PL225761B1 - Łącznik holowniczy z zaczepem kulowym - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest łącznik holowniczy z zaczepem kulowym, przeznaczony szczegó lnie do połączenia wózka sadowniczego, przyczepy, platformy sadowniczej lub innych maszyn rolniczych do ciągnika rolniczego.

Z amerykańskiego opisu patentowego US 362224 oraz polskiego opisu patentowego PL 189 623 znane są rozwiązania mocowania zaczepu kulowego do elementów podwozia samochodu typu pickup oraz typu skrzyniowego lub do podłogi skrzyni ładunkowej takiego samochodu w celu umożliwienia sprzęgania z tego rodzaju samochodami wózków lub przyczep, w których element sprzęgający składa się z zaczepu kulowego umieszczonego na pojeździe holującym i głowicy z gniazdem kulowym umieszczonej na dyszlu pojazdu holowanego.

Z polskiego opisu patentowego PL 195 519 znane jest rozwiązanie adaptera zaczepu kulowego dla lekkich samochodowych naczep typu „gęsia szyja”, który stanowi mocowany na trzypunktowym układzie zawieszenia ciągnika wspornik, mający w części dolnej dwa poziome sworznie, a w części górnej uchwyt z dwoma poziomymi współosiowymi otworami, do którego przytwierdzona jest podstawa zaczepu kulowego z przymocowanym do niej korpusem tego zaczepu tak, że kula zaczepu stan owi pionowe zwieńczenie wspornika adaptera, przy czym średnica i rozstaw poziomych sworzni oraz średnica i rozmieszczenie otworów uchwytu odpowiadają znormalizowanym parametrom geometryc znym punktów przyłączeniowych trzypunktowego układu zawieszenia ciągnika. Takie rozwiązanie nadaję się do holowania przyczep z wysoko nad ziemią przebiegającym dyszlem.

Znany jest produkowany na przykład przez firmę Królik Wiesław Królik z Warki łącznik z zaczepem kulowym przeznaczony szczególnie do połączenia wózka sadowniczego, przyczepy, platformy sadowniczej lub innych maszyn rolniczych do ciągnika rolniczego. Taki łącznik zawiera belkę główną i połączoną z nią belkę dyszla tworzące razem kształt litery T, gdzie belka główna zaopatrzona jest na swoich zewnętrznych końcach w sworznie a belka dyszla posiada na swoim zewnętrznym końcu zaczep kulowy, przy czym łącznik holowniczy wyposażony jest w gniazdo łącznika, leżące w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wyznaczonej przez belkę główną oraz belkę dyszla nad obszarem połączenia belki głównej i belki dyszla, połączone z belką główną i belką dyszla kształtownikami.

Znany łącznik jest mocowany do ciągnika rolniczego do jego podnośnika hydraulicznego z trz ypunktowym układem mocowania narzędzi. Sworznie belki głównej mocowane są do cięgieł dolnych podnośnika hydraulicznego a gniazdo łącznika do łącznika górnego trzypunktowego układu mocowania podnośnika hydraulicznego ciągnika rolniczego. Takie rozwiązanie dobrze sprawdza się, kiedy obsługa zadba o odpowiednie zablokowanie podnośnika hydraulicznego w ciągniku rolniczym. W przeciwnym przypadku podczas hamowania wózek sadowniczy lub kilka sprzężonych ze sobą wózków sadowniczych ze skrzyniopaletami wypełnionymi owocami będzie napierać na połączenie z ciągnikiem i może spowodować podniesienie cięgła dolnego, wieszaków i ramienia podnośnika h ydraulicznego ciągnika rolniczego do góry. Może to skutkować wypięciem holowanego wózka czy przyczepy, co może doprowadzić do wypadku.

Znany łącznik może być wyposażony w (znane na przykład z opisu polskiego wzoru użytkowego PL 65181 Y1) urządzenie blokujące wypięcie czaszy kulistej, umieszczonej na dyszlu przyczepu lub wózka, z zaczepu kulowego. Urządzenie blokujące działa jednak tylko w określonym zakresie kątów wychylenia dyszla wózka lub przyczepy względem belki dyszla łącznika. Przy kątach większych od, na przykład, 20° nie chroni ono przed rozłączeniem połączenia.

Celem wynalazku jest uniknięcie utrudnień przedstawionych wyżej i opracowanie łącznika holowniczego z zaczepem kulowym, przeznaczonego szczególnie do połączenia pojazdu holowanego z ciągnikiem rolniczym zapewniającego wysoki poziom bezpieczeństwa użytkowania.

