PL218944B1

PL218944B1 - Sposób pomiaru składowych impedancji czujnika indukcyjnego i układ pomiarowy składowych impedancji czujnika indukcyjnego

Info

Publication number: PL218944B1
Application number: PL391744A
Authority: PL
Inventors: Zbigniew Marszałek
Original assignee: Akademia Górniczo Hutnicza Im Stanisława Staszica W Krakowie
Priority date: 2010-07-05
Filing date: 2010-07-05
Publication date: 2015-02-27
Also published as: PL391744A1

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru składowych impedancji czujnika indukcyjnego i układ pomiarowy składowych impedancji czujnika indukcyjnego przeznaczony do detekcji pojazdów samochodowych. Czujnik indukcyjny w postaci płaskiej pętli umiejscowionej pod powierzchnią jezdni umożliwia detekcję pojazdu przemieszczającego się ponad czujnikiem. Możliwa jest także identyfikacja typu pojazdu, ponieważ przemieszczający się ponad czujnikiem pojazd samochodowy powoduje dynamiczne i charakterystyczne dla typu pojazdu zmiany wartości reaktancji czujnika. Z uwagi na fakt, że zmierzone zmiany wartości reaktancji są stosunkowo niewielkie konieczne jest zastosowanie precyzyjnych metod pomiaru. Precyzyjne pomiary wartości elementów reaktancyjnych umożliwiają zrównoważone mostki prądu zmiennego: mostek Maxwella dla pomiaru reaktancji indukcyjnej i mostek Wiena stosowany przy pomiarze reaktancji pojemnościowej. Niekorzystną właściwością układów pomiarowych wykorzystujących struktury mostkowe jest fakt, że pomiary są czasochłonne, ponieważ po każdorazowym dostrojeniu amplitudy konieczne jest dostrojenie fazy, co powoduje, że proces pomiaru zawiera wiele kroków dostrojenia. Z tego względu dla wspomnianych czujników poszukuje się precyzyjnych metody pomiaru indukcyjności, która nie wymagałyby każdorazowego równoważenia mostka pomiarowego.

Z amerykańskiego opisu patentowego nr 4,419,623 znany jest układ pomiarowy, w którym element o nieznanej reaktancji wraz z elementem reaktancyjnym o znanej wartości reaktancji przeciwnego typu są dołączone do wejścia wzmacniacza operacyjnego. Wzmacniacz wyposażony jest w dostrajany zmienny rezystor w pętli sprzężenia zwrotnego. Po wzbudzeniu drgań w obwodzie, wartość indukcyjności jest obliczana w oparciu o częstotliwość drgań i wartość reaktancji znanego elementu. W oparciu o wartość optymalnej rezystancji w pętli sprzężenia zwrotnego oblicza się dobroć badanego elementu reaktancyjnego.

Z polskiego opisu patentowego nr 185900 znany jest sposób pomiaru impedancji i jej składowych, w którym sygnały analogowe napięcia i prądu przetwarza się na sygnały cyfrowe prądowy i napięciowy, następnie przetworzone sygnały filtruje się w czterech filtrach ortogonalnych, po czym w oparciu o operacje mnożenia, dzielenia i pierwiastkowania przetworzonych sygnałów oblicza się wartość mierzonej reaktancji.

Z polskiego opisu patentowego nr 193586 znany jest sposób i układ do wyznaczania rezystancji i indukcyjności szeregowego modelu impedancji, w którym przez badany element wymusza się przepływ prądu zmiennego w czasie, który posiada co najmniej jedno ekstremum, po czym wykorzystując blok pomiarowy wyszukuje się chwilę wystąpienia ekstremum tego prądu zmiennego oraz wyznacza się chwilowe wartości prądu i spadku napięcia wywołanego tym prądem. Następnie wyznacza się wartość całki z prądu po czasie, wartość całki ze spadku napięcia po czasie, a w bloku obliczającym wyznacza się wartość rezystancji oraz wartość indukcyjności.

Przedstawione przykłady urządzeń do pomiaru reaktancji wymagają czasochłonnych pomiarów lub zastosowania skomplikowanej procedury pomiarowej. Wymienionych niedogodności nie posiada rozwiązanie według wynalazku.

