PL215027B1 - Mechanizm zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza karabinka modułowego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza karabinka modułowego przeznaczony do utrzymywania magazynka w gnieździe karabinka modułowego oraz umożliwiający odłączenie magazynka z jego gniazda. Mechanizm zatrzasku magazynka może być stosowany w różnego rodzaju wzorach broni strzeleckiej, zasilanej z wymiennego magazynka, która ma spełniać wymagania, dotyczące przystosowania broni zarówno dla strzelców praworęcznych, jak i leworęcznych.

Wśród powszednie stosowanych karabinków automatycznych na świecie, wiele z nich wykorzystuje do strzelania standardowy w NATO nabój 5,56x45 mm NATO (.223”). Znaczna część tej broni jest zasilana z magazynka pudełkowego o pojemności 20 lub 30 nabojów, pierwotnie zastosowanego w amerykańskich karabinkach rodziny M16 (AR-15), który w latach 80. XX wieku został uznany za standardowy magazynek w państwach Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO). Magazynek ten ma kadłub, który wyposażono - z lewej strony, nieznacznie poniżej górnej krawędzi - w boczne prostokątne wycięcie ustalające. W wycięcie to wchodzi odpowiedni występ zatrzasku magazynka, jednoznacznie ustalający magazynek broni w gnieździe magazynka. W celu odłączenia magazynka od broni należy przesunąć zatrzask magazynka w lewo, aby jego występ ustalający wysunął się z wycięcia kadłuba magazynka. Wówczas magazynek pod wpływem siły ciężkości wysunie się do dołu z gniazda magazynka. W przypadku powszechnie stosowanego obecnie rozwiązania zatrzasku magazynka z karabinka M16 (AR-15), zatrzask składa się z trzech elementów: przycisku zatrzasku, zaczepu magazynka i sprężyny zatrzasku magazynka, które są połączone ze sobą, po uprzednim umieszczeniu ich w poprzecznym gnieździe komory spustowej broni, zawierającej gniazdo magazynka. W położeniu roboczym zatrzask magazynka jest wypychany przez swoją sprężynę w skrajne prawe położenie tak, że rozszerzony koniec przycisku zatrzasku wystaje nad prawą ściankę komory spustowej, zaś występ zaczepu wchodzi w obręb gniazda magazynka. Przy wsuwaniu magazynka w gniazdo magazynka, zatrzask jest przesuwany w lewo, ściskając swoją sprężynę, w wyniku współpracy odpowiednich powierzchni kadłuba magazynka i występu zaczepu magazynka, zaś gdy występ ustalający zaczepu znajdzie się naprzeciwko wycięcia lewej ścianki kadłuba magazynka, zatrzask pod wpływem ściśniętej sprężyny przesunie się do położenia roboczego (prawego) ustalając magazynek w gnieździe komory spustowej broni. Takie rozwiązanie mechanizmu zatrzasku magazynka umożliwia wygodne i szybkie zwalnianie magazynka karabinka M16 (AR-15) palcem wskazującym prawej ręki, trzymającej za chwyt pistoletowy broni (bez zdejmowania dłoni z chwytu). Jest więc rozwiązaniem dogodnym, ale jedynie tylko dla strzelców praworęcznych.

