PL226017B1 - Dodatek paszowy i zastosowanie dodatku paszowego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest dodatek paszowy dla zwierząt hodowlanych, w szczególności drobiu, trzody chlewnej i bydła. Przedmiotem wynalazku jest także zastosowanie tego dodatku paszowego.

Dodatki paszowe są nieodłącznym składnikiem żywienia zwierząt hodowlanych każdego nowoczesnego gospodarstwa. Ich stosowanie wiąże się z wieloma korzyściami i pozwala rozwiązać szereg chorobliwych objawów. Dodatki do pasz w postaci mieszanek lub preparatów, zawierają związki mineralne i witaminy, których brak w standardowym żywieniu może prowadzić do zaburzeń rozwojowych i wielu chorób, schorzeń, a nawet objawów kanibalizmu. Niektóre dodatki paszowe mają także wpływ na poprawę warunków zoohigienicznych w pomieszczeniach hodowlanych.

Z polskiego opisu zgłoszeniowego wynalazku P.392957 - „Preparat zawierający dodatek zoohigieniczny poprawiający warunki zoohigieniczne w pomieszczeniach gospodarskich i zastosowanie preparatu” znany jest preparat zmniejszający emisję amoniaku i siarkowodoru w pomieszczeniach gospodarskich, zmniejszający siewstwo i namnażanie bakterii patogennych i warunkowo patogennych, zmniejszający emisję mykotoksyn, stanowiący dodatek zoohigieniczny, który wyróżnia się tym, że zawiera mieszaninę kwasu cytrynowego korzystnie w ilości 1 mg/g, ekstraktu z Yucca Schidigera korzystnie w ilości 10 mg/g preparatu z glinokrzemianem (haloizytem) w ilości do 1 g.

Dotychczas wciąż mało doceniany i wykorzystywany w hodowli zwierząt jest węgiel drzewny.

Węgiel drzewny, uzyskiwany w wyniku procesu rozkładu termicznego drewna liściastego lub iglastego, prowadzonego poprzez poddawanie go działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi (tak zwanej suchej destylacji czyli pirolizy), jest znany od czasów starożytnych. Do początków XX wieku podstawowym sposobem uzyskiwania węgla drzewn ego było jego „wypalanie” w stosach, obsypanych szczelnie ziemią. Od ponad stu lat proces ten przeprowadza się w retortach - dużych, stalowych piecach. Węgiel drzewny, ze względu na swoje właściwości, znajduje od wieków wiele zastosowań. Z uwagi na około trzykrotnie większą wydajność energetyczną niż drewno, węgiel drzewny jest bardzo dobrym paliwem. Obecnie stosowany jest głównie jako popularne paliwo do urządzeń służących do obróbki cieplnej produktów żywnościowych (grilli), zaró wno w formie nieprzetworzonej jak i w formie brykietów. Na ogół w tym celu używa się węgla drzewnego pozyskanego z drewna iglastego - sosnowego lub świerkowego oraz z drzew liściastych (najczęściej dębu, buku, grabu). Ze względu na stosunkowo małą zawartość substancji smolistych węgiel drzewny należy do paliw stałych generujących najmniejsze ilości zanieczyszczeń.

Od czasów średniowiecza węgiel drzewny znajduje także zastosowanie jako jeden z trzech składników czarnego prochu, do dziś stosowanego w produkcji sztucznych ogni, w replikach broni czarnoprochowych czy w silnikach rakiet modelarskich.

Węgiel drzewny, co odkryto już w starożytności, zawiera składniki mineralne, które drzewo pobrało ze środowiska w trakcie swojej wegetacji. Dlatego już wówczas uznano dobroczynny wpływ węgla drzewnego stosując go jako specyfik terapeutyczny i lecząc nim wszelkie choroby, zwłaszcza układu pokarmowego. Ponadto stosowano go jako środek dezynfekujący oraz na zakażone rany - co dawało zaskakująco dobre rezultaty, nie tylko zapobiegając przykremu zapachowi, ale przede wszys tkim przyspieszając gojenie się ran (wspomina o nich już w swoich rozprawach naukowych Hipokrates - starożytny lekarz grecki, jeden z najwybitniejszych prekursorów współczesnej medycyny, uznawany za „ojca medycyny”). Podobne zabiegi z węglem drzewnym stosują do dziś Aborygeni w Australii, wiele plemion afrykańskich, Indianie w obu Amerykach i Eskimosi na Grenlandii.

