PL221520B1 - Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu - Google Patents

Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu

Info

Publication number
PL221520B1
PL221520B1 PL391219A PL39121910A PL221520B1 PL 221520 B1 PL221520 B1 PL 221520B1 PL 391219 A PL391219 A PL 391219A PL 39121910 A PL39121910 A PL 39121910A PL 221520 B1 PL221520 B1 PL 221520B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
lanthanide
compound
carbon atoms
ions
alumina
Prior art date
Application number
PL391219A
Other languages
English (en)
Other versions
PL391219A1 (pl
Inventor
Antoni Kunicki
Andrzej Olszyna
Michał Kuś
Monika Gołaszewska
Agnieszka Jastrzębska
Original Assignee
Politechnika Warszawska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Warszawska filed Critical Politechnika Warszawska
Priority to PL391219A priority Critical patent/PL221520B1/pl
Publication of PL391219A1 publication Critical patent/PL391219A1/pl
Publication of PL221520B1 publication Critical patent/PL221520B1/pl

Links

Landscapes

  • Compounds Of Alkaline-Earth Elements, Aluminum Or Rare-Earth Metals (AREA)

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu mogących znaleźć szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach techniki, takich jak optyka, elektronika czy informatyka.
Modyfikowane nanocząstki tlenku glinu mogą być używane samodzielnie, bądź dodawane jako półprodukt na różnym etapie wytwarzania światłowodów, farb luminescencyjnych, licznikach scyntyl acyjnych czy jako dodatek do innych typów materiałów luminescencyjnych.
Ostatnich kilka lat to okres intensywnych badań nad zastosowaniem nanoproszków w wielu gałęziach przemysłu. Niezwykle duże nadzieje wiąże się z wprowadzaniem układów zawierających cząstki metalu w rozmiarze nanometrycznym, głównie ze względu na ich bardzo mocno rozwiniętą powierzchnię właściwą. Cząstki o wymiarach nanometrycznych znajdują zastosowanie przede wszystkim do wytwarzania nowych, technologicznie zaawansowanych wyrobów. Dodatek nanocząstek do tych materiałów daje możliwość skutecznej modyfikacji ich właściwości i/lub otrzymanie materiałów charakteryzujących się zupełnie nowymi, nieznanymi dotychczas właściwościami.
Jony lantanowców występują na trzecim, rzadziej na drugim i czwartym stopniu utlenienia i znane są ze swoich specyficznych właściwości optycznych. Właściwości te są wynikiem niecałkowicie zapełnionej powłoki 4f silnie ekranowanej dwoma elektronami 5s i sześcioma 5p. Elektrony 4f słabo oddziałują z otoczeniem i nie biorą udziału w tworzeniu wiązań chemicznych. W wyniku czego, wpływ czynników zewnętrznych, takich jak m. in. pole sieci krystalicznej matrycy, na właściwości spektroskopowe jonów ziem rzadkich jest stosunkowo niewielki. W rezultacie widma lantanowców wbud owanych w struktury dielektryczne zachowują charakter widm jonów swobodnych i w niewielkim tylko stopniu zależą od matrycy, w której są umieszczone, co czyni je znakomitym materiałem do zastosowania m. in. w układach wzmacniaczy optycznych i laserów ciała stałego.
Jony lantanowców wykazują bardzo długi okres trwania luminescencji (rzędu milisekund), co jest istotne szczególnie przy wykorzystaniu ich jako domieszki aktywnej luminescencyjnie. Niestety, metale te wykazują również niekorzystnie słabe pasmo absorpcji, co stanowi dużą wadę w przypadku zastosowania ich jako materiałów luminescencyjnych. Publikacja W. De, W. Horrocks, Jr., Gregory F. Schmidt, D.R. Sudnicki, C. Kittreil and R.A. Bernheim, Journal of American Chemical Society 99, 2378 (1977) donosi że większość pierwiastków ziem rzadkich występujących w postaci chelatowych związków kompleksowych prezentuje dobre właściwości fotoluminescencyjne. Dlatego też, w celu przełamania tej bariery jony lantanowców często wiąże się koordynacyjnie z podstawnikami zawierającymi organiczne chromofory, które po wzbudzeniu na skutek transferu energii powodują podwyższenie ich luminescencji (tzw. „efekt anteny”).