Sposób pomiaru składowych impedancji czujnika indukcyjnego według wynalazku polega na tym, że doprowadza się mostek do stanu równowagi poprzez dobór właściwych wartości rezystancji w gałęzi kompensującej mostka oraz rejestracji ustawionych wartości w pamięci centralnej jednostki logicznej. Następnie dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału z węzła kompensującego względem sygnału pierwszego węzła pomocniczego o wartość Δφ1, jednocześnie dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału drugiego węzła pomocniczego względem sygnału węzła kompensującego o wartość Δφ2. Po czym, mierzy się wartości napięć pomiędzy głównym węzłem pomiarowym, a pierwszym węzłem pomocniczym oraz głównym węzłem pomiarowym, a drugim węzłem pomocniczym. Następnie zmierzone wartości napięć przetwarza się na postać sygnałów cyfrowych i przesyła się do pamięci centralnej jednostki logicznej. W oparciu o zarejestrowane po balansowaniu wartości parametrów w gałęzi kompensującej oraz aktualne zmierzone wartości sygnałów oblicza się, za pośrednictwem centralnej jednostki logicznej, aktualne składowe impedancji czujnika indukcyjnego.

Układ pomiarowy składowych impedancji czujnika indukcyjnego według wynalazku charakteryzuje się tym, że pierwszy węzeł pomocniczy gałęzi kompensującej mostka prądu zmiennego połączony jest poprzez pierwszy przesuwnik fazowy z dzielnikiem napięcia, którego wyjście stanowi węzeł kompensujący, oraz połączony jest z drugim przesuwnikiem fazowym, którego wyjście stanowi drugi węzeł pomocniczy. Drugi węzeł pomocniczy, pierwszy węzeł pomocniczy, stanowiący

PL 218 944 B1 wejście pierwszego przesuwnika fazowego, oraz główny węzeł pomiarowy połączone są z blokiem pomiarowym. Blok pomiarowy połączony jest z centralną jednostką logiczną, ponadto pomiędzy węzeł kompensujący i główny węzeł pomiarowy włączony jest detektor równowagi mostka, który także połączony jest z centralną jednostką logiczną.

Dzięki zastosowaniu sposobu według wynalazku, po dokonaniu okresowego zrównoważenia mostka prądu zmiennego poprzez dobór właściwych wartości elementów w gałęzi kompensującej, możliwa jest realizacja szybkich pomiarów składowych impedancji elementu indukcyjnego, ponieważ dla kolejnych pomiarów nie przeprowadza się pełnego procesu balansowania mostka, natomiast zmianę składowych wartości impedancji wyznacza się w oparciu o aktualnie zmierzone wartości napięć pomiędzy głównym węzłem pomiarowym, a pierwszym węzłem pomocniczym oraz głównym węzłem pomiarowym, a drugim węzłem pomocniczym.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania ujawniono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny układu pomiarowego składowych impedancji elementu indukcyjnego, fig. 2a przedstawia układ wektorów napięć w płaszczyźnie zespolonej dla mostka zrównoważonego, fig. 2b przedstawia układ wektorów napięć dla mostka odstrojonego. Rysunki te (fig. 2a i fig. 2b) obrazują również sposób wyznaczania wartości wektora U_b, na podstawie aktualnych zmierzonych zespolonych wartości napięć Ubc i U_ba, co umożliwia obliczenie za pośrednictwem centralnej jednostki logicznej 4 dynamicznych zmian badanego elementu reaktancyjnego, jak również wyznaczenie aktualnej chwilowej wartości impedancji.

