PL226294B1

PL226294B1 - Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus oraz sposób otrzymywania L-mleczanu wapnia przy użyciu tego szczepu

Info

Publication number: PL226294B1
Application number: PL411316A
Authority: PL
Inventors: Piotr Walczak; Elżbieta Ołtuszak-Walczak; Anna Otlewska; Anna Rygała; Agata Czyżowska; Katarzyna Dybka; Patrycja Pietraszek
Original assignee: Politechnika Łódzka
Priority date: 2015-02-19
Filing date: 2015-02-19
Publication date: 2017-07-31
Also published as: PL411316A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus oraz sposób otrzymywania mleczanu wapnia przy użyciu tego szczepu.

Dotychczas znane są szczepy bakterii z gatunku Lactobacillus rhamnosus, jak Lactobacillus rhamnosus ATCC 53103, Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus rhamnosus Lc705, Lactobacillus rhamnosus ATCC 8530, Lactobacillus rhamnosus CASL.

Kwas L-mlekowy lub jego sole znajdują zastosowanie w produkcji biodegradowalnych tworzyw sztucznych - polimleczanów PLA. Produkcja biodegradowalnego polimeru PLA wymaga optycznie czystego kwasu L-mlekowego, który jest przerabiany na LL-laktyd, prekursor izotaktycznego krystalicznego kwasu polimlekowego o pożądanych cechach fizykochemicznych. L L-la ktyd poddaje się następnie reakcji polimeryzacji z otwarciem pierścienia co prowadzi do wytworzenia polilaktydu PLA. Zastosowanie do produkcji polimeru mieszaniny racemicznej DL kwasu mlekowego prowadzi do powstawania ataktycznego polimeru o strukturze bezpostaciowej i cechach elastomeru. Kwas L-mlekowy jest produkowany metodami fermentacyjnymi przy wykorzystaniu wyselekcjonowanych szczepów bakterii mlekowych zdolnych do syntezy izomeru L kwasu mlekowego. Podstawową zaletą metody fermentacyjnej jest fakt, iż przy doborze odpowiedniego mikroorganizmu otrzymuje się jeden izomer kwasu mlekowego, w przeciwieństwie do metod chemicznych, gdzie produktem jest mieszanina racemiczna. Wybór drobnoustroju do produkcji kwasu L-mlekowego metodą fermentacyjną zależy przede wszystkim od rodzaju węglowodanów stosowanych do fermentacji. Do pożądanych cech drobnoustrojów wykorzystywanych w przemyśle do produkcji tego kwasu zalicza się: zdolność do szybkiej i całkowitej fermentacji sacharydów, niskie zapotrzebowanie szczepów na substancje azotowe, wysoką wydajność produkcji, a przede wszystkim wytwarzanie pożądanej formy izomerycznej i małej ilości produktów ubocznych. Bakterie produkujące kwas mlekowy powinny być odporne na niskie pH pożywki i rosnąć w podwyższonej temperaturze 40-55°C. Cechami takimi charakteryzują się, między innymi, baterie mlekowe należące do rodzajów Lactobacillus i Enterococcus. Kwas mlekowy jest produkowany na skalę przemysłową z wykorzystaniem różnych substratów takich jak glukoza, sacharoza, sacharoza techniczna, laktoza, melasa buraczana i trzcinowa, serwatka, permeat serwatki WPC, hydrolizaty skrobi zbóż (kukurydza, owies, żyto, pszenżyto, jęczmień, pszenica, ryż) i roślin okopowych (ziemniaki, kasawa), hydrolizaty surowców lignocelulozowych.

W tradycyjnej, fermentacyjnej technologii wytwarzania kwasu mlekowego wykorzystuje się szczepy bakterii Lactobacillus delbrueckii ssp. delbrueckii charakteryzujące się wysokim optimum temperatury wzrostu 50-55°C, odpornością na niskie pH i dużą szybkością fermentacji. Szczepy należące do tego gatunku wytwarzają w przewadze kwas D-mlekowy lub mieszaninę racemiczną 50% formy L i 50% formy D. Ich podstawowym ograniczeniem jest wąskie spektrum fermentowanych sacharydów, co sprawia, że mogą one fermentować jedynie niektóre substraty (glukoza, fruktoza, mannoza, sacharoza, maltoza, laktoza - 20% szczepów) i surowce zawierające te sacharydy. Bakterie Lactobacillus delbrueckii ssp. delbrueckii fermentują preferencyjnie sacharozę, a fermentacja glukozy zachodzi wolno. Ponieważ bakterie mlekowe są wrażliwe na niskie pH powodowane wytwarzaniem kwasu mlekowego, pożywkę zobojętnia się roztworem wodorotlenku sodu, wodą amoniakalną lub wodorotlenkiem wapnia. Najczęściej do pożywki dodaje się zmieloną kredę (węglan wapnia) w ilości niezbędnej do zobojętnienia powstającego kwasu mlekowego, co stabilizuje pH podczas procesu fermentacji na poziomie 5,4-5,6. Proces fermentacji zachodzi w temperaturze 50-55°C w ciągu 2 do 8 dni (zwykle 4-5 dni).

Do produkcji kwasu L-mlekowego w skali przemysłowej wykorzystuje się także szczepy bakterii Lactobacillus casei, Lactobacillus paracasei subspecies paracasei, Lactobacillus rhamnosus (szczepy Lactobacillus rhamnosus CASL, Lactobacillus rhamnosus M1), Lactobacillus zeae, Enterococcus faecium, Enterococcus mundtii.

Znany jest sposób fermentacyjny wytwarzania kwasu L-mlekowego przy użyciu szczepu Lactobacillus rhamnosus CASL z hydrolizatu skrobi zawartej w bulwach manioku Manihot esculenta. Szczep ten produkuje kwas L-mlekowy z wydajnością dochodzącą do 96% osiągając końcowe stężenie produktu na poziomie 180 g/l.

Znany jest także sposób wytwarzania kwasu L-mlekowego przy użyciu szczepu Lactobacillus rhamnosus M1 z hydrolizatu skrobi kukurydzianej.

PL 226 294 B1

Wysokie wymagania pokarmowe bakterii mlekowych sprawiają że pożywka wzbogacana jest w organiczne formy azotu w postaci ekstraktu drożdżowego, namoku kukurydzianego, ekstraktu kiełków słodowych, hydrolizatów białek i innych źródeł aminokwasów oraz witamin.