W dzisiejszych czasach, z uwagi na szczególne, uniwersalne właściwości lecznicze, bezpieczne dla organizmu, a zarazem z uwagi na łatwy dostęp do surowca, aktywny węgiel drzewny jest powszechnie stosowany w medycynie ludzkiej jako węgiel leczniczy (łac. nazwa farmaceutyczna: carbo medicinalis). Jest niezwykle silnym środkiem wspomagającym system oczyszczania organizmu. Można go podawać doustnie, drogą wziewną, stosować na skórę w okładach i jako zasypkę. Stosuje się go najczęściej w postaci sprasowanej - w formie tabletek lub kapsułek (znany też pod nazwą węgla leczniczego lub medycznego) w leczeniu biegunek i zatruć pokarmowych, jak też przy zapobieganiu i leczeniu niestrawności i wzdęć, jako środek przeciwwymiotny. Po podaniu doustnym wiąże on su bstancje znajdujące się w przewodzie pokarmowym, które nasilają perystaltykę (czynność ruchową) jelit, zwiększając przenikanie wody do światła jelit. Węgiel drzewny usuwa z organizmu toksyny bakt eryjne, bakterie, produkty gnilne, gazy jelitowe, substancje toksyczne itp.

Ponadto węgiel drzewny pomaga na jadowite ukąszenia i użądlenia. Stosowany w formie płukanek i w okładach zwalcza choroby gardła, uszu i stany zapalne oczu oraz choroby reumatyczne.

PL 226 017 B1

Zmniejsza opuchliznę i łagodzi ból związany z odniesionymi kontuzjami, takimi jak naderwania ścięgien, zwichnięcia, stłuczenia, krwiaki. Stosowany jest z równym powodzeniem jako specyfik na żółtaczkę u niemowląt, anemię u chorych na raka, eliminuje przykry zapach z ust, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, choroby kobiece spowodowane infekcją narządów rodnych i przy stanach zapalnych. Zaobserwowano, że węgiel drzewny pochłania między innymi takie szkodliwe substancje jak: pestycydy (środki owadobójcze), dwutlenek węgla, arszenik, strychninę, cyjanek, morfinę, nikotynę, środki nasenne, opium, amfetaminę, kokainę, ołów, chlorek rtęci, srebro, chininę, penicylinę, aspirynę (kwas acetylosalicylowy), paracetamol, barbiturany, pierwiastki radioaktywne, benzynę, fenol, nadmanganian potasu, czy trujące grzyby.

Co ciekawe - w europejskim lecznictwie stosuje się prawie wyłącznie węgiel drzewny uzyskany z drewna lipowego - lipy drobnolistnej i lipy szerokolistnej.

Ponieważ węgiel drzewny jest porowaty - ma mnóstwo szczelin, drobniutkich pęknięć i zakątków - dlatego wychwytuje i wiąże cząstki materii, gazów, obcych białek i substancji chemicznych, a przy tym nie rozpuszcza się w wodzie i w kwasach. Uznano, że ma dobrze rozwiniętą powierzchnię adsorpcyjną i może być stosowany jako adsorbent w filtrach wodnych i gazowych ze względu na zdolność do pochłaniania płynów, gazów i nieprzyjemnych zapachów.

Ponadto węgiel drzewny wykorzystywany jest często w sztukach plastycznych, do tworzenia r ysunków i szkiców.

Znajduje także zastosowanie jako barwnik przy produkcji skoncentrowanych soków owocowych, dżemów, żelków, sosów warzywnych, cukierków z lukrecji oraz innych wyrobów cukierniczych.