Łącznik holowniczy z zaczepem kulowym, według wynalazku, zawiera belkę główną i połączoną z nią belkę dyszla tworzące razem kształt litery T. Belka główna zaopatrzona jest na swoich zewnętr znych końcach w sworznie a belka dyszla posiada na swoim zewnętrznym końcu zaczep kulowy. Łąc znik holowniczy wyposażony jest w gniazdo łącznika, leżące nad obszarem połączenia belki głównej i belki dyszla w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wyznaczonej przez belkę główną oraz belkę dyszla, połączone z belką główną i belką dyszla kształtownikami. Gniazdo łącznika połączone jest dwoma wspornikami z belką główną i belką dyszla w obszarze ich połączenia a między wspornikami, pomiędzy gniazdem łącznika a belką główną, osadzona jest obrotowo w pobliżu jednego końca belka blokująca. Belka blokująca zaopatrzona w stopę blokującą umieszczoną na przeciwnym do zamocowania belki blokującej pomiędzy wspornikami końcu belki blokującej.

PL 225 761 B1

Korzystnie jest, kiedy stopa blokująca zamocowana jest do belki blokującej obrotowo.

Korzystnie jest też, kiedy belka blokująca osadzona jest obrotowo pomiędzy wspornikami za pośrednictwem tulei umieszczonej na boku belki blokującej.

Korzystnie jest również, kiedy belka blokująca ma postać rury zewnętrznej, w której umieszczona jest przesuwnie rura wewnętrzna tak, że belka blokująca jest składana teleskopowo i blokowana w wybranym położeniu.

Korzystnie jest także, kiedy wsporniki od strony gniazda łącznika połączone są zastrzałami bocznymi z belką główną w okolicy sworzni i zastrzałami tylnymi z belką dyszla pomiędzy zaczepem kulowym a belką główną.

Jest korzystnie, kiedy belka dyszla jest połączona z belką wzmacniającą.

Jest też korzystnie, kiedy zaczep kulowy jest wyposażony w urządzenie blokujące umieszczone na belce dyszla pomiędzy zaczepem kulowym a wspornikami.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia łącznik holowniczy z zaczepem kulowym w widoku perspektywicznym z boku, fig. 2 - łącznik holowniczy z zaczepem kulowym w widoku w rozłożeniu, fig. 3 - łącznik holowniczy z zaczepem kulowym zamontowany do ciągnika rolniczego.

Użyte w dalszej części opisu a także w części wcześniejszej i w zastrzeżeniach patentowych określenia, takie jak na przykład „przednia” i „tylna” oraz „górna” i „dolna”, odnoszą się do przedniej i tylnej części łącznika holowniczego 101 z zaczepem kulowym 105 zgodnie z jego sposobem normalnego używania.

Jak pokazano na fig. 1 i fig. 2 łącznik holowniczy 101 z zaczepem kulowym 105, w tym przykł adzie realizacji wynalazku, wykonany jest z profili stalowych i zawiera belkę główną 102 i połączoną z nią belkę dyszla 103 tworzące razem zasadniczo kształt litery T. Belka główna 102 zaopatrzona jest na swoich zewnętrznych końcach w sworznie 104 a belka dyszla 103 posiada na swoim zewnętrznym końcu zaczep kulowy 105. Łącznik holowniczy 101 wyposażony jest w gniazdo łącznika 106, leżące w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wyznaczonej przez belkę główną 102 oraz belkę dyszla 103 nad obszarem połączenia belki głównej 102 z belką dyszla 103. Gniazdo łącznika 106 połączone jest z belką główną 102 i belką dyszla 103 kształtownikami metalowymi będącymi w tym wykonaniu płaskownikami.

Belka dyszla 103 jest w tym przykładzie wykonania wzmocniona belką wzmacniającą 115 leżącą na belce dyszla 103 i połączoną z nią za pomocą spawania. Belka wzmacniająca 115 leży również na całej szerokości belki głównej 102 podczas gdy belka dyszla 103 styka się tylko z jej krawędzią boczną.

Gniazdo łącznika 106 połączone jest dwoma wspornikami 107 z belką główną 102 i belką dyszla 103 w obszarze ich połączenia. Wsporniki 107 są umieszczone prostopadle do belki głównej 102. Między wspornikami 107, pomiędzy gniazdem łącznika 106 a belką główną 102, osadzona jest obrotowo belka blokująca 108. Belka blokująca 108 zaopatrzona jest w stopę blokującą 109 umieszczoną na przeciwnym do zamocowania belki blokującej 108 pomiędzy wspornikami 107 końcu belki blokującej 108. Wsporniki 107 są wykonane z profili metalowych w kształcie rury prostokątnej i są rozstawione o odległość odpowiadającą grubości belki blokującej 108 z zapewnieniem swobodnego jej obrotu pomiędzy wspornikami 107.

Stopa blokująca 109 jest osadzona na belce blokującej 108 obrotowo względem osi prostopadłej do osi podłużnej belki blokującej 108.

