PL217831B1 - Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie - Google Patents

Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie

Info

Publication number
PL217831B1
PL217831B1 PL386123A PL38612308A PL217831B1 PL 217831 B1 PL217831 B1 PL 217831B1 PL 386123 A PL386123 A PL 386123A PL 38612308 A PL38612308 A PL 38612308A PL 217831 B1 PL217831 B1 PL 217831B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
lys
arg
group
residue
compound
Prior art date
Application number
PL386123A
Other languages
English (en)
Other versions
PL386123A1 (pl
Inventor
Zofia Lipkowska
Piotr Polcyn
Andrzej Wojciech Lipkowski
Original Assignee
Inst Chemii Organicznej Polska Akademia Nauk
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Inst Chemii Organicznej Polska Akademia Nauk filed Critical Inst Chemii Organicznej Polska Akademia Nauk
Priority to PL386123A priority Critical patent/PL217831B1/pl
Priority to CN2009801370747A priority patent/CN102203056A/zh
Priority to PCT/PL2009/000090 priority patent/WO2010033043A1/en
Priority to EP09760025.8A priority patent/EP2331497B1/en
Priority to AU2009292741A priority patent/AU2009292741B8/en
Priority to US13/062,186 priority patent/US8541365B2/en
Publication of PL386123A1 publication Critical patent/PL386123A1/pl
Publication of PL217831B1 publication Critical patent/PL217831B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C271/00Derivatives of carbamic acids, i.e. compounds containing any of the groups, the nitrogen atom not being part of nitro or nitroso groups
    • C07C271/06Esters of carbamic acids
    • C07C271/08Esters of carbamic acids having oxygen atoms of carbamate groups bound to acyclic carbon atoms
    • C07C271/10Esters of carbamic acids having oxygen atoms of carbamate groups bound to acyclic carbon atoms with the nitrogen atoms of the carbamate groups bound to hydrogen atoms or to acyclic carbon atoms
    • C07C271/22Esters of carbamic acids having oxygen atoms of carbamate groups bound to acyclic carbon atoms with the nitrogen atoms of the carbamate groups bound to hydrogen atoms or to acyclic carbon atoms to carbon atoms of hydrocarbon radicals substituted by carboxyl groups
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P31/00Antiinfectives, i.e. antibiotics, antiseptics, chemotherapeutics
    • A61P31/04Antibacterial agents
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P31/00Antiinfectives, i.e. antibiotics, antiseptics, chemotherapeutics
    • A61P31/10Antimycotics
    • AHUMAN NECESSITIES
    • A61MEDICAL OR VETERINARY SCIENCE; HYGIENE
    • A61PSPECIFIC THERAPEUTIC ACTIVITY OF CHEMICAL COMPOUNDS OR MEDICINAL PREPARATIONS
    • A61P35/00Antineoplastic agents
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07CACYCLIC OR CARBOCYCLIC COMPOUNDS
    • C07C237/00Carboxylic acid amides, the carbon skeleton of the acid part being further substituted by amino groups
    • C07C237/02Carboxylic acid amides, the carbon skeleton of the acid part being further substituted by amino groups having the carbon atoms of the carboxamide groups bound to acyclic carbon atoms of the carbon skeleton
    • C07C237/04Carboxylic acid amides, the carbon skeleton of the acid part being further substituted by amino groups having the carbon atoms of the carboxamide groups bound to acyclic carbon atoms of the carbon skeleton the carbon skeleton being acyclic and saturated
    • C07C237/06Carboxylic acid amides, the carbon skeleton of the acid part being further substituted by amino groups having the carbon atoms of the carboxamide groups bound to acyclic carbon atoms of the carbon skeleton the carbon skeleton being acyclic and saturated having the nitrogen atoms of the carboxamide groups bound to hydrogen atoms or to acyclic carbon atoms
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07DHETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D209/00Heterocyclic compounds containing five-membered rings, condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom
    • C07D209/02Heterocyclic compounds containing five-membered rings, condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom condensed with one carbocyclic ring
    • C07D209/04Indoles; Hydrogenated indoles
    • C07D209/10Indoles; Hydrogenated indoles with substituted hydrocarbon radicals attached to carbon atoms of the hetero ring
    • C07D209/14Radicals substituted by nitrogen atoms, not forming part of a nitro radical
    • C07D209/16Tryptamines
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07DHETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D213/00Heterocyclic compounds containing six-membered rings, not condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom and three or more double bonds between ring members or between ring members and non-ring members
    • C07D213/02Heterocyclic compounds containing six-membered rings, not condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom and three or more double bonds between ring members or between ring members and non-ring members having three double bonds between ring members or between ring members and non-ring members
    • C07D213/04Heterocyclic compounds containing six-membered rings, not condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom and three or more double bonds between ring members or between ring members and non-ring members having three double bonds between ring members or between ring members and non-ring members having no bond between the ring nitrogen atom and a non-ring member or having only hydrogen or carbon atoms directly attached to the ring nitrogen atom
    • C07D213/60Heterocyclic compounds containing six-membered rings, not condensed with other rings, with one nitrogen atom as the only ring hetero atom and three or more double bonds between ring members or between ring members and non-ring members having three double bonds between ring members or between ring members and non-ring members having no bond between the ring nitrogen atom and a non-ring member or having only hydrogen or carbon atoms directly attached to the ring nitrogen atom with hetero atoms or with carbon atoms having three bonds to hetero atoms with at the most one bond to halogen, e.g. ester or nitrile radicals, directly attached to ring carbon atoms
    • C07D213/72Nitrogen atoms
    • C07D213/75Amino or imino radicals, acylated by carboxylic or carbonic acids, or by sulfur or nitrogen analogues thereof, e.g. carbamates
    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C07ORGANIC CHEMISTRY
    • C07DHETEROCYCLIC COMPOUNDS
    • C07D233/00Heterocyclic compounds containing 1,3-diazole or hydrogenated 1,3-diazole rings, not condensed with other rings
    • C07D233/54Heterocyclic compounds containing 1,3-diazole or hydrogenated 1,3-diazole rings, not condensed with other rings having two double bonds between ring members or between ring members and non-ring members
    • C07D233/64Heterocyclic compounds containing 1,3-diazole or hydrogenated 1,3-diazole rings, not condensed with other rings having two double bonds between ring members or between ring members and non-ring members with substituted hydrocarbon radicals attached to ring carbon atoms, e.g. histidine
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P20/00Technologies relating to chemical industry
    • Y02P20/50Improvements relating to the production of bulk chemicals
    • Y02P20/55Design of synthesis routes, e.g. reducing the use of auxiliary or protecting groups

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Health & Medical Sciences (AREA)
  • General Health & Medical Sciences (AREA)
  • Life Sciences & Earth Sciences (AREA)
  • Chemical Kinetics & Catalysis (AREA)
  • General Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Medicinal Chemistry (AREA)
  • Nuclear Medicine, Radiotherapy & Molecular Imaging (AREA)
  • Pharmacology & Pharmacy (AREA)
  • Veterinary Medicine (AREA)
  • Animal Behavior & Ethology (AREA)
  • Public Health (AREA)
  • Communicable Diseases (AREA)
  • Oncology (AREA)
  • Peptides Or Proteins (AREA)
  • Medicines That Contain Protein Lipid Enzymes And Other Medicines (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Description

