PL223853B1 - Linia technologiczna do mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich i twardych - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest linia technologiczna do mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich i twardych, charakteryzująca się odpowiednio dobraną sekwencją urządzeń w ciągu technologicznym, a co za tym idzie odpowiednio dobraną kolejnością operacji w linii technologicznej. Taki, a nie inny układ linii technologicznej wpływa na jakość mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich oraz tworzyw sztucznych twardych. Przedmiotem wynalazku jest również sposób mycia odpado wych folii z tworzyw miękkich i twardych,

W znanych systemach do mycia tworzyw sztucznych materiał rozdrobniony w urządzeniach nożowych najczęściej podawany jest bezpośrednio do wanien separujących, następnie odwirowywany jest w wirówkach wysokoobrotowych. W przypadku niewielkiej skuteczności oczyszczania materiału stosowane jest wielokrotne powielanie układu w rodzaju: wanna-wirówka, wanna-wirówka, wannawirówka, co w dalszym ciągu nie zapewnia uzyskania odpowiedniej jakości materiału mytego. Szczególne trudności napotykano, gdy przedmiotem mycia była folia typu stretch, lub bardzo cienka folia rolnicza. Rozdrabnianie przy wykorzystaniu urządzeń nożowych powodowało pogarszanie param etrów materiału do regeneracji, z uwagi na działanie podwyższonej temperatury, jak również sprawiało, że brud wnikał bardzo głęboko w strukturę oczyszczanego materiału, co uniemożliwiało mycie.

W stanie techniki znane są układy do rozdrabniania tworzyw sztucznych, gdzie stosowane są szarpaki.

Przykładowy proces recyklingu materiałowego obejmuje obróbkę odpadów z tworzyw sztucznych, a w szczególności z opakowań żywności, opakowań środków czyszczących, po nawozach sztucznych itp. W procesie recyklingu odpady są wstępnie sortowane, a następnie rozdrabniane. Uzyskany produkt poddawany jest płukaniu, myciu i suszeniu. W trakcie mycia i płukania oddzielane są zanieczyszczenia mechaniczne występujące głównie w postaci papieru, resztek szwów, piasku i tym podobnych. Wymyty i wysuszony produkt poddaje się następnie obróbce w celu uzyskania regranulatu przeznaczonego do dalszego przetwórstwa.

Oddzielanie wody od wsadu (np. strzępków folii, przemiału i tym podobnych) odbywa się zwykle w wirówkach, które składają się z wału wyposażonego w łopaty wirujące wewnątrz sita o odpowiednio dobranych oczkach. Wirówki takie mają osie wałów usytuowane poziomo lub pionowo.

Ze stanu techniki znana jest wirówka do płukania i odwadniania rozdrobnionych tworzyw sztucznych w procesie recyklingu polski opis patentowy PL 212153B1, której obudowa zawiera otwór wlotowy i wylotowy mediów, a wewnątrz obudowy znajduje się cylindryczne sito, we wnętrzu którego współosiowo, obrotowo osadzony jest walcowy wirnik, Wirnik posiada na swej pobocznicy wymienne łopatki rozmieszczone na liniach śrubowych. Wirnik ma pod otworem wlotowym, na długości stanowiącej 1/6 jego długości, dwa zwoje ślimaka, a na dalszej części pobocznicy, aż do granicy strefy otworu wylotowego, ma niskie łopatki, które stanowią czworokątne płytki umocowane rozłącznie do wsporników nierozłącznie zespolonych z pobocznicą wirnika, zaś cylindryczne sito ma w płaszczyźnie symetrii podłużnej dwie wysunięte w kierunku wirnika listwy. Płaszczyzna każdej płytki jest odchylona od przecinającej ją płaszczyzny tworzącej walcowego wirnika o kąt 2,5-8,3°. Cylindryczne sito jest rozdzielone na dwie strefy początkową i końcową, oraz środkową strefę nieperforowaną o długości stanowiącej nie więcej niż 1/3 długości sita, przy czym na początku strefy nieperforowanej sito zaop atrzone jest w króciec dopływu wody. Strefę nieperforowaną sita tworzą dwie półopaski przymocowane rozłącznie do łączników przesłaniające perforację sita w tej strefie.

