PL217222B1 - Mechanizm ryglujący - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest mechanizm ryglujący, z co najmniej jednym wysuwnym ryglem współpracujący z zamkiem zapadkowym. Mechanizm ryglujący znajduje zastosowanie zwłaszcza jako wyposażenie drzwi sejfów, kas pancernych, szaf pancernych oraz drzwi skarbców i innego typu drzwi wejściowych.

Zamek zapadkowy zwykle stanowi element blokujący ruch, co najmniej jednego rygla zamykającego drzwi sejfu, kasy pancernej, szafy pancernej lub skarbca. W szeregu znanych rozwiązań, tego rodzaju drzwi wyposażone są w mechanizm wielostronny, zawierający trzy rygle, wprowadzane przez otwory w krawędziach drzwi do trzech gniazd w ościeżnicy. Tego rodzaju znane rozwiązanie opisano w części dotyczącej stanu techniki opisu patentowego patentu RP nr 192 408. W tego rodzaju rygle w postaci listew lub bolców wyposażona jest co najmniej jedna, przeciwległa do zawiasowej, krawędź drzwi kasy, szafy pancernej lub sejfu. Zwykle jednak, jak to zaznaczono wyżej, w tego rodzaju przesuwne rygle wyposażone są trzy krawędzie drzwi, poza czwartą krawędzią zawiasową, która zwykle zawiera stałe rygle przyzawiasowe. Ruch rygli, polegający na ich wysunięciu z otworów w krawędziach drzwi i częściowym wsunięciu do gniazd w ościeżnicy sterowany jest mechanizmem ryglowym, zwykle za pośrednictwem klamki. Ten znany mechanizm rygla wielostronnego zawiera znane listwy ryglowe oraz element sterujący ich ruchem. Zwykle w znanych rozwiązaniach ten element sterujący ma przykładową postać tarczy z bolcami sterującymi ruchem tych listew. Tarcza obracana jest wspomnianą klamką. Obrót klamki w jedną stronę powoduje wysunięcie się przykładowo trzech rygli w trzech kierunkach, co powoduje wsunięcie ich roboczych końców do gniazd ryglowych w ościeżnicy. Obrót klamki w przeciwną stronę powoduje powrót rygli do pozycji wyjściowej i odryglowanie drzwi. Mechanizm rygla w znanym rozwiązaniu wyposażony jest w zamek blokujący położenie, co najmniej jednego rygla, w położeniu „zamknięte. Powoduje to blokadę obrotu tarczy, a więc utrzymanie w gniazdach ościeżnicy wszystkich rygli. Odblokowanie zamka poprzez właściwe ustawienie stosu zapadek przy użyciu kodowanego klucza, umożliwia obrót tarczy o otwarcie drzwi.

Według wynalazku, mechanizm ryglujący zespolony z zamkiem zapadkowym, zawiera co najmniej jeden baskwil sprzężony z elementem obrotowym, gdzie ten element obrotowy sterowany jest klamką. Pod pojęciem baskwil w tym opisie patentowym rozumiana być musi listwa metalowa, której jeden koniec jest sprzężony z elementem obrotowym, zaś drugi koniec jest połączony z ryglem który jest elementem wykonawczym w mechanizmie ryglującym. Wymieniony baskwil zawiera iglicę współpracującą ze szczeliną w stosie zapadek zamka zapadkowego, natomiast rygiel w pozycji roboczej mechanizmu ryglującego współpracuje ze szczeliną w krawędzi ościeżnicy. Wymieniony baskwil, stanowi płaską listwę, której kraniec usytuowany jest przesuwnie w korpusie mechanizmu ryglującego. Zamek mocowany jest na krawędziach korpusu wymienionego baskwila.