Przedmiotem wynalazku są związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i sposób wytwarzania wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz zastosowanie związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy, i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego.
Znane są dendrymery i metody syntezy dendrymerów, w których struktura dendrymeryczna opiera się na wykorzystaniu małych achiralnych cząsteczek, takich jak amoniak, etylenodiamina, propylenodiamina czy pochodne benzenu. Projektowanie nowych cząsteczek centralnych do syntezy dendrymerów przedstawiono w pracy L. J. Twyman i współpr., w , J. Chem. Res. Miniprint, 12, 1998, 3408.
W opisie patentowym PL 197752 ujawniono nowe związki o strukturze dendrymeru, zawierające w rozgałęzieniach fragmenty peptydowe, które to związki posiadają właściwości bakteriostatyczne i przeciwgrzybicze. Rdzeń cząsteczki jest wytworzony na bazie alifatycznych aminokwasów mających dwie grupy aminowe, tj. zasadowych aminokwasów, takich jak lizyna (Lys) albo ornityna (Orn). Grupy aminowe stanowią punkty dołączenia kolejnych reszt aminokwasowych i/lub peptydowych tworzących rozgałęzienia struktury dendrymeru. Związki te oraz ich działanie biologiczne zostały także przedstawione w pracy w J. Mol. Microbiol. Biotechn. (13, 2007, 220-225).
Reakcje sprzęgania z kolejnymi aminokwasami/peptydami pozwalają jedynie na 2-krotne rozgałęzianie w każdym cyklu reakcji, (zob. Klajnert B., J. Janiszewska, Urbańczyk-Lipkowska Z, Bryszewska M., Shcharbin D., Labieniec M.: „Biological properties of low molecular mass peptide dendrimers”, Intern. J. Pharmaceutics, 309 (2006) 208-217].
Celem wynalazku są związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i sposób wytwarzania wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz zastosowanie związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy, i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego.
Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, według wynalazku charakteryzują się tym, że odpowiadają wzorowi 1
w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, które to związki mają rozgałęziony rdzeń z czterema rozgałęzieniami -T-NH-, gdzie T oznacza 22 grupę alkilidenową -(CH2)2CONH(CH2)2-, oraz jednym rozgałęzieniem R2, gdzie R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy, oraz które to związki mają co najmniej cztery fragmenty terminalne P, gdzie P oznacza resztę aminokwasową i/lub peptydową utworzoną z cząsteczki aminokwasu/peptydu przez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej, w której to reszcie aminokwasowej/peptydowej co najmniej jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą, przy czym cząsteczką aminokwasu/peptydu jest cząsteczka wybrana z grupy obejmującej lizynę, ornitynę, argininę, kwas 2,4-diaminomasłowy i 2,3-diaminopropionowy (DAP), w formie D lub L, oraz peptydy mające w sumie od 2 do 4 reszt aminokwasowych wybranych spośród reszt lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, w formie D lub L,
PL 217 831 B1 a grupą zabezpieczającą jest alkilokarbonyl, alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, albo arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej.
Korzystnie, związki odpowiadają wzorowi 2
w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy, P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden 1 atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1 wybrany z grupy obejmującej: tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik wybrany z grupy obejmującej tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, albo resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, lizyny, ornityny, kwasu 2,4-diaminomasłowego lub kwasu 2,3-diaminopropionowego, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej.
W szczególności, związki mają postać soli kationowej z anionem farmaceutycznie dopuszczalnym. Związki, zwłaszcza, mają postać soli chlorowodorkowych.
Korzystnie, w powyższych związkach n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1,4-diaminomasłowego, kwasu 1,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewen11 tualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1, który to R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodoru (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(e-Z),
PL 217 831 B1
D-Lys-(s-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(s-2-Ci-Z), D-Lys-(s-2-Ci-Z), DNS-(Lys), Lys-(e-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], lub oznacza pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn), pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą 2,3-diaminopropionowego (DAP), Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], a R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
W szczególności związkami są następujące:
związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Arg i R2 oznacza resztę 3-aminopirydyny C5H4N-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą-C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 1, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza NE-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-bromobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-benzyloksykarbonylo-L-DAP i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku,
PL 217 831 B1 związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Orn i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę dodecyloaminy, C12H25NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla zwią2 zanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku.
Wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, według wynalazku charakteryzuje się tym, że odpowiada wzorowi 3
w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, i który to związek rdzeniowy ma cztery rozgałęzienia -T-NH2, gdzie T oznacza grupę alkilidenową -(CH2)2CONH(CH2)2-, oraz jedno rozgałę22 zienie R2, gdzie R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
W szczególności, związek odpowiada wzorowi 4,
2 w którym R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
PL 217 831 B1
Sposób wytwarzania związku dendrymerycznego zawierającego aminokwasy określonego powyżej, według wynalazku charakteryzuje się tym, że związek aminokwasowy, w formie D, L lub mieszaniny D i L, o wzorze 5
w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, poddaje się reakcji akrylanem C1-6alkilu, ewentualnie w obecności zasady, do uzyskania związku o wzorze 6
a następnie, ewentualnie po zakwaszeniu, otrzymany związek o wzorze 6 poddaje się reakcji 22 z amoniakiem lub pierwszorzędową aminą organiczną o wzorze R2-NH2, gdzie R2 ma znaczenie określone powyżej, z użyciem pierwszego reagenta sprzęgania do otrzymania pochodnej amidowej o wzorze 7
którą to pochodną o wzorze 7 poddaje się aminolizie z użyciem etylenodiaminy, z wytworzeniem rozgałęzionego związku rdzeniowego o wzorze 3
2 po czym związek o wzorze 3, w którym T oznacza -(CH2)2CONH(CH2)2-, a R2 ma określone wyżej znaczenie, poddaje się reakcji sprzęgania z aminokwasem i/lub peptydem wybranym z grupy obejmującej aminokwasy: lizynę, ornitynę, argininę, kwas 2,4-diaminomasłowy i 2,3-diaminopropionowy, w formie D lub L, oraz peptydy mające w sumie od 2 do 4 reszt aminokwasowych wybranych spośród reszt lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, w formie D lub L, w którym to aminokwasie i/lub peptydzie co najmniej jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą określoną powyżej,
PL 217 831 B1 w obecności drugiego reagenta sprzęgania, z wytworzeniem związku o wzorze 1
2 gdzie R2 i T mają podane powyżej znaczenia, a P oznacza resztę aminokwasową i/lub peptydową utworzoną z cząsteczki aminokwasu/peptydu określonego powyżej, przez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej, w której to reszcie aminokwasowej/peptydowej co najmniej jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą określoną powyżej, ewentualne odbezpiecza się zabezpieczoną grupę aminową i ewentualnie przekształca się w sól farmaceutycznie dopuszczalną.
Korzystnie, wytwarza się związek o wzorze 2,
w którym P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1,4-diaminomasłowego, kwasu 1,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co 11 najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1, który to R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodoru (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(s-Z), D-Lys-(s-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(s-2-Ci-Z), D-Lys-(s-2-Cl-Z), DNS-(Lys), Lys-(e-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], lub oznacza pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą 2,3-diaminopropionowego (DAP), Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg],
PL 217 831 B1 2 a R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
Korzystnie, pierwszym regentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu, a drugim reagentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu.
W szczególności, reakcję związku aminokwasowego o wzorze 5, z akrylanem C1-6alkilu prowadzi się w obecności rozpuszczalnika alkoholowego. Reakcję prowadzi się, korzystnie, w temperaturze 60-90°C, zwłaszcza 65-80°C, przez 24-48 godzin.
Sposób wytwarzania wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego określonego powyżej, według wynalazku charakteryzuje się tym, że związek aminokwasowy, w formie D, L lub mieszaniny D i L, o wzorze 5
w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, poddaje się reakcji akrylanem C1-6alkilu, ewentualnie w obecności zasady, do uzyskania związku o wzorze 6