W przypadku gdy wirówka pracuje w zespole z drugą, następującą po niej w linii recyklingu, cylindryczne sito, w pierwszej w linii wirówce może być na swej długości rozdzielone na dwie strefy perforowane i środkową strefę nieperforowaną, która stanowi nie więcej niż 1/3 długości sita.

Cylindryczne sito złożone jest z dwóch nieckowatych połówek, połączonych rozłącznie prz yspawanymi do nich wzdłuż płaszczyzny symetrii podłużnej łącznikami. Między łącznikami połówek sita osadzone są przesuwnie w kierunku promieniowym listwy, z którymi współpracują krawędzie płytek.

Wirówka jest ułożona na konstrukcji wsporczej skośnie. Jej oś symetrii jest wzniesiona w kierunku otworu wylotowego pod kątem około 12°.

Płytki łopatek rozstawione są na 4-8 liniach śrubowych w odstępach co półtorej szerokości płytki.

Według wynalazku linia technologiczna do mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich i twardych, zawierająca urządzenia myjące i podajniki, które znajdują się pomiędzy kolejnymi urządzeniami tworzące ciąg technologiczny, charakteryzuje się tym, że zawiera urządzenie rozdrabniające wstępne, urządzenie do rozwijania powierzchni mycia rozdrobnionego materiału - myjka wstępna, wannę flotaPL 223 853 B1 cyjną, co najmniej jedną myjkę mycia właściwego lub układ myjek mycia właściwego, prasę ślimak ową, urządzenie rozdrabniające końcowe, suszarkę końcową, przy czym istotna jest kolejność zestawienia poszczególnych elementów w linii technologicznej do mycia tworzyw sztucznych miękkich i twardych z użyciem myjek dynamicznych jako myjki wstępnej oraz układu myjek dynamicznych jako myjki mycia właściwego połączonych z innymi urządzeniami linii siecią podajników.

Korzystnie wstępne urządzenie rozdrabniające stanowi szarpak rozdrabniający do frakcji 100 mm.

Korzystnie urządzenie do rozwijania powierzchni mycia rozdrobnionego materiału - myjkę wstępną stanowi myjka dynamiczna.

Korzystnie myjkę mycia właściwego stanowi myjka dynamiczna, korzystnie układ dwóch myjek dynamicznych ściśle ze sobą współpracujących.

Korzystnie każda myjka w układzie myjek dynamicznych pracuje przy zastosowaniu obrotów odwrotnych w porównaniu do urządzenia poprzedzającego lub następnego w układzie.

Korzystnie urządzenie rozdrabniające końcowe stanowi szarpak dodrabniający z sitem segregującym o wielkości oczek do 40 mm.

Korzystnie w cyklu technologicznym urządzenia pracują w zamkniętym obiegu wodnym.

Nieoczekiwanie okazało się, że istotnym dla procesu mycia tworzyw sztucznych jest uwzględnienie w konfiguracji linii technologicznej do mycia regeneracyjnego folii z tworzyw sztucznych, zwłaszcza cienkich folii lub folii typu stretch urządzeń do otwarcia i rozdzielenia płatków rozdrobnionego materiału. Nawet wielokrotne powtórzenie operacji mycia i wirowania, w układach technologicznych starego typu, nie pozwalało na osiągnięcie odpowiedniego stopnia odczyszczenia materiału tego typu.

Linia technologiczna, według wynalazku, rozwiązuje problem układu technologicznego pozwalającego na skuteczne mycie folii z tworzyw sztucznych różnego rodzaju, szczególnie folii cienkich, mocno zabrudzonych.

Opisywana linia technologiczna do mycia rozdrobnionych folii rolniczych i wszelkiego rodzaju innych folii poużytkowych może być również stosowana w procesach oczyszczania, mycia bardzo trudnych do odzyskania surowców z tworzyw sztucznych takich jak: opakowania polipropylenowe; opakowania typu big-bag, flizelina polipropylenowa porolnicza, siatki porolnicze HD, rozdrobnione tworzywa twarde (chemii gospodarczej, różnego rodzaju tworzyw technicznych), z wyłączeniem materiału tworzywa PET i wszystkich tych, które mogą zostać zatopione w wannie separacyjnej. Nieprzypadkowym jest rozmieszczenie w odpowiedniej kolejności wszystkich urządzeń współpracujących w procesie mycia.