Węgiel drzewny z drzew liściastych, szczególnie z lipy, stosuje się ponadto w rolnictwie. Od p onad 10 lat w Katedrze Drobiarstwa Uniwersytetu Warmińsko - Mazurskiego w Olsztynie prowadzone są badania dotyczące wykorzystania węgla drzewnego pozyskanego z drzew liściastych jako dodatku do pasz dla drobiu, w zastępstwie żwirku krzemowego. Kilkuletnie badania w tym zakresie, przeprowadzane na indorach rzeźnych, kurczętach brojlerach, czy kurkach nioskach żywionych paszą z dodatkiemwęgla drzewnego, przyniosły zadawalające rezultaty, gdyż stwierdzono, że węgiel drzewny dostarczał ptakom niezbędnych mikroelementów, wpływając na ogólną odporność organizmu, działał detoksykacyjnie, adsorpcyjnie, regulując odczyny jelit i pochłaniając toksyny (był przydatny zwłaszcza w zapobieganiu skażeniu pasz szkodliwymi związkami z gatunku mykotoksyn). Kwestię skażenia pasz uznaje się aktualnie za problem ogólnoświatowy. Ocenia się, że od 25 do 80% światowej produkcji zbóż jest skażonych grzybami pleśniowymi, które w czasie przemian metabolicznych wydzielają myk otoksyny. Przy czym grzyby rozwijają się już podczas wegetacji roślin, a także sezonowo podczas m agazynowania w określonych warstwach silosu lub pryzmy. W bardzo dużych ilościach, przekraczających dopuszczalne normy, mykotoksyny pojawiają się w latach, w których występują mokre żniwa lub w ziarnie przechowywanym w nieszczelnych silosach czy też magazynowanym na posadzce strychu bez paroizolacji. Mykotoksyny, poprzez produkty piekarnicze i zwierzęce, mają niepożądane oddziaływanie na ludzi, gdyż przenikają do organizmu człowieka, działając alergennie, rakotwórczo, uszk adzają nerki i powodują wiele innych dolegliwości. Najskuteczniejszym sposobem ograniczania ilości mykotoksyn w zbożach jest oczywiście prawidłowe magazynowanie ziarna, oczyszczenie ziarna z plew, pyłów gleby oraz dosuszanie, gdy jego wilgotność przekracza dopuszczalne normy. Udowo dniono, że bardzo skutecznymi preparatami grzybobójczymi do stosowania w paszach zanieczyszczonych grzybami, a jednocześnie poprawiającymi ogólne warunki zoohigieniczne w pomieszczeniach gospodarskich, są niektóre minerały, takie jak krzem, zeolity (minerały glinokrzemianowe) czy właśnie węgiel drzewny aktywowany.

Jednym z popularnie występujących w Polsce drzew liściastych jest wierzba (z jęz. łacińskiego - salix).

Rodzaj Salix obejmuje około 400 gatunków wierzb, rosnących na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Australii i Antarktydy. Od najdawniejszych czasów znane były niezwykłe właściwości kory wierzbowej jako środka wzmacniającego, przeciwgorączkowego, oczyszczającego krew, uśmierzającego ból mięśni i stawów. Starożytni Rzymianie przygotowywali napar z kory wierzby, na wzmocnienie ogólnej kondycji organizmu. Znane są także przypadki stosowania z powodzeniem naparu z kory wierzby jako napoju dla ptaków, zwłaszcza napoju dla gołębi hodowlanych. Naturalne salicylany, zawarte w takim naparze, mają właściwości bakteriostatyczne, przeciwzapalne oraz wychładzające organizm.

Łatwa dostępność surowca sprawia, że wierzby znane są od wieków ze swego bardzo szerokiego zastosowania w różnych dziedzinach i gałęziach gospodarki, np. jako naturalny materiał opałowy;

PL 226 017 B1 w pszczelarstwie - jako roślina miododajna; w wikliniarstwie - jako roślina służąca do wyrobów rękodzieła artystycznego i użytkowego (kosze, naczynia, meble, płoty, gondole balonów, zabawki, kije krykietowe itp.); w medycynie - jako roślina lecznicza (środek dezynfekujący w postaci kwasu salicylowego oraz środek przeciwgorączkowy); w leśnictwie - jako gatunek pionierski, przystosowany do zagospodarowania terenów niezalesionych, takich jak: nieużytki rolne, tereny poprzemysłowe, obszary o zniszczonej roślinności w wyniku np. pożarów i działalności człowieka (np. zręby leśne) czy w celu zapobieżenia erozji gleb. Wierzba wykorzystywana jest także w zadrzewieniach krajobrazu otwartego, w parkach i osiedlach mieszkaniowych.