Patent USA nr 5519954 przedstawia rozwiązanie zatrzasku magazynka zastosowane we włoskim 5,56 mm karabinku AR-70/90, które jest rozwinięciem rozwiązania zastosowanego w karabinku M16 (AR-15). Umożliwia ono odłączenie magazynka, gdy przycisk zatrzasku, znajdujący się z prawej strony komory spustowej broni, jest niedostępny dla strzelca w przypadku zasłonięcia go kolbą złożoną na prawą stronę broni. W związku z tym rozwiązanie zatrzasku magazynka z AR-70/90 rozwinięto przez dodanie dwóch elementów: dźwigni przycisku zatrzasku magazynka oraz jej osi. Oś dźwigni jest umieszczona w pionowym otworze przechodzącym przez wystający z lewej strony komory spustowej koniec przycisku zatrzasku magazynka, zaczep magazynka i tylny koniec dźwigni przycisku magazynka. Dźwignia przycisku zatrzasku magazynka działa, jako dźwignia dwuramienna, której przednie ramię jest zakończone przyciskiem, a w tylnym ramieniu umieszczono otwory do osi dźwigni. Osią obrotu dźwigni jest krawędź poprzecznego podcięcia dźwigni usytuowana w pobliżu środka dźwigni. Naciśnięcie na przycisk dźwigni przycisku magazynka (w prawo, w kierunku komory spustowej) powoduje obrót dźwigni, wysunięcie w lewo elementów zatrzasku magazynka, ściśnięcie jego sprężyny oraz zwolnienie magazynka z zatrzasku (jeżeli magazynek był w gnieździe magazynka). Zwolnienie nacisku na przycisk dźwigni powoduje przesunięcie elementów zatrzasku magazynka do położenia roboczego (wyjściowego). Działanie zatrzasku magazynka przy naciśnięciu na przycisk zatrzasku magazynka (z prawej strony komory spustowej) jest analogiczne, jak w przypadku karabinka M16 (AR-15), tzn. dźwignia zatrzasku magazynka jest przesuwana w lewo wraz z zaczepem magazynka (nie pracuje). Ponieważ przycisk dźwigni zatrzasku magazynka jest umieszczony na skierowanym do przodu (w kierunku wylotu lufy) końcu, praktycznie niemożliwe jest zwolnienie magazynka przez naciśnięcie na przycisk dźwigni palcem wskazującym lewej ręki, spoczywającej na chwycie pistoletowym broni, przez co rozwiązanie te wydaje się nieprzydatne dla strzelców leworęcznych. W związku z tym dodanie dźwigni w AR-70/90 umożliwia zwolnienie magazynka przy złożonej kolbie (która zasłania umieszPL 215 027 B1 czony z prawej strony przycisk zatrzasku magazynka) jedynie przez strzelca praworęcznego, ale tę czynność wykonać palcami lewej ręki.

Rozwinięciem mechanizmu zatrzasku magazynka z karabinka M16 (AR-15) jest również konstrukcja zatrzasku magazynka, zwana „Norgon AmbiCatch”, opisana w patencie USA nr 5519954. Zgodnie z opisem tego wynalazku zatrzask magazynka jest dostępny również dla strzelców leworęcznych. Składa się on z: przycisku prawego, trzpienia łączącego i obsady zaczepu magazynka (elementy te zastąpiły przycisk zatrzasku magazynka z M16 (AR-15)) oraz typowej dla M16 (AR-15) - sprężyny zatrzasku magazynka). W występach obsady zaczepu magazynka umieszczono pionowy otwór na oś zaczepu magazynka, który składa się z dwóch podstawowych części: dźwigni zaczepu magazynka i przycisku lewego. Wzajemne, wzdłużne położenie dźwigni zaczepu magazynka i przycisku lewego jest ustalane za pomocą zatrzasku przycisku ze sprężyną, umieszczonych w otworach trzpienia łączącego obsady zaczepu magazynka. Dźwignia zaczepu magazynka jest dźwignią dwuramienną, obracającą się dookoła osi zaczepu, umieszczonej w pobliżu jej środka. W przedniej części dźwigni umieszczono (podobnie jak w M16 (AR-15)) występ ustalający magazynek, a w tylnej - prowadnicę do przycisku lewego. Przycisk lewy ma postać suwaka, prowadzonego w prowadnicy dźwigni zaczepu magazynka i ustalanego zatrzaskiem w dwóch położeniach: przednim - wyłączającym go oraz tylnym - włączającym go. W położeniu przednim (wyłączony przycisk lewy) mechanizm zatrzasku magazynka działa analogicznie jak w karabinku M16 (AR-15): zablokowana dźwignia zaczepu magazynka przesuwa się w lewo po naciśnięciu na prawy przycisk, zaś próba naciśnięcia na lewy przycisk jest bezskuteczna. Natomiast w położeniu tylnym zatrzasku (włączony przycisk lewy) strzelec ma dwie możliwości: typowe naciśnięcie na przycisk prawy (działanie mechanizmu jak poprzednio) lub na przycisk lewy. Wówczas przycisk lewy obróci się wraz z dźwignią zaczepu magazynka dookoła osi, zaś zespół, składający się z obsady zaczepu magazynka, przycisku prawego i trzpienia łączącego, przesuną się w lewo ściskając sprężynę zatrzasku magazynka. Raz więc zaczep magazynka jest przesuwany (w wyniku naciśnięcia na prawy przycisk), a raz - obracany (po naciśnięciu na lewy przycisk). Rozwiązanie to umożliwia wygodne zwalnianie magazynka zarówno przez strzelców prawo-, jak i leworęcznych mimo, że lewy przycisk jest usytuowany nieco bliżej chwytu niż przycisk prawy. Powyższy mechanizm ma jednak pewną wadę, gdyż jest nadmiernie skomplikowany, zaś możliwość wyłączenia lewego przycisku wydaje się zupełnie zbędna.