Według wynalazku, mechanizm ryglujący charakteryzuje się tym, że pomiędzy strefą przesuwnego mocowania krańca mocującego baskwila, a roboczym krańcem baskwila znajduje się strefa odkształcalna. Wymieniona strefa odkształcalna baskwila zawiera, co najmniej jeden boczny element odkształcalny zewnętrzny, oraz co najmniej jeden boczny element odkształcający wewnętrzny. Strefa odkształcalna uformowana jest w płycie baskwila. Ten boczny element odkształcalny zewnętrzny stanowi fragment baskwila, połączony z tym baskwilem przewężeniem, które powoduje, że odkształcenie baskwila następuje w miejscu tego przewężenia.

Przewężenie korzystnie znajduje się u nasady tego bocznego elementu odkształcalnego zewnętrznego baskwila, co powoduje, że skutkiem odkształcenia jest odchylenie wymienionego bocznego elementu odkształcalnego na zewnątrz. Tego rodzaju odkształcenie może nastąpić w przypadku próby wciśnięcia rygla od zewnątrz, do wnętrza drzwi sejfu, szafy pancernej lub kasy pancernej i uszkodzenia zamka przez zbicie, w trakcie próby otwarcia obiektu od zewnątrz, bez użycia klucza. Przy tego rodzaju próbie, boczny element odkształcający wygina się na zewnątrz i powoduje wychylenie na zewnątrz bocznego elementu odkształcalnego. Ten się wychyla i przy dalszym wymuszonym ruchu baskwila, jego wychylona krawędź opiera się na krawędzi korpusu mechanizmu, blokując dalszy ruch baskwila wraz z ryglem do wnętrza drzwi. Strefa odkształcalna eliminuje więc możliwość otwarcia drzwi na skutek opisanych nieuprawnionych działań osób trzecich.

Wymieniony boczny element odkształcający wewnętrzny stanowi, co najmniej jeden wąski fragment baskwila, pomiędzy strefą mocowania baskwila, a roboczym krańcem tego baskwila. Korzystnie są to dwa symetrycznie rozstawione łukowato zagięte elementy odkształcające wewnętrzne.

PL 217 222 B1

Ten wąski fragment baskwila jest łukowato wygięty w kierunku na zewnątrz od wzdłużnej osi symetrii tego baskwila.

Zewnętrzna krawędź łukowato wygiętego fragmentu baskwila znajduje się w pobliżu wewnętrznej krawędzi bocznego elementu odkształcalnego zewnętrznego.

Zewnętrzny kraniec bocznego elementu odkształcalnego znajduje się poniżej bocznej krawędzi korpusu mechanizmu.

Jednakże, przy znacznym odkształceniu opisanych elementów może nastąpić sytuacja, kiedy zmniejszenie długości na skutek spłaszczenia łuku stanowiącego boczny wewnętrzny element odkształcający może w niekorzystnym przypadku doprowadzić do całkowitego wsunięcia rygla do wnętrza drzwi, co mogłoby doprowadzić do ich otwarcia. Dla uniknięcia takiej sytuacji, strefa odkształcalna zawiera zderzak ograniczający stopień odkształcenia baskwila. W korzystnym rozwiązaniu, baskwil zawiera w strefie odkształcalnej rozstawione symetrycznie względem wzdłużnej osi symetrii tego baskwila, dwa boczne elementy odkształcające współpracujące z dwoma bocznymi elementami odkształcalnymi. Pomiędzy tymi dwoma bocznymi elementami odkształcającymi znajduje się wymieniony zderzak. W korzystnym rozwiązaniu, iglica osadzona jest na wymienionym zderzaku.

W konstrukcji mechanizmu ryglującego według wynalazku zaproponowano baskwile ze strefą odkształcalną. Strefa odkształcalna zabezpiecza mechanizm przed otwarciem na skutek siły wywartej na rygiel tkwiący w ościeżnicy. Próba tego rodzaju w przypadku mechanizmu według wynalazku doprowadzi do odkształcenia bocznych elementów odkształcalnych, wysunięcia ich na boki poza krawędź korpusu prowadzącego baskwil i tym samym zablokowanie możliwości dalszego wsunięcia się baskwila w jego korpus, co prowadzi do zablokowania całego mechanizmu przed ingerencją zewnętrzną.

