PL223567B1 - Dwumasowe koło zamachowe z elastomerowym tłumikiem drgań skrętnych - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest dwumasowe koło zamachowe z elastomerowym tłumikiem drgań skrętnych.

Dwumasowe koło zamachowe znane w obecnie stosowanych układach przeniesienia napędu zaprezentowane zostało w roku w 1985 roku przez firmę LuK, które od tego czasu przeszło szereg modyfikacji. Typowe dwumasowe koło zamachowe składa się z dwóch mas, które są ze sobą połączone dzięki systemowi metalowych sprężyn/tłumików wspartych na łożysku, co umożliwia ich względne przemieszczanie kątowe. W skład standardowego koła dwumasowego wchodzą: koło masa pierwotna, koło - masa wtórna, łożysko ślizgowe, metalowe sprężyny łukowe, tarcza zabierakowa, pokrywa sprężyn.

Na kole - masie pierwotnej osadzony jest zębaty wieniec koła zamachowego służący do rozruchu silnika. Masa ta napędzana przez silnik jest na stałe połączona z jego wałem korbowym i wraz z pokrywą tworzy wnękę, w której osadzone są sprężyny łukowe o odpowiedniej charakterystyce. Montowane są one w specjalnych ślizgach spełniają rolę tłumika drgań skrętnych. Z drugiej strony znajduje się masa wtórna, która łączy dwumasowe koło zamachowe ze skrzynią biegów poprzez powierzchnię cierną współpracującą z tarczą sprzęgła. Moment obrotowy z silnika przekazywany jest poprzez tarczę zabierakową mocowaną do masy wtórnej, a jej zderzaki umieszczone są pomiędzy sprężynami łukowymi. Taka konstrukcja zapewnia współpracę pomiędzy masą pierwotną a masą wtórną pozwala na duży przesuw kątowy pomiędzy kołami (do 60°), co zapewnia płynne przenoszenie szybko przyłożonego momentu obrotowego.

W celu przeniesienia stale zwiększającego się momentu obrotowego silników na niskich obrotach zaczęto stosować sprężyny o coraz ostrzejszych charakterystykach, w wyniku czego spadła zdolność tłumienia. Z tego powodu druga generacja tarcz zabierakowych została wyposażona w wewnętrzny tłumik drgań. Boczne panele zaprojektowano wraz z otworami, z których wstawiono proste sprężyny tłumiące. W ten sposób uzyskano lepsze właściwości tłumienia również przy wyższych wartościach momentu obrotowego.

Różnej konstrukcji sprężyny łukowe, o odmiennej charakterystyce pozwalają dopasować cały układ do konkretnych parametrów obciążenia. Najprostszą formą jest pojedyncza sprężyna łukowa. Aktualnie standardem jest jednak układ tzw. dwustopniowej sprężyny równoległej, gdzie wewnętrzna sprężyna jest krótsza dzięki czemu otrzymuje się zróżnicowane tłumienie dla poszczególnych prędk ości obrotowych silnika. Kolejnym rozwinięciem konstrukcji jest trzystopniowa sprężyna łukowa, która składa się ze sprężyny zewnętrznej i dwóch wewnętrznych, co pozwala na optymalne tłumienie w każdym zakresie obrotów silnika.

Jednym z najnowszych rozwiązań w konstrukcji dwumasowego koła zamachowego jest zastosowanie wahadłowego tłumika drgań skrętnych. W miejsce tłumika drgań w tarczy zabierakowej zamontowano cztery wahadełka umieszczone na łożysku koła dwumasowego. Każde z nich osadzono na dwóch bolcach, które mogą się w nich przemieszczać dzięki nerkowatym otworom.

Znaczna złożoność tych konstrukcji jest przyczyną sporej ich ceny i niezbyt dużej trwałości. O dpowiednio użytkowane auto z dwumasowym kołem zamachowym wytrzymuje około 200 tys. km przebiegu, co w przypadku aut z silnika Diesla daje w przybliżeniu 2-3 letni czas eksploatacji. Niedotrzymanie zasad użytkowania auta z dwumasowym kołem zamachowym prowadzi do szybkiego zniszczenia dwumasowego koła zamachowego, nawet po 30 tys. km przebiegu.

