PL226070B1 - Sposob prowadzenia eksploatacji systemem komorowo-filarowym w sasiedztwie pozostawionej resztki calizny - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób prowadzenia eksploatacji systemem komorowo-filarowym w sąsiedztwie pozostawionej resztki calizny.

Resztki są to niewybrane, zazwyczaj nieregularne fragmenty calizny otoczone zrobami, których eksploatacja jest niemożliwa, technicznie bardzo trudna lub nieuzasadniona ekonomicznie. W kopalniach podziemnych występują resztki kamienne oraz złożowe. Resztki kamienne są to strefy nieokruszcowane lub słabo okruszcowane, których nie wybrano z przyczyn ekonomicznych. Resztki złożowe natomiast są to parcele pozostawiane w polach eksploatacyjnych, m.in. w przypadku poważnych problemów z utrzymaniem stateczności stropu, zwiększonego zagrożenia tąpaniami, wystąpienia skomplikowanych warunków geologicznych oraz z przyczyn losowych. Roboty rozcinkowe są wówczas wstrzymywane i front eksploatacyjny jest odtwarzany poza obszarem zagrożonym.

W znanych i stosowanych sposobach prowadzenia eksploatacji systemem komorowo-filarowym w sąsiedztwie wydzielonej resztki calizny, w jej otoczeniu pozostawiany jest najczęściej jeden rząd filarów technologicznych, natomiast pozostałe filary technologiczne zmniejszane są do wymiarów filarów resztkowych. Skutkuje to występowaniem stref koncentracji bardzo wysokich wartości naprężeń przy krawędziach pozostawionej resztki calizny. Gdy w stropie zalegają warstwy o wysokich parametrach wytrzymałościowo-odkształceniowych, to na krawędzi resztki może dojść do gwałtownego załamania warstw stropowych nad przestrzenią wybraną, co może spowodować wstrząs wysokoenergetyczny. Gdy energia sejsmiczna wyemitowana w czasie niszczenia warstw stropowych będzie odpowiednio duża, może wystąpić zjawisko tąpnięcia.

Istotą rozwiązania jest sposób prowadzenia eksploatacji systemem komorowo-filarowym w sąsiedztwie pozostawionej resztki calizny, który polega na tym, że w otoczeniu resztki calizny z obu stron zostawia się co najmniej dwa rzędy filarów technologicznych. Następnie w kolejnym rzędzie pozostawia się filary o połowę mniejsze niż wyjściowe. Natomiast wymiary pozostałych filarów technologicznych zmniejsza się do wymiarów resztkowych.

Korzystnie, gdy wielkość filarów technologicznych w otoczeniu resztki jest dobierana w zależności od stosowanego komorowo-filarowego systemu eksploatacji tak, aby pracowały one w fazie pozniszczeniowej.

Sposób według wynalazku eliminuje wady znanych dotychczas sposobów eksploatacji złoża systemem komorowo-filarowym w sąsiedztwie pozostawionych resztek calizny. Posiada szereg bardzo istotnych zalet, zapewnia łagodne ugięcie stropu nad przestrzenią wybraną, przez co eliminuje powstawanie krawędzi eksploatacyjnych. Obniża wielkość naprężeń przy krawędziach resztki i uniemożliwia gwałtowne załamanie warstw stropowych nad przestrzenią wybraną na krawędziach resztki. Sposób ten ogranicza w znaczącym stopniu zagrożenie wstrząsami i tąpaniami w sąsiedztwie pozostawionej resztki złoża.

Sposób według wynalazku jest przedstawiony w przykładzie zastosowania i bliżej objaśniony na rysunku, który odtwarza widok z góry hipotetycznego pola eksploatowanego systemem komorowo-filarowym, w którym pozostawiono resztkę calizny.

Caliznę złoża (1) rozcina się wyrobiskami komorowymi (2) i pasami (3) o szerokości zależnej od stosowanego systemu eksploatacji na prostokątne filary technologiczne (4), które usytuowane są prostopadle do linii frontu. Kolejne filary technologiczne (4) obierane są sukcesywnie w miarę postępu frontu eksploatacyjnego do filarów resztkowych (5) o wymiarach dobranych w zależności od stosowanego systemu eksploatacji i pozostawiane w zrobach. W sąsiedztwie resztki calizny (6) zostawia się z obu stron co najmniej dwa rzędy filarów technologicznych (7). Kolejny rząd stanowią filary technologiczne (8), których wielkość zmniejsza się o 50%. Pozostałe filary technologiczne obiera się do wymia-

Claims (2)

1. Sposób prowadzenia eksploatacji systemem komorowo-filarowym w sąsiedztwie pozostawionej resztki calizny, w którym złoże rozcina się komorami i pasami na filary technologiczne, których wymiary zmniejsza się kolejno do wymiarów filarów resztkowych, znamienny tym, że w otoczeniu resztki calizny (6) zostawia się z obu stron co najmniej dwa rzędy filarów technologicznych (7), a kolejny

PL 226 070 B1 co najmniej jeden rząd stanowią filary technologiczne (8), których wielkość zmniejsza o 50%, natomiast pozostałe filary technologiczne obiera się do wymiarów filarów resztkowych (5).

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wielkość filarów technologicznych (7), (8) w otoczeniu resztki (6) jest dobierana w zależności od stosowanego komorowo-filarowego systemu eksploatacji tak, aby pracowały one w fazie pozniszczeniowej.