Czysty kwas L-mlekowy wytwarza się także przy użyciu szczepu przetrwalnikujących bakterii Bacillus coagulans w warunkach beztlenowych oraz przy użyciu szczepu Enterococcus mundtii z surowców zawierających D-ksylozę.

Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 stanowiący przedmiot wynalazku, został zdeponowany w Polskiej Kolekcji Mikroorganizmów PCM w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu, pod numerem B/00049.

Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 wyizolowano z fermentującej roślinnej kiszonki paszowej. Szczep ten charakteryzuje się zdolnością do wzrostu w temperaturze 45°C, co odróżnia go od blisko spokrewnionych gatunków Lactobacillus casei oraz Lactobacillus paracasei subspecies paracasei, których optymalna temperatura wzrostu jest niższa i wynosi 37°C. Przynależność gatunkową nowego szczepu określono metodą sekwencjonowania genu 16S rybosomalnego RNA i stwierdzono, że jest on podobny do znanych szczepów Lactobacillus rhamnosus ATCC 53103, Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus rhamnosus Lc705, Lactobacillus rhamnosus ATCC 8530, których sekwencje DNA zdeponowano w GenBank Database Narodowego Instytutu Zdrowia (NIH, National Institute of Health, USA) pod numerami AP011548, FM179322, NC013199, CP003094.

Na końcu opisu jest zamieszczony wykaz pełnej sekwencji genu 16S rRNA szczepu Lactobacillus rhamnosus BioPL1, w porównaniu z analogicznymi sekwencjami genu 16S rRNA szczepów Lactobacillus rhamnosus, ATCC 53103, GG, Lc705 i ATCC 8530. Sekwencja DNA genu 16S rybosomalnego RNA szczepu BioPL1 jest w 100% zgodna z analogiczną sekwencją szczepu ATCC 8350 i różni się dwoma nukleotydami z analogiczną sekwencją szczepów GG oraz ATCC 53103 (99,9% zgodności) oraz jednym nukleotydem z sekwencją szczepu Lc705 (99,9%). Dane te wskazują jednoznacznie na przynależność szczepu BioPL1 do gatunku Lactobacillus rhamnosus, lecz jednocześnie nie świadczą o identyczności tego szczepu ze szczepem Lactobacillus rhamnosus ATCC 8530.

Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 wytwarza preferencyjnie wyłącznie kwas L-mlekowy i fermentuje glicerol, D-arabinozę, D-rybozę, galaktozę, glukozę, fruktozę, mannozę, ramnozę, dulcytol, inozytol, mannitol, sorbitol, N-acetyloglukozaminę, amigdalinę, arbutynę, eskulinę, salicynę, celobiozę, maltozę, laktozę, sacharozę, trehalozę, melezytozę, amidon (skrobia), gentiobiozę, tagatozę, L-fukozę, L-arabitol i glukonian oraz nie fermentuje sorbozy, metylo-D-glukozydu i turanozy. Nowy szczep zawiera system CRISPR-Cas (ang. Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats-CRISPR-associated proteins), który zabezpiecza komórki bakterii przed inwazją obcego DNA fagowego lub plazmidowego. System ten składa się z czterech genów csn1, cas1, cas2, i cas3 kodujących białka sprzężone ze zgrupowanymi, regularnie przedzielonymi krótkimi palindromowymi powtórzeniami (CRISPR). Powtarzalną sekwencję nukleotydów o długości 36 par zasad w strukturze CRISPR szczepu Lactobacillus rhamnosus BioPL1 przedstawiono na końcu opisu, przy czym pogrubioną i podkreśloną czcionką zaznaczono różnice pomiędzy prostymi powtórzeniami.

Region zgrupowanych regularnie przedzielonych krótkich palindromowych powtórzeń (CRISPR) zawiera 21 prostych powtórzeń o długości 36 nukleotydów i występującej 17 razy sekwencji DNA 5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCAAGAGC-3', a także zawiera 20 unikalnych i charakterystycznych sekwencji łącznikowych (ang. spacers) o kolejności nukleotydów przedstawionej na końcu opisu, przy czym na końcu opisu, dla porównania, przedstawiono także sekwencje palindromowe powtórzeń systemu CRISPR-Cas szczepów Lactobacillus rhamnosus GG i ATCC53103.

Z porównania wynika, iż sekwencje łącznikowe systemu CRISPR-Cas szczepów Lactobacillus rhamnosus GG i ATCC53103 występują w ilości 24 sztuk i różnią się całkowicie od sekwencji łącznikowych szczepu Lactobacillus rhamnosus BioPL1.

Nowy szczep bakterii ma charakterystyczne cechy gatunku Lactobacillus rhamnosus, komórki mają kształt krótkich gramdodatnich pałeczek połączonych w łańcuszki, jest nieruchliwy, nieprzetrwalnikujący, nie wytwarza katalazy oraz oksydazy.

Nowy szczep charakteryzuje się metabolizmem względnie heterofermentatywnym wytwarzając kwas L-mlekowy jako główny produkt fermentacji sacharydów. Spośród 49 substratów wchodzących w skład testu API 50CHL BioMerieux Francja, fermentuje 29 badanych substancji: glicerol, D-arabinozę, D-rybozę, galaktozę, glukozę, fruktozę, mannozę, ramnozę, dulcytol, inozytol, mannitol, sorbitol, N-acetylo-glukozaminę, amigdalinę, arbutynę, eskulinę, salicynę, celobiozę, maltozę, laktozę, sacharozę, trehalozę, melezytozę, amidon (skrobia), gentiobiozę, tagatozę, L-fukozę, L-arabitol, gluko4

PL 226 294 B1 nian. W odróżnieniu od szczepu typowego nie fermentuje sorbozy, metylo-D-glukozydu i turanozy. Fermentacja D-arabinozy, dulcytolu, skrobi (amidonu), L-fukozy L-arabitolu odróżnia ten szczep od typowych przedstawicieli tego gatunku.

