PL224049B1 - Sposób przeprowadzenia detekcji i lokalizacji awarii w systemach wodociągowych o strukturze zamkniętej przy zastosowaniu urządzeń mierzących przepływ wody w sieci - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób przeprowadzenia detekcji i lokalizacji awarii w systemach wodociągowych o strukturze zamkniętej, przy zastosowaniu urządzeń mierzących przepływ wody w sieci.

Sieci wodociągowe są obiektami o szczególnym znaczeniu zarówno dla obiektów przemysłowych jak również gospodarstw domowych. W układach tego typu często zdarzają się awarie powodujące niekontrolowane wycieki wody będące źródłem strat wody. Usunięcie awarii wymaga lokalizacji wycieku, przy czym lokalizację miejsca wycieku należy rozumieć dwojako: wstępną lokalizację czyli wskazanie odcinka przewodu na którym wystąpił przeciek i lokalizację dokładną, czyli z dokładnością równą wielkości wykopu wykonywanego w celu naprawy przewodu.

Znanych jest wiele metod wstępnej lokalizacji wycieku, bazujących m.in. na pomiarze przepływu wody w wybranych punktach sieci. Najczęściej stosuje się testowanie stopniowe rejonów wodociągowych i poszczególnych przewodów. Metoda ta polega na badaniu poborów wody w podobnych rejonach sieci wodociągowej przez pomiar na głównym przewodzie zasilającym te rejony i kolejnym odcinaniu na okres kilku minut poszczególnych rejonów. Badanie powinno odbywać się w godzinach nocnych, w czasie najniższych poborów wody. Spadek poboru wody obserwowany w chwili odcięcia danego rejony określa pobór wody dla tego rejonu. Porównanie mierzonego poboru wody z poborem oczekiwanym (oszacowanym) i porównywanie poborów wody pomiędzy podobnymi rejonami pozwala na wskazanie rejonów o zwiększonym sumarycznym natężeniu przecieków. Podobnie, poprzez kolejne odcinanie zasuwami przewodów rozdzielczych można poszukiwać przewodów o największych przeciekach w danym rejonie. Warunkiem stosowania jest w tym przypadku drzewiasta topologia (brak pierścieni) sieci wodociągowej w badanym rejonie.

Wadą wszystkich przedstawionych metod jest powiązanie dokładności wstępnej lokalizacji awarii z liczbą dostępnych miejsc pomiarowych - określenie poboru wody wymaga odcięcia badanego obszaru urządzeniami pomiarowymi, czyli albo badany obszar leży na końcu sieci i wymaga montażu jednego przepływomierza, albo konieczne jest zamontowanie przepływomierza na każdym przewodzie łączącym badany obszar z sąsiednimi. Wynika z tego prosta zależność liczby zainstalowanych czujników i dokładności lokalizacji - np. jeden czujnik (metoda przepływów nocnych) - jedna strefa obejmująca cały wodociąg.

Ograniczenie to powoduje, że dokładność lokalizacji ogranicza się najczęściej do całej podsieci oddzielonej od reszty wodociągu przepływomierzem który w pierwszym rzędzie służy celom rozliczeniowym - dokładność lokalizacji jest więc stosunkowo mała.

Wynalazek rozwiązuje problem konieczności zainstalowania dużej liczby przepływomierzy potrzebnych do podzielenia sieci o budowie zamkniętej (z występującymi pierścieniami) na obszary z dokładnością do których wstępnie lokalizuje się wyciek.

Sposób według wynalazku polega na tym, że dla każdego punktu pomiarowego, wchodzącego w skład rozproszonego układu pomiarowego przekazującego wyniki pomiarów do bazy danych buduje się przybliżony model szeregu czasowego natężenia przepływu wody zapisywany w urządzeniu analizującym, na podstawie porównania wartości mierzonych i wartości wyliczonych z modelu wykrywa się anomalię w przepływie wody, zaś lokalizacji wycieku dokonuje się w oparciu o model przybliżony danej sieci, przy czym model przybliżony przygotowuje się (uczy) w oparciu o dane generowane z użyciem hydraulicznego modelu numerycznego sieci gdzie danymi wejściowymi do modelu przybliżonego są wielkości anomalii w natężeniu przepływu wody w punktach pomiarowych wywołane występującym przeciekiem a wyjściem z modelu jest przybliżona lokalizacja tego przecieku. Za pomocą zainstalowanego na sieci wodociągowej rozproszonego układu pomiarowego, zapisuje się w sposób synchroniczny dane pomiarowe w bazie danych, a układ analizujący dla każdego punktu pomiarowego porównuje wartość pomiaru bieżącego natężenia przepływu z wartością wyliczoną w oparciu o model przepływu w danym punkcie i wartości pomiarowe przeszłe odczytane z bazy danych, określa wielkość anomalii występującą w przepływie w poszczególnych punktach pomiarowych i na podstawie wyznaczonych anomalii w oparciu o numeryczny model sieci wyznaczana jest wstępna lokalizacja awarii.

