PL226785B1 - Kształtka budowlana doszalunku traconego iszalunek tracony zkształtek budowlanych - Google Patents

Abstract

Kształtka budowlana do szalunku traconego, mająca ścianki boczne (10, 30, 40) przystosowane do styku ze ściankami bocznymi innych kształtek tego typu ułożonych w szalunku, ściankę wewnętrzną (50) i ściankę zewnętrzną (60). Ścianki boczne (10, 30) mają w przekroju kształt złożony z wycinka okręgu (11, 21, 31, 41) o promieniu (R) większym od grubości (g) kształtki, którego jeden koniec styka się ze ścianką wewnętrzną (50) kształtki, a drugi koniec styka się z pierwszym końcem odcinka (22, 32, 42), którego drugi koniec styka się ze ścianką zewnętrzną (60) kształtki. Przedmiotem zgłoszenia jest również szalunek tracony.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest kształtka budowlana do szalunku traconego i szalunek tracony wykonany z takich kształtek budowlanych.

Znane są szalunki tracone do wznoszenia ścian budynków, wykonywane z kształtek z tworzywa sztucznego, w szczególności ze spienionego polistyrenu (styropianu). Z kształtek układa się warstwę zewnętrzną i wewnętrzną ściany, łącząc je łącznikami, po czym przestrzeń pomiędzy tymi warstwami wypełnia się betonem lub pianką. W przestrzeni pomiędzy warstwami można ponadto umieścić pręty zbrojeniowe. Kształtki tworzące warstwę zewnętrzną i wewnętrzną ściany stanowią więc jednocześnie wygodną formę do kształtowania ściany, a po jej ukształtowaniu - skuteczną izolację termiczną.

Znane są następujące kształtki budowlane z tworzyw sztucznych do szalunku traconego.

Przykładowo, z polskiego opisu wzoru użytkowego 59937 znany jest pustak styropianowy prostopadłościenny o konstrukcji modułowej. Na górnych i dolnych powierzchniach ścianek bocznych utworzone są odpowiadające sobie wpusty i wypusty, które tworzą z pustakami przylegającymi zamek typu wpust-pióro. Wysokość i szerokość pustaka jest równa pięciu poziomym modułom, długość pustaka wynosi od 20 do 40 modułów. Wewnętrzne pionowe powierzchnie boczne pustaka zaopatrzone są w pionowe teowe występy, których osie leżą w odległości jednego poziomego modułu. Pustak posiada ponadto styropianowe poprzeczne przewiązki, których osie symetrii oddalone są od siebie o pięć poziomych modułów.

Większość znanych kształtek budowlanych do szalunku traconego przeznaczona jest do wznoszenia ścian płaskich.

Od pewnego czasu popularność zyskują budynki w kształcie igloo. Kształt takich budynków jest nie tylko ciekawy wizualnie, lecz ma szereg zalet technicznych, przykładowo dużą odporność na silne wiatry, którym stawia mały opór aerodynamiczny.

Przykładową technologią wznoszenia budynków tego typu jest technologia opisana w amerykańskim opisie patentowym US4442059. Polega ona na tym, że wznosi się konstrukcję kratownicową, którą napręża się za pomocą nadmuchiwanego balonu, po czym na tak wykonaną konstrukcję nanosi się warstwę betonu. Wymaga to specjalistycznego sprzętu i dużych nakładów roboczych.

Znane są kształtki do wykonywania ścian łukowych w technologii szalunku traconego. Przykładowo, z opisu polskiego zgłoszenia patentowego P.333993 znany jest sposób wykonywania z elementów budowlanych o stałym module konstrukcji, zwłaszcza o profilu łukowym, który polega na tym, że element podstawowy przecina się poprzecznie tworząc jednakowe elementy korytkowe, których boczne ścianki czołowe podcina się dwustronnie zmniejszając podstawę elementu o wielkość a po obydwu jego stronach, a następnie układa się stycznie tworząc konstrukcję łukową, co stanowi szalunek tracony np. nadproża. Element tego typu nie nadaje się jednak wprost do wykonania ściany stanowiącej wycinek kuli.

Celowym byłoby opracowanie uniwersalnej kształtki budowlanej do szalunku traconego, z tworzywa sztucznego, która umożliwiłaby budowanie ścian w kształcie wycinka kuli.

Przedmiotem wynalazku jest kształtka budowlana do szalunku traconego, mająca ścianki boczne przystosowane do styku ze ściankami bocznymi innych kształtek tego typu ułożonych w szalunku, ściankę wewnętrzną i ściankę zewnętrzną, charakteryzująca się tym, że ścianki boczne mają w przekroju kształt złożony z wycinka okręgu o promieniu (R) większym od grubości (g) kształtki, którego jeden koniec styka się ze ścianką wewnętrzną kształtki, a drugi koniec styka się z pierwszym końcem odcinka, którego drugi koniec styka się ze ścianką zewnętrzną kształtki.