Na potrzeby gospodarki łowieckiej, przyrodnicy i leśnicy obsadzają niewielkie przyleśne i śródleśne łąki i polany wierzbą ogryzową, przydatną w dokarmianiu dzikich zwierząt, zwłaszcza jeleniowatych czyli jeleni, saren, danieli czy łosi.

Kilkanaście lat temu, poprzez krzyżowanie i selekcję kilku odmian wierzby, otrzymano tak zwaną wierzbę wiciową, zwaną też krzewiastą (z łac. salix viminalis). W wyniku tych prac powstała roślina o wyjątkowych właściwościach - przede wszystkim jest szybko odnawialna (zbiór co 3 : 4 lata), cechująca się bardzo dużym przyrostem masy drzewnej, około 14-krotnie większym niż las rosnący w stanie naturalnym. Z 1 hektara plantacji można uzyskać co roku 30 : 40 ton masy drzewnej. Jest rośliną wieloletnią, raz posadzona plonuje przez 25 : 30 lat. Jest przy tym nośnikiem wysoce aktywnego krzemu.

Ma wysoką wartość opałową. Uzyskany z niej węgiel drzewny przewyższa kilkakrotnie wszystkie inne rodzaje węgli drzewnych pod względem adsorbcyjności, przez co neutralizuje bardzo wiele toksyn. Jednocześnie wierzba krzewiasta cechuje się niewielkimi wymaganiami glebowymi.

Wierzbę krzewiastą wykorzystuje się między innymi w przemyśle papierniczym do produkcji c elulozy, meblowym do produkcji elementów mebli, płyt pilśniowych, wiórowych, sklejki, mebli ogrodowych, altan czy w przemyśle farmaceutycznym do produkcji kwasu salicylowego.

Tymczasem najczęstszym problemem hodowców zwierząt gospodarskich jest zapewnienie optymalnego żywienia zwierząt hodowlanych, zwłaszcza kwestia zastosowania właściwych dodatków paszowych, dostarczających organizmowi zwierzęcia niezbędnych pierwiastków, koniecznych do jego prawidłowego wzrostu i rozwoju, a przy tym działających regulująco na cały układ pokarmowy i jedn ocześnie detoksykacyjnie na wszelkie bakterie i mykotoksyny, sterylizująco oraz emulgująco i termoregulująco.

Częstym problemem hodowców jest ponadto zapewnienie zwierzętom odpowiednich warunków zoohigienicznych, które przyczynią się do polepszenia stanu zdrowia i odporności zwierząt, jak również ich warunków bytowych, w tym zapewnienie odpowiedniej higieny w pomieszczeniach hodowlanych, zwłaszcza warunków ściółki, podłóg i stanowisk dla zwierząt oraz utylizacji odchodów zwierzęcych, pozbycia się szkodliwych gazów, fermentacji metanowej itp.

Dodatek paszowy dla zwierząt, mający postać węgla drzewnego pozyskanego z drewna liściastego w procesie pirolizy, zgodnie z wynalazkiem stanowi węgiel drzewny pozyskany z drewna k orzystnie 3-letniej wierzby krzewiastej (z łac. salix viminalis).

Zastosowanie dodatku paszowego według wynalazku polega na tym, że dodawany jest w postaci rozdrobnionej, suchej, gotowej do wchłaniania, w ilości od 0,2% do 0,7% w stosunku do pozostałych składników paszy, przy czym dodaje się go do paszy w trakcie jej sporządzania, w możliwie na jkrótszym czasie przed jej podaniem, w postaci zmielonej lub w postaci grubs zych frakcji, korzystnie od 0,5 mm do 5 mm.

Dodatek paszowy według wynalazku może być dodawany na sucho do paszy ziarnistej, paszy mączkowej, paszy pelletowanej, paszy ekspandowanej, paszy wytłaczanej i do płatków paszowych wspólnie ze znanymi domieszkami, zwłaszcza tłuszczami, aminokwasami, substancjami mineralnymi i mikroelementami, witaminami, substancjami zapachowymi.