Przedmiot wynalazku pokazano w przykładzie wykonania na załączonych rysunkach, na których poszczególne figury obrazują:

Fig. 1 - mechanizm ryglujący.

Fig. 2 - baskwil.

Fig. 3 - baskwil.

Fig. 4 - baskwil.

Fig. 5 - baskwil.

Mechanizm ryglujący z zamkiem zapadkowym 14 pokazano w przykładzie wykonania na załączonym rysunku fig. 1. Mechanizm zawiera w tym przykładzie wykonania trzy baskwile 1, 2, 3, sprzężone z elementem obrotowym wyposażonym w zabieraki 4, gdzie ten element obrotowy sterowany jest klamką której trzpień usytuowany jest w otworze 5. Pod pojęciem baskwil w tym opisie patentowym rozumiana jest listwa metalowa, której jeden koniec jest sprzężony z zabierakiem 4 elementu obrotowego, zaś drugi koniec jest połączony za pośrednictwem otworów 6 z ryglem który jest elementem wykonawczym w mechanizmie ryglującym i którego dla przejrzystości rysunku nie pokazano. W przykładzie wykonania pokazanym na rysunku fig. 1 w mechanizmie ryglowym wykorzystano trzy baskwile, dwa baskwile pionowe 1, 2 oraz jeden baskwil poziomy 3. Jak to pokazano na rysunku, dolny pionowy baskwil 1 współpracuje z zamkiem zapadkowym 14. Zamek 14 posiada szczelinę blokowaną zapadkami i w zależności od ułożenia zapadek na kluczu lub po wyjęciu klucza, szczelina jest otwarta lub zamknięta dla iglicy 7 zamocowanej do dolnego pionowego baskwila 1. Baskwil 1, 2, 3 stanowi płaską listwę, której kraniec usytuowany jest przesuwnie w korpusie 8 mechanizmu ryglującego. Korpus 8 utrzymuje położenie i kierunek przesuwu baskwila.

Jak to pokazano na załączonym rysunku fig. 1, pomiędzy strefą mocowania zabierakiem 4 baskwila 1, 2, 3, a roboczym krańcem baskwila, z otworami 6 do mocowania rygla, znajduje się strefa odkształcalna 9.

Jak to pokazano przykładowo na rysunku fig. 1, strefa odkształcalna 9 baskwila zawiera dwa boczne zewnętrzne elementy odkształcalne 10, oraz dwa boczne wewnętrzne elementy odkształcające 11. Strefa odkształcalna 9 uformowana jest w płycie baskwila przez odpowiednie jej wycięcie.

Boczne elementy odkształcalne 10 zewnętrzne stanowią fragment poziomego baskwila 3, połączone z tym baskwilem 3 przewężeniami 12, które powodują, że odkształcenie baskwila 3 następuje w miejscu tych przewężeń 12. Inne rozwiązanie strefy odkształcalnej, bez wymienionych przewężeń pokazano w baskwilach pionowych 1, 2, jednak w innych przykładach wykonania mechanizmu ryglowego również strefy odkształcalne 9 w tych pozostałych baskwilach 1, 2 mogą zawierać wspomniane przewężenia 12. Przewężenia 12 znajdują się u nasad bocznych elementów odkształcalnych 10, co powoduje, że skutkiem odkształcenia jest odchylenie wymienionego bocznego elementu odkształcal4

PL 217 222 B1 nego 10 na zewnątrz. Tego rodzaju odkształcenie może nastąpić w przypadku próby wciśnięcia rygla od zewnątrz, do wnętrza drzwi sejfu, szafy pancernej lub kasy pancernej, w trakcie próby otwarcia obiektu od zewnątrz, bez użycia klucza. Przy tego rodzaju próbie, boczny element odkształcający 11 wygina się na zewnątrz i powoduje wychylenie na zewnątrz bocznego elementu odkształcalnego 10. Ten się wychyla i przy dalszym wymuszonym ruchu baskwila, jego wychylona krawędź opiera się na krawędzi korpusu 8 mechanizmu, blokując dalszy ruch baskwila wraz z ryglem do wnętrza drzwi. Strefa odkształcalna 9 eliminuje więc możliwość otwarcia drzwi na skutek opisanych nieuprawnionych działań osób trzecich.