Przyczyną uszkodzeń kół dwumasowych są głównie zniszczenia sprężyn lukowych w wyniku tarcia, szczególnie jeśli dojdzie do wycieku smaru na skutek przegrzań, z powodu przeciążeń (złe użytkowanie) oraz w wyniku zużycia łożyska ciernego, na którym osadzona jest masa wtórna.

W celu eliminacji tych problemów poszukiwane są nowe rozwiązania. Jednym z kierunków jest zastosowanie elastomerowych (gumowych) elementów sprężystych.

W opisie patentowym KR20020058810 przedstawiono rozwiązanie z gumowym i elementami sprężystymi, w którym gumowe elementy pracują na ścisk. W kole pierwotnym umiejscowiono po okręgu o średnicy mniejszej niż średnica koła 6 podłużnych gniazd, do których wprowadza się gum owe elementy sprężyste charakteryzujące się zapewne sporym współczynnikiem tłumienia (dyssypacji) energii. Koło wtórne zaopatrzone w odpowiednie wypusty montowane jest tak aby wypusty znajdowały się pomiędzy gumowymi elementami tłumiącymi. Wadą tego rozwiązania jest niewątpliwie mały kąt względnego obrotu pomiędzy kołami oraz nagrzewanie się elementów gumowych w wyniku pracy dynamicznej o dużej częstotliwości.

PL 223 567 B1

Podobne rozwiązanie przedstawiono w opisie patentowym JPH04327046. Masa wtórna zaopatrzona jest po obwodzie w ramiona, które nacierają na zablokowane w kole wtórnym wkładki pneum atyczno-gumowe. Układ wykorzystuje więc pracę elementu sprężystego na ściskanie. Wątpliwości budzi trwałość pneumatycznych elementów sprężystych oraz niewielki kąt wzajemnego obrotu mas względem siebie.

W opisie patentowym JPS55163361 przedstawiono zamachowe koło dwumasowe, w którym masa pierwotna z wtórną połączone są systemem dwunastu gumowych elementów sprężystych rozmieszczonych promieniowo. Na mniejszej średnicy przytwierdzone są do masy pierwotnej, na większej do masy wtórnej. Koło wtórne osadzone jest na łożysku. Elementy te pracują na ścinanie, znac znie się przy tym rozciągając. System ten zapewnia duże przesunięcia kątowe między masami, jednak z pewnością trudny jest w regulacji charakterystyki. Tłumienie drgań skrętnych, podobnie jak w opisie patentowym KR20020058810 zapewnione jest przez pracę samego materiału elastomerowego, który charakteryzuje się sporym współczynnikiem dyssypacji energii, co powoduje rozgrzewanie materiału i słabszą wytrzymałość zmęczeniową.

Opis patentowy EP0403725 przedstawia kolejne rozwiązanie wykorzystujące gumowe (elastomerowe) elementy sprężyste. Koło zamachowe składa się z pierwotnego koła wewnętrznego z ramionami oraz koła wtórnego - zewnętrznego umieszczonego centrycznie w jednej płaszczyźnie. Pomiędzy ramionami koła pierwotnego a kołem wtórnym umieszczone są gumowe elementy sprężyste oraz element pracujące ciernie między kołem wewnętrznym a zewnętrznym. Rozwiązanie to podobnie jak poprzednie nie zapewnia dużych przemieszczeń kątowych między masami (kołami) a generowana energia cieplna na skutek tarcia nie jest odizolowana od elementów elastomerowych, co może powodować ich przyspieszone starzenie albo istotną zmianę właściwości dynamicznych.