Nowy szczep dobrze rośnie w pożywce płynnej wg De Man, Rogosa, Sharpe o nazwie handlowej MRS zawierającej fermentowane monosacharydy jak i disacharydy w ilości 2% wagowych/objętościowych. Na pożywce MRS z dodatkiem 2% wagowych/objętość D-glukozy zestalonej agarem szczep rośnie w postaci średniej wielkości wypukłych błyszczących kolonii o średnicy 2-3 mm i jasno kremowej barwie.

W systemie CRISPR pomiędzy palindromowymi powtórzeniami znajdują się unikalne sekwencje nukleotydów zwane łącznikami o długości 30-31 par zasad odpowiedzialne za odporność komórek bakterii na atak określonego bakteriofaga lub plazmidu. Sekwencje te po transkrypcji na RNA i odpowiedniej obróbce rybonukleazami, wraz z białkami Cas i Csn, rozpoznają obce DNA fagowe lub plazmidowe i hamują jego replikację. System CRISPR-Cas rejestruje historię infekcji fagowych lub plazmidowych danego szczepu i jest jego unikalną cechą genetyczną odróżniającą go od innych szczepów tego samego gatunku. Jest to rodzaj odcisku palca pozwalający na bezbłędną identyfikację szczepu zawierającego system CRISPR-Cas.

Na końcu opisu przedstawiono także unikalną charakterystyczną sekwencję CRISPR w nowym szczepie Lactobacillus rhamnosus BioPL1, o długości 1357 par zasad.

Sposób otrzymywania L-mleczanu wapnia, w drodze hodowli szczepu bakterii mlekowych Lactobacillus rhamnosus, polegający na hodowli inokulum bakterii w wyjałowionej płynnej pożywce inokulacyjnej zawierającej glukozę, Pepton Bacto, ekstrakt drożdżowy, CaCO3 oraz wodę destylowaną, o początkowym pH = 7,2, w temperaturze 37-45°C w czasie 24 godziny, następnie zaszczepieniu otrzymanym inokulum wyjałowionej pożywki produkcyjnej zawierającej ekstrakt drożdżowy, produkt pochodzenia roślinnego i/lub zwierzęcego, sole mineralne, jak K₂HPO₄, NaH₂PO₄, MgSO₄7H₂O, MnSO<H₂O, nadto CaCO3 i wodę destylowaną, o początkowym pH=7,2 i prowadzeniu hodowli produkcyjnej wgłębnej w warunkach beztlenowych, a po jej zakończeniu na dodaniu do bioreaktora zawiesiny Ca(OH)2, inaktywacji bakterii, oddzieleniu biomasy bakterii od brzeczki pofermentacyjnej zawierającej L-mleczan wapnia i krystalizacji L-mleczanu wapnia z brzeczki, według wynalazku charakteryzuje się tym, że stosuje się szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1. Hodowlę inokulum prowadzi się na pożywce zawierającej w 1 l pożywki 50 g glukozy, 5 g Pepton Bacto,10 g ekstraktu drożdżowego, 25 g CaCO3 i wodę destylowaną do 1000 ml. Hodowlę produkcyjną prowadzi się w pożywce zawierającej jako produkt pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego sok gęsty cukrowniczy, enzymatyczny hydrolizat ziarna owsa nagiego Avena nuda, koncentrat permeatu serwatki lub glukozę w ilości 5-15% wagowych, ekstrakt drożdżowy w ilości 1-5 g/l pożywki, K2HPO4 w ilości 0,5-2,5 g/l pożywki, NaH2PO4 w ilości 0,5-2,5 g/l pożywki, MgSO₄7H₂O w ilości 0,02-0,2 g/l pożywki, MnSO<H₂O w ilości 0,05-0,2 g/l pożywki, CaCO3 w ilości 25,0-83,0 g/l pożywki i wodę destylowaną do 1000 ml, zaszczepionej inokulum użytym w ilości 10-50 ml/l, w temperaturze 35-45°C przy pH zmieniającym się samorzutnie od 7,2 do 5,2 w czasie 30-72 godziny. Krystalizację L-mleczanu wapnia z brzeczki pofermentacyjnej prowadzi się w temperaturze 0-5°C, po czym powstający krystaliczny L-mleczan wapnia oddziela się od ługu pokrystalizacyjnego, przemywa wodą lodową i suszy w suszarce próżniowej lub z nawiewem gorącego powietrza.

W wyniku hodowli szczepu Lactobcillus rhamnosus BioPL1 w pożywkach produkcyjnych uzyskuje się L-mleczan wapnia, który może być stosowany jako dodatek do pasz dla bydła, trzody chlewnej i drobiu. L-mleczan wapnia może być również wykorzystywany jako surowiec do otrzymywania czystego kwasu L-mlekowego do zastosowań w przemyśle spożywczym bądź do produkcji biodegradowalnych polimerów - polimleczanu PLA.

Przedmiot wynalazku ilustrują poniższe przykłady.

