PL224078B1

PL224078B1 - Brąz odlewniczy

Info

Publication number: PL224078B1
Application number: PL401349A
Authority: PL
Inventors: Barbara Juszczyk; Beata Cwolek; Joanna Kulasa; Ludwik Ciura; Witold Malec; Łukasz Wierzbicki; Szymon Malara
Original assignee: Inst Metali Nieżelaznych
Priority date: 2012-10-25
Filing date: 2012-10-25
Publication date: 2016-11-30
Also published as: PL401349A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest brąz odlewniczy do wytwarzania części maszyn i osprzętu, jako elementów armatury, odpornych na korozję i ścieranie, zwłaszcza do części pracujących w wysokich temperaturach.

Z publikacji wynalazku JP2011214095 znany jest sposób wytwarzania brązu odlewniczego zwierającego wagowo: 1,35 + 1,85% Si, 0,1 + 0,6% Mn, < 0,2% Ni, < 0,1% Ag, reszta miedź.

W opisie patentowym JP2000129375 przedstawiony jest brąz, który oprócz 85 + 88% wagowych Cu zawiera wagowo do 1% Pb, 46% Zn, 0,5 + 2,5% Bi, 46% Sn, do 0,05% P, 0,35 + 1,2% Se, do 0,25% Sb i 0,1 + 1,0% Mg. Może także zawierać 0,05 + 0,2% miszmetalu zawierającego w swym składzie około 54% Ce, około 23,2% La, około 16,8% Nd, około 6% Pr, około 0,03% Sm, około 0,05% Al, i około 0,44% Fe.

Z publikacji wynalazku JP9316570 znany jest brąz zawierający wagowo 15 + 37% Zn, 0,3 + 5,0% Mn, 0,3 + 3,0% Si, reszta Cu. Stop ten może zawierać jeden lub więcej z spośród następujących pierwiastków (wagowo): 0,1 + 5% Al, 0,1 + 4% Ni, 0,1 + 4% Co, 0,1 + 4% Pb, 0,1 + 4% Bi, 0,1 + 3% Sn, 0,1 + 3% Fe, 0,05 + 2% Cr, 0,05 + 2% Ti, 0,05 + 2% V, 0,05 + 2% Nb i 0,05 + 2% Mo.

Z opisu patentowego EP0871790 (publikacja CA2221786) znany jest brąz zawierający wagowo:

62,5 + 64,0% Cu, 0,2 + 0,4% Sn, 0,1 + 0,3% Fe, 0,15 + 0,25 Ni, 0,3 + 0,6% Al, 0,8 + 1,0% Bi, 0,02 + 0,04% Sb, 0,05 + 0,25 % Se, resztę stanowi Zn.

Główną niedogodnością elementów, przykładowo instalacji wodnych, wytwarzanych ze stopów zawierających Pb jest wysoka zawartość szkodliwego Pb przechodzącego w trakcie eksploatacji do środowiska. Także podczas wytwarzania i dalszej obróbki takich wyrobów emitowany jest do środowiska Pb w postaci par i pyłów. Z tego powodu w przemyśle metalurgicznym istnieje tendencja do ograniczania Pb w stopach.

Celem wynalazku jest opracowanie składu chemicznego brązu o obniżonej zawartości Pb lub bezołowiowego, przy jednocześnie optymalnej strukturze stopu ograniczającej uwalnianie Pb do środowiska.

Brąz odlewniczy charakteryzuje się tym, że zawiera wagowo 2 + 4% Si, 1 + 2% Zn, i 0,5 + 1,5% Bi, 0,1 + 0,3% Al, 0,1 + 0,3% Fe, 0,4 + 0,6% Mn, 0 + 1% Pb, 0 + 0,05% B i 0,05 + 0,2% P, zaś resztę stanowi Cu.

Odpowiednio dobrany skład chemiczny opracowanych brązów odlewniczych zapewnia wysoką lejność na poziomie 353 + 685 mm i twardość na poziomie 70 do 92 HB, w zależności od składu chemicznego, oraz bardzo dobrą skrawalność.

Brąz odlewniczy według wynalazku przedstawiono w przykładach wykonania.

P r z y k ł a d 1

Brąz odlewniczy przeznaczony do wytwarzania elementów armatury w postaci różnego rodzaju kolanek redukcyjnych zawiera wagowo: 3,15% Si, 1,64% Zn, 1,16% Bi, 0,23% Fe, 0,25% Al, 0,16% P, 0,52 Mn, 0,043% B resztę stanowi Cu oraz nieuniknione zanieczyszczenia. Brąz posiada następujące własności: HB = 87, lejność 385 mm.

P r z y k ł a d 2

Brąz odlewniczy przeznaczony do elementów armatury w postaci różnego rodzaju kolanek redukcyjnych zawiera wagowo: 3,18% Si, 1,66% Zn, 1,07% Bi, 0,22% Fe, 0,21% Al, 0,1% P, 0,48% Mn, 0,49% Pb, 0,045% B, resztę stanowi Cu oraz nieuniknione zanieczyszczenia. Brąz posiada następujące własności: HB = 92, lejność 685 mm.

Claims

Brąz odlewniczy zawierający krzem, glin, żelazo, mangan i fosfor, znamienny tym, że zawiera wagowo 2 + 4% Si, 1
+ 2% Zn, i 0,5 + 1,5% Bi, 0,1 + 0,3% Al, 0,1 + 0,3% Fe, 0,4 + 0,6 % Mn, 0 + 1% Pb, 0 + 0,05% B i 0,05 + 0,2% P, zaś resztę stanowi Cu.