Z kolei w rozwiązaniu mechanizmu zatrzasku magazynka, przedstawionym w zgłoszeniu wynalazku WO2008/140833 i zastosowanym w jednej z wersji karabinka Masada (firmy Magpul Industries Corporation), dostosowanym również do omawianego typu magazynka (od karabinka M16), zastosowano oryginalne i proste rozwiązanie mechanizmu zatrzasku magazynka, składające się tylko z czterech części: dźwigni zaczepu magazynka z osią i sprężyną oraz suwaka zatrzasku z przyciskami, umieszczonymi w poprzecznym gnieździe komory spustowej. Dźwignia zaczepu magazynka ma kształt litery „L” z występem ustalającym (na jej przednim końcu) i występem trójkątnym skierowanym do tyłu (na jej poprzecznym ramieniu). Dźwignia ta jest dźwignią dwuramienną, z pionowym otworem na oś, umieszczonym w jej załamaniu. Skrętna sprężyna dźwigni obraca ją w prawo (patrząc z góry) do oparcia o poprzeczkę suwaka zatrzasku (położenie robocze). Suwak zatrzasku jest zakończony z obu stron przyciskami, a z przodu, z jego prawej strony umieszczono pionowe wycięcie współpracujące z trójkątnym występem dźwigni zaczepu magazynka. Naciśnięcie na przycisk suwaka z dowolnej strony, powoduje obrót dźwigni w lewo, w wyniku współpracy odpowiedniego skosu wycięcia suwaka zatrzasku z trójkątnym występem dźwigni. W trakcie obrotu dźwigni jest ściskana sprężyna dźwigni, a występ ustalający wychodzi z wycięcia magazynka. Wówczas magazynek zostaje zwolniony i powinien wysunąć się z gniazda magazynka. Po zwolnieniu nacisku na przycisk, sprężyna dźwigni powoduje obrót dźwigni w przeciwną stronę, wskutek czego następuje przesunięcie suwaka do położenia wyjściowego, w wyniku współpracy występu dźwigni z odpowiednim skosem wycięcia suwaka zatrzasku. Powyższe rozwiązanie jest w pełni dostępne zarówno dla strzelców prawo-, jak i leworęcznych, gdyż przyciski prawy i lewy znajdują się w tej samej odległości od chwytu, a ich ruch ma ten sam charakter i drogę. Pewną wątpliwość budzi zwłaszcza działanie elementu przesuwnego czyli suwaka zatrzasku, w trudnych warunkach eksploatacji, takich jak zapylenie czy oblodzenie. Utrudniony ruch suwaka zatrzasku lub jego utknięcie w określonych położeniach może spowodować niepewne działanie mechanizmu zatrzasku magazynka lub jego trudne do usunięcia zacięcie.