P r z y k ł a d 1

Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1, przechowywany w formie zamrożonej zawiesiny komórek w pożywce MRS z dodatkiem 15% objętościowo glicerolu, uaktywniono przez jego rozmrożenie i posiew redukcyjny na zestaloną agarem pożywkę MRS, po czym płytki Petriego inkubowano w czasie od 48 do 72 godzin w temperaturze od 37 do 45°C. Po tym czasie na powierzchni pożywki agarowej wyrosły pojedyncze kolonie bakterii o średnicy od 1 do około 2,5 mm. Kolonie bakterii sprawdzono mikroskopowo pod kątem prawidłowej morfologii komórek bakterii i obecności potencjalnych zakażeń innymi bakteriami. Do sporządzenia hodowli inokulacyjnej wybrano dwa razy po trzy sprawdzone największe kolonie i przeniesiono je do 10 ml jałowej płynnej pożywki MRS o następująPL 226 294 B1 cym składzie [g/l]: glukoza 20,0, ekstrakt drożdżowy 4,0, ekstrakt mięsny 8,0, cytrynian di-amonu 2,0, wodorofosforan di-potasu 2,0, octan sodu 5,0, MgSO<7H₂O 0,2, MnSO<4H₂O 0,05, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiono na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH, rozlano po 10 ml do probówek bakteriologicznych i sterylizowano w temperaturze 121°C przez 15 minut. Zaszczepione probówki inkubowano w temperaturze od 37 do 45°C przez 16-24 godziny. Mikroskopowo sprawdzono czy otrzymane hodowle bakterii nie zawierają obcej mikroflory. Zawartość poszczególnych probówek przeniesiono jałowo do dwóch porcji po 250 ml pożywki inokulacyjnej o następującym składzie [g/l]: glukoza 50,0, Pepton Bacto 5,0, ekstrakt drożdżowy 10,0, CaCO3 25,0, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiono na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH, rozlano po 250 ml do butelek o pojemności 500 ml z zakrętką i sterylizowano w temperaturze 121°C przez 15 minut. Zaszczepione butelki inkubowano w temperaturze od 37 do 45°C przez 24 godziny. Po hodowli sprawdzono jakość otrzymanego inokulum metodą mikroskopową i makroskopowo. Całkowite rozpuszczenie się kredy i intensywne gazowanie wskazywało na dobrą jakość otrzymanego inokulum. Do zaszczepienia bioreaktora wybierano inokulum ocenione jako bardziej aktywne. Proces fermentacji mlekowej prowadzono w bioreaktorze o pojemności 7,0 l zawierającym 5 l jałowej pożywki o następującym składzie [g/l]: sok gęsty buraczany 66°Bx 227,3, ekstrakt drożdżowy K2HPO4 0,5, NaH2PO4 0,5, MgSO<7H₂O 0,2, MnSO<H₂O 0,05, CaCO₃ 83,4, odpieniacz „Structol” 0,2, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiono na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH. Pożywkę sterylizowano w bioreaktorze z włączonym mieszadłem (200 obrotów/minutę) w temperaturze 121°C przez 30 minut. Po sterylizacji i ochłodzeniu zawartości bioreaktora do temperatury roboczej uzupełniono jego zawartość do objętości 5 l jałową wodą destylowaną. Bioreaktor zaszczepiono 250 ml wcześniej przygotowanego inokulum. Proces fermentacji mlekowej prowadzono w temperaturze 42°C z mieszaniem (300 obrotów/ minutę) w czasie 45 godzin. Końcowa wartość pH pożywki fermentacyjnej wynosiła 5,2. Po zakończeniu procesu fermentacji do bioreaktora dodano 30% zawiesinę Ca(OH)2 w ilości niezbędnej do zobojętnienia wolnego kwasu mlekowego i alkalizacji środowiska do pH = 10,0. Zawartość bioreaktora ogrzano do temperatury 80°C w celu inaktywacji komórek bakterii i koagulacji białek wytworzonych w procesie fermentacji. Po ochłodzeniu do temperatury 50°C brzeczkę pofermentacyjną w ilości 4900 ml odwirowano w litrowych porcjach (4500 obrotów/min., 40°C, 15 minut). Oddzielono supernatant od skoagulowanej biomasy otrzymując 4800 ml klarownej brzeczki pofermentacyjnej i 193,3 g mokrej masy bakterii i osadów organicznych i nieorganicznych. Zawartość bezwodnego mleczanu wapnia w brzeczce pofermentacyjnej wynosiła 189 g/l, a w przeliczeniu na czysty kwas mlekowy 156,0 g/l, co stanowiło 97% wydajności konwersji cukru do kwasu L-mlekowego. Do oznaczenia zawartości kwasów D- i L-mlekowego wykorzystano testy enzymatyczne o nazwie handlowej „D-Lactic Acid Test” i „L-Lactic Acid Test” firmy Megazyme. Udział procentowy izomeru kwasu L-mlekowego w otrzymanym kwasie mlekowym wynosił 98,1%.

Następnie przeprowadzono krystalizację L-mleczanu wapnia. W tym celu klarowną brzeczkę pofermentacyjną (4800 ml) przeniesiono do krystalizatora i pozostawiono w temperaturze +4°C przez 24 godziny. Zawartość krystalizatora uległa zestaleniu do gęstej pasty. Oddzielono kryształy pięciowodnego L-mleczanu wapnia przez odwirowanie powstałej pasty (4500 obrotów/ minutę, +4°C, 15 minut) otrzymując 2427 g mokrego mleczanu wapnia oraz 2400 ml ługu pokrystalizacyjnego. Mleczan wapnia wysuszono w suszarce z nawiewem powietrza (44°C) otrzymując 890,5 g suchego produktu. Ług pokrystalizacyjny zatężono w wyparce próżniowej (60°C, 120 obrotów/minutę, 9000 Pa) do 1/3 objętości (800 ml) i poddano kolejnej krystalizacji, w wyniku której otrzymano 481,3 g mokrego mleczanu wapnia. Otrzymane kryształy pięciowodnego mleczanu wapnia przemyto wodą lodową o temperaturze 0°C i odwirowano (4500 obrotów/minutę, 4°C, 15 minut). Po płukaniu otrzymano 403,2 g mokrej masy mleczanu wapnia, a po jego wysuszeniu uzyskano 171,4 g suchego mleczanu wapnia. Po krystalizacji pozostało 400 ml ługu i 300 ml popłuczyn. Ogółem z procesu fermentacji otrzymano 1061,9 g suchego L-mleczanu wapnia, co stanowiło 82,6% wydajności w przeliczeniu na wykorzystany cukier. Pozostały w ługu pokrystalizacyjnym i popłuczynach mleczan wapnia wyodrębniono dodatkowo w kolejnym procesie krystalizacji.

P r z y k ł a d 2

Proces fermentacji mlekowej prowadzono w bioreaktorze o pojemności 7,0 l zawierającym 5 l jałowej pożywki o następującym składzie [g/l]: glukoza 150,0, ekstrakt drożdżowy 5,0, K2HPO4 2,6, (NH₄)₂SO₄ 2,5, MgSO<7H₂O 0,2, MnSO<H₂O 0,05, CaCO₃ 83,4, woda wodociągowa do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiano na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH. Pożywkę sterylizowano w bioreaktorze z włączonym mieszadłem (200 obrotów/minutę) w temperaturze 121°C przez 30 minut.

PL 226 294 B1

Po sterylizacji i ochłodzeniu zawartości bioreaktora do temperatury roboczej, uzupełniano jego za wartość do objętości 5 l jałową wodą destylowaną. Bioreaktor zaszczepiano 250 ml inokulum otrzymanego z nowego szczepu bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 i przygotowanego jak w przykładzie 1. Proces fermentacji mlekowej prowadzono w temperaturze 42°C z mieszaniem (300 obrotów/ minutę) w czasie 72 godzin.