Korzystnie, kształtka w widoku z boku ma obrys w kształcie prostokąta z przyległym do jego pierwszej krótszej krawędzi wypustem i przyległym do drugiej krótszej krawędzi wybraniem w kształcie wypustu, przy czym wybranie i wypust mają kształt trójkątów prostokątnych przyległych jedną przyprostokątną do tej samej pierwszej dłuższej krawędzi bocznej prostokąta, a drugą przyprostokątną do odpowiednio pierwszej i drugiej krótszej krawędzi prostokąta, przy czym druga przyprostokątną jest krótsza od krótszych krawędzi prostokąta, a przeciwprostokątna ma kształt odcinka okręgu o promieniu (R) większym od długości krótszej krawędzi prostokąta.

Korzystnie, kształtka w ściance wewnętrznej ma otwory do mocowania łączników.

Korzystnie, otwory do mocowania łączników przebiegają od górnej do dolnej ścianki kształtki, a w przekroju poziomym mają kształt rozszerzający się w kierunku ścianki zewnętrznej.

Korzystnie, kształtka jest wykonana ze spienionego polistyrenu.

PL 226 785 B1

Przedmiotem wynalazku jest ponadto szalunek tracony zawierający ścianę zewnętrzną i wewnętrzną, znamienny tym, że ściany wykonane są z kształtek budowlanych według wynalazku.

Korzystnie, szalunek ma ściany proste w kierunku poziomym i łukowate w kierunku pionowym. Korzystnie, szalunek ma ściany proste w kierunku pionowym i łukowate w kierunku poziomym. Korzystnie, szalunek ma ściany w kształcie wycinka kuli.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym:

Fig. 1 przedstawia kształtkę według wynalazku w rzucie prostopadłym,

Fig. 2 przedstawia kształtkę według wynalazku w widokach izometrycznych,

Fig. 3 przedstawia alternatywny widok zarysu kształtki z boku;

Fig. 4 przedstawia w przekroju fragment szalunku;

Fig. 5 przedstawia w przekroju pionowym ścianę budowli w kształcie kopuły wykonaną z kształtek według wynalazku,

Fig. 6 przedstawia w przekroju poziomym ścianę budowli w kształcie kopuły wykonaną z kształtek według wynalazku.

Fig. 1 i 2 przedstawia kształtkę według wynalazku. Kształtka ma ścianki boczne 10, 20, 30, 40 przeznaczone do styku ze ściankami bocznymi innych kształtek tego typu ułożonych w szalunku. Ścianka wewnętrzna 50 jest przeznaczona do kontaktu z wypełnieniem szalunku, a ścianka zewnętrzna 60 jest skierowana na zewnątrz szalunku. Ścianki boczne 10, 20, 30, 40 mają w przekroju kształt złożony, z wycinka okręgu 11, 21, 31, 41 o promieniu R większym od grubości g kształtki. Jeden koniec tego wycinka okręgu 11, 21, 31, 41 styka się ze ścianką wewnętrzną 50 kształtki. Drugi koniec wycinka okręgu styka się z pierwszym końcem odcinka 12, 22, 32, 42, którego drugi koniec styka się ze ścianką zewnętrzną 60 kształtki. Odcinki 12, 32 w ściankach 10, 30 tworzą ograniczniki, które uniemożliwiają nadmierne obrócenie kształtek względem siebie w szalunku. W szczególności, odcinek 12 tworzy ogranicznik w ściance górnej, na którym może oprzeć się dolna krawędź kształtki ustawionej w wyższej warstwie kształtek w szalunku.

Wycinki okręgu 11, 21, 31, 41 mogą mieć gładką powierzchnię, jak przedstawiono na rysunku. Alternatywnie, mogą mieć powierzchnię karbowaną, przykładowo ząbkowaną, tak aby utrudnić swobodny obrót kształtek względem siebie. Dzięki temu, przy odpowiednim rozstawieniu ząbków można uzyskać powierzchnię ułatwiającą nastawienie obrotu kształtek względem siebie o określony kąt.

Fig. 3 przedstawia alternatywny widok zarysu kształtki w widoku z boku. Można powiedzieć, że w widoku z boku (dla każdej ścianki bocznej 10, 20, 30, 40) kształtka ma obrys w kształcie prostokąta 70 z przyległym do jego pierwszej krótszej krawędzi 73 wypustem 71 i przyległym do drugiej krótszej krawędzi 74 wybraniem 72 w kształcie wypustu 71. Wybranie 72 i wypust 71 mają kształt trójkątów prostokątnych o dwóch ramionach prostoliniowych i jednym ramieniu krzywoliniowym. Trójkąty te są przyległe jedną przyprostokątną do tej samej pierwszej dłuższej krawędzi bocznej 75 prostokąta, a drugą przyprostokątną do odpowiednio pierwszej 73 i drugiej 74 krótszej krawędzi prostokąta 70. Druga przyprostokątna jest krótsza od krótszych krawędzi 73, 74 prostokąta. Przeciwprostokątna 75 tych trójkątów ma kształt odcinka okręgu o promieniu R większym od długości krótszej krawędzi 73, 74 prostokąta 70.