Pierwszym etapem, w sposobie mycia tworzyw sztucznych na linii technologicznej według w ynalazku, jest rozdrobnienie materiału na urządzeniach nożowych, czyli młynach zwanych szarpakami. Zadaniem tego urządzenia jest nadanie pożądanej wielkości frakcji przeznaczonej do mycia, w przypadku mycia materiałów foliowych są to cząstki o wielkości około 100 mm. Rozdrobniony materiał transportowany jest, na przykład podajnikiem taśmowym, do urządzenia wstępnego mycia czyli myjki dynamicznej. Zadaniem myjki jest przede wszystkim rozwinięcie zwiniętych fragmentów rozdrobnionego materiału, jak również odprowadzenie większości zanieczyszczeń mineralnych o wielkości nieprzekraczających średnicy perforacji sita myjki. Odprowadzenie zanieczyszczeń odbywa się poprzez wprowadzenie do urządzenia odpowiedniej ilości wody technologicznej, która jest oczyszczana i pr acuje w obiegu zamkniętym, Wstępnie oczyszczony materiał, przede wszystkim otwarte płatki materiału foliowego wraz z frakcją zanieczyszczeń, które nie zostały odprowadzone przez urządzenie wstępnego mycia - przekazywane są podajnikiem taśmowym do wanny separacyjnej, w której następuje oddzielenie frakcji unoszących się na powierzchni kąpieli wodnej od frakcji, które osadzane są na dnie wanny. Zanieczyszczenia odprowadzane są w układzie ciągłym transporterem linowym-zgrzebłowym na zewnątrz wanny separującej co umożliwia zachowanie właściwych parametrów kąpieli wodnej. Dzięki zastosowanym urządzeniom wspomagającym proces separacji, jak również dzięki przesunięciu materiału w kierunku wylotu z wanny flotacyjnej z automatycznym wyciągiem szlamu, materiał zrzuc any jest wraz z wodą do ślimaka dozującego, który kieruje oczyszczany materiał do myjki mycia końcowego, którą w korzystnej wersji rozwiązania stanowi układ dwóch myjek dynamicznych ściśle ze sobą współpracujących. Zadaniem myjki mycia końcowego umieszczonej bezpośrednio po urządzeniu separującym jest wyzbycie się pozostałości zanieczyszczeń w dalszym ciągu przywierających do p owierzchni materiału. Zastosowanie układu myjek dynamicznych pozwala na intensywne, agresywne domycie materiału - dzięki wykorzystaniu prędkości nadanej materiałowi przez myjkę górną w stosunku do urządzenia znajdującego się pod nim w układzie i przy zastosowaniu obrotów odwrotnych do urządzenia poprzedzającego. Umyty i częściowo pozbawiony wody materiał dostarczany jest do prasy

PL 223 853 B1 ślimakowej transporterem ślimakowym lub taśmowym lub pneumatycznym. Zadaniem prasy jest wyzbycie się nadmiaru wilgoci i doprowadzenie do osuszenia mytego materiału w takim stopniu, by możliwy był bezpośredni jego przerób w urządzeniach do regranulacji. Z powodu różnorodności, co do grubości przerabianych odpadów foliowych, ich składu i wielu innych czynników, które mają wpływ na proces regranulacji - niezbędne w tym przypadku staje się dosuszenie materiału. Tutaj ze względu na możliwość odzysku energii z procesów technologicznych, korzystnie, z punktu widzenia procesu wytwarzania regranulatu, jest zastosowanie suszarki przelotowej.

Zastosowanie tego urządzenia uwarunkowane jest wielkością cząstek materiału podawanego do suszenia. Koniecznym jest końcowe rozdrobnienie mytego materiału. Najbardziej efektywny w tym przypadku jest odpowiednio dobrany szarpak. Dzięki zastosowaniu tak opisanego procesu możemy uzyskać materiał w 100% pozwalający na jego przerób oraz uzyskanie regranulatów o najwyższych parametrach.