Sposób pomiaru składowych impedancji czujnika indukcyjnego wykorzystuje skompensowany mostek prądu zmiennego, w którym precyzyjny proces kompensacji dokonuje się okresowo. W tym celu w ustalonych momentach czasowych dokonuje się kompensacji mostka pomiarowego poprzez dobór odpowiednich wartości dla, przestrajanych programowo za pośrednictwem bloku pomiarowego 7, elementów R1, R2 umiejscowionych w kompensacyjnej gałęzi pomiarowej 2. Dodatkowo, dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału z węzła kompensującego r względem sygnału pierwszego węzła pomocniczego c o wartość Δφ1, jednocześnie dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału drugiego węzła pomocniczego a względem sygnału węzła kompensującego r o wartość Δφ2, następnie mierzy się wartość napięcia U_bc pomiędzy głównym węzłem pomiarowym b, a pierwszym węzłem pomocniczym c oraz wartość napięcia Uba pomiędzy głównym węzłem pomiarowym b, a drugim węzłem pomocniczym a, po czym zmierzone wartości napięć przetwarza się na postać sygnałów cyfrowych i przesyła się do pamięci centralnej jednostki logicznej 4, następnie w oparciu o zarejestrowane po balansowaniu wartości parametrów w gałęzi kompensującej oraz aktualne zmierzone wartości sygnałów oblicza się, za pośrednictwem centralnej jednostki logicznej 4, aktualne składowe impedancji dla wektorów Ubc, Uba w oparciu, o które, a także wartość sygnału błędu V wyznacza się aktualne chwilowe wartości składowych impedancji czujnika indukcyjnego.

Układ pomiarowy składowych impedancji czujnika indukcyjnego, według wynalazku zawiera zasilany z generatora 11, mostek prądu zmiennego, którego główną gałąź pomiarową stanowią badany element indukcyjny 5 szeregowo połączony z rezystorem 6, a punkt połączenia wymienionych elementów stanowi główny węzeł pomiarowy b. Mostek ma kompensacyjną gałąź pomiarową 2 zawierającą szeregowo połączone, dwa przestrajane elementy rezystancyjne R1, R2, przy czym do jednego z elementów rezystancyjnych dołączony jest równolegle pojemnościowy element reaktancyjny C. Wspólny punkt połączenia wymienionych elementów, stanowi pierwszy węzeł pomocniczy c gałęzi kompensującej 2, który poprzez pierwszy przesuwnik fazowy 8 połączony jest z dzielnikiem napięcia 10, którego wyjście stanowi węzeł kompensujący r. Pomiędzy głównym węzłem pomiarowym b i węzłem kompensującym r załączony jest wskaźnik równowagi mostka 1. Układ pomiarowy składowych impedancji, według wynalazku, po dokonaniu zrównoważenia mostka prądu zmiennego poprzez dobór właściwych wartości elementów w gałęzi kompensującej, umożliwia realizację szybkich pomiarów składowych impedancji elementu indukcyjnego, ponieważ dla kolejnych pomiarów nie przeprowadza się pełnego procesu balansowania mostka. W rozwiązaniu według wynalazku szybki pomiar nowych wartości mierzonych parametrów umożliwia dodatkowe wyposażenie mostka prądu zmiennego, które stanowi: pomocnicza gałąź kompensacyjna, którą stanowi dzielnik napięcia 10, przesuwniki fazowe 8, 9, i blok pomiarowy 7 połączony z centralną jednostką logiczną 4. Nowe aktualne wartości składowych impedancji oblicza się w oparciu o zmierzone i zarejestrowane wartości napięć pomiędzy głównym węzłem pomiarowym b, a pierwszym węzłem pomocniczym c gałęzi kompensującej 2 oraz pomiędzy głównym węzłem pomiarowym b, a drugim węzłem pomocniczym pomiarowym a, stanowiącym wyjście drugiego przesuwnika fazowego 9. Oba sygnały w bloku pomiarowym 7 poddaje się

PL 218 944 B1 procesowi kondycjonowania (tj. wzmocnienia, filtracji, demodulacji i konwersji analogowo-cyfrowej), następnie w oparciu o zmierzone aktualne wartości napięć i wartości parametrów, zapisanych w pamięci oblicza się aktualne składowe wartości impedancji elementu indukcyjnego.