Przedmiot zgłoszenia EP 2045562 zastosowany w karabinku oznaczonym wstępnie ARX-160 (włoskiej firmy Beretta), który wykorzystuje magazynek z karabinka M16 (AR-15), zawiera kolejne oryginalne rozwiązanie mechanizmu zatrzasku magazynka. Mechanizm ten składa się z czterech części:

PL 215 027 B1 przesuwnego zaczepu magazynka, przesuwnego suwaka zatrzasku magazynka i zaczepu zamka (dwufunkcyjnego) oraz ich sprężyn. Zaczep magazynka jest umieszczony w poziomym, poprzecznym gnieździe komory spustowej, natomiast suwak zatrzasku magazynka i zaczepu zamka - w pionowym, poprzecznym gnieździe komory spustowej. Oba te gniazda przecinają się ze sobą, a suwak przechodzi przez okno w zaczepie. Jednoczęściowy zaczep magazynka ma z prawej strony przycisk o niewielkiej powierzchni, natomiast z lewej strony - występ ustalający magazynka (sprężyna zaczepu magazynka wypycha go w prawo do oporu, a jego działanie jest analogiczne jak w M16 (AR-15)). Dwufunkcyjny suwak zatrzasku magazynka współpracuje z dwoma częściami: zaczepem magazynka i zaczepem zamka. Zaczep zamka zatrzymuje zespół suwadła z zamkiem w tylnym położeniu po oddaniu ostatniego strzału z broni. Suwak zatrzasku magazynka i zaczepu zamka, w górnej części, ma boczne kształtowe wybrania do współpracy z zaczepem magazynka, natomiast w dolnej części - występ, którego dolna i górna powierzchnia pełni rolę przycisków suwaka (dolna powierzchnia - gdy przycisk suwaka służy do zwolnienia magazynka, górna powierzchnia - gdy przycisk suwaka służy do zwolnienia suwadła z zamkiem z tylnego położenia). Występ suwaka jest rozmieszczony w oknie osłony spustu, które jest otoczone z dołu dodatkowymi bocznymi osłonami, chroniącymi magazynek przed przypadkowym zwolnieniem. Według opisu wynalazku, suwak jest obsługiwany palcami dłoni strzelca obejmującej chwyt pistoletowy, przy czym nie ma znaczenia, czy jest to dłoń prawa, czy dłoń lewa, a także czy kolba broni jest złożona na bok, czy nie (ze względu na położenie przycisków suwaka wydaje się to jednak nienaturalne i utrudnione, zwłaszcza w funkcji zwalniania magazynka). Aby zwolnić magazynek przy użyciu suwaka, należy nacisnąć od dołu na jego dolny przycisk. Wówczas odpowiedni skos kształtowego wybrania suwaka przesuwa w lewo zatrzask magazynka, aż do zwolnienia magazynka.

Jest to podstawowy sposób zwalniania magazynka. Czynność ta może być łatwo wykonywana palcami ręki, która nie trzyma za chwyt broni. Natomiast zwalnianie magazynka przez naciśnięcie bezpośrednio na przycisk zaczepu magazynka jest opcją dostępną tylko dla strzelców praworęcznych (ze względu na wielkość przycisku oraz jego rozmieszczenie z prawej strony komory spustowej). Jednak opcja ta wydaje się być stosowana jedynie w sytuacjach awaryjnych. Pod względem niezawodności działania rozwiązanie firmy Beretta wydaje się rozwiązaniem lepszym od rozwiązania firmy Magpul, gdyż istnieje możliwość naciśnięcia bezpośrednio na zaczep magazynka. Jest jednak zdecydowanie mniej wygodnym, gdyż wymaga użycia drugiej ręki.

Celem wynalazku jest opracowanie prostej konstrukcji mechanizmu zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza do karabinka modułowego, która umożliwia szybkie zwalnianie magazynka zarówno przez strzelców praworęcznych jak i leworęcznych.