W japońskich opisach patentowych JPH02168043 i JPS62274131 zademonstrowano rozwiązanie dwumasowego koła zamachowego z zastosowaniem elastomerowego pierścienia pomiędzy masą pierwotną a wtórną. Pierścień elastomerowego elementu sprężystego umieszczono blisko zewnętrznego obwodu całego koła. Rozwiązanie to jest proste i łatwe w wykonaniu, jednakże jeden pierścień o niezbyt dużej grubości warstwy nie zapewnia wymaganych przesunięć kątowych pomiędzy masami. Dodatkowo materiał elastomerowy nie jest w żaden sposób odizolowany od masy wtórnej, która może ulegać w wyniku pracy ciernej ze sprzęgłem nagłym, wysokim wzrostom temperatury, co może doprowadzić do zniszczenia materiału lub znaczącej zmiany właściwości.

Rozwiązania powyższe, jak opisano, mają szereg niedogodności.

Niniejszy wynalazek redukuje znane problemy w konstrukcji dwumasowych kół zamachowych z zastosowaniem elastomerowych (gumowych) elementów sprężystych.

Dwumasowe koło zamachowe z elastomerowym tłumikiem drgań skrętnych według wynalazku składa się z mas pierwotnej i wtórnej osadzonych na wale korbowym. Na łożysku osadzonym na wale korbowym albo na masie pierwotnej umieszczona jest masa wtórna na sztywno połączona z najbardziej zewnętrznym pierścieniem sztywnym masy pierwotnej. Masa wtórna jest odizolowana termicznie od masy pierwotnej i opiera się na niej poprzez łożysko cierne. System tłumiący drgania składa się z układu umieszczonych koncentrycznie pierścieni zawierającego przynajmniej jeden pierścień elastomerowy stanowiący sprężysty element podatny skrętnie i/lub z co najmniej dwóch pierścieni sztywnych, przy czym na pierścieniach sztywnych masy pierwotnej znajdują się łukowe wybrania, które współpracują ruchowo z wypustami umieszczonymi na masie wtórnej, zaś na tych wypustach lub w wybraniach łukowych po odpowiedniej stronie w zależności od kierunku obrotów są zamontowane dolne i górne ograniczniki z odbojnikami, które stanowią system ograniczenia wzajemnego obrotu wobec siebie obu mas.

Układ umieszczonych koncentrycznie pierścieni może być usytuowany w masie pierwotnej lub wtórnej.

Przekrój pierścienia elastomerowego może mieć kształt prosty lub nieregularny.

Łukowe wybrania mogą być umieszczone na masie wtórnej, zaś wypusty na masie pierwotnej.

Pierścień elastomerowy może mieć usztywniające wstawki wewnętrzne wykonane z cienkich, pierścieniowych przekładek sztywnych o przekroju prostym lub złożonym. Zewnętrzny pierścień masy wtórnej ewentualnie zawiera odizolowany termicznie pierścień współpracujący z tarczą sprzęgła.

Przedmiot wynalazku, w przykładzie wykonania jest uwidoczniony na załączonym schematyc znym rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia przedmiot wynalazku w przekroju poprzecznym z dwoma elastomerowymi pierścieniami umieszczonymi w masie pierwotnej, Fig. 2 przedstawia alternatywny przedmiot wykonania wynalazku w przekroju z dwoma elastomerowymi pierścieniami usztywnionymi

PL 223 567 B1 pierścieniami sztywnymi, Fig. 3 przedstawia alternatywny przedmiot wykonania wynalazku w przekroju ze złożonymi pierścieniami sztywnymi w masie pierwotnej, Fig. 4 przedstawia alternatywny przedmiot wykonania wynalazku w przekroju z dwoma elastomerowymi pierścieniami umieszczonymi w masie wtórnej, Fig. 5 przedstawia alternatywny przedmiot wykonania wynalazku w przekroju ze złożonymi pierścieniami sztywnymi w masie wtórnej.