P r z yk ł a d z a s t o s o w a n i a

Układ pomiaru impedancji według wynalazku doskonale nadaje się do współpracy z czujnikiem indukcyjnym, przeznaczonym do monitoringu ruchu drogowego. Tego typu czujnik, ujawniony w opisie patentowym US 6917308, najczęściej zawiera pętlę indukcyjną, o długości ok. 7,5 cm i szerokości zbliżonej do szerokości jezdni, umiejscowioną na płaskim, elastycznym podłożu, którego jedna z powierzchni pokryta jest warstwą adhezyjną. Dzięki umiejscowieniu, co najmniej dwóch czujników na jezdni, które ustawia się poprzecznie w stosunku do kierunku jazdy, możliwy jest pomiar prędkości pojazdów, rozpoznanie typu i wielkości pojazdu w oparciu o ilość osi i rozstaw osi. Identyfikacja typu pojazdu odbywa się w oparciu o chwilowe wartości zmian impedancji zespolonej pętli indukcyjnej podczas przejazdu pojazdu nad czujnikiem. Układ według wynalazku spełnia wymagania dla tego typu aplikacji, ponieważ umożliwia szybką detekcję obecności obiektu magnetycznego, jak również detekcję obiektów nie posiadających właściwości magnetycznych lecz przewodzących prąd elektryczny. Rozróżnienie tych odmiennych elementów (magnetycznych i niemagnetycznych) jest możliwe poprzez określenie zmian wektorów U_bc i Uab w płaszczyźnie zespolonej impedancji (fig. 2b) w stosunku do stanu równowagi (fig. 2a) zapisanego w pamięci centralnej jednostki logicznej 4.

Dodatkową zaletą czujnika według wynalazku jest jego zdolność do adaptacji. Ponieważ opisany czujnik indukcyjny zazwyczaj pracuje w zmiennych warunkach środowiskowych (temperatura, wilgotność, zasolenie) zmiany impedancji pętli indukcyjnej są nieuchronne, zmiana właściwości czujnika indukcyjnego ogranicza precyzję pomiarów dynamicznych. Dzięki zastosowaniu elementu regulacyjnego 3 możliwe jest okresowe równoważenie układu pomiarowego. Proces ten może być realizowany programowo w ustalonych momentach czasowych (przykładowo: raz na dobę, co godzinę) wyznaczonych przez centralną jednostkę logiczną 4.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób pomiaru składowych impedancji czujnika indukcyjnego za pośrednictwem mostka prądu zmiennego, w którym proces balansowania dokonuje się poprzez ustawienie minimalnej wartości napięcia pomiędzy węzłem pomiarowym i węzłem kompensacyjnym, znamienny tym, że dokonuje się zrównoważenia mostka poprzez dobór właściwych wartości rezystancji w gałęzi kompensującej mostka (2), które rejestruje się w pamięci centralnej jednostki logicznej (4), następnie dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału z węzła kompensującego (r) względem sygnału pierwszego węzła pomocniczego (c) o wartość Δφ1, jednocześnie dokonuje się przesunięcia w fazie sygnału drugiego węzła pomocniczego (a) względem sygnału węzła kompensującego (r) o wartość Δφ2, następnie mierzy się wartości napięcia Uac pomiędzy głównym węzłem pomiarowym (b), a pierwszym węzłem pomocniczym (c) oraz wartość napięcia Uba pomiędzy głównym węzłem pomiarowym (b), a drugim węzłem pomocniczym (a), po czym zmierzone wartości napięć przetwarza się na postać sygnałów cyfrowych i przesyła się do pamięci centralnej jednostki logicznej (4), następnie w oparciu o zarejestrowane po balansowaniu wartości parametrów w gałęzi kompensującej (2) oraz aktualne zmierzone wartości sygnałów Ug_c, U_ba oblicza się, za pośrednictwem centralnej jednostki logicznej (4), aktualne składowe impedancji czujnika indukcyjnego.
2. Układ pomiarowy składowych impedancji czujnika indukcyjnego, zawierający pomiarowy mostek prądu zmiennego, znamienny tym, że ma pierwszy węzeł pomocniczy (c) gałęzi kompensującej (2) mostka prądu zmiennego połączony poprzez pierwszy przesuwnik fazowy (8) z dzielnikiem napięcia (10), którego wyjście stanowi węzeł kompensujący (r), oraz połączony jest z drugim przesuwnikiem fazowym (9), którego wyjście stanowi drugi węzeł pomocniczy (a), ponadto drugi węzeł pomocniczy (a), pierwszy węzeł pomocniczy (c) stanowiący wejście pierwszego przesuwnika fazowego (8), oraz główny węzeł pomiarowy (b) połączone są z blokiem pomiarowym (7), przy czym blok pomiarowy (7) połączony jest z centralną jednostką logiczną (4), ponadto pomiędzy węzeł kompensujący (r) i główny węzeł pomiarowy (b) włączony jest detektor równowagi mostka (1), który także połączony jest z centralną jednostką logiczną (4).