a następnie, ewentualnie po zakwaszeniu, otrzymany związek o wzorze 6 poddaje się reakcji 22 z amoniakiem lub pierwszorzędową aminą organiczną o wzorze R2-NH2, gdzie R2 ma znaczenie określone powyżej, z użyciem reagenta sprzęgania, do otrzymania pochodnej amidowej o wzorze 7
którą to pochodną wzorze 7 poddaje się aminolizie z użyciem etylenodiaminy, z wytworzeniem rozgałęzionego związku rdzeniowego o wzorze 3
2 w którym T oznacza -(CH2)2CONH(CH2)2-, a R2 ma wyżej podane znaczenie.
PL 217 831 B1
Korzystnie, wytwarza się związek o wzorze 4
2 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
W szczególności, reagentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu.
Korzystnie, reakcję związku aminokwasowego o wzorze 5 z akrylanem C1-6alkilu prowadzi się w obecności rozpuszczalnika alkoholowego. W szczególności, reakcję prowadzi się w temperaturze 60-90°C, zwłaszcza 65-80°C, przez 24-48 godzin.
Związek dendrymeryczny zawierający aminokwasy, o wzorze 1, określonym powyżej, według wynalazku stosuje się do wytwarzania preparatu do inhibicji rozwoju komórek chorobotwórczych, w profilaktyce lub leczeniu organizmu zwierzęcia lub człowieka. Korzystnie, związek dendrymeryczny stosuje się do inhibicji rozwoju komórek bakteryjnych. Ewentualnie, stosuje się związek dendrymeryczny do inhibicji rozwoju komórek grzybów. W szczególności, stosuje się związek dendrymeryczny do inhibicji rozwoju komórek nowotworowych.
Korzystnie, stosuje się związek dendrymeryczny o wzorze 2
PL 217 831 B1 2 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy, a P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpio1 ny przez podstawnik R1 wybrany z grupy obejmującej: tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik wybrany z grupy obejmującej tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, albo resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, lizyny, ornityny, kwasu 2,4-diaminomasłowego lub kwasu 2,3-diaminopropionowego, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej.
W szczególności, stosuje się związek o wzorze 2 w postaci soli kationowej z anionem farmaceutycznie, dopuszczalnym, zwłaszcza w postaci soli chlorowodorkowej.
Korzystnie, stosuje się związek o wzorze 2, w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1,4-diaminomasłowego, kwasu 1,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden 11 atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1, który to R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodom (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(ε-Z), D-Lys-(s-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(s-2-Ci-Z), D-Lys-(s-2-Ci-Z), DNS-(Lys), Lys-(s-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], lub pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą 2,3-diaminopropionowego (DAP), Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], a R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
PL 217 831 B1
W szczególności stosuje się:
związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Arg i R2 oznacza resztę 3-aminopirydyny C5H4N-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 1, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza NE-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-bromobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-benzyloksykarbonylo-L-DAP i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Orn i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę dodecyloaminy, C12H25NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla zwią2 zanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku.
Wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, o wzorze 3, określonym powyżej, według wynalazku stosuje się do wytwarzania makrocząsteczkowych związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy.
PL 217 831 B1
Korzystnie, stosuje się związek o wzorze 4
2 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
Nieoczekiwanie stwierdzono, że struktura centralna związku dendrymerycznego może zostać zmodyfikowana tak, że możliwe jest 3- lub 4-krotne rozgałęzianie struktury związku w każdym cyklu reakcyjnym. Ten nieoczekiwany efekt uzyskano stosując sekwencję reakcji z wykorzystaniem reakcji addycji typu Michaela akrylanu niższego alkilu i zasadowych aminokwasów. W następstwie nieskomplikowanej i wydajnej procedury syntetycznej uzyskuje się nowy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, który stanowi półprodukt dla wytworzenia czterorozgałęzionych makrocząsteczkowych związków dendrymerycznych.
Związki dendrymeryczne według wynalazku występują w postaci soli kationowej, np. z nieorganicznym anionem, zwłaszcza w postaci chlorowodorku. Nie ograniczając zakresu wynalazku do teorii, przypuszcza się, że działanie biologiczne tych związków jest powiązane z mechanizmem oddziaływania elektrostatycznego pomiędzy dodatnio naładowanymi cząsteczkami dendrymeru a ujemnie naładowanymi polarnymi grupami biomembran komórek chorobotwórczych, np. komórek drobnoustrojów albo komórek nowotworowych. Oddziaływanie elektrostatyczne wpływa na równowagę elektryczną membrany, co prowadzi do zaburzeń jej struktury i funkcji. Związki dendrymeryczne według wynalazku, dzięki nowej strukturze fragmentu rdzeniowego, mają bardziej labilną budowę dopasowującą się do membran biologicznych oraz zawierają większą liczbę różnorodnych grup funkcyjnych znajdujących się na powierzchni i w drzewie dendrymeru. Związki dendrymeryczne według wynalazku, jako pochodne zasadowych aminokwasów, są bardziej kompatybilne z naturalnymi układami biologicznymi (enzymy, białka).
Cząsteczki związków dendrymerycznych według wynalazku charakteryzują się zróżnicowaną giętkością konformacyjną, amfifilową strukturą wymiarami w zakresie kilku nanometrów i posiadają więcej niż dotychczas grup aktywnych w strukturze dendrymeru. Daje to możliwość efektywniejszego dopasowania wytwarzanego związku dendrymerycznego do membran biologicznych lub innych centrów receptorowych. Sposób wytwarzania związku dendrymerycznego według wynalazku zapewnia uzyskanie w niewielu cyklach reakcji cząsteczki o bardzo dużym upakowaniu grup funkcyjnych.
Rozgałęziona budowa związków dendrymerycznych według wynalazku ogranicza możliwość degradacji związków pod działaniem enzymów proteolitycznych. Związki według wynalazku wykazują szeroki zakres aktywności przeciw bakteriom Gram(+), Gram(-), grzybom z rodziny C. Albicans, w tym przeciw referencyjnym szczepom opornym wielolekowo z każdej z powyższych grup, oraz przeciw komórkom czerniaka ludzkiego MEW 155.
W obrębie opisu przedmiotowego wynalazku oraz zastrzeżeń patentowych termin grupa zabezpieczająca oznacza grupę zabezpieczającą grupę aminową. Nie ma szczególnego ograniczenia co do rodzaju grupy zabezpieczającej grupę aminową, która może być stosowana w rozwiązaniu według wynalazku. Przykłady typowych grup zabezpieczających można znaleźć np. w monografii „Protective
PL 217 831 B1
Groups in Organic Synthesis” (Theodora W. Greene i Peter G. M. Wuts, wydanie drugie, 1991, John Wiley & Sons, Inc.). W rozwiązaniu według wynalazku termin grupa zabezpieczająca korzystnie obejmuje grupy: alkilokarbonyl taki jak tłuszczowy alkilokarbonyl, alkenylokarbonyl taki jak tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl taki jak t-butyloksykarbonyl (Boc), aryloalkoksykarbonyl taki jak benzyloksykarbonyl (Z), fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej taki jak 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodoobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), arylosulfonyl taki jak naftylosulfonyl, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej taki jak 5-(dimetyloamino)naftaleno-1-sulfonyl (dansyl - DNS).
Związki dendrymeryczne według wynalazku oraz wysokorozgałęzione związki rdzeniowe otrzymuje się sposobem według wynalazku zilustrowanym na schemacie I.
Sposób wytwarzania wysokorozgałęzionych związków rdzeniowych o wzorze 4, w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, według wynalazku polega na tym, że prowadzi się reakcję addycji Michaela akrylanu alkilu, takiego jak akrylan C1-6alkilu, korzystnie akrylan liniowego C1-4alkilu i aminokwasu zasadowego, takiego jak lizyna (Lys), ornityna (Orn), kwas 2,4-diaminomasłowy (DAB), kwas 2,3-diaminopropionowy (DAP) (etap 1), w obecności rozpuszczalnika alkoholowego, w temperaturze 60-90°C, zwłaszcza 65-80°C, przez 24-48 godzin, ewentualnie w obecności zasady, np. wodorotlenku metalu alkalicznego. Mieszaninę poreakcyjną ewentualnie ostrożnie zobojętnia się dodając rozcieńczony kwas mineralny i wyodrębnia się związki o wzorze 8, oczyszcza się i przekształca się wolną grupę karboksylową, drogą sprzęgania w obecności reagenta sprzęgania, w grupę ami23 dową, w reakcji z organiczną aminą I-rzędową lub amoniakiem (R2 oznacza podstawnik -NHR3, gdzie 3
R3 oznacza H lub resztę organiczną aminy organicznej). Korzystnymi I-rzędowymi aminami organicznymi są amidy lub estry metylowe aminokwasów Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp; estry metylowe liniowych aminokwasów alifatycznych zawierających od 3 do 6 atomów węgla,
PL 217 831 B1 a także tryptamina, metylobenzyloamina, benzyloamina, nitrofenyloamina, fenyloamina, 3-aminopirydyna, histamina, aminy alifatyczne nasycone i nienasycone o łańcuchu C5-C22, pochodne kumaryny, takie jak 7-aminokumaryna, glukozamina oraz cholesteroloamina. W drugiej reakcji etapu 2 przeprowadza się aminolizę grup estrowych z użyciem etylenodiaminy.
W etapie 3 - w reakcji rozgałęziania z użyciem odpowiednich aminokwasów, ich pochodnych
1a 1b zabezpieczonych co najmniej jedną grupą zabezpieczającą R1a, R1b, albo peptydów lub peptydów