Wymieniony boczny wewnętrzny element odkształcający 11 stanowią dwa wąskie fragmenty baskwila 1, 2, 3, pomiędzy strefą mocowania baskwila do zabieraka 4, a roboczym krańcem baskwila. W przykładowych wykonaniach pokazanych na rysunku fig. 1, elementy odkształcające 11 stanowią dwa symetrycznie rozstawione łukowato zagięte fragmenty baskwila. Te wąskie fragmenty baskwila są łukowato wygięte w kierunku na zewnątrz od wzdłużnej osi symetrii tego baskwila. Zewnętrzna krawędź łukowato wygiętego wewnętrznego elementu odkształcającego 11 znajduje się w pobliżu wewnętrznej krawędzi zewnętrznego elementu odkształcalnego 10. Zewnętrzny kraniec tego bocznego elementu odkształcalnego 10 znajduje się poniżej bocznej krawędzi korpusu 8 mechanizmu ryglującego.

Jak to pokazano na załączonym rysunku fig. 1, strefa odkształcalna 9 zawiera zderzak 13 ograniczający stopień odkształcenia baskwila 1, 2, 3. W przykładowym rozwiązaniu, baskwil zawiera w strefie odkształcalnej 9 rozstawione symetrycznie względem wzdłużnej osi symetrii tego baskwila, dwa boczne elementy odkształcające 11 współpracujące z dwoma bocznymi elementami odkształcalnymi 10. Pomiędzy tymi dwoma bocznymi elementami odkształcającymi 11 znajduje się wymieniony zderzak 13. W przykładowym rozwiązaniu, iglica 7 osadzona jest na wymienionym zderzaku 13 co pokazano na rysunku fig. 1.

Na kolejnych załączonych rysunkach fig. 2, fig. 3, fig. 4 oraz fig. 5, pokazano kolejne przykładowe wykonania baskwili. Przedstawiono tu cztery wersje górnego baskwila pionowego 2. Podobne rozwiązania mogą być zastosowane w przypadku dolnego pionowego baskwila 1 oraz jednego lub więcej bocznych poziomych baskwili 3 pokazanych na rysunku fig. 1. Na rysunku fig. 2 pokazano baskwil 2 po wyprofilowaniu poprzez wycięcie, w szczególności po wycięciu elementów strefy odkształcalnej 9. W kolejnej operacji następuje dogięcie zewnętrznych elementów odkształcalnych 10 do wewnętrznych elementów odkształcających 11, co prowadzi do uzyskania jednolitej krawędzi bocznej baskwila, jak to pokazano na rysunkach fig. 4 oraz fig. 5. Na rysunkach fig. 2 oraz fig. 4 pokazano przykładowe baskwile 2 gdzie w strefie odkształcalnej 9 znajdują się dwa elementy odkształcające wewnętrzne 11 oraz zderzak 13 zapobiegający nadmiernemu skróceniu długości baskwila 2 co mogłoby doprowadzić do wypchnięcia rygla z otworu w ościeżnicy. Rygiel zamocowany jest na swoim płaskowniku za pośrednictwem otworów 6 do baskwila 2. W dolnej części baskwil 2 posiada wybrania przeznaczone do współpracy z zabierakiem 4 mechanizmu ryglowego co pokazano na rysunku fig. 1. Na rysunku fig. 3 pokazano baskwil 2 ze strefą odkształcalną o innej konstrukcji, gdzie wykorzystano wykrój zawierający jedynie zewnętrzne boczne elementy odkształcalne 10. Na kolejnym rysunku fig. 5 pokazano kolejny przykład wykonania baskwila 2, gdzie w strefie odkształcalnej 9 znajdują się dwa elementy odkształcalne 10, osadzone na przewężeniach 12, oraz dwa elementy odkształcające 11 oddziaływujące na te elementy odkształcalne 10 w przypadku nacisku wywieranego na rygiel z zewnątrz, przy próbach wciśnięcia go siłą do wnętrza drzwi.