Figura 1 przedstawia przekrój poprzeczny przedmiotu wynalazku. Dwumasowe koło zawiera dwa elastomerowe pierścienie (4) umieszczone w masie pierwotnej (1). Masa pierwotna (1) osadzona jest na sztywno, na wale korbowym (6) za pomocą odpowiedniego mocowania. Moment obrotowy poprzez układ pierścieni sztywnych (12) i elastomerowych (4) przekazywany jest poprzez najbardziej zewnętrzny pierścień sztywny masy pierwotnej na masę wtórną (2) sztywno z nim połączoną za pomocą śrub, kołków, etc. (11). W celu zapobieżenia odkształceniom promieniowym dwumasowego koła masa wtórna (2) osadzona jest na łożysku (7) umocowanym na wale korbowym. Masa wtórna (2) poprzez łożysko cierne (8) i izolację termiczną (5) oparta jest na masie pierwotnej (1). Podparcie masy wtórnej (2) na masie pierwotnej (1) poprzez cierne łożysko (8), obok minimalizowania odkształceń masy wtórnej (2) w wyniku nacisku nieuwidocznionej na rysunku tarczy sprzęgła, spełnia rolę dyssypatora energii dynamicznych odkształceń skrętnych. Dzięki temu można zastosować elastomery o mniejszym współczynniku tłumienia, co znacząco podnosi wytrzymałość zmęczeniową, a także zmniejsza nagrzewanie elastomeru w wyniku pracy w warunkach dynamicznych, co natomiast poprawia stabilność charakterystyki materiału oraz odporność na starzenie cieplne. W tym celu również masa wtórna (2) odizolowana jest od masy pierwotnej (1) izolacją termiczną (5) w postaci przekładek izolacyjnych. W pierścieniach sztywnych (12) masy pierwotnej (1) wewnętrznych w stosunku do pierścieni elastomerowych (4) znajdują się łukowe wybrania, w których po odpowiedniej stronie (w zależności od kierunku obrotów dwumasowego koła) umieszczone są ograniczniki z odbojnikami (9 i 10). Z drugiej strony masa wtórna (2) zaopatrzona jest w wypusty pracujące w łukowych wcięciach masy pierwotnej (1). Ograniczniki z odbojnikami mogą być opcjonalnie umieszczone na wypustach masy wtórnej (2). System ten (9, 10) stanowi ogranicznik wzajemnych przesunięć kątowych układu pierścieni (12), określając całkowity możliwy kąt obrotu masy wtórnej (2) wobec masy pierwotnej (1).Sztywność pierścieni elastomerowych (4) materiałowo dobrana jest tak aby przy małych wartościach momentu obrotowego odkształcał się głównie elastomerowy pierścień zewnętrzny. Podczas zwiększania momentu, elastomerowy pierścień wewnętrzny będzie odkształcać się coraz bardziej. Po zatrzymaniu pracy skrętnej górnego pierścienia poprzez górny ogranicznik z odbojnikiem (10) pierścień wewnętrzny przejmuje na siebie większe odkształcenia aż do momentu zadziałania dolnego ogranicznika z odbojnikiem (9). Układ powinien dobrany być tak, aby blokada ruchu mas (1 i 2) względem siebie zachodziła tylko w sporadycznych sytuacjach, największych przeciążeń.