Zastosowanie odpowiedniego rodzaju urządzeń w linii technologicznej według wynalazku, w tym przypadku - myjki dynamicznej, bezpośrednio po urządzeniu rozdrabniającym - doprowadziło do całkowitej przemiany procesu mycia. W linii technologicznej, według wynalazku, osiągnięto wysoką skuteczność mycia, zwiększenie wydajności procesu mycia, a przede wszystkim radykalne zmniejszenie zużycia energii elektrycznej w procesie regeneracyjnego mycia folii z tworzyw sztucznych zwłaszcza cienkich.

W przykładowym zestawieniu urządzeń linii starego typu do prowadzenia procesu regeneracyjnego mycia tworzyw sztucznych o wydajności do 350 kg/h

1.	Młyn	90 kW
2.	Młyn	50 kW
3.	Wanna	ok. 15 kW
4.	Wirówka	90 kW
5.	Wanna	ok. 15 kW
6.	Wirówka	90 kW
7.	Wirówka	70 kW

Łączny nominalny pobór mocy urządzeń stanowiących linię technologiczną 420 kW. Przeznaczenie przykładowego zestawu - mycie materiałów o niewielkim stopniu zabrudzenia, maksymalnie do 15%. Całkowity brak możliwości mycia folii typu strech, bez dodatku odpadów grubopowłokowych. Materiał w dalszym ciągu wymaga zastosowania dodatkowego systemu suszenia - najczęściej mocną potrzebną do uzyskania odpowiednio suchego materiału - to urządzenie suszące o mocach od 50 do 200 kW. Brak możliwości oczyszczania surowców z tworzyw sztucznych takich jak: opakowania polipropylenowe typu big-bag, flizelina polipropylenowa porolnicza, porolnicze siatki HD, rozdrobnione tworzywa twarde w tym z chemii gospodarczej, różnego rodzaju tworzywa techniczne oraz materiały z tworzywa PET.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony na schemacie ideowym Fig. 1 jak i w przykładzie w ykonania Fig. 2, na którym ujawniono przykładowy układ konfigurację linii technologicznej do mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich i twardych.

P r z y k ł a d 1

W linii technologicznej do mycia folii z tworzyw sztucznych twardych i miękkich, według wynalazku, pierwszym urządzeniem jest urządzenie do rozdrabniania materiału. Zastosowano urządzenie typu szarpak-Schreder. Jego zadaniem jest nadanie odpowiedniej wielkości cząstkom frakcji kierowanym do mycia. W przypadku mycia materiałów foliowych - wielkość frakcji powinna wynosić około 100 mm. Wstępnie rozdrobniony materiał transportowany jest podajnikiem taśmowym do urządzenia wstępnego mycia - czyli myjki dynamicznej. W przykładzie wykonania zastosowano myjkę dynamiczną, korzystnie typu S-30 Evolution, będącą przedmiotem patentu PL 212153. W urządzeniu tym następuje rozwinięcie powierzchni mycia poprzez otwarcie zwiniętych fragmentów rozdrobnionego materiału, jak również odprowadzenie większości zanieczyszczeń mineralnych o wielkości nieprzekraczającej średnicy perforacji sita. Odprowadzenie zanieczyszczeń odbywa się poprzez wprowadzenie do urządzenia wody technologicznej, która pracuje w obiegu zamkniętym. Wstępnie oczyszczony materiał a przede wszystkim otwarte płatki materiału foliowego wraz z frakcją zanieczyszczeń, które nie zostały odprowadzone przez urządzenie wstępnego mycia - przekazywane są podajnikiem taśmowym do wanny separacyjnej, której zadanie - to oddzielenie frakcji unoszących się na powierzchni kąpieli wodnej od frakcji osadzanej na dnie wanny. Zanieczyszczenia odprowadzane są w układzie ciągłym, transporterem

