PL224251B1 - Mosiądz odlewniczy - Google Patents

Abstract

Wynalazek dotyczy mosiądzu odlewniczego przeznaczonego zwłaszcza do odlewania korpusów zaworów armatury sanitarnej. Mosiądz składa się z: (58 - 60)% wagowych miedzi, (1,0 - 2,5)% wagowych ołowiu, (0,05 - 0,20)% wagowych cyny, (0,2 - 0,6)% wagowych aluminium, (0,03 - 0,10)% wagowych żelaza, (0,002 - 0,060)% wagowych krzemu, (0,008 - 0,030)% wagowych manganu, (0,01 - 0,03)% wagowych niklu, (0,003 - 0,010)% wagowych fosforu, resztę do 100% wagowych stanowi cynk.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest mosiądz odlewniczy przeznaczony, zwłaszcza do odlewania korpusów zaworów armatury sanitarnej.

Znany jest z polskiego wynalazku PL 210533 mosiądz odlewniczy do wytwarzania armatury wodnej, gazowej, cieplnej i ciepłowniczej, na obudowy części maszyn oraz koszyki łożysk tocznych. Mosiądz ten zawiera oprócz miedzi, wagowo, co najmniej 20% cynku, 0,1% bizmutu, 0,1% aluminium, 0,1% niklu, nie więcej niż 4,0% cyny i nie więcej niż 0,10% fosforu. Mosiądz ten dodatkowo zawiera (0,1-4,0)% żelaza i (0,001-0,100)% boru, a maksymalna zawartość wagowa cynku wynosi 45,0%, bizmutu 5,0%, aluminium 4,0% i niklu 4,0%, przy minimalnej zawartości cyny wynoszącej 0,1%, resztę stanowi miedź.

Znany jest z polskiego wynalazku PL 210534 mosiądz odlewniczy do wytwarzania armatury wodnej, gazowej, cieplnej i ciepłowniczej, na obudowy części maszyn oraz koszyki łożysk tocznych. Mosiądz ten zawiera oprócz miedzi, wagowo, co najmniej 20% cynku, 0,1% bizmutu, 0,1% aluminium, 0,1% niklu, nie więcej niż 4,0% cyny i nie więcej niż 0,10% fosforu. Mosiądz ten dodatkowo zawiera (0,1-4,0)% żelaza, a maksymalna zawartość wagowa cynku wynosi 45,0%, bizmutu 5,0%, aluminium 4,0% i niklu 4,0%, przy minimalnej zawartości cyny wynoszącej 0,1%, resztę stanowi miedź.

Stosowane dotychczas gatunki mosiądzu charakteryzują się dużym udziałem złożonych faz międzymetalicznych zwanych potocznie twardymi wtrąceniami. Wtrącenia te cechują się bardzo dużą twardością i osiągają wymiary do kilku mikrometrów. W trakcie obróbki skrawaniem powodują przyspieszone zużycie narzędzi obróbczych, oraz utrudniają osiąganie zadowalającej gładkości powierzchni wyrobów wskutek wyrywania z osnowy mosiądzu przez narzędzie skrawające. Wtrącenia te szczególnie niekorzystnie wpływają na proces polerowania wyrobów z mosiądzu, gdyż po wykruszeniu z osnowy stopu stanowią w paście polerskiej twarde cząstki o rozmiarach znacznie przekraczających rozmiary ziaren materiałów stanowiących składniki pasty.

W konsekwencji powodują rysowanie polerowanej powierzchni wyrobów z mosiądzu. Występujące często po procesie polerowania zarysowania powierzchni wyrobów oraz zagłębienia powstałe wskutek wykruszania z osnowy mosiądzu twardych wtrąceń, istotnie utrudniają procesy galwanicznego niklowania i chromowania, a zwłaszcza pozłacania elementów armatury sanitarnej.

Celem wynalazku jest istotne ograniczenie lub wręcz wyeliminowanie udziału twardych wtrąceń w strukturze mosiądzu. Zagadnienie to zostało rozwiązane przez dobór optymalnego składu mosiądzu, który zapewnia znacznie obniżoną zawartość twardych wtrąceń.

Mosiądz odlewniczy według wynalazku zawiera (58-60)% wagowych miedzi, (1,0-2,5)% wagowych ołowiu, (0,05-0,20)% wagowych cyny, (0,2-0,6)% wagowych aluminium, (0,03-0,10)% wagowych żelaza, (0,002-0,060)% wagowych krzemu, (0,008-0,030)% wagowych manganu, (0,01-0,03)% wagowych niklu, (0,003-0,010)% wagowych fosforu, resztę do 100% stanowi cynk.

Korzystnie, mosiądz odlewniczy zawiera (0,2-0,5)% wagowych aluminium, (0,05-0,10)% wagowych cyny, (0,03-0,08)% wagowych żelaza, (0,003-0,005)% wagowych krzemu, (0,008-0,020)% wagowych manganu i (0,003-0,005)% wagowych fosforu.

Zasadniczą korzyścią techniczną wynalazku jest wydłużenie okresu trwałości narzędzi skrawających i zmniejszenie zużycia past polerskich, a zwłaszcza osiąganie wysokiej gładkości i estetyki polerowanych wyrobów z mosiądzu.

W przykładzie zastosowania wynalazku sporządzono mosiądz odlewniczy do odlewania korpusów zaworów armatury sanitarnej, który składa się z 59,5% wagowych miedzi, 1,5% wagowych ołowiu, 0,1% wagowych cyny, 0,5% wagowych aluminium, 0,06% wagowych żelaza, 0,005% wagowych krzemu, 0,01% wagowych manganu, 0,02% wagowych niklu, 0,005% wagowych fosforu, resztę do 100% stanowi cynk.

Stop ten cechował się śladowym udziałem twardych wtrąceń, co zapewniło bardzo dobry efekt polerowania powierzchni wyrobów odlanych z tego stopu.

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Mosiądz odlewniczy zawierający miedź, cynk, ołów, cynę, aluminium, żelazo, krzem, nikiel, mangan i fosfor, znamienny tym, że zawiera (58-60)% wagowych miedzi, (1,0-2,5)% wagowych ołowiu, (0,05-0,20)% wagowych cyny, (0,2-0,6)% wagowych aluminium, (0,03-0,10)% wagowych żelaza, (0,002-0,060)% wagowych krzemu, (0,008-0,030)% wagowych manganu, (0,01-0,03)% wagowych niklu, (0,003-0,010)% wagowych fosforu, resztę do 100% stanowi cynk.
2. 2. Mosiądz odlewniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera (0,2-0,5)% wagowych aluminium, (0,05-0,10)% wagowych cyny, (0,03-0,08)% wagowych żelaza, (0,003-0,005)% wagowych krzemu, (0,008-0,020)% wagowych manganu i (0,003-0,005)% wagowych fosforu.