PL227171B1 - Koło slimakowe przekładni bezluzowej - Google Patents

Abstract

Koło ślimakowe składa się z dwóch części (3, 4) dzielących wieniec (1) ślimacznicy na pół w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu. Obie części koła ślimakowego mają piasty (7, 8) osadzone współosiowo jedna na drugiej i są oddzielone od siebie przekładką dystansową (11) o małym współczynniku tarcia, a ponadto są złączone i unieruchomione kątowo. Obie części (3, 4) koła ślimakowego, w części pomiędzy piastą a wieńcem, mają co najmniej po jednym cienkościennym falistym wygięciu (12 i 13), współśrodkowym z otworem ślimacznicy. Po obu stronach koła ślimakowego osadzone są tarczowe elementy dociskowe (5, 6), wkręcone na gwintowane powierzchnie piast (7, 8). Elementy dociskowe (5, 6) mają powierzchnie stożkowe, o kącie rozwarcia mniejszym od 20°, stykające się z odpowiadającymi im bocznymi stożkowymi powierzchniami podzielonego wieńca (1).

Description

Przedmiotem wynalazku jest koło ślimakowe przekładni bezluzowej, przeznaczonej do zastosowania w mechanizmach precyzyjnych, a zwłaszcza do zastosowania w układach do bezluzowego przemieszczania przestawialnych zespołów urządzeń technologicznych, przyrządów pomiarowych lub obróbkowych. Przekładnia taka wykonana może być zarówno z metali, jak i tworzyw sztucznych o specjalnych właściwościach wytrzymałościowych.

Z polskiego zgłoszenia patentowego nr P.408392 znane jest koło ślimakowe składające się z dwóch połówek, symetrycznych względem płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. Obie połówki ślimacznicy osadzone są na wspólnej piaście i mają możliwość niewielkiego kątowego przestawienia względem siebie oraz mają elementy łączące w postaci śrub umożliwiających unieruchomienie połówek ślimacznicy w ustalonym względem siebie położeniu kątowym, eliminującym luz międzyzębny przekładni.

Znana jest przekładnia ślimakowa z opisu patentowego PL 169 114. Wieniec koła ślimakowego tej przekładni rozdzielony jest obwodową szczeliną, która ma głębokość odpowiadającą średnicy obwodowego przewężenia poprzecznego przekroju koła ślimakowego, przy czym to przewężenie utworzone jest przez współśrodkowe z otworem ślimacznicy wgłębienie na bocznej powierzchni tego koła, najlepiej z obu jego stron. Powierzchnia tego wgłębienia jest stożkowa i styka się z odpowiadającą jej powierzchnią elementu dociskowego, korzystnie mającego kształt pierścienia. Wgłębienia te łącznie ze szczeliną obwodową poprzez uzwojenie ślimacznicy tworzą dwa przewężenia w przekroju osiowym ślimacznicy, w których połówki wieńca łączą się z piastą, umożliwiając jednocześnie przemieszczanie każdej połowy wieńca ślimacznicy przez wywołanie odkształcenia w miejscu przewężenia przekroju przy pomocy elementów dociskających, wywołujących nacisk na boczną, najlepiej stożkową powierzchnię wieńca.

Koło ślimakowe według wynalazku składa się z dwóch części dzielących wieniec ślimacznicy na pół w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu przy czym te dwie części koła ślimakowego mają piasty osadzone współosiowo jedna na drugiej i są oddzielone od siebie szczeliną, a ponadto są złączone i unieruchomione kątowo.

Istota wynalazku polega na tym, że obie części koła ślimakowego, w części pomiędzy piastą a wieńcem, mają co najmniej po jednym cienkościennym falistym wygięciu, współśrodkowym z otworem ślimacznicy. Ponadto po obu stronach koła ślimakowego osadzone są tarczowe elementy dociskowe, wkręcone na gwintowane powierzchnie piast. Te elementy dociskowe mają powierzchnie stożkowe, stykające się z odpowiadającymi im bocznymi stożkowymi powierzchniami podzielonego wieńca.