PL 223 853 B1 linowym-zgrzebłowym na zewnątrz wanny separującej, co umożliwia zachowanie odpowiednich parametrów kąpieli wodnej, dzięki zastosowanym urządzeniom wspomagającym proces separacji, jak również dzięki przesunięciu materiału w kierunku wylotu z wanny flotacyjnej z automatycznym wyciągiem szlamu. W innej wersji tego układu usuwanie szlamu następuje poprzez wyciąg szufladkowy lub wyciąg ślimakowy. Oczyszczany materiał wraz z wodą kierowany jest do ślimaka dozującego, którego zadaniem jest transport oczyszczanego materiału do myjki mycia właściwego, którą stanowi układ dwóch myjek dynamicznych ściśle ze sobą współpracujących. Zadaniem myjki mycia właściwego, umieszczonej bezpośrednio po urządzeniu separującym, jest wyzbycie się pozostałości zanieczyszczeń w dalszym ciągu przywierających do powierzchni materiału oczyszczanego. Zastosowanie układu myjek dynamicznych, korzystnie typu Tandem pozwala również na intensywne, agresywne dom ycie materiału - dzięki wykorzystaniu prędkości nadanej materiałowi przez myjkę górną w stosunku do urządzenia znajdującego się pod nim przy zastosowaniu obrotów odwrotnych do urządzenia poprzedzającego. Poprzez to znacząco obniżane są koszty zużycia energii elektrycznej, a przede wszystkim myjka intensywniej wykonuje zadanie mycia dostarczonej frakcji materiałowej. Dzięki doprowadzeniu z odrębnego źródła podczyszczonej wody technologicznej, zwiększa się efekt spłukiwania pozostałości mułków, oraz rozwodnionej celulozy i innych zanieczyszczeń, które mogły pozostać z poprzedzających już trzech procesów mycia i namaczania. Umyty i częściowo pozbawiony wody materiał dostarczany jest do prasy ślimakowej transporterem ślimakowym. Zadaniem prasy jest pozbycie nadmiaru wilgoci z oczyszczanego materiału i doprowadzenie do stanu osuszenia w takim stopniu, który zapewni bezpośredni przerób w urządzeniach do regranulacji.

Z powodu różnorodności, co do grubości, przerabianych odpadów foliowych, ich składu i wielu innych czynników, które mają wpływ na proces regranulacji - niezbędne staje się dosuszanie materiału.

Tutaj ze względu na możliwość odzysku energii z procesów technologicznych proponuje się zastosowanie suszarki przelotowej, która niestety wymaga, aby materiał podawany posiadał odpowiednią frakcję, dlatego zastosowano urządzenie rozdrabniające. W tym przypadku szarpak.

Dzięki zastosowaniu linii technologicznej o konfiguracji ujawnionej w przykładzie wykonania jak i procesu oczyszczania realizowanego z wykorzystaniem linii technologicznej możemy uzyskać materiał w 100% pozwalający na jego przerób oraz uzyskanie regranulatów o najwyższych parametrach.

Linia technologiczna według wynalazku - zestawienie urządzeń

1.	Rozdrabniacz	75 kW
2.	Podajnik taśmowy *	2 kW
3.	Myjka - wstępnego mycia	30 kW
4.	Podajnik taśmowy *	2 kW
5.	Wanna flotacyjna z automatycznym wyciągiem szlamu **	6 kW
6.	Urządzenie myjące typu Tandem	60 kW
7.	Podajnik ślimakowy ***	3 kW
8.	Prasa ślimakowa	17 kW
9.	Podajnik taśmowy	3 kW
10.	Schreder - urządzenie rozdrabniające końcowe	20 kW
11.	Podajnik taśmowy *	3 kW
12.	Suszarka przelotowa	3 kW
*	korzystnie: podajnik pneumatyczny lub podajnik ślimakowy
**	korzystnie: wanna flotacyjna z wyciągiem szufladowym, lub wyciągiem ślimakowym
***	korzystnie: podajnik taśmowy, lub podajnik pneumatyczny

Łączna moc urządzeń tworzących linię według wynalazku 224 kW.

Materiał oczyszczony przy wykorzystaniu linii technologicznej według wynalazku stanowi surowiec do procesów przetwarzania i nie wymaga innych procesów przygotowawczych. Przy wykorzystaniu linii technologicznej, według wynalazku, możemy otrzymać strumień oczyszczonego i suchego materiału odpowiedniego do urządzeń przeznaczonych do produkcji regranulatu, w ilości nie mniej niż 500 kg/h.

Dla skuteczności i energochłonności procesu oczyszczania ma znaczenie kolejność rozmieszczenia urządzeń współpracujących ze sobą w procesie mycia, tworzących ciąg technologiczny i kolejność ta została ujawniona w przykładzie wykonania.