Po fermentacji zawartość bezwodnego mleczanu wapnia w brzeczce pofermentacyjnej wynosiła 139 g/l, a w przeliczeniu na czysty kwas 114,8 g/l, co stanowiło 76,5 % wydajności konwersji cukru do kwasu L-mlekowego.

P r z y k ł a d 3

Proces fermentacji mlekowej prowadzono w bioreaktorze o pojemności całkowitej 1000 ml zawierającym 700 ml jałowej pożywki o składzie [g/l]: glukoza 100,0, ekstrakt drożdżowy 5,0, K2HPO4 2,6, (NaH4)2SO4 2,5, CaCO3 55,6, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiano na 7,0 za pomocą 30% roztworu NaOH. Pożywkę sterylizowano w autoklawie w temperaturze 121°C przez 30 minut. Do zaszczepienia hodowli produkcyjnej użyto inokulum otrzymane z nowego szczepu bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 i przygotowane jak w przykładzie 1, w ilości 70 ml. Hodowlę prowadzono w temperaturze 37°C w czasie 53 godziny z mieszaniem (300 obrotów/minutę).

Po procesie fermentacji otrzymano roztwór mleczanu wapnia o stężeniu 105,2 g/l, a w przeliczeniu na czysty kwas 86,9 g/l, co stanowiło 93,2% wydajności konwersji cukru do kwasu L-mlekowego. W pożywce pozostało 6,8 g/l nieprzefermentowanej glukozy.

P r z y k ł a d 4

Pożywka produkcyjna do fermentacji mlekowej zawierała enzymatyczny hydrolizat śruty owsa nagiego o zawartości cukrów redukujących 191,7 g/l. Hydrolizat śruty owsa nagiego przygotowano znaną metodą z 1,5 kg surowca, wykorzystując do procesu handlowe preparaty enzymatyczne - termostabilną α-amylazę „Aquazym ATL”, glukoamylazę „Spritase GA 14400” oraz słód owsiany z owsa nagiego. Proces fermentacji mlekowej prowadzono w kolbach stożkowych z płaskim dnem o pojemności 300 ml zawierających 200 ml jałowej pożywki o następującym składzie [g/l]: hydrolizat śruty owsa nagiego 625 ml (120 g cukrów redukujących), ekstrakt drożdżowy 1,0; K2HPO4 0,5, NaH2PO4 0,5, MgSO<7H₂O 0,2, MnSO<H₂O 0,05, CaCO₃ 67,0, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiano na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH. Pożywkę sterylizowano w autoklawie w temperaturze 121°C przez 30 minut. Do zaszczepienia hodowli produkcyjnej użyto inokulum otrzymane z nowego szczepu bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 i przygotowane jak w przykładzie 1, w ilości 10 ml. Hodowlę prowadzono w temperaturze 42°C przez 48 godzin na wytrząsarce (100 obrotów/minutę).

Po procesie fermentacji otrzymano roztwór mleczanu wapnia o stężeniu 117,7 g/l, a w przeliczeniu na czysty kwas 97,2 g/l, co stanowiło 90,7% wydajności konwersji cukru do kwasu mlekowego. Udział procentowy izomeru kwasu L-mlekowego w otrzymanym kwasie mlekowym wynosił 98,5%.

P r z y k ł a d 5

Proces fermentacji mlekowej prowadzono w kolbach stożkowych z płaskim dnem o pojemności 500 ml zawierających 200 ml jałowej pożywki o następującym składzie [g/l]: koncentrat permeatu serwatki (80% wagowych laktozy) 150,0, ekstrakt drożdżowy 5,0, K₂HPO₄ 2,6, MgSO₄7H₂O 0,2, MnSO<H₂O 0,05, CaCO3 67,0, woda destylowana do 1000 ml. Początkowe pH pożywki nastawiano na 7,2 za pomocą 30% roztworu NaOH. Pożywkę sterylizowano w autoklawie w temperaturze 121°C przez 30 minut. Do zaszczepienia hodowli produkcyjnej użyto inokulum otrzymane z nowego szczepu bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 i przygotowane jak w przykładzie 1, w ilości 10 ml. Hodowlę prowadzono w temperaturze 42°C przez 48 godzin na wytrząsarce (100 obrotów/minutę).

Po procesie fermentacji otrzymano roztwór mleczanu wapnia o stężeniu 125,7 g/l, a w przeliczeniu na czysty kwas 103,8 g/l, co stanowiło 86,5% wydajności konwersji laktozy do kwasu mlekowego.

PL 226 294 B1

Wykaz pełnej sekwencji genu 16S rRNA szczepu Lactobacillns rhamnosus BioPLl

BioPLl (1)

GG (1)

ATCC 53103 (1)

ATCC 8530 [1)

Lc705 [1)

Konsensus [1)

BioPLl (51)

GG (51)

ATCC 53103 (51)

ATCC 8530 (51)

Lc705 (51)

Konsensus (51)

BioPLl (101)

GG (101)

ATCC 53103 (101)

ATCC 8530 (101)

Lc705 (101)

Konsensus (101)

BioPLl (151)

GG (151)

ATCC 53103 (151)

ATCC 8530 (151)

Lc705 (151)

Konsensus (151)

BioPLl (201)

GG (201)

ATCC 53103 (201)

ATCC 8530 (201)

LC705 (201)

Konsensus (201)

BioPLl (251)

GG (251)

50

AGAGTTTGATCCTGGCTCAGGATGAACGCTGGCGGCSTGCCTAATACATG

AGAGTTTGATCCTGGCTCAGGATGAACGCTGGCGGCGTGCCTAATACATG

100

CAAGTCGAACGAGTTCTGATTATTGAAAGGTGCTTGCATCTTGATTTAAT

101 150

TTTGAACGAGTGGCGGACGGGTGAGTAACACGTGGGTAACCTGCCCTTAA

151 200

GTGGGGGATAACATTTGGAAACAGATGCTAATACCGCATAAATCCAAGAA

GTGGGGGATAACATTTGGAAACAGATGCTAATACCGCATAAATCCAAGAA gtgggggataacatttggaaacagatgctaataccgcataaatgcaagaa