1a 1b zabezpieczonych o najmniej jedną grupą zabezpieczającą R1a, R1b, otrzymuje się związki dendrymeryczne o wzorze 9.
Sposób wytwarzania docelowych związków dendrymerycznych o wzorze 9 (a także o wzorach ogólnych 1 i 2), według wynalazku polega na tym, że prowadzi się sprzęganie rozgałęzionego związku rdzeniowego o wzorze 4 z użyciem aminokwasów wybranych z grupy obejmującej pochodne lizyny (Lys), ornityny (Orn), kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB) i 2,3-diaminopropionowego (DAP), blokowanych na N-końcu grupami takimi jak: benzyloksykarbonyl (Z) i/lub 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z) i/lub Z-butyloksykarbonyl (Boc), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, w obecności rozpuszczalnika z użyciem w reagenta sprzęgania takiego jak kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu (HOSu), po czym otrzymane makrocząsteczkowe związki dendrymeryczne oczyszcza się chromatograficznie, na przykład na kolumnie żelowej zawierającej Sephadex LH-20 (w MeOH), i ewentualnie z użyciem metody preparatywnej HPLC. Ewentualnie, związki dendrymeryczne (heksachlorowodorki) odbezpiecza się i przekształca się w sól kationową z anionem, korzystnie farmaceutycznie dopuszczalnym.
Syntezę związków dendrymerycznych według wynalazku, w oparciu o nowe wysokorozgałęzione związki rdzeniowe według wynalazku, zilustrowano w poniższych przykładach.
Metoda ogólna A (etap 1)
Otrzymywanie pochodnych tetrakis(metoksykarbonyloetylowych) aminokwasów Lys, Orn, DAB, DAP (związki o wzorze 8, w którym Alkil oznacza metyl)
Sposób według wynalazku polega na tym, że prowadzi się reakcję addycji Michaela akrylanu metylu i odpowiednich aminokwasów Lys, Orn, DAB, DAP, po czym otrzymane pochodne oczyszcza się na kolumnie silikażelowej.
Metoda ogólna B (etap 2)
Otrzymywanie pochodnych tetrakis(aminoetyloaminokarbonyloetylowych) amidów aminokwasów zasadowych Lys, Orn, DAB, DAP
W związkach otrzymanych w etapie 1 (według metody A) przekształca się grupę karboksylową 2
COOH w pochodne -COR2, w reakcji ze związkami mającymi grupę -NH2, którymi są amidy lub estry metylowe Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L- i D-Trp; estry metylowe liniowych aminokwasów alifatycznych zawierających od 3 do 6 atomów węgla, a także tryptamina, metylobenzyloaminy, benzyloamina, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, 3 -aminopirydyna, histamina, aminy alifatyczne nasycone i nienasycone o łańcuchu C5-C22, pochodne kumaryny, glukozamina lub cholesteroloamina, z zastosowaniem techniki sprzęgania z użyciem DCC i HOBt. Otrzymane amidy przekształca się w związki o wzorze 4 drogą aminolizy z użyciem roztworu etylenodiaminy w MeOH.
Metoda ogólna C (etap 3)
Otrzymywanie związków dendrymerycznych o wzorze 9
Sposób wytwarzania finalnych związków dendrymerycznych o wzorze 9, według wynalazku polega na tym, że prowadzi się sprzęganie odpowiednich rozgałęzionych związków rdzeniowych o wzorze 4 z zastosowaniem aminokwasów wybranych z grupy obejmującej pochodne lizyny (Lys), ornityny (Orn), kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB) i 2,3-diaminopropionowego (DAP), blokowanych na N-końcu grupą/grupami wybranymi spośród następujących: benzyloksykarbonyl (Z) i/lub 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z) i/lub t-butyloksykarbonyl (Boc), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), lub mających na N-końcu Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, resztę glukozaminy, resztę cholesterolu, reszty kwasów tłuszczowych nasyconych i nienasyconych o łańcuchu C5-C22, metodą sprzęgania w roztworze z użyciem N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu (HOSu), po czym otrzymane makrocząsteczkowe związki dendrymeryczne oczyszcza się chromatograficznie na kolumnie żelowej zawierającej Sephadex LH-20 (w MeOH), i ewentualnie z użyciem preparatywnej metody HPLC.
PL 217 831 B1
P r z y k ł a d 1
Synteza pochodnych tetrakis(metoksykarbonyloetylowych) aminokwasów Lys, Orn, DAB, DAP (schemat II)
(i) CH2=CH-COOMe, NaOH, MeOH, 24h, ogrzewanie do wrzenia;
(ii) HCl/MeOH.
0,1 mol aminokwasu zasadowego zawiesza się w 150 ml MeOH, dodaje 4 g (0,1 mol) NaOH (w przypadku monochlorowodorków Orn, L-DAB i L-DAP - 0,2 mol) w MeOH oraz 51,65 g (0,6 mol, 54 ml) akrylanu metylu. Reakcję prowadzi się w temperaturze wrzenia przez 48 h, następnie chłodzi, odparowuje rozpuszczalnik (bezpośredni dodatek HCl do mieszaniny reakcyjnej może powodować polimeryzację pozostałego akrylanu metylu), oleistą pozostałość wytrząsa z 300 ml acetonu oraz 100 ml 1M HCl w MeOH (100 ml 2M HCl w przypadku monochlorowodorków Orn, L-DAB, L-DAP). Roztwór sączy się i odparowuje do sucha. Pozostałość oczyszcza za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2) z użyciem fazy O:H (octan etylu:heksan) 8:2 + 5% MeOH, otrzymując pochodne tetrakis(metoksykarbonyloetylowe) w postaci bezbarwnych lub jasnożółtych olejów.
T a b l i c a 1 - związki z przykładu 1 Pochodne tetrakis(metoksykarbonyloetylowe) zasadowych aminokwasów
Związek Wydajność % a[D] (±1)°
Kwas 2,6-bis-[bis-(3-metoksykarbonyloetyloamino)]kapronowy (pochodna Lys) (53) 48,8b -33,8a
Kwas 2,5-bis-[bis-(3-metoksykarbonyloetyloamino)]walerianowy (pochodna Orn) (54) 67,7b -32,6a
Kwas 2,5-bis-[bis-(3-metoksykarbonyloetyloamino)]walerianowy) (pochodna D,L-Orn) (55) 64,1c -
Kwas 2,4-bis-[bis-(3-metoksykarbonyloetyloamino)]masłowy (pochodna L-DAB) (56) 44b -32,9a
Kwas 2,3-bis-[bis-(3-metoksykarbonyloetyloamino)]propionowy (pochodna L-DAP) (57) 51,4b -34,9a
P r z y k ł a d 2 2
Synteza związku rdzeniowego o wzorze 4, w którym R2 oznacza resztę tryptaminy
PL 217 831 B1 (i) tryptamina, DCC, HOBt, DMF, 24h;
(ii) etylenodiamina, MeOH, 5 dni.
mmol pochodnej metoksykarbonylowej aminokwasu zasadowego o konfiguracji L rozpuszcza się w 30 ml DMF, dodaje 3,2 g (20 mmol) tryptaminy, 1,54 g HOBt (10 mmol, monohydrat) oraz 2,1 g DCC (10,17 mmol), i całość miesza w temperaturze pokojowej przez 24 h. Następnie oddziela się osad DCU przez sączenie i odparowuje rozpuszczalnik. Oleistą pozostałość rozpuszcza się w 150 ml octanu etylu i przemywa się 150 ml 10% wodnego roztworu Na2CO3, wodą, 1% kwasem cytrynowym (trzykrotnie) i solanką. Warstwę organiczną suszy się (MgSO4), sączy i odparowuje do sucha. Pozostałość oczyszcza się za pomocą chromatografii kolumnowej (SiO2) z użyciem fazy O:H 7:3 + 3% MeOH, otrzymując amid pochodnej tetrakis(metoksykarbonylowej) lizyny w postaci ciemnopomarańczowego oleju.
mmol amidu rozpuszcza się w 20 ml MeOH i bardzo wolno wkrapla do oziębionej do 0°C mieszaniny 22,3 g (25 ml) etylenodiaminy i 50 ml MeOH. Następnie miesza się w temperaturze pokojowej przez 5 dni, po czym odparowuje rozpuszczalniki do sucha, do pozostałości dodaje 20 ml butanolu i ponownie odparowuje. Czynność tę powtarza się jeszcze trzykrotnie w celu usunięcia resztek etylenodiaminy. Tak przygotowany związek rdzeniowy, po wysuszeniu na wyparce próżniowej przez 6 h, stosuje się bezpośrednio do syntezy związków dendrymerowych według wynalazku, bez dalszego oczyszczania. Wydajność 99%.
P r z y k ł a d 3
1a 1b
Synteza związku o wzorze 9, w którym AA oznacza L-Lys, R1a oznacza H, R1b oznacza 2-chloro2 benzyloksykarbonyl, R2 oznacza resztę tryptaminy - związek 98
1,86 g (2,5 mmol) związku rdzeniowego rozpuszcza się w 20 ml DMF. Do tak otrzymanej mieszaniny dodaje się następnie roztwór 4,56 g (2-Cl-Z)-L-Lys(Boc) (11 mmol), 1,26 g HOSu (11 mmol) oraz 2,31 g (11 mmol) DCC w 20 ml THF i miesza przez 48 h w temperaturze pokojowej. Po tym czasie mieszaninę sączy się i odparowuje rozpuszczalniki. Pozostałość rozpuszcza się w 150 ml EtOAc i przemywa roztworami 10% Na2CO3, 1% roztworem kwasu cytrynowego, suszy nad MgSO4, sączy i odparowuje. Surowy związek dendrymeryczny oczyszcza się za pomocą sączenia molekularnego z użyciem wypełnienia Sephadex LH-20 w MeOH, otrzymując 3,66 g (62,8%) czystego związku w postaci żółtej, bezpostaciowej pianki. Dendrymer 98 przekształca się do postaci sześciochlorowodorku przez deprotekcję grup Boc- za pomocą TFA i wymianę anionów CF3COO- na Cl- z użyciem nasyconego roztworu HCl w EtOAc, otrzymując lekko higroskopijne, brunatne, bezpostaciowe proszki.
Związek dendrymeryczny 98
C89H126O17N20CI4 x 6HCI, M = 2108,6 g/mol (heksachlorowodorek, masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1886), brunatna, bezpostaciowa pianka.
MSLR (ESI, MeOH): 573.667 (M-2-Cl-Z+3H+)3+, 629.667 (M+3H+ główny sygnał)3+, 647.667 (M+2H++Na++MeOH)3, 944 (M+2H+)2+.
PL 217 831 B1 1H NMR (400 MHz, DMSO, 298K) δ 1.3-1.7 (4m, 24H, γ, δ, 3CH2 lizyn), 2.0-2.35 (m, 10H, CH2CONH, 3CH2 rdzenia), 2.7-2.9 (2m, 8H, a, 3N-CH2-C), 3.0-3.4 (2bm, 29H, eCH2 lizyn, HN-CH2-CH2-NH rdzenia, CH2-Ar trNH, -CH2-NH trNH, aCH), 3.87 (m, 4H, aCH lizyn), 5.05-5.2 (4s, 8H, Ar-CH2O), 6.95, 7.05, 7.12 (3m, 3H, C1, C5, C6 trNH), 7.30-7.36 (m, 9H, C4H, C5H 2-Cl-Z, C7 trNH), 7.40-7.51 (m, 8H, C3H, C6H 2-Cl-Z), 7.53 (m, 1H, C4 trNH).
13C NMR δ 22.3 (γϋ lizyn), 25.1 (CH2-Ar trNH), 28.8 (δθ lizyn), 31.3 (βθ lizyn), 32.7, 34.9 (β, aCH2CONH rdzenia), 38.0, 38.1 (εϋ lizyn), 39.1 (-CH2-NH trNH), 39.9 (NHCH2CH2NH rdzenia), 47.0, 49.1 [a, βΝ-(ϋΗ2)2 rdzenia], 51.6 (βϋ rdzenia), 54.6 (aC lizyn), 61.4 (aC rdzenia), 62.5 (Ar-CH2O), 111.0, 111.6, 117.8, 117.9, 120.5, 122.2 (C7, C2, C4, C5, C6, C1 trNH), 126.7 (C5 2-Cl-Z), 127.1 (C3 trNH), 128.8, 129.1, 129.2, 131.8, 134.0 (C6, C4, C3, C2, C1 2-Cl-Z), 136.1 (C8 trNH), 155.2 (O-CO-NH), 171.3 (CH2CONH rdzenia), 171.5 (CONH rdzenia), 171.6 (CONH lizyn).
Tablica 1
