecznem wysuszeniu arkuszy, nasy¬ conych zywica, traktuje sie je srodkiem hy- drolizujacym i uklada w warstwe, a otrzy¬ many produkt przemywa sie i suszy. Mate- rjal w postaci plyt albo rur mozna poddac uprzednio opisanej obróbce na goraco i pod cisnieniem, np. w ciagu godziny w tempe¬ raturze 105°Ci a nastepnie w ciagu póltorej godziny traktowac w temperaturze 152°C, Tak otrzymany produkt wyraznie rózni sie od fibry wulkanizowanej swa bardzo mala zdolnoscia pochlaniania wody.Wyzej opisane sposoby posiadaja wspól¬ na ceche charakterystyczna, a mianowicie, ze czesciowo zhydrolizowane, ewentualnie nasycone zywica arkusze celulozowe ukla¬ da sie w warstwe w stanie jeszcze wilgot¬ nym i dopiero pózniej przemywa i suszy.Zgodnie z inna odmiana wykonywania spo¬ sobu wedlug wynalaizku mozna równiez po¬ stepowac tak, ze poszczególne arkusze celu¬ lozowe, potraktowane srodkiem hydrolizuja- cym i zywica, suszy sie przed ulozeniem w warstwe.Te odmiane sposobu wedlug wynalazku, która umozliwia nadanie procesowi ciaglo¬ sci; mozna zastosowac zamiast odmian: pierwszej, drugiej i trzeciej, opisanych po¬ wyzej, mianowicie, czesciowo zhydrolizowa¬ ne arkusze papieru, otrzymane wedlug od¬ miany pierwszej, bezposrednio po hydroli¬ zie w pojedynczej warstwie napawa sie roztworem zywicy, a nastepnie traktuje ka¬ piela stracajaca w celu wydzielenia zywi¬ cy, przemywa i suszy.Arkusze papieru, otrzymane wedlug od¬ miany drugiej, po impregnacji zawieraja- cyin zywice froztwótefli tiydrotizujacytil, W postaci pojedynczej warstwy traktuje sie kapiela stracajaca, wskutek czego zywica wydziela sie w papierze w postaci stalej.Nastepnie ciecz hydrolizujaca wymywa sie i suszy arkusz papieru.Arkusze papieru, zawierajace zywice, wytworzone wedlug odmiany trzeciej, pod¬ daje sie hydrolizie, a nastepnie w zwyklej warstwie przemywa i suszy.We wszystkich trzech przypadkach wy¬ suszone arkusze uklada sie w warstwe i przez stlaczanie na goraco laczy ze soba.Te odmiane wykonywania sposobu1 we¬ dlug wynalazku zaleca sie specjalnie wte¬ dy* £dy pozadane sa wieksze zawartosci zywicy. Pozwala ona na otrzymywanie z la¬ twoscia produktów o zawartosci zywicy, wynosizacej przeszlo 10—15%. Mozna rów^ niez wytwarzac produkty o stosunkowo wy¬ sokiej zawartosci zywicy, nawet wedlug od¬ miany drugiej, a zwlaszcza trzeciej, jed¬ nakze zachodzi przytem pfcwne niebezpie* czenstwo rozdzielania sie poszczególnych warstw produktów, utworzonych z warstw, poniewaz zwiazanie powoduje tam przede- wszystkiem zhydrolizowana celuloza, a trwalosc tego zwiazania obniza sie w miare wzrostu zawartosci zywicy.Przy suchem walcowaniu na goraco i pod cisnieniem niedogodnosc ta zostaje usu¬ nieta, poniewaz tutaj zywica zamiast zhy- drolizowanej celulozy powoduje zwiazanie poszczególnych warstw. Wskutek tego tez wyzsza zawartosc zywicy jest korzystna, czem sie rózni ta odmiana od odmian r pierwszej, drugiej