Dodawany jest do paszy dla drobiu w ilości korzystnie 0,3% w stosunku do pozostałych składników, do paszy dla trzody chlewnej i/lub bydła w ilości korzystnie 0,5% w stosunku do pozostałych składników, a dla krów mlecznych w ilości optymalnie od 100 do 120 gramów na sztukę dobowo, w zależności od wielkości czy mlecznej wydajności krowy.

Dodatek paszowy dla zwierząt według wynalazku usuwa szereg problemów związanych z zapewnieniem prawidłowego wzrostu i rozwoju zwierząt hodowlanych oraz znacząco wpływa na popr awę warunków zoohigienicznych i sanitarnych w pomieszczeniach hodowlanych. Zaobserwowano przy tym, że zastosowanie dodatku paszowego według wynalazku wpływa na polepszenie dobrostanu zwierząt.

PL 226 017 B1

Okazało się bowiem, że węgiel drzewny pozyskany z wierzby krzewiastej (z łac. salix viminalis) jest nieoczekiwanie skutecznym detoksykantem, co jest niezwykle istotne przy obecnej tendencji do chemizacji rolnictwa, neutralizatorem bardzo wielu toksyn, wyjątkowym adsorbentem amoniaku, a jednocześnie środkiem prozdrowotnym, wzmacniającym, przeciwgorączkowym i przeciwzapalnym, oczyszczającym organizm oraz uśmierzającym ból mięśni i stawów (z uwagi na wysoki poziom salicylanów oraz wysoce aktywnego krzemu). Badania dodatku paszowego według wynalazku wykazały, że zawiera on od 80 + 96% węgla pierwiastkowego oraz 0,20 + 0,23% krzemu, co zgodnie z przeprowadzonymi badaniami okazało się znacznie wyższym wskaźnikiem obu pierwiastków w stosunku do zawartości węgla i krzemu w węglach drzewnych pozyskanych z innych drzew liściastych. Ponadto dodatek paszowy według wynalazku zawiera około 1,24% wapnia, około 0,3% magnezu, około 0,14% fosforu, które łącznie z witaminą D, wapniem, fosforem i innymi pierwiastkami zawartymi w innych składnikach paszy, są stymulatorami wzrostu, to znaczy warunkują uczynnienie enzymów, hormonów, witamin i przeciwciał, które z kolei warunkują wzrost, rozwój i odporność organizmu, zapewniając prawidłową budowę kości, a u drobiu także piór i skorupy jaj. Ponieważ składniki mineralne, zawarte w węglu drzewnym z wierzby, występują w postaci tak zwanych biopierwiastków, czyli są w postaci łatwo przyswajalnej oraz w ilościach i proporcjach właściwych przyrodzie, tym samym nie ma obaw, że pierwiastki zostaną podane w nadmiarze, co mogłoby skutkować tym, że nie zostaną wydalone z organizmu i staną się toksyczne.

Poza dostarczeniem zwierzętom składników mineralnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu, podawany węgiel drzewny z wierzby zapobiega chorobom czy zatruciom układu pokarmowego, a zatem zagnieżdżaniu się w przewodzie pokarmowym bakterii chorobotwórczych, obniża pH przez zakwaszenie treści przewodu pokarmowego, zapobiega wzdęciom, bowiem wiąże gazy jelitowe: siarkowodór, amoniak, a także produkty gnilne, toksyny bakteryjne i grzybowe, toksyc zne produkty przemiany materii. Nadto, dodatek paszowy według wynalazku ma właściwości emulgujące, dzięki czemu wspomaga wątrobę, działa osłonowo na przewód pokarmowy, wstrzymuje ewentualną biegunkę powstałą w wyniku infekcji jelitowych, a regulując działanie flory bakteryjnej przewodu pokarmowego i działając detoksykująco na organizm, zapobiega zużywaniu się witamin A, E i B.

