PL217146B1 - Sposób wytwarzania kompozytu heterofazowego o osnowie aluminiowej - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania kompozytu heterofazowego o osnowie aluminiowej z przeznaczeniem do pracy w skojarzeniu ciernym tłok-cylinder.

Kompozyty o osnowie stopów aluminium zbrojone cząstkami ceramicznymi SiC, Al2O3, SiO2 czy grafit, produkowane są powszechnie (np. kompozyt A359 (AISi7Mg) zbrojonego cząstkami SiC produkowany przez firmę Alcan. USA) i ze względu na swoje właściwości stosowane na elementy pracujące w warunkach tarcia, np. elementy układów hamulcowych, czy w skojarzeniu tłok-tuleja cylindrowa.

Znane są metody wytwarzania kompozytów aluminiowych w oparciu o metodę mechanicznego mieszania, w której cząstki ceramiczne wprowadzane są do ciekłego metalu w trakcie mieszania, późniejszej homogenizacji zawiesiny i kształtowania wyrobów metodami odlewniczymi. Metody te bazują na znanych sposobach rafinacji i modyfikacji stopu osnowy, tak aby uzyskać korzystne warunki zwilżania w układzie ciekły metal-ceramika. Wykorzystanie zbrojenia wielofazowego do umacniania stopów aluminium stanowi rozwiązanie materiałowe pozwalające w znacznym stopniu na rozszerzenie możliwości projektowania i zróżnicowania właściwości wyrobów, przede wszystkim mechanicznych i tribologicznych. Znane są sposoby otrzymywania kompozytów zbrojonych włóknami Al2O3 i włóknem węglowym bazujące na metodach infiltracji preform ceramicznych ciekłym metalem. Znane są również metody wytwarzania kompozytów heterofazowych, w których zbrojenie stanowią twarde cząstki ceramiczne (np. SiC. Al2O3) i węgiel szklisty, który stabilizuje współczynnik tarcia i zapobiega zużywaniu partnera tarcia (np. patent PL 197 636 B1).

Dotychczas w procesie wytwarzania kompozytu heterofazowego rafinację i modyfikację prowadzi się w oddzielnych urządzeniach.

Sposób według wynalazku polega na tym, że proces rafinacji, modyfikacji, wytwarzania zawiesiny, homogenizacji i odgazowania prowadzi się na tym samym stanowisku, przy czym wprowadza się mieszaninę cząstek SiC o ziarnistości 20-120 μm i udziale wagowym 3% do 20% oraz węgla szklistego o ziarnistości 20-120 μm i udziale wagowym 3% do 10% w stosunku do masy stopu osnowy, homogenizuje się i odgazowuje w warunkach obniżonego ciśnienia.

Stosuje się sferyczny węgiel szklisty lub płytkowy węgiel szklisty.

Sposób według wynalazku umożliwia prowadzenie procesu rafinacji i modyfikacji w jednym urządzeniu. Materiał uzyskany sposobem według wynalazku może być stosowany na elementy pracujące w skojarzeniu tłok-cylinder.

P r z y k ł a d 1:

Proces wytwarzania zawiesiny kompozytowej realizowany jest na stanowisku składającym się z komory ciśnieniowej, w której zabudowany jest piec oporowy oraz układu mieszania z grafitowym mieszadłem, przez które możliwy jest przepływ argonu. Stanowisko wyposażone jest w układ pompy próżniowej i układ sterowania przepływem gazu. Układ mieszania ma możliwość przemieszczania się w komorze ciśnieniowej, tak aby po zakończonym procesie wytwarzania zawiesiny możliwe było jej odlewanie. Po stopieniu w warunkach obniżonego ciśnienia (-70kPa) w temperaturze 720°C stop aluminium z krzemem zawierający dodatki miedzi, magnezu poddaje się procesowi rafinacji argonem polegającym na przedmuchu gazem przepływającym przez zanurzone i obracające się z prędkością 200 obr/min. mieszadło grafitowe. Po usunięciu gromadzących się na powierzchni ciekłego metalu zanieczyszczeń skład chemiczny stopu osnowy modyfikuje się poprzez dodanie 1,5% wagowo magnezu i 0,03% strontu. Mieszając ciekły metal z prędkością 700 obr/min wprowadza się podgrzaną do temperatury 350°C mieszaninę cząstek SiC o ziarnistości 41-71 μm i udziale wagowym 7% oraz płytkowego węgla szklistego o ziarnistości 80-120 μm i udziale wagowym 3% w stosunku do masy stopu osnowy. Proces wprowadzania cząstek realizowany jest w atmosferze ochronnej argonu. Następnie zawiesina poddawana jest procesowi homogenizacji i odgazowania w warunkach obniżonego ciśnienia przez okres jednej godziny. Odgazowanie polegające na cyklicznej zmianie ciśnienia w komorze roboczej pieca w zakresie od 300 hPa do 800 hPa realizowane jest przez naprzemienne działanie pompy próżniowej i przepływ argonu przez dysze usytuowane w górnej części pieca. Po zakończeniu homogenizacji układ mieszania przesuwany jest do pozycji umożliwiającej odlewanie zawiesiny.