Belka blokująca 108 ma postać rury zewnętrznej 111 i osadzonej w niej przesuwnie rury wewnętrznej 112. Obie rury zewnętrzna 111 i wewnętrzna 112 mają kształt rury prostokątnej tak, że wymiary wewnętrzne rury zewnętrznej 111 odpowiadają wymiarom zewnętrznym rury wewnętrznej 112 z odpowiednim luzem umożliwiającym przesuwanie rury wewnętrznej 112 względem rury zewnętrznej 111 co pozwala na zmianę długości belki blokującej 108. Rura zewnętrza 111 i rura wewnętrzna 112 zaopatrzone są w szereg otworów umożliwiających wzajemne blokowanie obu rur w wybranym położeniu za pomocą śruby i nakrętki.

Do jednego boku rury zewnętrznej 111 belki blokującej 108 zamocowana jest prostopadle do osi rury zewnętrznej 111 belki blokującej 108 tuleja 110. Tuleja 110 jest odpowiednio wzmocniona i umożliwia obrotowe połączenie belki blokującej 108 pomiędzy wspornikami 107 za pomocą śruby z nakrętką przechodzącej przez tuleję 110 na belce blokującej 108 i otwory montażowe we wspornikach 107.

Za belką wzmacniającą 115, leżącą na belce dyszla 103, umieszczone jest urządzenie blokujące 116. Urządzenie blokujące 116 wyposażone jest we wspornik urządzenia blokującego 116, na którego górnej krawędzi umieszczona jest obrotowo w osi poprzecznej do osi belki dyszla 103 blokada

PL 225 761 B1 zaopatrzona w ogranicznik ustalający. Oś obrotu blokady z ogranicznikiem ustalającym stanowi tulejka przednia zamocowana do górnej krawędzi wspornika. W tulejce tej osadzona jest obrotowo za pomocą trzpienia blokada z ogranicznikiem ustalającym. Wspornik zaopatrzony jest w tulejkę blokującą umieszczoną po przeciwnej stronie górnej powierzchni wspornika, przy czym blokada posiada otwory blokujące, których oś po zamknięciu blokady nad połączeniem pojazdu holującego z przyczepą pokrywa się z osią tulejki blokującej. Otwory blokujące w blokadzie oraz tulejka blokująca na górnej powierzchni wspornika służą do zabezpieczenia urządzenia za pomocą trzpienia, kołka lub śruby z nakrętką, tak jak to opisano w opisie polskiego wzoru użytkowego PL 65181 Y1.

Jak pokazano na fig. 1 i fig. 2, wsporniki 107 połączone są poniżej ich otworów montażowych tulei 110 z zewnętrznymi końcami belki głównej 102 zastrzałami bocznymi 113, przy czym zastrzały boczne 113 stanowią płaskowniki z odpowiednio ukształtowanymi końcówkami w dolnej części tak, że przylegają te końcówki do powierzchni belki głównej 102, z której wychodzą sworznie 104.

Wsporniki 107 połączone są również z bocznymi powierzchniami belki dyszla 103 i belki wzmacniającej 115 zastrzałami tylnymi 114 wykonanymi z płaskowników. Zastrzały tylne połączone są ze wspornikami 107 na wysokości ich otworu montażowego tulei 110.

Teraz opisana zostanie zasada współpracy łącznika holowniczego 101 z zaczepem kulowym 105, według wynalazku, z ciągnikiem rolniczym 1. Jak pokazano na fig. 3 typowy ciągnik rolniczy 1 wyposażony jest w podnośnik hydrauliczny umożliwiający współpracę ciągnika rolniczego 1 z wieloma urządzeniami i maszynami rolniczymi. Podnośnik hydrauliczny ciągnika rolniczego 1 posiada ramię podnośnika 2, do którego mocowane są wieszaki 3, prawy i lewy, połączone z cięgłami dolnymi 4. Do cięgieł dolnych 4 mocuje się zazwyczaj na sworzniach umieszczonych w gniazdach cięgieł dolnych 4 belkę urządzenia sprzęganego z ciągnikiem rolniczym 1 prostopadłą do osi wzdłużnej ciągnika.

Ponadto łącznik górny 5 mocowany do korpusu ciągnika 1, który łączy ciągnik rolniczy 1 z narzędziem rolniczym lub przystawką i razem z cięgłami dolnymi tworzy, tak zwany, trzypunktowy układ zawieszenia ciągnika rolniczego 1. Ciągnik rolniczy 1 jest jeszcze dodatkowo zazwyczaj wyposażony w zaczep rolniczy 6 z przetyczką 7, a także inne urządzenia, takie jak na przykład, zaczep transportowy (niepokazany na fig. 3).