Prostszym rozwiązaniem tego problemu może być jednak umieszczenie jonów lantanowców w inertnym materiale ceramicznym w postaci domieszki. Pierwsze informacje o aktywnych optycznie materiałach kompozytowych domieszkowanych jonami ziem rzadkich pochodzą z początku lat 70-tych w publikacji C.F. Rapp, J. Chrysochoos, Journal of Materials Science 7 (1972), 1090-1092. W 1975 r. F. Auzel w publikacji F. Auzel, D. Pecile, D. Morin, Journal of Electrochemical Society 122 (1975), 101 -107 opisał domieszkowaną jonami ziem rzadkich ceramikę z tlenową fazą szklaną oraz fluorkową fazą krystaliczną o znakomitych właściwościach spektroskopowych.
Dodatek jonów metali ziem rzadkich do szkła lub kryształu, pozwala uzyskać ośrodek aktywny dla kompaktowych laserów ciała stałego, który stanowi rozsądną alternatywę dla materiałów półprzewodnikowych. Oferują one lepsze parametry termomechaniczne, wyższe moce i znacznie lepszą jakość generowanego promieniowania niż lasery półprzewodnikowe. Dodatkowo, pozwalają na pracę w zakresach spektralnych nieosiągalnych dla współczesnych laserów półprzewodnikowych.
Specyficzne właściwości jonów lantanowców znalazły zastosowanie również przy produkcji światłowodów. Pierwszy światłowód domieszkowany jonami Nd3+ wykonany z kompozytu składającego się z tlenkowej fazy szklanej SiO2-AI2O3 z fluorkową fazą krystaliczną opisano w publikacji B.N. Samson, P.A. Tick, N.F. Borelli, Optics Letters 26 (2001), 145-147. Literatura przedmiotu donosi także o światłowodowych strukturach, powstałych w wyniku domieszkowania matrycy polimetakrylanu metylu (PMMA) jonami ziem rzadkich w postaci oktanu neodymu (NdOA) w publikacji Q. Zhang, H. Ming, Y. Zhai, Journal of Applied Polymer Science 62 (1996), 887-891, a także chalatowych związków jonów europu, samaru, terbu i neodymu (pod postacią sześciofluoroacetyloacetonu HFAA) w publikacji T. Kobayashi, S. Nakatsunka. T. Iwafuji, K. Kuriki, N. Imai, T. Nakamoto, Ch.D. Claude, K. Sasaki, Y. Koike, Y. Okamoto, Applied Physics Letters 71 (1997) 2421-2423.
PL 221 520 B1
Jony ziem rzadkich takie jak Tm3+, Nd3+, Pr3+, Sm3+, Dy3+, Ho3+ i Tb3+ są głównymi aktywatorami rozważanymi w publikacjach G. Lakshminarayana, Y. Hucheng, Y. teng, J. Qiu, Journal of Luminescence 129 (2009) 59-68 oraz A.S. Gouveia-Neto, L.A. Bueno, A.C.M. Afonso, J.F. Nascimento, E.B. Costa, Y.Messaddeq, S.J.L. Ribeiro, Journal of Non-Crystalline Solids 354 (2008) 509-514 w kontekście wytwarzania materiałów pozwalających na uzyskanie wydajnej emisji w zakresie widzialnym i bliskiego UV.
W literaturze przedmiotu możemy także znaleźć wiele doniesień na temat wytwarzania materiałów na bazie tlenku glinu AI2O3 domieszkowanych jonami metali ziem rzadkich z grupy lantanowców.
Jedną z technik wytwarzania aktywnych katalitycznie proszków Ln/AI2O3 jest stosunkowo prosta metoda impregnacji przedstawiona w publikacji T. Konishi, E. Suda, H. Imamura, Journal od Alloys and Compounds 225 (1995) 629-632. Polega ona na osadzeniu metalicznych cząstek lantanowca na porowatym tlenku glinu. W pierwszym etapie tego procesu gotowy proszek AI2O3 zawieszono w wodnym roztworze amoniaku w temperaturze 198 K. Następnie do mieszanej zawiesiny dodano metaliczny iterb lub europ. Po osadzeniu metalu na powierzchni tlenku glinu nadmiar amoniaku usunięto pod próżnią w temperaturze 198 K, a otrzymany tlenek glinu z naniesionymi cząstkami lantanowca poddano procesowi kalcynacji. Tak uzyskany materiał wykazywał dobre właściwości katalityczne w reakcjach uwodornienia alkenów i alkinów do dienów.