GTGGGGGATAACATTTGGAAACAGATGCTAATACCGCATAAATCCAAGAA

201 250 ccgcatggttcttggctgaaagatggcgtSaagctatcgcttttggatgga ccgcatggttcttggctgaaagatggcgiaagctatcgcttttggatgga ccgcatggttcttggctgaaagatggcgiaagctatcgcttttggatgga ccgcatggttcttggctgaaagatggcgtaagctatcgcttttggatgga ccgcatggttcttggctgaaagatggcgcaagctatcgcttttggatgga ccgcatggttcttggctgaaagatggcgtaagctatcgcttttggatgga

251 300 cccgcggcgtattagctagttggtgaggtaacggctcaccaaggcaatga cccgcggcgtattagctagttggtgaggtaacggctcaccaaggcaatga

PL 226 294 B1

ATCC 53103 ATCC 8530 LC705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530

Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 LC705

Konsensus (251) CCCGCGGCGTATTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCACCAAGGCAATGA (251) CCCGCGGCGTATTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCACCAAGGCAATGA (251) CCCGCGGCGTAT TAGCTAGT TGGTGAGGTAACGGCT CACCAAGGCAATGA (251) CCCGCGGCGTATTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCACCAAGGCAATGA

301 350 (301) TACGTAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG (301) TAC3TAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG (301) TACGTAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG (301) TACGTAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG (301) TACGTAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG (301) TACGTAGCCGAACTGAGAGGTTGATCGGCCACATTGGGACTGAGACACGG

351 400 (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA (351) CCCAAACTCCTACGGGAGGCAGCAGTAGGGAATCTTCCACAATGGACGCA

401 450 (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA (401) AGTCTGATGGAGCAACGCCGCGTGAGTGAAGAAGGCTTTCGGGTCGTAAA

451 500 (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA (451) ACTCTGTTGTTGGAGAAGAATGGTCGGCAGAGTAACTGTTGTCGGCGTGA

501 550 (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA (501) CGGTATCCAACCAGAAAGCCACGGCTAACTACGTGCCAGCAGCCGCGGTA

PL 226 294 B1

BioPLl (551) GG (551)

ATCC 53103 (551)

ATCC 8530 (551)

Lc705 (551)

Konsensus (551)

BioPLl (601) GG (601)

ATCC 53103 (601)

ATCC 8530 (601)

Lc705 (601)

Konsensus (601)

BioPLl (651) GG (651)

ATCC 53103 (651)

ATCC 8530 (651)

Lc705 (651)

Konsensus (651)

BioPLl (701) GG (701)

ATCC 53103 (701)

ATCC 8530 (701)

Lc705 (701)

Konsensus (701)

BioPLl (751) GG (751)

ATCC 53103 (751)

ATCC 8530 (751)

Lc705 (751)

Konsensus (751)

BioPLl (801) GG (801)

ATCC 53103 (801)

551 600 atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgC atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgc atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgc atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgc atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgc atacgtaggtggcaagcgttatccggatttattgggcgtaaagcgagcgc

601 650 aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt aggcggttttttaagtctgatgtgaaagccctcggcttaaccgaggaagt

651 700 gcatcggaaactgggaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat gcatcggaaactggaaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat gcatcggaaactggaaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat gcatcggaaactggGaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat gcatcggaaactggGaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat gcatcggaaactgggaaacttgagtgcagaagaggacagtggaactccat

701 750 gtgtagcggtgaaatgcgtagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc gtgtagcggtgaaatgcc-tagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc gtgtagcggtgaaatgcgtagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc gtgtagcggtgaaatgcc-tagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc gtgtagcggtgaaatgcgtagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc gtgtagcggtgaaatgcgtagatatatggaagaacaccagtggcgaaggc

751 800 ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtagcgaa ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtagcgaa ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtagcgaa ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtac-cgaa ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtagcgaa ggctgtctggtctgtaactgacgctgaggctcgaaagcatgggtagcgaa

801 850 caggattagataccctggtagtccatgccgtaaacgatgaatgctaggtg caggattagataccctggtagtccatgccgtaaacgatgaatgctaggtg caggattagataccctggtagtccatgccgtaaacgatgaatgctaggtg

PL 226 294 B1

ATCC 8530 ¢801)

Lc705 (801)

Konsensus (801)

BioPLl (851) GG (851)

ATCC 53103 (851)

ATCC 8530 (851)

Lc705 (851)

Konsensus (851)

BioPLl (901) GG (901)

ATCC 53103 (901)

ATCC 8530 (901)

Lc705 (901)

Konsensus (901)

BioPLl (951) GG (951)

ATCC 53103 (951)

ATCC 8530 (951)

Lc705 (951)

Konsensus (951)

BioPLl (1001) GG (1001)

ATCC 53103 (1001) ATCC 8530 (1001) Lc705 (1001)

Konsensus (1001)

BioPLl (1051) GG_B (1051)

ATCC 53103 (1051)

ATCC 8530 (1051) Lc705 (1051)

Konsensus (1051)

CAGGATTAGATACCCTGGTAGTCCATGCCGTAAACGATGAATGCTAGGTG CAGGATTAGATACCCTGGTAGTCCATGCCGTAAACGATGAATGCTAGGTG CAGGATTAGATACCCTGGTAGTCCATGCCGTAAACGATGAATGCTAGGTG 851 900

TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCG TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCG TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCC TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCG TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCG TTGGAGGGTTTCCGCCCTTCAGTGCCGCAGCTAACGCATTAAGCATTCCG 901 950

CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACTCAAAGGAATTGACGGGGGCC CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACTCAAAGGAATTGACGGGGGCC CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACTCAAAGGAATTGACGGGGGCC CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACTCAAAGGAATTGACGGGGGCC CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACCCAAAGGAATTGACGGGGGCC CCTGGGGAGTACGACCGCAAGGTTGAAACTCAAAGGAATTGACGGGGGCC 951 1000

CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAACCT CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAACCT CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAACCT CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAACCT CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAACCT CGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCGAAGCAACGCGAAGAAC.CT 1001 1050

TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATCAGGTTTCCCCTTC TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATCgGGTTTCCCCTTC TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATC^GGTTTCCCCTTC TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATCAGGTTTCCCCTTC TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATCJtGGTTTCCCCTTC TACCAGGTCTTGACATCTTTTGATCACCTGAGAGATCAGGTTTCCCCTTC 1051 1100