Związki o wzorze 9 (zachowano oryginalną numerację związków, Rla i Rlb oznaczają odpowiednio podstawniki na atomie azotu grupy aminowej N oraz atomie azotu terminalnej grupy aminowej peptydu lub aminokwasu, w przypadku lizyny Nc)
Nr n AA R1* Rlb R2 Widmo ESI MS*
86 4 L-Arg 2-Ct-Z H 3- AMP C92Hi32O|7N28Cl4 M = 2044,0 g/mol (masa monoizotopowa dendrymeru - 2040); MSLR (ESI, MeOH): 1021 (M+2H+)2 1032 (M+H^+Na)2 2041 (M+H+).
92 (D,L) 3 L-Lys H 2-a- z TrNH CwHniOnNjoCUKTHa, M = 2107,0 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1848); MSLR (ESI, MeOH): 617 (M+3H+, główny sygnał)3*, 635 (M+2H++Nał+MeOH)3+, 925 (M+2H+)2+, 952 (M+H'+Nał+MeOH)2
93 <D,L) 3 L-Lys 2-CI-Z H TrNH CesH1MOi7N2ńCl4x7HCl, M = 2107,0 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1848); MSLR (ESI, MeOH): 617 (M+3H+ główny sygnal)3+, 925 (M+2H~)2+
94 2 L-Lys 2-CI-Z H TrNH θ9οΗι28Οι7Ν20α,χ6Ηα, M = 2122,6 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1900); MSLR (ESI, MeOH): 634.334 (M+3H+)3+, 649 (M+H++2Na+ główny sygnał)3*, 672.334 (M+2Na++Kł+MeOH)3+, 951 (M+2H+)2+, 973 (M+2Na+)2+.
95 2 L-Lys H 2-a- z TrNH C9oHi2SOi7N2oCL,x6Ha, M = 2122,6 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1900), brunatna pianka). MSLR (ESI, MeOH): 634.334 (M+3H4)3 649 (M+H++2Na+ główny sygnał)3*, 672.334 (M+2Na++K++MeOH) , 973 (M+2Na+)2+·
96 3 L-Lys 2-CI-Z H TrNH C9iH130O17N20CUx6HCl, M = 2136,7 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1914); MSLR (ESI, MeOH): 639 (M+3H*)3*, 653.667 (M+Hł+2Na+ główny sygnał)3, 958 (M+2H+)2+, 980 (M+2Na+)2+.
98 1 L-Lys 2-C1-Z H TrNH C89H,26Ol7N2oCL,x6Ha, M = 2108,6 g/mot (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1886); MSLR (ESI, MeOH): 573.667 (M-2-C/-Z+3H4)3 629.667 (M+3H+ główny sygnał)3*, 647.667 (M+2H++Nał+MeOH)3, 944 (M+2H+)2+.
PL 217 831 B1
Nr n AA R'a R,b R2 Widmo ESI MS*
100 4 L-Lys 2-C1-Z H TrNH C,2Hl32Ol7N2oCl4XÓHCl, M = 2150,7 g/mol {masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru- 1928); MSLR (ESI, MeOH): 643.667 (M+3H+ główny sygnał)3*, 661.667 (M+2Hł+Na++MeOH)3+, 679.667 (M+H++2Na++2MeOH)3+, 965 (M+2H+)2+, 995 (M+Na++K^)2*.
102 4 L-Lys Z H TrNH C«Hi3óOi7N2ox6HCl, M = 2012,9 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1792); MSLR (ESI, MeOH): 509 (M2xZ+3H+)3+, 553.667 (M-Z+3H+)3\ 598.334 (M+3H+, główny sygnał)3*, 616.334 (M+2Hł+Na++MeOH)3+, 897 (M+2H+)2+.
103 4 L-Lys H Z TrNH C92Hl36Oi7N2()X6HCt, M = 2012,9 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1792); MSLR (ESI, MeOH): 509 (M2xZ+3H+)3+, 553.667 (M-Z+3H+)3+, 598.334 (M+3H+, główny sygnał)3*, 616.334 (M+2H++Na*+MeOH)3+, 897 (M+2H+)2+.
104 4 L-Lys 2-Br-Z H TrNH C92H132Oi7N20Br4x6HCl, M = 2328,5 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 2104); MSLR (ESI, MeOH): 589.667 (M-2 x2-Rr-Z+2H++Na++2xMeOH)3+, 617 (M-2x2-Rr-Z+2H++169,gdzie 169-kation 2-bromobenzyłowy C7H(Pr)3*, 642.334 (M-2Rr-ZtAlC+MeOH)3*, 702,334 (M+3H+, główny sygnał)3*, 720.334 (M+2H++Nał+MeOH)3+, 1053 (M+2H+)2+.
105 4 L-DAP Z H TrNH C8oH]i2Oi7N20 x6HCl, M = 2160,2 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1624); MSLR (ESI, MeOH): 542.334 (M+3H+, główny sygnał)3*, 560.334 (M+2H++Na++MeOH)3+, 813 (M+2H4)2
106 4 L-Om 2-C1-Z H TrNH C88Hi24Oi7N2oCl4x6HCl, M = 2094,6 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1872); MSLR (ESI, MeOH): 625 (M+3 główny sygnał)3*, 643 (M+2H++Na++MeOH), 937 (M+2H+)2+.
107 3 L-Lys 2-CI-Z H HiNH C86Hi27O17N21CL|X7HCl, M = 2124.1 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1865); MSLR (ESI, MeOH): 622.667 (M+3H+, praktycznie jedyny sygnał)3*.
108 3 L-Lys H 2-C1- Z HiNH CtfflmOnNitC^THCl, M = 2124.1 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1865); MSLR (ESI, MeOH): 566.667 (M-2-C/-Z+3H+)3+, 622.667 (M+3H+, główny sygnał)3*, 933.5 (M+2H+)2+.
109 3 L-Lys 2-C1-Z H DDA C93H|43Oi7Ni9Cl4x6HCl, M = 2161,8 g/mol (masa monoizotopowa nieprotonowanego dendrymeru - 1939); MSLR (ESI, MeOH): 647.334 (M+3H+, główny sygnał)3*, 970.5 (M+2H+)2+.
Skróty użyte w tablicy 1
3-AMP - reszta 3-aminopirydyny, C5H4N-NHTrNH- reszta tryptaminy, CgH6N-CH2-CH2-NH HiNH- reszta histaminy, C3H3N2-CH2-CH2-NHDDA - reszta dodecyloaminy, C|2H25NHPL 217 831 B1
P r z y k ł a d 4
Badanie aktywności przeciwdrobnoustrojowej in vitro
Wartości minimalnego stężenia inhibitorowe - MIC (Minimal Inhibitory Concentration) związków według wynalazku dla szczepów bakteryjnych oznaczano przy użyciu standardowej metody mikrorozcieńczeń w podłożu płynnym (Clinical and Laboratory Standards Institute 2007. Methods for Dilution Antimicrobial Susceptibility Tests for Bacteria That Grow Aerobically. Approved Standard - Seventh Edition. M7 - A7. Clinical and Laboratory Standards Institute, Wayne, PA, USA).
Przygotowano szereg podwójnych rozcieńczeń badanych związków w DMSO. Następnie rozcieńczano je 95x w CAMHB (Cation Adjusted Mueller - Hinton Broth).
Hodowle bakterii prowadzono 24 h w 35°C w warunkach tlenowych na podłożu stałym TSA (Triptic Soy Agar). Objętość próby właściwej wynosiła 0,1 ml i składała się z: 0,005 ml zawiesiny bak75 terii w soli fizjologicznej o gęstości 107 CFU/ml (ostateczna ilość bakterii 5 x 105/ml) oraz 0,095 ml roztworu badanego związku w CAMHB. Końcowe stężenia związków w próbie właściwej wynosiły (pg/ml): 128, 64, 32, 16, 8, 4, 2, 1.
Próba ślepa składała się z: 0,005 ml podłoża CAMHB oraz 0,095 ml roztworu badanego związku w CAMHB.
Próba kontrolna składała się z: 0,005 ml zawiesiny bakterii w soli fizjologicznej o gęstości 107 CFU/ml (ostateczna ilość bakterii 5 x 105/ml) oraz 0,095 ml CAMHB.
Płytki titracyjne ze szczepami a, b, d inkubowano 18 h w 35°C w warunkach tlenowych, zaś szczep c inkubowano 18 h w 33°C w warunkach tlenowych.
W tablicach 2-4 przedstawiono wyniki badania aktywności przeciwbakteryjnej oraz przeciwgrzybiczej in vitro związków dendrymerycznych według wynalazku, na szczepy mikroorganizmów:
a) Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853,
b) Staphylococus aureus subsp. aureus ATCC 25923,
c) Staphylococus aureus subsp. aureus ATCC 43300,
d) Escherichia coli ATCC 25922
e) C. albicans ATCC 10231.
T a b l i c a 2
Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) oznaczone dla związków dendrymerycznych 94-101 (2 szeregi związków różniących się tylko długością wewnętrznego rdzenia: od L-DAP - C3 do L-Lys - C6;
szeregi N“-2-Cl-Z i U-2-Cl-Z różnią się tylko rozmieszczeniem aromatycznych reszt zabezpieczających na gałęziach lizynowych dendrymeru)
Badany szczep Wartości MIC podane w μΜ/L
Szereg N“-2-Cl-Z Szereg Ns-2-Cl-Z
98 (DAP) 94 (DAB) 96 (Orn) 100 (Lys) 99 (DAP) 95 (DAB) 97 (Orn) 101 (Lys)
S. aureus ATCC 25923 0,95 0,94 1,87 0,93 0,6 1,88 0,93 0,93
S. aureus ATTC 43300 8,06 10,12 12,1 5,81 3,32 32 20,4 10,0
E. coli ATTC 25922 12,3 12,2 12,1 3,71 7,0 32 7,9 12,0
P. aeruginosa ATTC 27853 52 70 51 41 52 51 60 51
PL 217 831 B1
T a b l i c a 3
Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) oznaczone dla związków dendrymerowych 100-106 oraz 86 (nb - nie badano)
Badany szczep Wartości MIC podane w μΜ/L
100 (2-Cl-Z)-Lys 101 Lys(2-Cl-Z) 102 Z-Lys 103 Lys(Z) 104 (2-Br-Z)-Lys 105 Z-L-DAP 106 (2-Cl-Z)-Om 86 (2-Cl-Z)-Arg
S. aureus ATCC 25923 0,93 0,93 17,3 12,9 3,43 38 3,82 17,1
S. aureus ATTC 43300 5,81 10,0 149 74 30 81 25 3,91
E. coli ATTC 25922 3,71 12,0 149 111 30 81 16,7 17,1
P. aeruginosa ATTC 27853 41 51 149 149 64 81 71 73
C. albicans ATCC 10231 nb nb nb nb nb 81 nb 73
T a b l i c a 4
Wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC) oznaczone dla związków dendrymerowych 92, 93, 96, 97, oraz 107-110 (dendrymery oparte na rdzeniu o stałej długości, z identycznym elementem rozgałęziającym, różniące się rodzajem aminy blokującej C-koniec rdzenia). Skróty użyte w tablicy: (3-AP) - 3-aminopirydyna;
(trNH) - tryptamina, (hiN) - histamina, (dda) - dodecyloamina, (nb - nie badano).
Badany szczep Wartości MIC podane w μΜ/L
Szereg N“-2-Cl-Z Szereg Ns-2-Cl-Z
93 (3-AP) 96 (trNH) 107 (hiN) 109 (dda) 92 (3-AP) 97 (trNH) 108 (hiN) 110 (dda)
S. aureus ATCC 25923 2,85 1,87 24,7 1,85 16,6 0,93 51 3,7
S. aureus ATTC 43300 439 12,1 141 0,46 142 20,4 16,4 1,85
E. coli ATTC 25922 439 12,1 141 1,85 142 7,9 211 7,9
P. aeruginosa ATTC 27853 439 51 141 7,8 142 60 211 32
C. albicans ATCC 10231 nb nb nb 69 nb nb nb 139
P r z y k ł a d 5
Badanie wpływu dendrymerycznych peptydów na ilość żywych komórek ludzkiego czerniaka MEW155
Komórki czerniaka ludzkiego (MEW155) otrzymane z Instytutu Onkologii wysiewano na płytki Petriego (Phi 3 cm, Nunc) w liczbie ok. 75 000, zawieszone w 3 ml pożywki Eagle'a+10% FBS + antybiotyki. Do komórek bezpośrednio po wysianiu dodawano roztwory badanych substancji (substancja + 20 ml PBS) po 0,5 ml na płytkę. Po 3 dniach hodowli oznaczano liczbę komórek (wszystkich oraz martwych i żywych) na każdej płytce używając aparatu NucleoCounter (Chemometec). Tabela 5 prezentuje procent komórek żywych pozostałych na płytce po dodaniu dendrymeru o podanym stężeniu.
PL 217 831 B1
T a b l i c a 5
Wpływ związków dendrymerowych według wynalazku na przeżywalność komórek czerniaka ludzkiego (MEW155) w badaniach in vitro
Związek nr Stężenie (μΜ dm-3) Komórki żywe (%)
92 7,14 97,7
93 13,65 95,8
94 12,13 88,4
96 33,6 11,6
98 4,3 97,7
100 25,7 0
102 13,6 98,5
103 15,0 96,5
104 21,4 73,6
105 10,0 97,7
106 10,0 87,7
107 47,1 91,1
108 42,1 94,9
109 25,7 1,5
Związki dendrymeryczne według wynalazku mogą służyć do celów profilaktycznych lub terapeutycznych u ludzi lub zwierząt, np. do wytworzenia leków do leczenia infekcji wywołanych bakteriami i grzybami, w terapii niektórych postaci nowotworów, jak również do wytwarzania środków przeznaczonych do utrzymania jałowego środowiska.