Figura 2 przedstawia przekrój alternatywnego przykładu wykonania wynalazku. Dwumasowe koło z dwoma pierścieniami elastomerowymi (4) umieszczonymi w masie pierwotnej (1), usztywnionymi przez sztywne przekładki (13), które stanowią inną metodę regulacji sztywności całego pierścienia elastomerowego. Możliwy jest również dobór sztywności pierścieni elastomerowych (4) odwrotny niż w przykładzie 1 (Figura 1), powodujący przy małych wartościach momentu głównie pracę elastomerowego pierścienia wewnętrznego. Wówczas jednak system blokad musi być zrealizowany pomiędzy pierścieniami całkowicie w masie pierwotnej. Masa pierwotna (1) osadzona jest na sztywno na wale korbowym (6) za pomocą odpowiedniego mocowania. Moment obrotowy poprzez układ pierścieni sztywnych (12) i elastomerowych (4) z przekładkami sztywnymi (13) przekazywany jest poprzez najbardziej zewnętrzny pierścień masy pierwotnej (1) na masę wtórną (2) sztywno z nim połączoną za pomocą śrub, kołków, etc. (11). Tak jak pokazano na Fig. 1 w celu zapobieżenia odkształceniom promieniowym dwumasowego koła masa wtórna (2) osadzona jest na łożysku umocowanym na wale korbowym (6). Masa wtórna (2) poprzez łożysko cierne (8) i izolację termiczną (5) oparta jest na masie pierwotnej (1). W pierścieniach sztywnych (12) masy pierwotnej (1), wewnętrznych w stosunku do pierścieni elastomerowych (4) znajdują się łukowe wybrania. W sztywnych pierścieniach zewnętrznych osadzone są ramiona zakończone wpustem wchodzącym w wybranie pierścienia wewnętrznego. Na końcu ramiona, po odpowiedniej stronie, w zależności od kierunku obrotów, zamontowane są ograniczniki z odbojnikiem (9 i 10), może być on też zamontowany w łukowym wybraniu pierścienia sztywnego (12). Sztywność pierścieni (12) z przekładkami sztywnymi (13) może być w stosunku do siebie dobrana dowolnie, tzn. poprawnie będzie działać cały mechanizm dwumasowego koła zamachowego niezależnie, który z pierścieni elastomerowych wewnętrzny czy zewnętrzny będzie więcej odkształcać się przy małych wartościach momentu obrotowego. Jeśli będzie nim elastomerowy pierścień wePL 223 567 B1 wnętrzny, to przy małych wartościach momentu obrotowego, on głównie będzie pracował. Podczas zwiększania momentu, pierścień zewnętrzny będzie odkształcać się coraz bardziej. Po osiągnięciu ogranicznika z odbojnikiem (9) na pierścieniu wewnętrznym pierścień zewnętrzny przejmie na siebie większe odkształcenia. Wraz z dalszym wzrostem momentu będzie skrętnie odkształcał się aż do momentu zadziałania górnego ogranicznika z odbojnikiem (10). Układ pierścieni powinien dobrany być tak, aby blokada ruchu mas (1 i 2) względem siebie zachodziła tylko w sporadycznych sytuacjach, największych przeciążeń.

Figura 3 przedstawia przekrój alternatywnego przykładu wykonania wynalazku. Przedstawiono rozwiązanie z jednym, złożonym pierścieniem elastomerowym (4), usztywnionym za pomocą profilowych pierścieni sztywnych (13), umieszczonym w masie pierwotnej (1). Warstwy elastomeru są na stałe przytwierdzone (przywulkanizowane) do przekładek. Podobnie jak na Figurze 1 masa pierwotna osadzona jest na sztywno na wale korbowym (6) za pomocą odpowiedniego mocowania. Moment obrotowy poprzez układ pierścieni sztywnych (12) z przekładkami sztywnym (13) przekazywany jest poprzez zewnętrzny pierścień sztywny masy pierwotnej na masę wtórną (2) sztywno z nim połączoną za pomocą śrub, kołków, etc. (11). Tak jak ukazano na Fig. 1 w celu zapobieżenia odkształceniom promieniowym dwumasowego koła masa wtórna (2) osadzona jest na łożysku (7) umocowanym na wale korbowym (6). Masa wtórna (2) poprzez łożysko cierne (8) i izolację termiczną (5) oparta jest na masie pierwotnej (1). W wewnętrznym pierścieniu sztywnym masy pierwotnej (1), znajdują się łukowe wybrania, w których po odpowiedniej stronie (w zależności od kierunku obrotów dwumasowego koła) umieszczone są ograniczniki z odbojnikami (9 i 10). Z drugiej strony masa wtórna (2) zaopatrzona jest w wypusty pracujące w łukowych wcięciach masy pierwotnej. Ograniczniki z odbojnikami (9 i 10) mogą być opcjonalnie umieszczone na wypustach masy wtórnej (2). System ten (9, 10)) stanowi ogranicznik wzajemnego obrotu masy wtórnej wobec pierwotnej, określając całkowity możliwy kąt obrotu ma (1 i 2) wobec siebie. Sztywność poszczególnych warstw elastomerowych (4) z pierścieniami sztywn ymi (13) można dobrać tak, że poszczególne warstwy elastomeru odseparowane przekładkami w trakcie pracy będą odkształcać się skrętnie ze zbliżoną amplitudą wychyleń skrętnych aż do momentu zadziałania ogranicznika obrotu (9) mas (1 i 2) wobec siebie. Układ ten powinien dobrany być tak aby blokada ruchu mas (1 i 2) względem siebie zachodziła tylko w sporadycznych sytuacjach, największych przeciążeń.