Kolejną grupą metod służących otrzymywaniu nanoproszków tlenków metali domieszkowanych jonami metali ziem rzadkich są techniki strącania i współstrącania, po których kolejno prowadzi się proces kalcynacji. W publikacji J. Mouzon, P. Nordell, A. Thomas, M. Oden, Journal of the European Ceramic Society 27 (2007) 1991-1998 przedstawiono metodę współstrącania prowadzącą do otrzymania prekursora Yb-Y2O3, który następnie kalcynowano w celu otrzymania nanoproszku. Jako związek itru zastosowano w tej metodzie azotan itru, natomiast jako źródło jonów iterbu zastosowano pentahydrat azotanu iterbu. Odczynnikiem strącającym nanoproszek był wodny roztwór amoniaku lub stosowany zamiennie, roztwór wodorowęglanu amonu (AHC).
Inną metodę otrzymywania modyfikowanego tlenku glinu przedstawiono w publikacji B. Dong, Z. Q. Feng, J. F. Zu, L. Bai, Journal of Sol-Gel Science and Technology 48 (2008) 303-307. Jest to metoda zol-żel, w której jako prekursor tlenku glinu stosuje się związek alkoksyglinowy [AI(OC3H7)3] a jako źródło jonów metali ziem rzadkich, sole tych metali. Polega ona na zhydrolizowaniu związku alkoksyglinowego przy użyciu wody, a następnie usunięciu powstałego alkoholu izopropylowego. Do układu reakcyjnego w następnej kolejności dodaje się FINO3. Po upływie 16 godzin do otrzymanego zolu (γ-AIOOH), dodaje się azotan iterbu. Otrzymany prekursor modyfikowanego tlenku glinu następnie poddaje się procesowi kalcynacji otrzymując tlenek glinu domieszkowany iterbem.
Stosując również metodę zol-żel w publikacji T. Ishizaka i Y. Kurokawa, Journal of Luminescence 92 (2001) 57-63 otrzymano tlenek glinu domieszkowany lantanem. W opisanej tam metodzie zastosowano natomiast inne reagenty. Poddanym hydrolizie za pomocą wodnego roztworu amoniaku związkiem był chlorek glinu. Otrzymany wodorotlenek glinu poddano następnie procesowi starzenia przez 12 godzin, przefiltrowano i przemyto wodą destylowaną. W następnej kolejności w celu przeprowadzenia procesu peptyzacji, dodano kwas octowy. Do uzyskanego zolu dodano następnie chlorek lantanowca otrzymując układ Ln/AI2O3, który następnie kalcynowano.
Oprócz metody zol-żel, literatura przedmiotu donosi również o istnieniu wielu jej modyfikacji. W publikacji N. Al-Yassir, R. Le Van Mao, Applied Catalysis A: General 317 (2007) 275-283 jako modyfikację metody zol-żel zastosowano na przykład tzw. technikę nadkrytycznego osuszania.
Nanoproszek tlenku itru domieszkowany jonami metali ziem rzadkich można otrzymać również przy użyciu tzw. metody płomieniowej (single-step gas-phase flame synthesis method), którą przedstawiono w publikacji X. Quin, T. Yokomori, Y. Ju, Applied Physics Letters, 90, 073104 (2007) 1-3. Jako prekursor tlenku itru zastosowano wymiennie Y(C11H19O2)3 oraz Y(TMHD)3. Jako prekursory iterbu, erbu, holmu i tulu użyto odpowiednio Yb(TMHD)3, Er(TMHD)3, Ho(TMHD)3 oraz Tm(TMHD)3. Aparatura do syntezy nanocząstek składała się z komory parowania, palnika, komory spalania w której następował rozkład termiczny organicznego prekursora, systemu filtrów elektrostatycznych zbierających nanocząstki oraz pompy próżniowej.
Jedną z niedogodności opisanych wyżej metod otrzymywania jonów lantanowców na m.in. tlenku glinu jest otrzymywanie produktów o bardzo słabo rozwiniętej powierzchni właściwej. Procesy te dotyczą głównie tak zwanych metod mokrych, prowadzonych niekorzystnie w wodzie jako rozpuszczalniku procesu. Metody te charakteryzują się również dużym stopniem skomplikowania technologii.
Niedogodnością stosowanych powyżej metod mokrych jest powstawanie dużej ilości produktów nie4
PL 221 520 B1 pożądanych, stanowiących obciążenie dla środowiska i wpływających niekorzystnie na jakość wytwarzanych produktów. Otrzymane produkty finalne, proszki o rozmiarach nanometrycznych, pozostają zanieczyszczone reagentami oraz produktami ubocznymi procesu.
Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu domieszkowanych jonami lantanowców według wynalazku charakteryzuje się tym, że do rozpuszczalnika organicznego wybranego z grupy węglowodory zawierające od 5 do 20 atomów węgla lub alkohole alifatyczne zawierające od 1 do 10 atomów węgla wprowadza się związek glinoorganiczny o wzorze ogólnym AIR3, w którym R oznacza podstawnik alkilowy zawierający od 1 do 9 atomów węgla, następnie związek lantanowca, całość miesza się w obecności suchego lub wilgotnego powietrza, usuwa się rozpuszczalnik, a pozostałość po wysuszeniu poddaje się rozkładowi termicznemu wobec powietrza, w temperaturze od 300 do 1200°C.