Mechanizm zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza karabinka modułowego wyposażony w dźwignie, mechanizm sprężynowy i element zaczepowy współpracujący z magazynkiem, według wynalazku charakteryzuje się tym, że składa się z dźwigni prawej z pionową osią obrotu i przyciskiem oraz z dźwigni lewej z pionową osią obrotu, przyciskiem i występem ustalającym magazynek, które to dźwignie połączone są ze sobą obrotowo, zaś ich przyciski połączone są między sobą mechanizmem sprężynowym, przy czym zarówno pionowe osie jak i przyciski rozmieszczone są symetrycznie względem wzdłużnej osi komory spustowej, do której mechanizm jest zamontowany.

Mechanizm charakteryzuje się również tym, że dźwignia prawa i dźwignia lewa po stronie wewnętrznej mają ramiona o końcach wzajemnie na siebie zachodzących i przystosowanych kształtem do połączenia obrotowego.

Mechanizm charakteryzuje się tym, że po stronie zewnętrznej wzdłużnych ramion dźwigni lewej i dźwigni prawej usytuowany jest przycisk, korzystnie spójny z odpowiednim ramieniem wzdłużnym dźwigni prawej i dźwigni lewej

Mechanizm charakteryzuje się tym, że mechanizm sprężynowy korzystnie składa się ze sprężyny i popychaczy.

Wdrożenie wynalazku umożliwi łatwe i pewne przyłączanie i odłączanie magazynka wymiennego od karabinka modułowego, i to zarówno przez strzelców praworęcznych jak i leworęcznych. Takie rozwiązanie ma szczególnie pozytywne znaczenie praktyczne zwłaszcza w odniesieniu do karabinka modułowego. Łatwa i szybka wymiana magazynka w dowolnie skonfigurowanej broni tj. do wersji: karabinka standardowego, subkarabinka, karabinka maszynowego lub karabinka wyborowego, zarówno w odmianie kolbowej, jak i bezkolbowej, umożliwia bowiem indywidualnemu użytkownikowi

PL 215 027 B1 broni zarówno praworęcznemu jak i leworęcznemu, łatwe i szybkie przygotowanie broni do strzelania w przypadku, gdy z poprzedniego magazynka wystrzelono wszystkie naboje.

W związku z tym, że charakter obecnie wykonywanych zadań na współczesnym polu walki ulega dynamicznym zmianom i to w bardzo krótkim czasie, wyposażenie karabinka modułowego w mechanizm zatrzasku magazynka według wynalazku jest wręcz niezbędne i uzasadnione również z taktyczno-operacyjnego punktu widzenia prowadzenia działań bojowych. Konstrukcja mechanizmu zatrzasku magazynka zapewnia zwolnienie magazynka przez naciśnięcie na dowolny z przycisków, rozmieszczonych symetrycznie z prawej i z lewej strony komory spustowej. Dodatkową zaletą rozwiązania jest to, że charakter ruchu i droga obu przycisków są takie same.

Wynalazek w przykładzie wykonania pokazany jest na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia mechanizm zatrzasku magazynka po złożeniu, Fig. 2 przedstawia ten sam mechanizm w rozłożeniu, Fig. 3 przedstawia mechanizm zatrzasku magazynka w widoku z boku, zamontowany w komorze spustowej karabinka, zaś Fig. 4 przedstawia ten sam mechanizm zamontowany w komorze spustowej, w przekroju A-A.