Sposób według wynalazku umożliwia przeprowadzenie detekcji i lokalizacji awarii w systemach wodociągowych o strukturze zamkniętej przy zastosowaniu urządzeń mierzących przepływ wody w sieci, rozmieszczonych w wybranych miejscach pomiaru, dla określenia miejsc wycieków o intensywności większej od granicznej intensywności zdefiniowanej dla danej sieci. Sposób ten polega na tym, że w sposób ciągły wykonuje się pomiar ilości przepływu i jego kierunku w każdym punkcie pomiarowym,

PL 224 049 B1 a następnie za pomocą przyrządu przetwarzającego przeprowadza się analizę występowania anomalii w natężeniu przepływu wody, i na tej podstawie określa się lokalizację wycieku. Rozproszony układ pomiarowy mierzy w równych odstępach czasu natężenie przepływu wody w sieci wodociągowej w wybranych punktach sieci. Wyniki pomiarów zapisywane są w sposób synchroniczny w bazie danych, dzięki czemu układ analizujący ma stały dostęp do pomiarów bieżących i historycznych. Na tej podstawie, w oparciu o wcześniej zbudowany przybliżony model szeregu czasowego natężenia przepływu wody, określa czy w poszczególnych punktach pomiarowych występuje anomalia - odchylenie zmierzonej wartości przepływu wody od wartości oczekiwanej. Wykryte anomalie służą określeniu wstępnej lokalizacji wycieku, która dokonywana jest w oparciu o model sieci wodociągowej, tzn. z wykorzystaniem modelu przybliżonego, który jest wcześniej przygotowany (uczony) w oparciu o dane generowane z wykorzystaniem modelu numerycznego (hydraulicznego) sieci wodociągowej i obejmujące różne możliwe wielkości i lokalizacje awarii, bądź bezpośrednio poprzez symulację modelu numerycznego (hydraulicznego) i optymalizację parametrów tego modelu w celu osiągnięcia jak najwyższej miary podobieństwa uzyskanych wyników pomiarów i wyników otrzymywanych z modelu.

Sposób według wynalazku objaśniono na rysunku, na którym fig. 1 i fig. 2 przedstawia schemat przepływu informacji w sieci.

Fig. 1 przedstawia, że dla każdego punktu pomiarowego, wchodzącego w skład rozproszonego układu pomiarowego (2), przekazującego wyniki pomiarów do bazy danych (3) buduje się przybliżony model szeregu czasowego (5) natężenia przepływu wody zapisywany w urządzeniu analizującym (4), na podstawie porównania wartości mierzonych i wartości wyliczonych z modelu wykrywa się anomalię (6) w przepływie wody, zaś lokalizacji wycieku (9) dokonuje się w oparciu o model przybliżony danej sieci (7), przy czym model przybliżony przygotowuje się (uczy) w oparciu o dane generowane z użyciem hydraulicznego modelu numerycznego (8) sieci gdzie danymi wejściowymi do modelu przybliżonego są wielkości anomalii w natężeniu przepływu wody w punktach pomiarowych wywołane występującym przeciekiem a wyjściem z modelu jest przybliżona lokalizacja awarii.

Fig. 2 przedstawia zainstalowany na sieci wodociągowej (1) rozproszony układ pomiarowy (2), który zapisuje w sposób synchroniczny dane pomiarowe w bazie danych (3), a układ analizujący (4) dla każdego punktu pomiarowego porównuje wartość pomiaru bieżącego natężenia przepływu z wartością wyliczoną w oparciu o model przepływu (5) w danym punkcie i wartości pomiarowe przeszłe odczytane z bazy danych, określa wielkość anomalii (6) występującą w przepływie w poszczególnych punktach pomiarowych (4), i na podstawie wyznaczonych anomalii w oparciu o numeryczny model hydrauliczny sieci (8) wyznaczana jest wstępna lokalizacja awarii (9).

Claims (2)

1. Sposób przeprowadzenia detekcji i lokalizacji awarii w systemach wodociągowych o strukturze zamkniętej przy zastosowaniu urządzeń mierzących przepływ wody w sieci, rozmieszczonych w wybranych miejscach pomiaru, dla określenia miejsc wycieków o intensywności większej od granicznej intensywności zdefiniowanej dla danej sieci, w którym w sposób ciągły wykonuje się pomiar ilości przepływu i jego kierunku w każdym punkcie pomiarowym, a następnie za pomocą przyrządu przetwarzającego przeprowadza się analizę występowania anomalii w natężeniu przepływu wody, i na tej podstawie określa się lokalizację wycieku, znamienny tym, że dla każdego punktu pomiarowego, wchodzącego w skład rozproszonego układu pomiarowego (2), przekazującego wyniki pomiarów do bazy danych (3) buduje się przybliżony model szeregu czasowego (5) natężenia przepływu wody zapisywany w urządzeniu analizującym (4), na podstawie porównania wartości mierzonych i wartości wyliczonych z modelu wykrywa się anomalię (6) w przepływie wody, zaś lokalizacji wycieku (9) dokonuje się w oparciu o model przybliżony danej sieci (7), przy czym model przybliżony przygotowuje się (uczy) w oparciu o dane generowane z użyciem hydraulicznego modelu numerycznego (8) sieci gdzie danymi wejściowymi do modelu przybliżonego są wielkości anomalii w natężeniu przepływu wody w punktach pomiarowych wywołane występującym przeciekiem a wyjściem z modelu jest przybliżona lokalizacja awarii.

2. Sposób przeprowadzania detekcji i lokalizacji awarii według zastrz. 1, znamienny tym, że za pomocą zainstalowanego na sieci wodociągowej (1) rozproszonego układu pomiarowego (2), zapisuje się w sposób synchroniczny dane pomiarowe w bazie danych (3), a układ analizujący (4) dla każdego punktu pomiarowego porównuje wartość pomiaru bieżącego natężenia przepływu z warto4

PL 224 049 B1 ścią wyliczoną w oparciu o model przepływu (5) w danym punkcie i wartości pomiarowe przeszłe odczytane z bazy danych określa wielkość anomalii (6) występującą w przepływie w poszczególnych punktach pomiarowych (4) i na podstawie wyznaczonych anomalii w oparciu o hydrauliczny numeryczny model sieci (8) wyznaczana jest wstępna lokalizacja awarii (9).