Do mieszaniny reakcyjnej można dodać związek alkoksyglinowy o wzorze ogólnym AI(OR)3, w którym R oznacza podstawnik alkilowy zawierający od 1 do 15 atomów węgla.
Stężenie związku glinoorganicznego w rozpuszczalniku organicznym korzystnie zawiera się w przedziale od 0,001 do 10 mol/l.
Korzystnie jako związek lantanowca stosuje się sól lantanowca rozpuszczalną w środowisku reakcyjnym.
Prowadząc proces według wynalazku, otrzymuje się nanocząstki tlenku glinu domieszkowane jonami metali ziem rzadkich. Średnia wielkość cząstek tlenku glinu domieszkowanego jonami lantanowca zawarta jest w granicach 10-100 nm i zależy od warunków prowadzenia procesu (Rys. 1). Otrzymane nanocząstki tlenku glinu domieszkowane jonami metali ziem rzadkich charakteryzują się silnie rozwiniętą powierzchnią właściwą ponad 200 m /g.
Rys. 1. Przykładowe zdjęcie SEM nanoproszku tlenku glinu domieszkowanego jonami lantanowca
Jony lantanowca, w zależności od warunków prowadzenia procesu, wbudowane są w strukturę krystaliczną tlenku glinu lub występują w postaci „płatków” o średnicy ok. 5 nm i grubości 2 nm (Rys. 2).
PL 221 520 B1
Rys. 2. Przykładowe zdjęcie TEM uzyskane metodą wysokorozdzielczą dla nanoproszku tlenku glinu domieszkowanego iterbem b) oraz odpowiadająca mu odwrotna transformata Fouriera a). Poniżej, dyfrakcje elektronowe odpowiadające zaznaczonym na zdjęciach obszarom, potwierdzające obecność iterbu.
Metoda według wynalazku nie jest metodą mokrą, co rozwiązuje problem odpadów procesowych. Dodatkowo, jedynym niepożądanym produktem procesu jest dwutlenek węgla.
Istota wynalazku objaśniona jest w przykładach wykonania:
P r z y k ł a d 1
Do reaktora o pojemności 1000 ml zaopatrzonego w mieszadło dodano 500 ml osuszonego heksanu a następnie dodano 2,8 ml trietyloglinu oraz triizopropoksyglin tak, aby stosunek molowy triizopropoksyglin/trietyloglin wynosił 2:1 i mieszano do całkowitego rozpuszczenia związku alkoksyglinowego. Następnie dodano triizopropoksyerb tak, aby zawartość procentowa lantanowca w stosunku do tlenku glinu wynosiła 3% wagowych. Następnie odparowano rozpuszczalnik, a pozostałość po odparowaniu będącą w postaci białego proszku, ogrzewano w atmosferze powietrza w temperaturze 700°C przez 24 godziny. Otrzymano biały nanoproszek tlenku glinu domieszkowany jonami lantanowca o wielkości ziarna w zakresie 30-80 nm.
P r z y k ł a d 2
Do reaktora o pojemności 1000 ml zaopatrzonego w mieszadło dodano 500 ml osuszonego heksanu a następnie acetyloacetonian itru tak, aby zawartość procentowa lantanowca w stosunku do tlenku glinu wynosiła 2% wagowych. Następnie dodano 2,8 ml trietyloglinu oraz triizopropoksyglin tak, aby stosunek molowy triizopropoksyglin/trietyloglin wynosił 1:1. Następnie odparowano rozpuszcza lnik, a pozostałość po odparowaniu będącą w postaci białego proszku, ogrzewano w atmosferze powietrza w temperaturze 800°C przez 24 godziny. Otrzymano biały nanoproszek tlenku glinu domieszkowany jonami lantanowca o wielkości ziarna w zakresie 30-100 nm.
P r z y k ł a d 3
Do reaktora o pojemności 1000 ml zaopatrzonego w mieszadło dodano 500 ml osuszonego heksanu a następnie dodano trietyloglin tak, aby stężenie wagowe trietyloglinu w heksanie wynosiło 3%. Następnie dodano chlorek iterbu tak, aby zawartość procentowa lantanowca w stosunku do tlenku glinu wynosiła 4% wagowych. Następnie odparowano rozpuszczalnik, a pozostałość po odparowaniu będącą w postaci białego proszku, ogrzewano w atmosferze powietrza w temperaturze 600°C przez 24 godziny. Otrzymano biały nanoproszek tlenku glinu domieszkowany jonami lantanowca o wielkości ziarna w zakresie 30-100 nm.