W ściance wewnętrznej 50 mogą być wykonane otwory 51 do mocowania łączników. Otwory te mogą przebiegać od ścianki górnej 10 do ścianki dolnej 20 i mogą rozszerzać się w kierunku ścianki zewnętrznej 60. Łączniki mogą mieć postać prętów o zakończeniach pasujących do kształtu otworów 51, tak aby po umieszczeniu łącznika w parze kształtek stanowiących ścianę zewnętrzną i wewnętrzną szalunku ustalić trwale odległość pomiędzy kształtkami. Kształtki można ze sobą łączyć również łącznikami nie wymagającymi uprzednio wykonanych otworów 51, przykładowo łącznikami mającymi ostro zakończone końce z zadziorami, przeznaczonymi do wbijania w kształtkę.

Korzystnie, kształtka wykonana jest z tworzywa sztucznego, a najkorzystniej ze spienionego polistyrenu (styropianu).

Kształtka budowlana służy do wznoszenia szalunków traconych, takich jak przedstawione na

Fig. 4-6. Fig. 4 przedstawia widok z boku w przekroju na fragment szalunku zawierającego ścianę zewnętrzną 91 i wewnętrzną 92 zbudowane z kształtek przedstawionych na Fig. 1. Szalunek wznosi się w ten sposób, że rozpoczyna się korzystnie od ustawienia zbrojenia prętowego w kształcie kopuły. Następnie, od strony wewnętrznej kopuły ustawia się z kształtek ścianę wewnętrzną 92, a od strony zewnętrznej kopuły ustawia się z kształtek ścianę zewnętrzną 91. Alternatywnie, w przypadku lekkich lub niewielkich konstrukcji, początkowy krok ustawienia zbrojenia można pominąć i/lub zbrojenie można umieszczać pomiędzy ściankami w trakcie ich ustawiania. Ścianki układa się warstwowo. Począt4

PL 226 785 B1 kowo układa się pierwszą warstwę ścian 91, 92 ustawiając kształtki po obwodzie okręgu, jak przedstawiono na Fig. 6. Następnie na tak ustawione kształtki nakłada się kolejną warstwę kształtek, obracając kształtki nieco w kierunku środka kopuły, zgodnie z założonym promieniem „RK” kopuły. Kształtki ustawia się najlepiej parami (kształtka ściany zewnętrznej + kształtka ściany wewnętrznej), przy czym kształtki w parze połączone są łącznikami o długości dobranej tak, aby odległość „d” pomiędzy kształtkami była równa była pożądanej grubości warstwy wewnętrznej ściany. Łączniki zapewniają więc równomierność grubości warstwy wewnętrznej oraz utrzymują parę kształtek w miejscu. Ze względu na malejący promień w poziomie kolejnych warstw ścian, ilość kształtek potrzebna na wykonanie kolejnych warstw będzie się zmniejszać. W przypadku, gdy ilość kształtek potrzebna na wykonanie kolejnej warstwy jest liczbą niecałkowitą, jedną z kształtek do ułożenia jako ostatnia można dociąć ręcznie lub za pomocą dedykowanego przyrządu do pożądanego wymiaru. Aby możliwe było obrócenie kolejnych warstw ściany w kierunku do wewnątrz kopuły, krawędzie boczne 20, 40 kształtek ściany wewnętrznej 92 powinny być nieco skrócone, przykładowo do linii przerywanych 23, 43 przedstawionych na Fig. 1. Zakres skrócenia wynika z promienia krzywizny kopuły. Kształtki mogą być skrócone do poziomu linii 23, 43 na etapie produkcji lub też etap ten można pozostawić do wykonania ręcznie przez użytkownika w trakcie ustawiania szalunku. Korzystnym jest, gdy po ustawieniu szalunku pomiędzy poszczególnymi kształtkami pozostają szczeliny 93, 94, gdyż szczeliny te ułatwiają osadzenie pokrycia zewnętrznego szalunku, przykładowo warstwy tynku. Po ułożeniu jednej lub kilku warstw szalunku, przestrzeń pomiędzy ścianą zewnętrzną 91 a wewnętrzną 92 można wypełnić, przykładowo betonem (zwłaszcza dla ścian nośnych) lub pianką (zwłaszcza dla ścian działowych lub ścian ostatnich kondygnacji).