Dodatek paszowy w postaci węgla drzewnego pozyskanego z wierzby krzewiastej (z łac. salix viminalis) jest niezwykle opłacalny z uwagi na cykliczną odnawialność plantacji tego gatunku wierzby, prowadzoną pod stałą kontrolą jakości ekologicznej, gwarantującą regularne zbiory co 3 lub 4 lata, zapewniającą tym samym trwałe i masowe zastosowanie produktu końcowego w postaci węgla drzewnego wiklinowego. Jest to niezwykle istotne, zważywszy, że wierzba jest rośliną o bardzo dużym potencjale produkcyjnym, podczas gdy produkcja węgla drzewnego pozyskiwanego z innych drzew liściastych (przykładowo lipy, topoli, leszczyny, dębu, grabu), nie jest tak opłacalna - od pierwszych nakładów czyli od momentu nasadzeń drzew do pierwszych zbiorów i pierwszego pozyskania surowca w postaci węgla drzewnego mija około 20-25 lat, poza tym raz ścięte drzewa nie odrastają, trzeba więc odnawiać całą plantację.

Przedmiot wynalazku jest dokładniej wyjaśniony w poniższych przykładach jego wykonania.

P r z y k ł a d I.

Hodowca drobiu zastosował dodatek paszowy, stanowiący węgiel drzewny pozyskany z drewna 3-letniej wierzby krzewiastej (z łac. salix viminalis), według wynalazku w chowie kurcząt brojlerów, podając go systematycznie, w odstępach kilkudniowych (w cyklu co 4 dni), jako dodatek do paszy, począwszy od pierwszego dnia ich życia. Węgiel drzewny z wierzby krzewiastej, przechowywany w suchym pomieszczeniu gospodarczym w zamkniętych workach papierowych i rozdrobniony bezpośrednio przed zastosowaniem do postaci zmielonej, podawał w ilości 0,3% w stosunku do pozostałych składników paszy sypkiej, tj. 3 kg na tonę paszy. W tym celu dodawał węgiel drzewny do karmidła z paszą bezpośrednio przed jej podaniem.

Po upływie siedmiu tygodni, w chwili zakończenia odchowu kurcząt, przeprowadził kontrolne ważenie.

W efekcie końcowym zastosowany w postaci dodatku do pasz węgiel drzewny z wierzby sp owodował wzrost masy ciała 7-tygodniowych kurcząt o około 5% w stosunku do wyników osiąganych wcześniej, przed zastosowaniem tego dodatku paszowego. Hodowca odnotował także 100-procentową przeżywalność kurcząt. Zastosowany węgiel drzewny wpłynął także ogólnie na doskonały smak mięsa.

PL 226 017 B1

P r z y k ł a d II.

Hodowca kur niosek zastosował węgiel drzewny pozyskany z 3-letniej wierzby krzewiastej (z łac. Salix viminalis), dodając go każdorazowo do paszy, w postaci zmielonej, w ilości 0,2% bezpośrednio przed skarmianiem.

Tak postępując, w ciągu 40 tygodni produkcji od jednej kury nioski uzyskał 12,5% więcej jaj niż dotychczas, a zużycie paszy na 1 jajo było niższe o 10%. Wysoka nieśność jaj wpłynęła na nieznac zne obniżenie masy jaj ale znacznie poprawiła ich jakość i podwyższyła wartość odżywczą jaj. Skorupa jaj była grubsza i bardziej wytrzymała. W żółtkach jaj kur otrzymujących w diecie dodatek węgla drzewnego pozyskanego z wierzby, hodowca stwierdził wyższy poziom witaminy A - o 48%, witaminy E - nawet do 74% (kury żywione węglem drzewnym nie zużywały obu tych witamin w celu obrony immunologicznej swojego organizmu) i obniżenie poziomu cholesterolu o około 35%.

P r z y k ł a d III.

Hodowca trzody chlewnej zastosował dodatek paszowy w postaci węgla drzewnego pozyskanego z 3-letniej wierzby krzewiastej (z łac. Salix viminalis), podając go profilaktycznie, w odstępach kilkudniowych (w cyklu co 3 dni). Wierzbowy węgiel drzewny, przechowywany w suchym pomieszczeniu gospodarczym w zamkniętych workach papierowych i rozdrobniony bezpośrednio przed zastosowaniem, podawał w postaci grubszych frakcji około 5 mm, w ilości 0,5% w stosunku do pozostałych składników, tj. 5 kg na tonę paszy. W tym celu dodawał węgiel drzewny do mieszanki paszowej be zpośrednio w trakcie jej sporządzania, w możliwie najkrótszym czasie przed jej podaniem.