Claims (3)

  1. Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu, w którym wykorzystuje się proces rozkładu termicznego prekursora nanotlenku glinu wytworzonego ze związków glinu i związków lantanowca, znamienny tym, że do rozpuszczalnika organicznego wybranego z grupy węglowodory zawierające od 5 do 20 atomów węgla lub alkohole alifatyczne zawierające od 1 do 10 atomów węgla wprowadza się związek glinoorganiczny o ogólnym wzorze AIR3, w którym R oznacza podstawnik alkilowy zawierający od 1 do 15 atomów węgla oraz związek lantanowca i ewentualnie związek alkoksyglinowy o wzorze ogólnym AI(OR)3, w którym R oznacza podstawnik alkilowy zawierający od 1 do 15 atomów węgla, całość poddaje się mieszaniu w obecności suchego lub wilgotnego powietrza, następnie usuwa się rozpuszczalnik, a pozostałość po wysuszeniu poddaje się rozkładowi termicznemu w obecności powietrza w temperaturze od 300-1200°C.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stężenie związku glinoorganicznego w rozpuszczalniku organicznym zawiera się w przedziale od 0,001 do 10 mol/l.
  3. 3. Sposób według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że jako związek lantanowca stosuje się sól lantanowca rozpuszczalną w środowisku reakcji.
PL391219A 2010-05-14 2010-05-14 Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu PL221520B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391219A PL221520B1 (pl) 2010-05-14 2010-05-14 Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL391219A PL221520B1 (pl) 2010-05-14 2010-05-14 Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL391219A1 PL391219A1 (pl) 2011-11-21
PL221520B1 true PL221520B1 (pl) 2016-04-29