PL 223 853 B1

Z tego samego powodu ma znaczenie typ stosowanych urządzeń, w tym przypadku - myjki dynamicznej. Zastosowanie myjki dynamicznej szczególnie typu S-30 Evolution, która jest chroniona patentem PL 212153 bezpośrednio po urządzeniu rozdrabniającym - doprowadziło do całkowitej przemiany procesu mycia. Osiągnięto bardzo wysoką skuteczność mycia, zwiększenie wydajności procesu mycia, a przede wszystkim radykalne zmniejszenie zużycia energii elektrycznej.

Ponadto układ odpowiednio dobranych urządzeń sprawia, że linia technologiczna pozwala na mycie bez jakichkolwiek dodatków piorących odpadów tworzyw sztucznych, w tym również folii typu stretch. Wykorzystanie urządzenia typu szarpak daje ogromną przewagę w kosztach eksploatacji. Bardzo znaczącym jest niższe zużycie energii przeliczane na 1 kg masy materiałowej rozdrabnianego materiału. Poza tym konstrukcja szarpaka charakteryzuje się wyższą trwałością elementów nożowych, rozdrabniających. Dodatkowo znacznie krótszy jest czas obsługi, związany z wymianą noży tnących. Ponadto trwałość całego urządzenia, jak również możliwość skutecznego rozdrabniania folii zanieczyszczonych do poziomu 60% masy nasypowej i więcej.

Otrzymany regranulat jest bardzo dobrej jakości i jeżeli został wytworzony z tworzyw sztucznych o kompatybilnych własnościach nadaje się do przetwarzania w procesie rozdmuchu tworzyw sztucznych.

WYKAZ OZNACZEŃ

1. Urządzenie rozdrabniające wstępne

2. Urządzenie do rozwijania powierzchni mycia rozdrobnionego materiału - myjka wstępna

3. Wanna flotacyjna

4. Myjka mycia właściwego

5. Prasa ślimakowa

6. Urządzenie rozdrabniające końcowe

7. Suszarka końcowa

8. Podajnik taśmowy

9. Podajnik ślimakowy

Claims (7)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Linia technologiczna do mycia folii z tworzyw sztucznych miękkich i twardych, zawierająca urządzenia myjące i podajniki, które znajdują się pomiędzy kolejnymi urządzeniami tworzące ciąg technologiczny, znamienna tym, że zawiera urządzenie rozdrabniające wstępne (1), urządzenie do rozwijania powierzchni mycia rozdrobnionego materiału - myjka wstępna (2), wannę flotacyjną (3), co najmniej jedną myjkę mycia właściwego (4) lub układ myjek mycia właściwego (4), prasę ślimakową (5), urządzenie rozdrabniające końcowe (6), suszarkę końcową (7) i charakteryzuje się kolejnością zestawienia poszczególnych elementów w linii technologicznej do mycia tworzyw sztucznych miękkich i twardych z użyciem myjek dynamicznych jako myjki wstępnej oraz układu myjek dynamicznych jako myjki mycia właściwego połączonych z innymi urządzeniami linii siecią podajników.
2. 2. Linia technologiczna według zastrz. 1, znamienna tym, że wstępne urządzenie rozdrabniające stanowi szarpak rozdrabniający do frakcji 100 mm.
3. 3. Linia technologiczna według zastrz. 1, znamienna tym, że urządzenie do rozwijania powierzchni mycia rozdrobnionego materiału - myjkę wstępną (2) stanowi myjka dynamiczna.
4. 4. Linia technologiczna według zastrz. 1, znamienna tym, że myjkę mycia właściwego (4) stanowi myjka dynamiczna korzystnie układ dwóch myjek dynamicznych ściśle ze sobą współpracujących.
5. 5. Linia technologiczna według zastrz. 4, znamienna tym, że każda myjka w układzie myjek dynamicznych (4) pracuje przy zastosowaniu obrotów odwrotnych w porównaniu do urządzenia poprzedzającego lub następnego w układzie.
6. 6. Linia technologiczna według zastrz. 1, znamienna tym, że urządzenie rozdrabniające końcowe stanowi szarpak dodrabniający z sitem segregującym o wielkości oczek do 40 mm.
7. 7. Linia technologiczna według zastrz. 1, znamienna tym, że w cyklu technologicznym urządzenia pracują w zamkniętym obiegu wodnym.