Claims (28)

1. Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, o wzorze 1 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, które to związki mają rozgałęziony rdzeń z czterema rozgałęzieniami -T-NH-, gdzie T oznacza 22 grupę alkilidenową-(CH2)2CONH(CH2)2-, oraz jednym rozgałęzieniem R2, gdzie R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy, oraz które to związki mają co najmniej cztery fragmenty terminalne P, gdzie P oznacza resztę aminokwasową i/lub peptydową utworzoną z cząsteczki aminokwasu/peptydu przez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej, w której to reszcie aminokwasowej/peptydowej co najmniej
PL 217 831 B1 jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą, przy czym cząsteczką aminokwasu/peptydu jest cząsteczka wybrana z grupy obejmującej lizynę, ornitynę, argininę, kwas 2,4-diaminomasłowy i 2,3 diaminopropionowy (DAP), w formie D lub L, oraz peptydy mające w sumie od 2 do 4 reszt aminokwasowych wybranych spośród reszt lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, w formie D lub L, a grupą zabezpieczającą jest alkilokarbonyl, alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, albo arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej.
2. Związki według zastrz. 1, o wzorze 2 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy,
P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu
2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom 1 wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1 wybrany z grupy obejmującej: tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik wybrany z grupy obejmującej tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, albo resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, lizyny, ornityny, kwasu 2,4-diaminomasłowego lub kwasu 2,3-diaminopropionowego, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej.
3. Związki według zastrz. 2, znamienne tym, że mają postać soli kationowej z anionem farmaceutycznie dopuszczalnym.
4. Związki według zastrz. 3, znamienne tym że mają postać soli chlorowodorkowych.
5. Związki według zastrz. 2 albo 3, albo 4, znamienne tym, że n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie,
PL 217 831 B1
P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1,4-diaminomasłowego, kwasu
1.3- diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom 1 wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1, 1
R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodoru (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(s-Z), D-Lys-(s-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(s-2-Cl-Z), D-Lys-(s-2-Cl-Z), DNS-(Lys), Lys-(e-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn), pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach, w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą
2.3- diaminopropionowego (DAP),
Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
6. Związki według zastrz. 5, którymi są:
związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Arg i R2 oznacza resztę 3-aminopirydyny C5H4N-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą-C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 1, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku,
PL 217 831 B1 związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza NE-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-2-bromobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-benzyloksykarbonylo-L-DAP i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Orn i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza Na-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza Na-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę dodecyloaminy, C12H25NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla zwią2 zanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku.
7. Wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, o wzorze 3 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, który to związek rdzeniowy ma cztery rozgałęzienia -T-NH2, gdzie T oznacza grupę alkilidenową
-(CH2)2CONH(CH2)2-, oraz jedno rozgałęzienie R2, gdzie R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
8. Związek według zastrz. 7, o wzorze 4
PL 217 831 B1 2 w którym R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
9. Sposób wytwarzania związku dendrymerycznego zawierającego aminokwasy, określonego w zastrz. 1, znamienny tym, że związek aminokwasowy, w formie D, L lub mieszaniny D i L, o wzorze 5 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, poddaje się reakcji akrylanem C1-6alkilu, ewentualnie w obecności zasady, do uzyskania związku o wzorze 6 a następnie, ewentualnie po zakwaszeniu, otrzymany związek o wzorze 6 poddaje się reakcji 22 z amoniakiem lub pierwszorzędową aminą organiczną o wzorze R2-NH2, gdzie R2 ma znaczenie określone powyżej, z użyciem pierwszego reagenta sprzęgania do otrzymania pochodnej amidowej o wzorze 7 którą to pochodną o wzorze 7 poddaje się aminolizie z użyciem etylenodiaminy, z wytworzeniem rozgałęzionego związku rdzeniowego o wzorze 3 2 po czym związek o wzorze 3, w którym T oznacza -(CH2)2CONH(CH2)2-, a R2 ma określone wyżej znaczenie, poddaje się reakcji z sprzęgania z aminokwasem i/lub peptydem wybranym z grupy obejmującej aminokwasy: lizynę, ornitynę, argininę, kwas 2,4-diaminomasłowy i 2,3-diaminopropionowy,
PL 217 831 B1 w formie D lub L, oraz peptydy mające w sumie od 2 do 4 reszt aminokwasowych wybranych spośród reszt lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, w formie D lub L, w którym to aminokwasie i/lub peptydzie co najmniej jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą określoną w zastrz. 1, w obecności drugiego reagenta sprzęgania, z wytworzeniem związku o wzorze 1 2 gdzie R2 i T mają podane powyżej znaczenia, a P oznacza resztę aminokwasową i/lub peptydową utworzoną z cząsteczki aminokwasu/peptydu określonego powyżej, przez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej, w której to reszcie aminokwasowej/peptydowej co najmniej jeden atom wodoru co najmniej jednej grupy aminowej ewentualnie jest zastąpiony grupą zabezpieczającą określoną powyżej, ewentualnie odbezpiecza się zabezpieczoną grupę aminową i ewentualnie przekształca się w sól farmaceutycznie dopuszczalną.
10. Sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że wytwarza się związek o wzorze 2, w którym
P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1 ,4-diaminomasłowego, kwasu
1,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom 1 wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1, 1
R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodoru (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(e-Z), D-Lys-(e-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(s-2-Cl-Z), D-Lys-(e-2-Cl-Z), DNS-(Lys), Lys-(e-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn),
PL 217 831 B1 pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą 2,3-diaminopropionowego (DAP),
Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22-alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
11. Sposób według zastrz. 9 albo 10, znamienny tym, że pierwszym regentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu, a drugim reagentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu.
12. Sposób według zastrz. 9 albo 10, znamienny tym, że reakcję związku aminokwasowego o wzorze 5, z akrylanem C1-6alkilu prowadzi się w obecności rozpuszczalnika alkoholowego.
13. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w temperaturze 60-90°C, zwłaszcza 65-80°C, przez 24-48 godzin.
14. Sposób wytwarzania wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego określonego w zastrz. 7, znamienny tym, że związek aminokwasowy, w formie D, L lub mieszaniny D i L, o wzorze 5 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, poddaje się reakcji akrylanem C1-6alkilu, ewentualnie w obecności zasady, do uzyskania związku o wzorze 6 a następnie, ewentualnie po zakwaszeniu, otrzymany związek o wzorze 6 poddaje się reakcji 22 z amoniakiem lub pierwszorzędową aminą organiczną o wzorze R2-NH2, gdzie R2 ma znaczenie określone w zastrz. 7, z użyciem reagenta sprzęgania, do otrzymania pochodnej amidowej o wzorze 7
PL 217 831 B1 którą to pochodną wzorze 7 poddaje się aminolizie z użyciem etylenodiaminy, z wytworzeniem rozgałęzionego związku rdzeniowego o wzorze 3 2 w którym T oznacza -(CH2)2CONH(CH2)2-, a R2 ma wyżej podane znaczenie.
15. Sposób według zastrz. 14, znamienny tym, że wytwarza się związek o wzorze 4 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C1-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
16. Sposób według zastrz. 14 albo 15, znamienny tym, że reagentem sprzęgania jest kombinacja N,N'-dicykloheksylokarbodiimidu (DCC) i N-hydroksysukcynimidu.
17. Sposób według zastrz. 14 albo 15, znamienny tym, że reakcję związku aminokwasowego o wzorze 5 z akrylanem C1-6alkilu prowadzi się w obecności rozpuszczalnika alkoholowego.
18. Sposób według zastrz. 17, znamienny tym, że reakcję prowadzi się w temperaturze 60-90°C, zwłaszcza 65-80°C, przez 24-48 godzin.
19. Zastosowanie związku dendrymerycznego zawierającego aminokwasy, o wzorze 1, określonego w zastrz. 1, do wytwarzania preparatu do inhibicji rozwoju komórek chorobotwórczych, w profilaktyce lub leczeniu organizmu zwierzęcia lub człowieka.
20. Zastosowanie według zastrz. 19, znamienne tym, że stosuje się związek dendrymeryczny do inhibicji rozwoju komórek bakteryjnych.
21. Zastosowanie według zastrz. 19, znamienne tym, że stosuje się związek dendrymeryczny do inhibicji rozwoju komórek grzybów.
22. Zastosowanie według zastrz. 19, znamienne tym, że stosuje się związek dendrymeryczny do inhibicji rozwoju komórek nowotworowych.
PL 217 831 B1
23. Zastosowanie według zastrz. 20 albo 21, albo 22, znamienne tym, że stosuje się związek dendrymeryczny o wzorze 2 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie, 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego naturalnego aminokwasu poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego lub rozgałęzionego nienaturalnego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, benzyloaminy ewentualnie podstawionej alkilem, fenyloaminy ewentualnie podstawionej grupą nitrową, aminopirydyny, histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy
P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu
2.3- diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom 1 wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1 wybrany z grupy obejmującej: tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 2,4-diaminomasłowego, kwasu 2,3-diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik wybrany z grupy obejmującej tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, alkoksykarbonyl, aryloalkoksykarbonyl ewentualnie podstawiony halogenem w grupie arylowej, arylosulfonyl ewentualnie podstawiony grupą alkiloaminową w grupie arylowej, albo resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, lizyny, ornityny, kwasu 2,4-diaminomasłowego lub kwasu 2,3-diaminopropionowego, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej.
24. Zastosowanie według zastrz. 23, znamienne tym, że stosuje się związek o wzorze 2 w postaci soli kationowej z anionem farmaceutycznie, dopuszczalnym, zwłaszcza w postaci soli chlorowodorkowej.
25. Zastosowanie według zastrz. 23 albo 24, znamienne tym, że stosuje się związek o wzorze 2, w którym:
n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie,
P oznacza resztę utworzoną z cząsteczki aminokwasu, w formie D lub L, poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej lizyny, ornityny, argininy, kwasu 1,4-diaminomasłowego, kwasu
1.3- diaminopropionowego, przy czym w co najmniej jednej grupie aminowej co najmniej jeden atom 1 wodoru ewentualnie jest zastąpiony przez podstawnik R1,
PL 217 831 B1 1
R1 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej atom wodoru (H), benzyloksykarbonyl (Z), 2-chlorobenzyloksykarbonyl (2-Cl-Z), 2-bromobenzyloksykarbonyl (2-Br-Z), 2-jodobenzyloksykarbonyl (2-I-Z), t-butyloksykarbonyl (Boc), tłuszczowy alkilokarbonyl, tłuszczowy alkenylokarbonyl, dansyl (DNS), naftylosulfonyl, 9-fluorenylometoksykarbonyl (Fmoc), oraz reszty utworzone poprzez odjęcie grupy hydroksylowej od grupy karboksylowej z następujących cząsteczek: Lizyna (Lys), D-Lizyna (D-Lys), Z-Lys, Z-D-Lys, Lys-(s-Z), D-Lys-(e-Z), (2-Cl-Z)-Lys, (2-Cl-Z)-D-Lys, Lys-(e-2-Cl-Z), D-Lys-(e-2-Cl-Z), DNS-(Lys), Lys-(e-DNS), lub Z-Arg, Z-D-Arg, (2-Cl-Z)-Arg, (2-Cl-Z)-D-Arg, Lys-(Z)-Lys[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Lys[D-Lys-(Z)], Lys-(Z)Orn[Lys-(Z)], D-Lys-(Z)Orn[D-Lys-(Z)], Z-Lys-Lys-[Z-Lys], Z-Lys-D-Lys-[Z-Lys], Z-D-Lys-Lys-[Z-D-Lys], Z-D-Lys-D-Lys-[Z-D-Lys], pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą ornityny (Orn), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą kwasu 2,4-diaminomasłowego (DAB), pochodne o analogicznych sekwencjach w których początkową resztę lizyny zastąpiono resztą
2,3-diaminopropionowego (DAP),
Z-Arg-Lys[Z-Arg], Z-D-Arg-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-Orn[Z-Arg], Z-D-Arg-Orn[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Lys-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Lys[Z-D-Arg], Z-Arg-D-Orn-[Z-Arg], Z-D-Arg-D-Orn[Z-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-Orn[(2-Cl-Z-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Lys-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Lys[(2-Cl-Z)-D-Arg], (2-Cl-Z)-Arg-D-Orn-[(2-Cl-Z)-Arg], (2-Cl-Z)-D-Arg-D-Orn[(2-Cl-Z)-D-Arg], 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej podstawnik aminowy, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, 7-aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
26. Zastosowanie według zastrz. 25, znamienne tym, że stosuje się:
związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Arg i R2 oznacza resztę 3-aminopirydyny C5H4N-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grapą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grapą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grapą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 2, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 1, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza N“-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku,
PL 217 831 B1 związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza NE-benzyloksykarbonylo-L-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-2-bromobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-benzyloksykarbonylo-L-DAP i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla związa2 nym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 4, P-R1 oznacza Na-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Orn i R2 oznacza resztę tryptaminy, C8H6N-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza Na-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę histaminy C3H3N2-CH2-CH2-NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla 2 związanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku, związek o wzorze 2, w którym n oznacza 3, P-R1 oznacza NE-2-chlorobenzyloksykarbonylo-L2
-Lys i R2 oznacza resztę dodecyloaminy, C12H25NH-, o konfiguracji L na chiralnym atomie węgla zwią2 zanym z grupą -C(O)R2, w postaci chlorowodorku.
27. Zastosowanie wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego, o wzorze 3, określonego w zastrz. 7, do wytwarzania makrocząsteczkowych związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy.
28. Zastosowanie według zastrz. 27, znamienne tym, że stosuje się związek o wzorze 4 w którym n oznacza liczbę całkowitą od 1 do 4 włącznie 2
R2 oznacza podstawnik niezależnie wybrany z grupy obejmującej grupę -NH2, podstawnik utworzony z amidu lub estru C1-6alkilowego Phe, D-Phe, Tyr, D-Tyr, Ala, D-Ala, Gly, Ile, D-Ile, L i D-Trp poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, podstawnik utworzony z estru C1-6alkilowego liniowego aminokwasu C3-6alifatycznego poprzez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej, a także podstawnik utworzony przez odjęcie atomu wodoru od grupy aminowej cząsteczki tryptaminy, metylobenzyloaminy, benzyloaminy, nitrofenyloaminy, fenyloaminy, aminopirydyny histaminy, aminy C5-C22alifatycznej, aminokumaryny, cholesteroloaminy, glukozaminy.
PL386123A 2008-09-22 2008-09-22 Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie PL217831B1 (pl)