Figura 4 przedstawia przekrój alternatywnego przykładu wykonania wynalazku. Kolejny wariant dotyczy dwumasowego koła z dwoma elastomerowymi pierścieniami (4) umieszczonymi w masie wtórnej (2). Masa pierwotna (1) osadzona jest na sztywno na wale korbowym (6) za pomocą odpowiedniego mocowania. Moment obrotowy przekazywany jest na wewnętrzny pierścień sztywny masy wtórnej (2) przytwierdzony na sztywno do masy pierwotnej za pomocą śrub, kołków, etc (11). Na zewnętrzny pierścień sztywny masy wtórnej (2), który poprzez pierścień (14) współpracuje z nieuwidoc znioną na rysunku tarczą sprzęgła, moment obrotowy przekazywany jest przez układ dwóch pierścieni elastomerowych (4). Masa wtórna (2) w miejscu kontaktu z tarczą sprzęgła, w kierunku osi wału korbowego (6) jest podparta na masie pierwotnej (1) poprzez łożysko cierne (8) i izolację termiczną (5). Dodatkowo, w celu zapobieżenia deformacji promieniowej masa wtórna (2) opiera się po obwodzie również na izolacji termicznej (5) i łożysku ciernym (8) umieszczonym po obwodzie wewnętrznym wybrania w masie pierwotnej (1). W pierścieniach sztywnych masy wtórnej (2) zewnętrznych w stosunku do pierścieni elastomerowych (4) znajdują się wypusty, na których po odpowiedniej stronie w zależności od kierunku obrotów dwumasowego koła zamocowane są ograniczniki z odbojnikami (9 i 10). Z drugiej strony w masie pierwotnej (1) wykonane są łukowe wybrania. System ten (9, 10) stanowi ogranicznik wzajemnych przesunięć kątowych układu pierścieni, określając całkowity możliwy kąt obrotu masy wtórnej (2) wobec masy pierwotnej (1). Sztywność pierścieni elastomerowych (4) dobrana jest tak, aby przy małych wartościach momentu obrotowego skrętnie odkształcał się głównie elastomerowy pierścień wewnętrzny. Podczas zwiększania momentu, pierścień zewnętrzny będzie odkształcać się coraz bardziej. Po zatrzymaniu pracy skrętnej dolnego pierścienia poprzez dolny ogranicznik (9) pierścień zewnętrzny przejmuje na siebie większe odkształcenia aż do momentu zadziałania górnego ogranicznika (10) i blokady tym ruchu mas wobec siebie. Układ powinien dobrany być tak aby blokada ruchu mas (1 i 2) względem siebie zachodziła tylko w sporadycznych sytuacjach, największych przeciążeń.

Figura 5 przedstawia przekrój alternatywnego przykładu wykonania wynalazku, które ujawnia rozwiązanie z jednym, złożonym pierścieniem elastomerowym (4) usztywnionym za pomocą prostych w przekroju przekładek sztywnych (13), umieszczonym w masie wtórnej (2). Masa pierwotna (1) osa6