Kształtki mogą być wykonywane w typoszeregach o wymiarach dostosowanych do wymiarów szalunku do ułożenia, w szczególności grubości warstwy wewnętrznej ściany (od której zależy promień R kształtki) i promienia kopuły RK (od którego zależy podcięcie kształtek wzdłuż linii 23, 43).

Grubość kształtki jest zależna od pożądanego współczynnika przenikania ciepła dla ściany, korzystnie wynosi od 10 do 20 cm. Wysokość h ścianki zewnętrznej 60 wynosi korzystnie od 20 do 50 cm. Szerokość s ścianki zewnętrznej 60 wynosi korzystnie od 20 do 50 cm. Szerokość s może być równa wysokości h.

Z kształtek według wynalazku można również wznosić ściany proste w poziomie i łukowate w pionie (przykładowo, w celu utworzenia budowli lub jej fragmentu w kształcie wzdłużnego poziomego półcylindra) - w takim przypadku należy obracać względem siebie pary kształtek jedynie w płaszczyźnie pionowej. W takim przypadku do konstrukcji szalunku mogą być wykonane kształtki, których szerokość ścianki bocznej 60 s jest większa (nawet kilkakrotnie) od wysokości h kształtki, co przyspiesza konstruowanie szalunku.

Z kształtek według wynalazku można również wznosić ściany proste w pionie i łukowate w poziomie (przykładowo, w celu utworzenia budowli lub jej fragmentu w kształcie pionowej okrągłej wieży) - w takim przypadku należy obracać względem siebie pary kształtek jedynie w płaszczyźnie pionowej. W takim przypadku do konstrukcji szalunku mogą być wykonane kształtki, których wysokość ścianki bocznej 60 h jest większa (nawet kilkakrotnie) od szerokości s kształtki, co przyspiesza konstruowanie szalunku.

Z kształtek według wynalazku można również wznosić ściany proste zarówno w poziomie i w pionie - w takim przypadku należy nie obracać względem siebie par kształtek.

Claims (9)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Kształtka budowlana do szalunku traconego, mająca ścianki boczne przystosowane do styku ze ściankami bocznymi innych kształtek tego typu ułożonych w szalunku, ściankę wewnętrzną i ściankę zewnętrzną, znamienna tym, że ścianki boczne (10, 20, 30, 40) mają w przekroju kształt złożony z wycinka okręgu (11, 21, 31, 41) o promieniu (R) większym od grubości (g) kształtki, którego jeden koniec styka się ze ścianką wewnętrzną (50) kształtki, a drugi koniec styka się z pierwszym końcem odcinka (12, 22, 32, 42), którego drugi koniec styka się ze ścianką zewnętrzną (60) kształtki.
2. 2. Kształtka według zastrz. 1, znamienna tym, że w widoku z boku ma obrys w kształcie prostokąta (70) z przyległym do jego pierwszej krótszej krawędzi (73) wypustem (71) i przyległym do drugiej krótszej krawędzi (74) wybraniem (72) w kształcie wypustu (71), przy czym

   PL 226 785 B1 wybranie (72) i wypust (71) mają kształt trójkątów prostokątnych przyległych jedną przyprostokątną do tej samej pierwszej dłuższej krawędzi bocznej (75) prostokąta, a drugą przyprostokątną do odpowiednio pierwszej (73) i drugiej (74) krótszej krawędzi prostokąta (70), przy czym druga przyprostokątna jest krótsza od krótszych krawędzi (73, 74) prostokąta, a przeciwprostokątna (75) ma kształt odcinka okręgu o promieniu (R) większym od długości krótszej krawędzi (73, 74) prostokąta (70).
3. 3. Kształtka budowlana według zastrz. 1, znamienna tym, że w ściance wewnętrznej (50) ma otwory (51) do mocowania łączników.
4. 4. Kształtka budowlana według zastrz. 3, znamienna tym, że otwory (51) do mocowania łączników przebiegają od górnej (10) do dolnej (20) ścianki kształtki, a w przekroju poziomym mają kształt rozszerzający się w kierunku ścianki zewnętrznej (60).
5. 5. Kształtka budowlana według zastrz. 1, znamienna tym, że jest wykonana ze spienionego polistyrenu.
6. 6. Szalunek tracony zawierający ścianę zewnętrzną (91) i wewnętrzną (92), znamienny tym, że ściany (91, 92) wykonane są z kształtek budowlanych według dowolnego z zastrz. od 1 do 5.
7. 7. Szalunek według zastrz. 6, znamienny tym, że ma ściany (91, 92) proste w kierunku poziomym i łukowate w kierunku pionowym.
8. 8. Szalunek według zastrz. 6, znamienny tym, że ma ściany (91, 92) proste w kierunku pionowym i łukowate w kierunku poziomym.
9. 9. Szalunek według zastrz. 6, znamienny tym, że ma ściany (91, 92) w kształcie wycinka kuli.