i trzeciej, w których naj- lepsze wyniki osiaga sie przy niskiej zawar¬ tosci zywicy.Przemycie i wysuszenie poszczególnych arkuszy przed ulozeniem ich w warstwe po¬ zwala równiez na zwiekszenie szybkosci produkcji, poniewaz oczywiscie proces o- czyszczania, zapomoca którego usuwa sie sole przez osmoze i dyfuzje, oczyszczanie produktu, utworzonego z Warstw, wymaga — 10 -2 powodu jego grubosci znaczni* -wiecej czasu* niz oczyszczanie cienkiego arkusza pojedynczego, W zwiazku z krótkim cza¬ sem, potrzebnym do oczyszczania, mozna tutaj procesowi oczyszczania nadac cia¬ glosc, co oczywiscie przy oczyszczaniu grubszego produktu, utworzonego z warstw, jest niemozliwe. Mozna np, prowadzic za¬ wierajacy zywice arkusz celulozowy naj¬ pierw przez kapiel hydrolizujaca, nastep¬ nie przez kilka kapieli przemywajacych, a wreszcie przez suszarke. Mozna równiez, stosujac odmiane druga, prowadzic arkusz papieru, przepojony zawierajaca zywice ciecza hydrolizujaca, bezposrednio przez kapiel stracajaca, a nastepnie przez kilka kapieli przemywajacych, a wreszcie suszyc w suszarce bebnowej lub tej podobnej, W podobny sposób mozna równiez nadac cia¬ glosc odmianie pierwszej sposobu wedlug wynalazku.We wszystkich trzech odmianach sposo- bu po tym krótkim procesie ciaglym wysu¬ szony papier jest gotowy do stlaczania na goraco. Mozna go zachowac do dalszego u- zytku, a zawsze z papieru tego mozna wy¬ twarzac .grube plyty materjalu gotowego, ukladajac w warstwe odpowiednia liczbe arkuszy i stlaczajac je na goraco. Korzyst- nemi warunkami stlaczania sa: temperatu¬ ra 140—160°C i cisnienie, wynoszace 70— 200 kg/cm2 lub nawet wiecej. W ten spo¬ sób w bardzo krótkim czasie mozna z la¬ twoscia wytwarzac warstwowy wulkanizo¬ wany materjal fibrowy o wszelkiej pozada¬ nej grubosci, az do 10 cm, tak iz zwykly dlugi czas produkcji grubego materjalu fi¬ browego zastaje znacznie skrócony.Tak wytworzony walcowany wulkanizo¬ wany materjal fibrowy nietylko dobrze wy¬ glada, lecz posiada równiez bardzo dobre wlasciwosci mechaniczne i mala zdolnosc pochlaniania wody. Tak wiec np. plyta t grubosci 1,5 mm po 24 godzinach lezenia *w wodzie o temperaturze pokojowej wyka¬ zywala^absoribeje= A%.Rrzy tej Wmiame sposobu mozna flroar- niez .stosowac 60^-70%-owy kwas siarko* wy. Podobnie, jak przy wytwarzaniu roslin¬ nego papieru pergaminowego, efekt perga- minowank, bedacy efektem hydrolizy, moz¬ na osiagnac równiez przy obróbce papieru, zawierajacego zywice. Nieoczekiwanie zy¬ wica anilinowa, pomimo, ze jest zasada sla¬ ba i przez dluzsza reakcje z kwasami zo¬ staje calkowicie rozpuszczona, nie zosta-je jednakze usunieta p papieru. Krótkotrwale dzialanie kwasu, potrzebne do zhydcalizo- wania celulozy, lacznie z nastepujacem po niem przemywaniem i kapiela alkaliczna, wystarcza do wytworzenia wytrzymalych mechanicznie, jasno zabarwionych arkuszy o charakterze pergaminu.Te