Priority Applications (6)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL386123A PL217831B1 (pl) 2008-09-22 2008-09-22 Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie
CN2009801370747A CN102203056A (zh) 2008-09-22 2009-09-18 包含氨基酸的枝聚化合物和超枝化的核心化合物、制备包含氨基酸的枝聚化合物和超枝化的核心化合物的方法及其用途
PCT/PL2009/000090 WO2010033043A1 (en) 2008-09-22 2009-09-18 Dendrimeric compounds comprising amino acids, hyperbranched core compound, process for preparation of dendrimeric compounds comprising amino acids and hyperbranched core compound, and use thereof
EP09760025.8A EP2331497B1 (en) 2008-09-22 2009-09-18 Dendrimeric compounds comprising amino acids, hyperbranched core compound, process for preparation of dendrimeric compounds comprising amino acids and hyperbranched core compound, and use thereof
AU2009292741A AU2009292741B8 (en) 2008-09-22 2009-09-18 Dendrimeric compounds comprising amino acids, hyperbranched core compound, process for preparation of dendrimeric compounds comprising amino acids and hyperbranched core compound, and use thereof
US13/062,186 US8541365B2 (en) 2008-09-22 2009-09-18 Dendrimeric compounds comprising amino acids, hyperbranched core compound, process for preparation of dendrimeric compounds comprising amino acids and hyperbranched core compound, and use thereof