Family

ID=55802092

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL391219A PL221520B1 (pl) 2010-05-14 2010-05-14 Sposób otrzymywania modyfikowanych nanocząstek tlenku glinu

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL221520B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL391219A1 (pl) 2011-11-21

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Li et al. Shape controllable synthesis and upconversion properties of NaYbF4/NaYbF4: Er3+ and YbF3/YbF3: Er3+ microstructures
Li et al. Different microstructures of β-NaYF4 fabricated by hydrothermal process: effects of pH values and fluoride sources
Nunez et al. An ionic liquid based synthesis method for uniform luminescent lanthanide fluoride nanoparticles
CN101381225B (zh) 一种连续氧化铝基陶瓷纤维的制备方法
US20190249081A1 (en) Morphologically and size uniform monodisperse particles and their shape-directed self-assembly
Rahimi-Nasrabadi et al. Facile synthesis optimization and structure characterization of zinc tungstate nanoparticles
US8524178B2 (en) Doped aluminum oxides
Chang et al. Luminescence properties and Judd–Ofelt analysis of TiO2: Eu3+ nanofibers via polymer-based electrospinning method
WO2006096936A1 (en) Rare earth nanorods
Nguyen et al. A general procedure to synthesize highly crystalline metal oxide and mixed oxide nanocrystals in aqueous medium and photocatalytic activity of metal/oxide nanohybrids
JP2000313619A (ja) 希土類オキシ硫化物粉末の製造方法
Almjasheva et al. Heat-stimulated crystallization and phase transformation of titania nanoparticles
Li et al. Facile synthesis of GdBO3 spindle assemblies and microdisks as versatile host matrices for lanthanide doping
Yuan et al. Green synthesis of graphitic carbon nitride nanodots using sodium chloride template
US20100247413A1 (en) Luminescent samarium-doped titanium dioxide
JP5320568B2 (ja) 繊維状チタン酸バリウムの製造方法
Jiu et al. Preparation and luminescent properties of hollow Y2O3: Tb3+ microspheres
Li et al. Low-temperature chemical solution synthesis of dendrite-like La (OH) 3 nanostructures and their thermal conversion to La2O3 nanostructures
Peng et al. Controlled-synthesis of ZnO nanorings
Mazloumi et al. Formation of lanthanum hydroxide nanostructures: effect of NaOH and KOH solvents
RU2817028C1 (ru) Способ получения нанокристаллических порошков оксида гадолиния, допированного редкоземельными элементами
Han et al. A simple route to preparation and characterization of Er2O3 microspheres
AU2008345554B2 (en) Method of making photoluminescent samarium-doped titanium dioxide particles
Kazemi et al. Highly Efficient Epoxidation of Chalcone Using Fe Doped Barium Aluminate Nano-Powder
Adfa et al. Bismuth Silicate/Silica-Titania Synthesis from In Situ Decomposition of Oil Palm Leaves as Silica Source