GGGGGCAAAATGACAGGTGGTGCATGGTTGTCGTCAGCTCGTGTCGTGAG GGGGGCAAAATGACAGGTGGTGCATGGTTGTCGTCAGCTCGTGTCGTGAG

GGGGGCAAAATGACAGGTGGTGCATGGTTGTCGTCAGCTCGTGTCGTGAG

PL 226 294 B1

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530

Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc7Q5

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 ATCC 8530 Lc705

Konsensus

BioPLl

GG

ATCC 53103 (110.1) (1101) (1101) (1101) (1101) (1101) (1151) (1151) (1151) (1151) (1151) (1151) (1201) (1201) (1201) (1201) (1201) (1201) (1251) (1251) (1251) (1251) (1251) (1251) (1301) (1301) (1301) (1301) (1301) (1301) (1351) (1351) (1351)

1101 115Ό

ATGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG ATGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG ATGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG ATGTTGGGiTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG ATGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG ATGrTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACCCTTATGACTAGTTGCCAG 1151 1200

CATTTAGTTGGGCACTCTAGTAAGACTGCCGGTGACAAACCGGAGGAAGG CATTTAGTTGGGCACTCTAGTAAGACTGCCGGTGACAAACCGGAGGAAGG CATTTAGTTGGGCACTCTAGTAAGACTGCCGGTGACAAACCGGAGGAAGG catttagtigggcactctAgtaagactgccggtgacaaaccggaggaagg catttagttgggcactctagtaagactgccggtgacaaaccggaggaagg catttagttgggcactctagtaagactgccggtgacaaaccggaggaagg 1201 1250 tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt tggggatgacgtcaaatcatcatgccccttatgacctgggctacacacgt 1251 1300 gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc gctacaatggatggtacaacgagttgcgagaccgcgaggtcaagctaatc 1301 1350 tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga tcttaaagccattctcagttcggactgtaggctgcaactcgcctacacga

1351 1400 agtcggaatcgctagtaatcgcggatcagcacgccgcggtgaatacgttc agtcggaatcgctagtaatcgcggatcagcacgccgcggtgaatacgttc agtcggaatcgctagtaatcgcggatcagcacgccgcggtgaatacgttc

PL 226 294 B1

ATCC 8530	(1351)
LC705	(1351)
Konsensus	(1351)
BioPLl	(1401)
GG	(1401)
ATCC 53103	(1401)
ATCC 8530	(1401)
LC705	(1401)
Konsensus	(1401)
BioPLl	(1451)
GG	(1451)
ATCC 53103	(1451)
ATCC 8530	(1451)
Le705	(1451)
Konsensus	(1451)
BioPLl	(15 01)
GG	(1501)
ATCC 53103	(1501)
ATCC 8530	(1501)
Lc705	(1.50.1)
Konsensus	(1501)
BioPLl.	(1551)
GG	(1.551)
ATCC 53103	(1551)
ATCC 8530	(1551)
L.C7 05	(1551)
Konsensus	(1551)

AGTCGGAATCGCTAGTAATCGCGGATCAGCACGCCGCGGTGAATACGTTC

1401 1450

CCGGGCCTTC-TACACACCGCCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG CCGGGCCTTGTACACACCGCCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG ęCGGGGGTTGTACAGACCGGCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG CCGGGCCTTGTACACACCGCCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG CCGGGCCTTGTACACAĆCGCCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG CCGGGCCTTC-TACACACCGCCCGTCACACCATGAGAGTTTGTAACACCCG 1451 1500

AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGCGAGCCGTGTAAGGTGGGACAA AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGCGAGCCGTCTAAGGTGGGACAA AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGGGAGCCGTCTAAGGTGGGACAA AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGCGAGCCGTCTAAGGTGGGACAA AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGCGAGCCGTCTAAGGTGGGACAA

AAGCCGGTGGCGTAACCCTTTTAGGGAGCGAGCCGTCTAAGGTGGGACAA 15.01 1550

ATGATTAGGGTGAAGTCGTAACAAGGTAGCCGTAGGAGAACCTGCGGCTG

ATGATTAGGGTGAAGTCGTAACAAGGTAGCCGTAGGAGAACĆTGCGGCTG

ATGATTAGGGTGAAGTCGTAACAAGGTAGCCGTAGGAGAACCTGCGGCTG

155.1

GATCACCT

Wykaz sekwencji łącznikowych regionu palindromowych powtórzeń (CRISPR) nowego szczepu a . 5' -GCGTTTAGAATGATGCCACTTGAATGCTGT- 3' b. 5' -AGTGTGATCCTCATCACCTCTTTGCCACTA-3'

C. 5' -GATCGAATGCCTCATGAAATCGTATGTGCG- 3'

PL 226 294 B1

d.5'-TTTAGCAACAACCTACACGGTTATTTGTGG-3'

d. 5' -TTGGATTTCTTTGGAACAGTGACCGGCAGAA-3'

e. 5'-CTTAAAAGAGGTAATTAAAAATGGAAAATT-3'

f. . 5' -ATTTTGATACTGAAATTGGTGAAAGTAAAG-3' g . 5'-CGCAGCAGGTTAGTCAAGTGGCTAGTAGTC-3' h . 5' -AATAGGAAACGTGAGTGTGTCTAAGCCCGT-3' i . 5'-TTCTGCATCAACTGCCAAATATTTTTTGCT-3' j , 5'-CACAAGCAGACGCGAATACCTATCAGTCTT-3'

k. 5'-TTGGGATTGGTAAGCTGCGACATGAATTTA-3'

l. 5' - GGATCAAGGC GT T CGCGGACAAGCAAGACA-3'

m. 5'-TCCCATGATGTTCTTGGGGCTTATCAGCGT-3'

n. 5'-GTGATCATTGGTCACTGCTTAGGCCACAGC-3'

o. 5'-AAGTGTCATGGAAGCAATATCACTCTTCTT-3'

p. 5'-ACGTTTAGAATGATACCACTTGGATGTTGT-3'

q. 5'-AGCCCTGAAAGAAATTGATTACGGTGTATT-3'

r. 5' -AGGCGAAGAACTGGCGCTGACAGTCGGTGA-3'’

s. 5 ’-ACTCGGGTATTGACAAAGATCGACGCGGCA-3¹

Sekwencje palindromowych powtórzeń systemu CRISPR - Cas szczepu Lactobacillus rhamnosus BioPLl