spergaminowane, zawierajace zywice arkusze sa odpowiednie do wytwarzania skladajacego sie z warstw roslinnego per¬ gaminu o znacznej grubosci; zwyklemi spo¬ sobami mozna otrzymywac pergamin roslin¬ ny jedynie niezbyt gruby, a to wskutek rozkladowego dzialania hydrolizy zapomo- ca kwasu, natomiast arkusze zawierajace¬ go zywice papieru pergaminowego mozna po przemyciu ulozyc w warstwe zadaneij grubosci i stlaczac na goraco. Z powodu zawartosci zywicy termoplastycznej, dzia¬ lajacej jako spoiwo, arkusze zostaja pola¬ czone bez zarzutu i otrzymuje sie zólto zabarwiony mechanicznie wytrzymaly ma- terjal warstwowy o znacznie blizszej zdol¬ nosci pochlaniania wody. Laczenie arkuszy odbywa sie pod znacznem cisnieniem, np. 70—280 kg/cm2, w temperaturze ofcolo 15d°C w ciagu 15—30 minut. Wamutki ie oczywiscie wahaja sie nieco, odpowiednio do zawartosci zywicy i do grubosci stlacza* nego produktu. .Przyklad VIII. 292 g papieru szmacia¬ nego, zawierajacego okolo 5'% twilgoci, sroz- bija sie w ciagu 15 minut w holendrze la¬ boratoryjnym o pojemnosci tJkalo 12 litrów.;Roztwór zywicy anilinowej wytwai»za sie, ;jak jiastepu^e: 129 4 chlorowodorku — WAniliny (1 mol) rozpuszcza sle w Wodzie i rozciencza do 500 cm3. W temperaturze 25°C dodaje sie 90,2 cm3 aldehydu mrów¬ kowego o stezeniu 39,9% objetosciowych i czefwony roztwór pozostawia sie w spokoju przez 15-^-30 minuitj przyozem temperatura wzrasta do okolo 50°C. Calkowita objetosc tego roztworu wynosi okolo 590 cm3; zawie¬ ra on 105 g zywicy anilinowej, obliczonej jako produkt suchy. 270 cm3 tego roztworu zywicy, zawie¬ rajacego okolo 48 g zywicy anilinowej, do¬ daje sie do rozbitej miazgi szmacianej w holendrze i miesza dalej w ciagu 10 minut.Nastepnie do holendra dodaje sie 20 g wo¬ dorotlenku sodowego, rozpuszczonego w 250 cm3 wody, i dalej dobrze miesza przez 10 minut. Zywica anilinowa straca sie przy- tem we wlóknach i miedzy wlóknami. Te mieszanine okolo 15% zywicy anilinowej i 85% miazgi, obliczonych na sucha wage, mozna obecnie przemyc na saczku, az do calkowitego uwolnienia od chlorku sodowe¬ go, albo bezposrednio stosowac do wytwa¬ rzania arkuszy papieru.Wysuszane arkusze zanurza sie w roz¬ tworze chlorku cynku o stezeniu okolo 72°Be, a nastepnie przemywa dziesiatkami i suszy. Proces ten wykonywa sie na ska¬ le techniczna w sposób ciagly. Otrzymane arkusze stosuje sie do wyrobu uwarstwio¬ nej fibry wulkanizowanej, ukladajac w war¬ stwe arkusze suche i stlaczajac na goraco np. w 155°C i pod cisnieniem 140 kg/cm2 w ciagu 15 minut. Otrzymany produkt wyka¬ zuje dobre izwiazanie dziesiatek oraz godna uwagi mala zdolnosc pochlaniania wody, a mianowicie plytka o wymiarach 2,5X7,5 cm o grubosci 2,4 mm po 24 godzinnem lezeniu w wodzie w temperaturze pokojowej po¬ chlonela 9,8% wody.Przyklad IX. 105 g mokrej czystej zy¬ wicy anilinowej otrzymuje sie w nastepu¬ jacy sposób: 95 g aniliny