W przykładzie wykonania mechanizm zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza karabinka modułowego składa się z dźwigni prawej 1 z pionową osią obrotu 2 i przyciskiem 3 oraz z dźwigni lewej 4 z pionową osia obrotu 5, przyciskiem 6 i występem ustalającym magazynek 7 oraz z mechanizmu sprężynowego 8. Dźwignia prawa 1, ma kształt kątowy, przy czym jej wzdłużne ramię 1.1 ma ukształtowany występ 1.2, w którym usytuowany jest otwór przelotowy 1.3. Po stronie zewnętrznej wzdłużne ramię 1.1 dźwigni 1 wyposażone jest w przycisk 3 spójny z wzdłużnym ramieniem 1.1. Na ramieniu poprzecznym 1.4 usytuowany jest jeden z elementów połączenia obrotowego, korzystnie w postaci czopa 1.5. Dźwignia lewa 4 ma kształt zbliżony do litery „L”, przy czym w narożniku ma ukształtowany występ 4.1 z otworem przelotowym 4..2. Na jej wzdłużnym ramieniu 4.3 usytuowany jest po wewnętrznej stronie występ ustalający magazynek 7, zaś po stronie zewnętrznej usytuowany jest przycisk 6 spójny z wzdłużnym ramieniem 4.3. Na ramieniu poprzecznym 4.4 usytuowany jest jeden z elementów połączenia obrotowego, w postaci widełek 4.5. Dźwignia prawa 1 i dźwignia lewa 4 połączone są ze sobą obrotowo, zaś ich przyciski 3 i 6 połączone są między sobą mechanizmem sprężynowym 8. Zarówno pionowe osie 2 i 5 jak i przyciski 3 i 6 rozmieszczone są symetrycznie względem wzdłużnej osi komory spustowej 9, do której mechanizm jest zamontowany. Mechanizm sprężynowy 8 składa się ze sprężyny 10 i popychaczy 11.

Pionowe osie 2 i 5 są umieszczone w pionowych gniazdach kadłuba komory spustowej 9, a mechanizm sprężynowy 8 jest umieszczony w przelotowym poziomym gnieździe poprzecznym komory spustowej 9. Obie dźwignie 1 i 4 obracają się w przeciwnych kierunkach, dookoła swoich osi 2 i 5, a ich ruch jest powiązany w wyniku współpracy czopa 1.5 dźwigni prawej 1 z widełkami 4.5 dźwigni lewej 4. W położeniu wyjściowym obie dźwignie są ustawiane przez sprężynę 10 działającą od wewnątrz na ich przyciski 3 i 6 za pośrednictwem popychaczy 11. Wówczas występ ustalający 7 dźwigni lewej 4 wchodzi w wycięcie magazynka. Zwolnienie magazynka polega na naciśnięciu na przycisk dowolnej dźwigni 1 lub 4. Wówczas obie dźwignic 1 i 4 obrócą się w przeciwnych kierunkach, ściskając sprężynę 10 zatrzasku, przednia część lewej dźwigni 4 obróci się na zewnątrz (w lewo), a występ ustalający 7 wyjdzie z wycięcia kadłuba magazynka.

Claims (4)

1. Mechanizm zatrzasku magazynka broni strzeleckiej, zwłaszcza karabinka modułowego wyposażony w dźwignie, mechanizm sprężynowy i element zaczepowy współpracujący z magazynkiem, znamienny tym, że składa się z dźwigni prawej (1) z pionową osią obrotu (2) i przyciskiem (3) oraz z dźwigni lewej (4) z pionową osią obrotu (5), przyciskiem (6) i występem ustalającym magazynek (7), które to dźwignie (1) i (4) połączone są ze sobą obrotowo, zaś ich przyciski (3) i (6) połączone są między sobą mechanizmem sprężynowym (8), przy czym zarówno pionowe osie obrotu (2) i (5) jak i przyciski (3) i (6) rozmieszczone są symetrycznie względem wzdłużnej osi komory spustowej (9) do której mechanizm jest zamontowany.

2. Mechanizm według zastrz. 1, znamienny tym, że dźwignia prawa (1) i dźwignia lewa (4) po stronie wewnętrznej mają ramiona (1.4) i (4.4) o końcach wzajemnie na siebie zachodzących i przystosowanych kształtem do połączenia obrotowego.

PL 215 027 B1

3. Mechanizm według zastrz. 1, znamienny tym, że po stronie zewnętrznej wzdłużnych ramion (4.4) dźwigni lewej (4) i (1.1) dźwigni prawej (1) usytuowany jest odpowiedni przycisk (3) lub (6), korzystnie spójny z odpowiednim ramieniem wzdłużnym dźwigni prawej (1) i dźwigni lewej (4).

4. Mechanizm według zastrz. 1, znamienny tym, że mechanizm sprężynowy (8) korzystnie składa się ze sprężyny (10) i popychaczy (11).