Sekwencja prostego palindromowego powtórzenia systemu Liczba powtórzeń 5 ’ -GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCAAGAGC-3 ’ 17 ’ -GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCĄAGAftC-3 ¹ 3 ’ -GTCTCAGGTAGATGTCAGATCPAAĄACCTTCAGTGA-3 ' 1

Pogrubioną i podkreśloną czcionką zaznaczono różnice pomiędzy prostymi powtórzeniami

Sekwencje palindromowych powtórzeń systemu CRISPR-Cas szczepów Lactobacillus rhamnosus GG i ATCC53103

L.p. Sekwencja prostego palindromowego powtórzenia Liczba powtórzeń 1 5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCAAGAGC-3' 21

PL 226 294 B1

5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATTAATCAGTTCAAGAGC-3' 1

5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCAAGAGG-3' 1

5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAATCAGTTCAAGAAT-3' 1

5'-GTCTCAGGTAGATGTCAGATCAAAAAAACTTCAGTG-3¹ 1

Charakterystyczna sekwencja CRISPR w nowym szczepie Lactobacillus rhamnosus

BioPLl, o długości 1357 par zasad.

>BioPll-CRISPR gtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcgcgtttagaatgatgccacttgaatgctgtgtct caggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcagtgtgatcctcatcacctctttgccactagtctcagg tagatgtcagatcaatcagttcaagagcgatcgaatgcctcatgaaatcgtatgtgcggtctcaggtaga tgtcagatcaatcagttcaagagctttagcaacaacctacacggttatttgtgggtctcaggtagatgtc agatcaatcagttcaagagcttggatttctttggaacagtgaccggcagaagtctcaggtagatgtcaga tcaatcagttcaagagccttaaaagaggtaattaaaaatggaaaattgtctcaggtagatgtcagatcaa tcagttcaagagcattttgatactgaaattggtgaaagtaaaggtctcaggtagatgtcagatcaatcag ttcaagagccgcagcaggttagtcaagtggctagtagtcgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttca agagcaataggaaacgtgagtgtgtctaagcccgtgtctcaggtagatgtcagatcaatcagtteaagag cttctgcatcaactgccaaatattttttgctgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagccac aagcagacgcgaatacctatcagtcttgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcttgggat tggtaagetgcgacatgaatttagtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcggatcaaggcg ttcgcggacaagcaagacagtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagctcccatgatgttctt ggggcttatcagcgtgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcgtgatcattggtcactgct taggccacagcgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcaagtgtcatggaagcaatatcac tcttcttgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagagcacgtttagaatgataccacttggatgt tgtgtctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagaacagccctgaaagaaattgattacggtgtattg tctcaggtagatgtcagatcaatcagttcaagaacaggcgaagaactggcgctgacagtcggtgagtctc aggtagatgtcagatcaatcagttcaagaacactcgggtattgacaaagatcgacgcggcagtctcaggt agatgtcagatcaaaaaccttcagtga

Claims

1. Szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1 zdeponowany w Polskiej Kolekcji Mikroorganizmów PCM w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk im. Ludwika Hirszfelda we Wrocławiu, pod numerem B/00049.

2. Sposób otrzymywania L-mleczanu wapnia, w drodze hodowli szczepu bakterii mlekowych Lactobacillus rhamnosus, polegający na hodowli inokulum bakterii w wyjałowionej płynnej pożywce inokulacyjnej zawierającej glukozę, Pepton Bacto, ekstrakt drożdżowy, CaCO3 oraz wodę destylowaną, o początkowym pH=7,2, w temperaturze 37-45°C w czasie 24 godziny, następnie zaszczepieniu otrzymanym inokulum wyjałowionej pożywki produkcyjnej zawierającej ekstrakt drożdżowy, produkt pochodzenia roślinnego i/lub zwierzęcego, sole mineralne, jak K₂HPO₄, NaH₂PO₄, MgSO₄7H₂O, MnSO<H₂O, nadto CaCO₃ i wodę destylowaną, o początkowym pH=7,2 i prowadzeniu hodowli produkcyjnej wgłębnej w warunkach beztlenowych, a po jej zakończeniu na dodaniu do bioreaktora zawiesiny Ca(OH)2, inaktywacji bakterii, oddzieleniu biomasy bakterii od brzeczki pofermentacyjnej zawierającej L-mleczan wapnia i krystalizacji L-mleczanu wapnia z brzeczki, znamienny tym, że stosuje się szczep bakterii Lactobacillus rhamnosus BioPL1, przy czym hodowlę inokulum prowadzi się na pożywce zawierającej w 1 l: 50 g glukozy, 5 g Pepton Bacto,10 g ekstraktu drożdżowego, 25 g CaCO3 i wodę destylowaną do 1000 ml, hodowlę produkcyjną prowadzi się w pożywce zawierającej: jako produkt pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego sok gęsty cukrowniczy, enzymatyczny hydrolizat ziarna owsa nagiego Avena nuda, koncentrat permeatu serwatki lub glukozę w ilości 5-15% wagowych, ekstrakt drożdżowy w ilości 1-5 g/l pożywki, K₂HPO₄ w ilości 0,5-2,5 g/l pożywki, NaH₂PO₄ w ilości 0,5-2,5 g/l pożywki, MgSO<7H₂O w ilości 0,02-0,2 g/l pożywki, MnSO<H₂O w ilości 0,05-0,2 g/l pożywki, CaCO₃ w ilości 25,0-87,0 g/l pożywki i wodę destylowaną do 1000 ml, zaszczepionej inokulum użytym w ilości 10-50 ml/l, w temperaturze 35-45°C przy pH zmieniającym się samorzutnie od 7,2 do 5,2 w czasie 30-72 godziny, zaś krystalizację L-mleczanu wapnia z brzeczki pofermentacyjnej prowadzi się w temperaturze 0-5°C, po czym powstający krystaliczny L-mleczan wapnia oddziela się od ługu pokrystalizacyjnego, przemywa wodą lodową i suszy w suszarce próżniowej lub z nawiewem gorącego powietrza.