Hodowca, już po upływie tygodnia stwierdził znaczną poprawę warunków zoohigienicznych w pomieszczeniach hodowlanych oraz zwiększony dobrostan trzody.

P r z y k ł a d IV.

Hodowca kur niosek, właściciel dwóch kurników, borykał się z kłopotami wywołanymi skażeniem mieszanki paszowej mykotoksynami - naturalnym szczepem grzyba pleśniowego Aspergillus ochraceus. Zawartość grzyba wynosiła 1,15 x 10⁸ jtk/g, a zawartość jego toksyny - ochratoksyny A na poziomie 39,14 ppb. Nieśność kur żywionych skażoną paszą obniżyła się o 20%, a padnięcia kur wynosiły aż 40%. Obawiając się wzmożenia chorób stada, zwłaszcza zaatakowania układu pokarmowego oraz oddechowego kur, hodowca postanowił zastosować dodatki paszowe w postaci adsorbentów. Zastosował w jednym z kurników jako pochłaniacz mykotoksyn żwirek krzemowy, a w drugim kurniku - zainspirowany przez znajomego wikliniarza - zastosował węgiel drzewny z wierzby krzewiastej w formie dodatku paszowego. Wiklinowy węgiel drzewny, wcześniej przechowywany w suchym pomieszczeniu w workach papierowych, został przez niego sproszkowany bezpośrednio przed zastosowaniem i dodany w proporcjach 0,4% w stosunku do pozostałych składników paszy, tj. 4 kg na tonę paszy skażonej mykotoksynami. Po 3 tygodniach systematycznego stosowania hodowca ocenił, że w kurniku, w którym kury otrzymywały dodatek do paszy w postaci węgla drzewnego z wierzby, spadek nieśności kur wyniósł tylko 7%, a śmiertelność kur spadła do 16%.

Mniej zadawalające efekty uzyskał w drugim kurniku, gdzie zastosował dostępny w handlu węgiel drzewny z lipy. Obniżenie nieśności wyniosło 10%, a śmiertelność kur spadła do 20%.

Tak więc zastosowany dodatek paszowy w postaci sproszkowanego węgla drzewnego z wierzby Salix viminalis okazał się doskonałym detoksykantem, który znacznie ograniczył szkodliwość grzyba, adsorbując toksyny.

P r z y k ł a d V.

Właściciel ekologicznego gospodarstwa agroturystycznego, hodujący między innymi kozy, drób, konie, trzodę chlewną oraz bydło, zastosował węgiel drzewny z 3-letniej wierzby krzewiastej (z łac. Salix viminalis) jako dodatek do paszy dla drobiu i zwierząt, stosując go w postaci rozdrobnionej, w ilości 0,3% w stosunku do pozostałych składników czyli 3 kg na tonę - w przypadku paszy dla drobiu i analogicznie 0,5% czyli 5 kg na tonę w przypadku paszy dla trzody chlewnej i bydła. Okazało się, że tym samym wpłynął na znaczną poprawę warunków zoohigienicznych w swoim gospodarstwie.

Wzbogacenie paszy węglem drzewnym z wierzby krzewiastej spowodowało znaczne ograniczenie rozwoju różnego rodzaju bakterii chorobotwórczych, stwarzających ryzyko chorób drobiu, zakażenia mleka u krów podczas udoju czy skażenia mięsa zarówno wołowego jak i wieprzowego. Jednocześnie zoptymalizowały się warunki ściółki i stanowisk dla zwierząt, zwłaszcza zminimalizowało się gromadzenie szkodliwych gazów w pomieszczeniach, tworzących się z odchodów zwierzęcych, powodujących nieprzyjemny odór i stwarzających w procesie fermentacji zagrożenie wybuchu.

Uzyskana poprawa warunków zoohigienicznych spowodowała znaczne obniżenie śmiertelności stada, szczególnie ptaków, które mają bardzo wrażliwy układ oddechowy.

PL 226 017 B1

P r z y k ł a d VI.