dodaje sie do 200 g wody. Z tem miesza sie 100 cm3 34%-owego kwasu sdlnego i doprowadza sie teinperature clo 25°c, a objetosc Ao 500 cm3. Nastepnie dodaje sie 90 cm3 40%-owego (objetosciowo) aldehydu mrów¬ kowego. Po 30 minutowem staniu ciemno¬ czerwony roztwór zobojetnia sie, mieszajac z nim roztwór 42 g wodorotlenku sodowe¬ go, rozpuszczonego w 100 cm3 wody. Two¬ rzy sie ciezki gesty osad zólto zabarwionej zywicy anilinowej. Mieszanine przemywa sie woda na saczku prózniowym dopóty, az przesacz bedzie wolny od jonów chloru.W miedzyczasie w holendrze laborato¬ ryjnym rozbija sie dokladnie 245 g miazgi papieru szmacianego, obliczonej na wage sucha. Nastepnie w stanie wilgotnym doda¬ je sie cala ilosc wyzej otrzymanej zywicy anilinowej. Po pólgodzinnem lub godzin¬ nem rozbijaniu w holendrze mieszanine, za¬ wierajaca 30% zywicy anilinowej i 70% ce¬ lulozy (liczac na wage sucha), przerabia sie na papier. Po wysuszeniu zanurza sie arkusze . na przeciag okolo y% minuty w 65%-owym kwasie siarkowym, przez kil¬ ka minut przemywa woda, a nastepnie za¬ nurza w 5%-owym lugu sodowym dopóty, az czerwone zabarwienie calkowicie przej¬ dzie w jasno zólte, nastepnie arkusze prze¬ mywa sie systematycznie, aby usunac sole i nadmiar lugu sodowego, a wreszcie suszy, uklada w warstwe i stlacza na goraco, jak podano w przykladzie VIII. Otrzymany pro¬ dukt wykazuje dobre zwiazanie arkuszy oraz wyróznia sie godna uwagi mala zdolnoscia pochlaniania wody. Kawalek o powierzchni 2,5 X 2,7 cm i o grubosci 1 mm wykazal po 24 godzinach lezenia w zimnej wodzie adsorbeje wody 7,4%.Przyklad X. Arkusze papieru z a-celu- lozy i papieru szmacianego zanurza sie na przeciag kilku sekund do roztworu zywicy anilinowej, opisanego w przykladzie VIII.Przesycone arkusze wklada sie obecnie na przeciag kilku minut do 5%-owego lugu so¬ dowego, wskutek czego czysta zywica ani¬ linowa osadza sie we wlóknach papieru i miedzy niemi. Skoro czerwonawe zabarwie- - 12 —nie roztworu zywicy przejdzie calkowicie w biel o odcieniu zóltawym, przemywa sie ar¬ kusze dokladnie woda biezaca i suszy.Te arkusze papieru, przepojone zywica, zanurza sie obecnie w roztworze chlorku cynkowego o 72°Be i przerabia, jak nizej.Jeszcze mokre arkusze w pojedynczej warstwie, a wiec bez nakladania jednego na drugi, przemywa sie i suszy/W ten spo¬ sób otrzymuje sie arkusze cienkie, jak pa¬ pier, zawierajace zywice anilinowa oraz za¬ wierajace skladnik celulozowy, przeprowa¬ dzone w fibre wulkanizowana. Naprzyklad 12 takich arkuszy naklada sie jeden na drugi i stlacza na goraco w ciagu 15 minut w temperaturze 150°C, stosujac cisnienie okóló 210 kg/cm2. Otrzymuje sie piekna jasno-brunatna plyte o malej zdolnosci po¬ chlaniania wody, co wynika z nastepujace¬ go zestawienia: Materjal papier z a-celu- lozy papier szmacia¬ ny Grubosc 1,45 mm 1,63 mm Absorbcja wody po 24 godzinach zanurzenia 3,6% 4,0% PL PL