P r z y k ł a d 2:

Proces wytwarzania zawiesiny kompozytowej realizowany jest na stanowisku składającym się z komory ciśnieniowej, w której zabudowany jest piec oporowy oraz układu mieszania z grafitowym mieszadłem, przez które możliwy jest przepływ argonu. Stanowisko wyposażone jest w układ pompy próżniowej i układ sterowania przepływem gazu. Układ mieszania ma możliwość przemieszczania się

PL 217 146 B1 w komorze ciśnieniowej, tak aby po zakończonym procesie wytwarzania zawiesiny możliwe było jej odlewanie. Po stopieniu w warunkach obniżonego ciśnienia (300 hPa) w temperaturze 720°C stop aluminium z krzemem zawierający dodatki miedzi, magnezu poddaje się procesowi rafinacji argonem polegającym na przedmuchu gazem przepływającym przez zanurzone i obracające się z prędkością 200 obr/min. mieszadło grafitowe. Po usunięciu gromadzących się na powierzchni ciekłego metalu zanieczyszczeń skład chemiczny stopu osnowy modyfikuje się poprzez dodanie 1,5% wagowo magnezu i 0,03% strontu. Mieszając ciekły metal z prędkością 700 obr/min wprowadza się podgrzaną do temperatury 350°C mieszaninę cząstek SiC o ziarnistości 41-71 μm i udziale wagowym 7% oraz płytkowego węgla szklistego o ziarnistości 40-80 μm i udziale wagowym 3% w stosunku do masy stopu osnowy. Proces wprowadzania cząstek realizowany jest w atmosferze ochronnej argonu. Następnie zawiesina poddawana jest procesowi homogenizacji i odgazowania w warunkach obniżonego ciśnienia przez okres jednej godziny. Odgazowanie polegające na cyklicznej zmianie ciśnienia w komorze roboczej pieca w zakresie od 300 hPa do 800 hPa realizowane jest przez naprzemienne działanie pompy próżniowej i przepływ argonu przez dysze usytuowane w górnej części pieca. Po zakończeniu homogenizacji układ mieszania przesuwany jest do pozycji umożliwiającej odlewanie zawiesiny.

Claims (3)

1. Sposób wytwarzania kompozytu heterofazowego o osnowie aluminiowej, stanowiącego mieszaninę cząstek węglika krzemu i węgla szklistego, polegający na rafinacji, modyfikacji, homogenizacji i odgazowaniu, znamienny tym, że proces rafinacji, modyfikacji, wytwarzania zawiesiny, homogenizacji i odgazowania, prowadzi się na tym samym stanowisku, przy czym wprowadza się mieszaninę cząstek SiC o ziarnistości 20-120 μm i udziale wagowym 3% do 20% oraz węgla szklistego o ziarnistości 20-120 μm i udziale wagowym 3% do 10% w stosunku do masy stopu osnowy, homogenizuje się i odgazowuje w warunkach obniżonego ciśnienia.

2. Sposób wytwarzania kompozytu według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się sferyczny węgiel szklisty.

3. Sposób wytwarzania kompozytu według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się płytkowy węgiel szklisty.