Właściciel fermy krów mlecznych, od kilku lat borykał się z problemami zdrowotnymi swojego stada. Kilka razy w miesiącu zmuszony był korzystać z pomocy i fachowych porad służby weterynaryjnej. Lekarze aplikowali chorym krowom serie antybiotyków, co powodowało objęcie ich okresem kwarantanny, trwającym nierzadko przez cały okres laktacji. Przeprowadzane kontrole wykazywały bardzo wysokie wskaźniki komórek somatycznych, przekraczające niejednokrotnie milion komórek somatycznych w 1 ml mleka w pobranej jego próbce. Zawartość komórek somatycznych w mleku jest miernikiem zdrowotności zwierzęcia. Dopuszczalna norma wynosi 400 tysięcy komórek somatycznych w 1 ml.

W tej sytuacji mleczarnia, co zrozumiałe, przestała odbierać od niego mleko. Tym samym hodowca ponosił duże straty materialne wskutek braku możliwości sprzedaży mleka oraz kosztów leczenia krów. Niezależnie od tego, hodowca ten miał odrębny problem z jałówkami, które po wycieleniu przez okres 2 do 3 tygodni miały bolesne obrzęki wymion dokuczliwe tak, że nie pozwalały się zbliżyć, dotknąć czy wydoić. Hodowca próbował łagodzić objawy zapalenia wymion znanymi sposobami, m.in. przez smarowanie ich różnymi maściami, niestety z miernym skutkiem.

Zainspirowany przez znajomego wikliniarza, właściciela ekologicznej uprawy wierzby krzewiastej Salix viminalis, hodowca zastosował w karmieniu krów dodatek paszowy według wynalazku, dodając go do paszy w postaci rozdrobnionej, codziennie, do każdej porcji paszy w ilości 0,7%, to jest 7 kg na 1 tonę paszy przez okres 3 tygodni, a następnie w ilości 0,5%, to jest 5 kg na tonę paszy przez dalszy okres.

Już po 3 miesiącach stosowania dodatku paszowego według wynalazku całkowicie ustąpiły objawy zapalenia wymion, a ilość komórek somatycznych w 1 ml mleka spadła do 200 tysięcy. Po dalszych 2 miesiącach ilość komórek somatycznych w mleku obniżyła się do 84 tysięcy w 1 ml co spr awia, że obecnie mleko produkowane w tej fermie oceniane jest jako najwyższej jakości.

Powyższe przykłady nie wyczerpują możliwości zastosowania dodatku paszowego według wynalazku. Z równym powodzeniem i pozytywnymi skutkami może on być zastosowany także w żywieniu lub dokarmianiu zwierząt domowych, zwierząt w ogrodach zoologicznych jak i zwierzyny leśnej.

Claims (9)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Dodatek paszowy w postaci węgla drzewnego pozyskanego z drewna liściastego w procesie pirolizy, znamienny tym, że dodawany jest w postaci suchej, rozdrobnionej, gotowej do wchłaniania, w ilości od 0,2% do 0,7% w stosunku do pozostałych składników paszy, przy czym dodaje się go do paszy w trakcie jej sporządzania, w możliwie najkrótszym czasie przed jej podaniem.
2. 2. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest w postaci suchej, rozdrobnionej, gotowej do wchłaniania, w ilości od 0,2% do 0,7% w stosunku do pozostałych składników paszy, przy czym dodaje się go do paszy w trakcie jej sporządzania, w możl iwie najkrótszym czasie przed jej podaniem.
3. 3. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest w postaci zmielonej.
4. 4. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest w postaci drobnych kawałków, tj. frakcji od 0,5 do 5 mm.
5. 5. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest na sucho do paszy ziarnistej, paszy mączkowej, paszy pelletowanej, paszy ekspandowanej, paszy wytłaczanej i do płatków paszowych.
6. 6. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest wspólnie ze znanymi domieszkami.
7. 7. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 6, znamienne tym, że znanymi domieszkami są zwłaszcza tłuszcze, aminokwasy, substancje mineralne i mikroelementy, witaminy, substancje zapachowe.
8. 8. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest do paszy dla drobiu w ilości korzystnie 0,3% w stosunku do pozostałych składników.
9. 9. Zastosowanie dodatku paszowego według zastrz. 2, znamienne tym, że dodawany jest do paszy dla trzody chlewnej i/lub bydła w ilości korzystnie 0,5% w stosunku do pozostałych składników.