W korzystnym rozwiązaniu powierzchnie stożkowe elementów dociskowych mają mały kąt rozwarcia, mniejszy od 20°. W innym rozwiązaniu pomiędzy połówkami ślimacznicy znajduje się okrągła i płaska przekładka dystansowa, o małym współczynniku tarcia, która ułatwia promieniowe odkształcanie obydwu części koła ślimakowego w miejscu falistego wygięcia.

W wyniku tego odkształcania następuje stopniowe zbliżenie zębów ślimacznicy do osi ślimaka, co wiąże się z równoczesnym zmniejszeniem luzów obwodowych zębów, aż do oparcia się powierzchni zębów ślimacznicy na zębach ślimaka. Dalsze zbliżanie się ślimacznicy w kierunku ślimaka, po zetknięciu się zębów ślimaka i ślimacznicy, powoduje sprężyste odkształcenie się korpusu i wieńca ślimacznicy.

Wynalazek przeznaczony jest do stosowania w precyzyjnych przekładniach pracujących w warunkach zmiennych obciążeń, co do wartości i kierunku. Wynalazek rozwiązuje problem regulacji luzu w strefie zazębienia przekładni, w kierunku promieniowym względem osi ślimacznicy.

Przedmiot wynalazku pokazano w przykładzie wykonania na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia półwidok i półprzekrój, a fig. 2 - widok izometryczny koła ślimakowego.

Wieniec 1 rozdzielony jest na dwie części koła ślimakowego 3, 4, które unieruchomione są obrotowo względem siebie za pomocą wpustu 9 i pierścieniowej nakrętki 10. Pomiędzy częściami koła ślimakowego 3, 4 istnieje szczelina 2, w której znajduje się przekładka dystansowa 11. Obie te części koła ślimakowego 3, 4 mają faliste wygięcia 12, 13, współśrodkowe z otworem ślimacznicy, które, razem z przekładką dystansową 11 o małym współczynniku tarcia, powodują promieniową podatność.

Na wewnętrzne powierzchnie stożkowe wieńca 1 ślimacznicy wywierany jest równomierny nacisk powierzchniowy przez elementy dociskowe 5 i 6 z obwodowymi powierzchniami stożkowymi 14. Elementy dociskowe 5 i 6, mają postać tarczy wkręconej na gwintowane powierzchnie piasty 7 i 8.

PL 227 171 B1

Obwodowe powierzchnie stożkowe 14 stykają się z odpowiadającymi im stożkowymi powierzchniami bocznymi obu części koła ślimakowego 3, 4 i wywołują ich odkształcenia.

Elementy dociskowe 5 i 6 mają obwodowe wgłębienia 15, powodujące zwiększenie podatności zewnętrznej krawędzi, poprzez którą dociska się odkształcalną stronę zazębienia. Takie zwiększenie podatności elementów dociskowych 5 i 6 powoduje kompensację luzu bocznego ślimacznicy.

Claims (3)

1. Koło ślimakowe przekładni bezluzowej, składające się z dwóch części dzielących wieniec ślimacznicy na pół w płaszczyźnie prostopadłej do osi obrotu przy czym te dwie części koła ślimakowego mają piasty osadzone współosiowo jedna na drugiej i są oddzielone od siebie szczeliną, a ponadto są złączone i unieruchomione kątowo, znamienne tym, że obie części koła ślimakowego (3, 4), w części pomiędzy piastą a wieńcem, mają co najmniej po jednym cienkościennym falistym wygięciu (12 i 13), współśrodkowym z otworem ślimacznicy, a po obu stronach koła ślimakowego osadzone są tarczowe elementy dociskowe (5, 6), wkręcone na gwintowane powierzchnie piast (7, 8), przy czym elementy dociskowe (5, 6) mają powierzchnie stożkowe, stykające się z odpowiadającymi im bocznymi stożkowymi powierzc hniami podzielonego wieńca (1).

2. Koło ślimakowe, według zastrzeżenia 1, znamienne tym, że powierzchnie stożkowe elementów dociskowych mają mały kąt rozwarcia, mniejszy od 20°.

3. Koło ślimakowe, według zastrzeżenia 1, znamienne tym, że pomiędzy połówkami ślimacznicy ma okrągłą i płaską przekładkę dystansową (11), o małym współczynniku tarcia.