Claims (14)

1. Mechanizm ryglujący z zamkiem zapadkowym, zawierający co najmniej jeden baskwil sprzężony z elementem obrotowym z zabierakami, gdzie ten element obrotowy sterowany jest klamką, zaś ten baskwil zawiera iglicę współpracującą ze szczeliną w stosie zapadek zamka zapadkowego, przy czym wymieniony baskwil w pozycji roboczej mechanizmu ryglującego współpracuje z gniazdem w krawędzi ościeżnicy i ten baskwil stanowi płaską listwę, której kraniec usytuowany jest przesuwnie w korpusie mechanizmu ryglującego, znamienny tym, że pomiędzy strefą przesuwnego mocowania krańca mocującego baskwila (1, 2, 3), a roboczym krańcem tego baskwila znajduje się strefa odkształcalna (9).

PL 217 222 B1

2. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że zamek (14) zapadkowy mocowany jest na krawędziach korpusu (8) mechanizmu ryglującego.

3. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 1, znamienny tym, że strefa odkształcalna (9) zawiera co najmniej jeden boczny element odkształcalny zewnętrzny (10) oraz co najmniej jeden boczny element odkształcający wewnętrzny

4. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 1 albo 3, znamienny tym, że strefa odkształcalna (9) uformowana jest w płycie baskwila (1, 2, 3).

5. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 3 albo 4, znamienny tym, że zewnętrzny boczny element odkształcalny zewnętrzny (10) stanowi fragment listwy baskwila (1, 2, 3) połączony z tą listwą baskwila przewężeniem (12).

6. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 5, znamienny tym, że przewężenie (12) znajduje się u nasady tego bocznego elementu odkształcalnego zewnętrznego (10).

7. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 3, znamienny tym, że boczny element odkształcający wewnętrzny (11) stanowi co najmniej jeden wąski fragment baskwila (1, 2, 3), pomiędzy strefą mocowania krańca mocującego baskwila, a roboczym krańcem tego baskwila.

8. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 7, znamienny tym, że wąski fragment baskwila (1, 2, 3) jest łukowato wygięty w kierunku na zewnątrz od wzdłużnej osi symetrii baskwila.

9. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 8, znamienny tym, że zewnętrzna krawędź łukowato wygiętego fragmentu baskwila (1, 2, 3) znajduje się w pobliżu wewnętrznej krawędzi bocznego elementu odkształcalnego zewnętrznego (10).

10. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 5 albo 6 albo 9, znamienny tym, że zewnętrzny kraniec bocznego elementu odkształcalnego (10) znajduje się poniżej bocznej krawędzi korpusu (8) mechanizmu ryglującego.

11. Mechanizm ryglujący, według jednego z zastrzeżeń od 1 do 10, znamienny tym, że strefa odkształcalna (9) zawiera zderzak (13) ograniczający odkształcenie.

12. Mechanizm ryglujący, według jednego z zastrzeżeń od 1 do 11, znamienny tym, że baskwil (1, 2, 3) zawiera w strefie odkształcalnej (9) rozstawione symetrycznie względem wzdłużnej osi symetrii tego baskwila, dwa zewnętrzne boczne elementy odkształcalne (10) współpracujące z dwoma wewnętrznymi bocznymi elementami odkształcającymi (11).

13. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 11 albo 12, znamienny tym, że pomiędzy dwoma bocznymi elementami odkształcającymi (11) znajduje się zderzak (13).

14. Mechanizm ryglujący, według zastrz. 1, albo 11, albo 13, znamienny tym, że iglica (7) osadzona jest na zderzaku (13).