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL386123A PL217831B1 (pl) 2008-09-22 2008-09-22 Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL386123A1 PL386123A1 (pl) 2010-03-29
PL217831B1 true PL217831B1 (pl) 2014-08-29

Family

ID=41531891

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL386123A PL217831B1 (pl) 2008-09-22 2008-09-22 Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie

Country Status (6)

Country Link
US (1) US8541365B2 (pl)
EP (1) EP2331497B1 (pl)
CN (1) CN102203056A (pl)
AU (1) AU2009292741B8 (pl)
PL (1) PL217831B1 (pl)
WO (1) WO2010033043A1 (pl)

Families Citing this family (6)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
EP3178867A1 (en) * 2015-12-09 2017-06-14 Universite De Montpellier Process for preparation of bioorganic nylon polymers and their use as antibacterial material
US12491261B2 (en) 2016-10-26 2025-12-09 Acuitas Therapeutics, Inc. Lipid nanoparticle formulations
CN106892845B (zh) * 2017-02-28 2018-10-30 四川同晟生物医药有限公司 一种2,4-二氨基丁酸衍生物及其制备方法
AU2019361129A1 (en) 2018-10-18 2021-05-20 Acuitas Therapeutics, Inc. Lipids for lipid nanoparticle delivery of active agents
BR112023000327A2 (pt) 2020-07-16 2023-01-31 Acuitas Therapeutics Inc Lipídeos catiônicos para o uso em nanopartículas lipídicas
CN116789576B (zh) * 2023-06-25 2025-08-22 湖南大学 自组装拟肽及其应用

Family Cites Families (1)

* Cited by examiner, † Cited by third party
Publication number Priority date Publication date Assignee Title
PL197752B1 (pl) 2003-08-25 2008-04-30 Pan Nowe związki o strukturze dendrymeru posiadające właściwości bakteriostatyczne i przeciwgrzybiczne

Also Published As

Publication number Publication date
EP2331497A1 (en) 2011-06-15
US20110152175A1 (en) 2011-06-23
WO2010033043A8 (en) 2010-05-14
AU2009292741A1 (en) 2010-03-25
US8541365B2 (en) 2013-09-24
EP2331497B1 (en) 2015-06-24
CN102203056A (zh) 2011-09-28
WO2010033043A1 (en) 2010-03-25
AU2009292741A8 (en) 2012-07-19
AU2009292741B8 (en) 2012-07-19
AU2009292741B2 (en) 2012-03-22
PL386123A1 (pl) 2010-03-29

Similar Documents

Publication Publication Date Title
CA2761489C (en) High penetration prodrug compositions of peptides and peptide-related compounds
Chantson et al. Antibacterial activities of ferrocenoyl-and cobaltocenium-peptide bioconjugates
PL217831B1 (pl) Związki dendrymeryczne zawierające aminokwasy, wysokorozgałęziony związek rdzeniowy, sposób wytwarzania związków dendrymerycznych zawierających aminokwasy i wysokorozgałęzionego związku rdzeniowego oraz ich zastosowanie
Comegna et al. Design, synthesis and antimicrobial properties of non-hemolytic cationic α-cyclopeptoids
Dayan et al. Chiral siderophore analogs: ferrichrome
US20100331355A1 (en) Substituted Quinolines for the Treatment of Cancer
DE4331011A1 (de) Nukleinsäuren-bindende Oligomere mit C-Verzweigung für Therapie und Diagnostik
BRPI0209684B1 (pt) derivado de magainina e sais farmaceuticamente aceitáveis produzidos a partir do mesmo, método para a produção do derivado de magainina e uso do derivado de magainina e sais farmaceuticamente aceitáveis
CA2191195A1 (en) Photodynamic conjugates with biocidal properties
CN102906110B (zh) 基于氯高铁血红素衍生物的抗微生物剂
Dahiya et al. Toward the synthesis and pharmacological screening of a natural cycloheptapeptide of plant origin
Dahiya et al. TOTAL SYNTHESIS OF A NATURAL CYCLOOLIGOPEPTIDE FROMFRUITS OF SUGAR-APPLES
KR20220151541A (ko) 선택성이 개선된 항균 펩토이드 및 이를 포함하는 항균용 조성물
Sato et al. Novel des-fatty acyl-polymyxin B derivatives with Pseudomonas aeruginosa-specific antimicrobial activity
Janiszewska et al. Amphiphilic dendrimeric peptides as model non-sequential pharmacophores with antimicrobial properties
KR100405009B1 (ko) 바이싸이클릭타치키닌길항제,그의약제,및약제학적조성물로사용하는그의용도
Arndt et al. Solution phase synthesis and purification of the minigramicidin ion channels and a succinyl-linked gramicidin
WO2019085926A1 (zh) 多黏菌素类似物及其制备方法
Olsufyeya et al. Chemical modification of antibiotic eremomycin at the asparagine side chain
Grotenbreg et al. Synthesis and biological evaluation of gramicidin S dimers
CN108329225B (zh) 一种对二苯甲酰二聚体衍生物及其合成方法和应用
Dahiya et al. Synthetic and pharmacological studies on a natural cyclopeptide from Gypsophila arabica
Chaudhary et al. Synthesis and biological activity of peptide derivatives of 1, 2-dihydro-3-methyl-2-oxoquinoxaline-6-carboxylic acid
Dahiya et al. Synthesis and antimicrobial screening of some novel halogenated phenoxyacetyl amino acid and peptide analogs
Cosquer et al. Toxicity and osmoprotective activities of analogues of glycine betaine obtained by solid phase organic synthesis towards Sinorhizobium meliloti