Jak przedstawiono na fig. 3 łącznik holowniczy 101 z zaczepem kulowym 105, według wynalazku, mocuje się do ciągnika rolniczego 1 w następujący sposób:

- sworznie 104 belki głównej 102 umieszcza się w gniazdach cięgieł dolnych 4 ciągnika rolniczego 1,

- w gnieździe łącznika 106 umieszcza się końcówkę oczkową łącznika górnego 5 ciągnika rolniczego 1 i przetyka sworzniem blokującym,

- ustawia się odpowiednią długość belki blokującej 108 łącznika holowniczego 101 z zaczepem kulowym 105 pozwalającą na ustalenie belki dyszla 103 zasadniczo poziomo w odpowiedniej odległości od poziomu podłoża,

- zawierającą gniazdo oczkowe, stopę blokującą 109 belki blokującej 108 łącznika holowniczego 101 z zaczepem kulowym 105 umieszcza się wewnątrz zaczepu rolniczego 6,

- blokuje się stopę blokującą 109 w zaczepie rolniczym 6 przetyczką 7.

W odróżnieniu od zamocowania znanego ze stanu techniki łącznika z zaczepem kulowym przeznaczonego szczególnie do połączenia wózka sadowniczego, przyczepy, platformy sadowniczej lub innych maszyn rolniczych do ciągnika rolniczego, łącznik holowniczy 101 z zaczepem kulowym, w edług wynalazku, jest zamocowany w stałym położeniu względem ciągnika rolniczego 1 , ponieważ jest w sztywny sposób połączony w dwóch punktach (gniazdo łącznika 106 i belka blokująca 108 ze stopą blokującą 109).

Takie połączenie łącznika holowniczego 101 z ciągnikiem rolniczym 1 powoduje, że niezależnie od sił działających na łącznik holowniczy 101 w trakcie hamowania (oczywiście w granicach wytrzym ałości materiałów, z których wykonany jest łącznik holowniczy 101) jego położenie względem podłoża i ciągnika rolniczego 1 jest stałe, co oznacza, że kąt pomiędzy osią belki dyszla 103 łącznika holowniczego 101 a osią dyszla holowanego wózka jest stały i nie zmienia się w trakcie hamowania, co przeciwdziała sytuacji mogącej spowodować wypięcie czaszy kulistej na dyszlu wózka z zaczepu kulowego 105 łącznika holowniczego 101.

Jest oczywiste, że wynalazek został przedstawiony w niniejszym opisie jedynie przykładowo i możliwe są różne realizacje tego wynalazku bez odchodzenia od jego istoty.

Claims (7)

1. Łącznik holowniczy z zaczepem kulowym zawierający belkę główną i połączoną z nią belkę dyszla tworzące razem kształt litery T, gdzie belka główna zaopatrzona jest na swoich zewnętrznych końcach w sworznie a belka dyszla posiada na swoim zewnętrznym końcu zaczep kulowy, przy czym łącznik holowniczy wyposażony jest w gniazdo łącznika, leżące nad obszarem połączenia belki głównej i belki dyszla w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny wyznaczonej przez belkę główną oraz belkę dyszla, połączone z belką główną i belką dyszla kształtownikami, znamienny tym, że gniazdo łącznika (106) połączone jest dwoma wspornikami (107) z belką główną (102) i belką dyszla (103) w obszarze ich połączenia a między wspornikami (107), pomiędzy gniazdem łącznika (106) a belką główną (102), osadzona jest obrotowo belka blokująca (108), przy jest czym belka blokująca (108) zaopatrzona jest w stopę blokującą (109) umieszczoną na przeciwnym do zamocowania belki blokującej (108) pomiędzy wspornikami (107) końcu belki blokującej (108).

2. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że stopa blokująca (109) zamocowana jest do belki blokującej (108) obrotowo.

3. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że belka blokująca (108) osadzona jest obrotowo pomiędzy wspornikami (107) za pośrednictwem tulei (110) umieszczonej na boku belki blokującej (108).

4. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że belka blokująca (108) ma postać rury zewnętrznej (111), w której umieszczona jest przesuwnie rura wewnętrzna (112), tak, że belka blokująca (108) jest składana teleskopowo i blokowana w wybranym położeniu.

5. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że wsporniki (107) od strony gniazda łącznika (106) połączone są zastrzałami bocznymi (113) z belką główną (102) w okolicy sworzni (104) i zastrzałami tylnymi (114) z belką dyszla (103) pomiędzy zaczepem kulowym (105) a belką główną (102).

6. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że belka dyszla (103) jest połączona z belką wzmacniającą (115).

7. Łącznik holowniczy według zastrz. 1, znamienny tym, że zaczep kulowy (105) jest wyposażony w urządzenie blokujące (116) umieszczone na belce dyszla pomiędzy zaczepem kulowym (105) a wspornikami (107).