PL 223 567 B1 dzona jest na sztywno na wale korbowym (6) za pomocą odpowiedniego mocowania. Moment obrotowy przekazywany jest na wewnętrzny pierścień sztywny masy wtórnej przytwierdzony na sztywno do masy pierwotnej za pomocą śrub, kołków, etc. (11). Na zewnętrzny pierścień sztywny masy wtórnej, który współpracuje z tarczą sprzęgła, moment obrotowy przekazywany jest przez złożony pierścień elastomerowy (4) z przekładkami sztywnymi (13). Masa wtórna (2) w miejscu kontaktu z tarczą sprzęgła, w kierunku osi wału korbowego (6) jest podparta na masie pierwotnej (1) poprzez łożysko cierne (8) i izolację termiczną (5). Dodatkowo, w celu zapobieżenia deformacji promieniowej, masa wtórna (2) opiera się po obwodzie również na izolacji termicznej (5) i łożysku ciernym (8) umieszczonym po obwodzie wewnętrznym wybrania w masie pierwotnej (1). W pierścieniu sztywnym zewnętrznym masy wtórnej (2) w stosunku do złożonego pierścienia sztywnego (12) znajdują się wypusty, na których po odpowiedniej stronie (w zależności od kierunku obrotów dwumasowego koła) zamocowane są górne ograniczniki z odbojnikami (10). Z drugiej strony w masie pierwotnej (1) wykonane są łukowe wybr ania. System ten (10) stanowi ogranicznik, określając całkowity możliwy kąt obrotu masy wtórnej (2) wobec pierwotnej (1). Sztywność poszczególnych warstw przekładek (13) pierścienia elastomerowego (4) można dobrać tak, że poszczególne warstwy elastomeru odseparowane przekładkami w trakcie pracy będą odkształcać się skrętnie ze zbliżoną amplitudą aż do momentu zadziałania ogranicznika (10) obrotu mas wobec siebie.

Układ ten powinien dobrany być tak aby blokada ruchu mas (1 i 2) względem siebie zachodziła tylko w sporadycznych sytuacjach, największych przeciążeń.

Chociaż wynalazek został objaśniony za pomocą wybranych przykładów jego realizacji, to jest zrozumiałe, że możliwe są wielorakie modyfikacje, objęte zakresem ochrony zawartym w zastrzeżeniach patentowych.

Claims (6)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Dwumasowe koło zamachowe z elastomerowym tłumikiem drgań skrętnych składające się z mas pierwotnej i wtórnej osadzonych na wale korbowym, znamienne tym, że na łożysku (7) osadzonym na wale korbowym (6) albo na masie pierwotnej (1) umieszczona jest masa wtórna (2) na sztywno połączona z najbardziej zewnętrznym pierścieniem sztywnym masy pierwotnej (1), zaś masa wtórna (2) jest odizolowana termicznie (5) od masy pierwotnej (1) i opiera się na niej poprzez łożysko cierne (8), natomiast system tłumiący drgania składa się z układu umieszczonych koncentrycznie pierścieni zawierającego przynajmniej jeden pierścień elastomerowy (4) stanowiący sprężysty element podatny skrętnie i/lub z co najmniej dwóch pierścieni sztywnych (12), przy czym na pierścieniach sztywnych (12) masy pierwotnej (1) znajdują się łukowe wybrania, które współpracują ruchowo z wypustami umieszczonymi na masie wtórnej (2), zaś na tych wypustach lub w wybraniach łukowych po odpowiedniej stronie w zależności od kierunku obrotów są zamontowane ograniczniki obrotu mas wobec siebie z odbojnikami (9 i 10).
2. 2. Dwumasowe koło według zastrz. 1, znamienne tym, że układ umieszczonych koncentrycznie pierścieni (4) i (12) może być usytuowany w masie pierwotnej (1) lub wtórnej (2).
3. 3. Dwumasowe koło według zastrz. 1, znamienne tym, że łukowe wybrania mogą być umieszczone na masie wtórnej (2), zaś wypusty na masie pierwotnej (1).
4. 4. Dwumasowe koło według zastrz. 1, znamienne tym, że przekrój pierścienia elastomerowego (4) może mieć kształt prosty lub nieregularny.
5. 5. Dwumasowe koło według zastrz. 1, znamienne tym, że pierścień elastomerowy (4) może mieć usztywniające wstawki wewnętrzne wykonane z cienkich, pierścieniowych przekładek sztywnych (13) o przekroju poprzecznym prostym lub złożonym.
6. 6. Dwumasowe koło według zastrz. 1, znamienne tym, że zewnętrzny pierścień masy wtórnej (2) ewentualnie zawiera odizolowany termicznie (5) pierścień (14) współpracujący z tarczą sprzęgła.