Kfc-4l-frT73T Il // */ ^ Wynalazek niniejszy dotyczy lacznika do laczenia rur metalowych ze soba, z zawo¬ rami, zbiornikami, przyrzadami redukcyj- nemi i t, d. Przedmiot wynalazku nadaje sie przedewszystkiem do rur z metalu miekkiego, nip. z olowiu, miedzi i t. d. Jed¬ nak moze byc zastosowany w odmiennej postaci wykonania takze do rur z metalu twardego, np, ze stali, badz bez szwów, badz tez spawany.Lacznik wedlug wynalazku posiada czesc, która na jednym lub na kazdym kon¬ cu jest zaopatrzona w koncówke stozkowa o malym kacie pochylenia, sluzaca doi pod¬ trzymywania, rozszerzonego konca rury, przyczem koncówka ta tworzy jedna calosc z nagwintowana czescia. Nakretka przy nasrubowywaniu na nagwintowana czesc lacznika naciaga na wskazana koncówke rozszerzony koniec rury i tworzy szczelne polaczenie.Wynalazek wyróznia sie tern, ze stoz¬ kowa czesc nakretki posiada mniejszy kat pochylenia od stozka, podtrzymujacego ru¬ re, przyczem czesc ta obejmuje rozszerzo¬ ny koniec rury o wiekszej srednicy.Zaleca sie, aby stozkowa czesc nakretki posiadala kryze, wspóldzialajaca z rozsze¬ rzonym koncem rury, z pozostawieniem szyjki pomiedzy ta kryza a wewnetrznym gwintem nakretki.Rur z metalu twardego nie mozna la¬ czyc tak, jak rury z metalu miekkiego; wówczas na rurze takiej wytwarza sie wewnetrzne pierscieniowe obrzeze. Nakret¬ ke nasuwa sie wprost na zewnetrzny roz-szerzony komice rury. Przy nasrubowywa- niu nakretki nastapi dociskanie wspomnia¬ nego kolnierza do stozka rozporowego, dzieki czemu utworzy sie polaczenie szczelne.Wynalazek jest opisany nizej w zwiaz¬ ku z zalaczonym rysunkiem, na którym fig. 1 podaje przekrój lacznika dwustron¬ nego do rur z metalu miekkiego, fig. 2 — czesciowy przekrój przez srodkowa czesc lacznika wedlug fig. 1 z jego dwoma) stoz¬ kami, na których opieraja sie rury, fig. 3 po¬ daje przekrój nakretki z gwintem zewnetrz¬ nym wedlug fig. 1 oraz uwidocznia wyraz¬ niej tulejke stozkowa, stanowiaca nieod¬ laczna czesc tej nakretki. Fig. 4„ 5 i 6 po¬ daja przekroje konca rury z metalu twar¬ dego oraz uwidoczniaja kolejne przemiany konca rury, przeksztalconego w kolnierz rozplaszczony, mogacy stykac sie ze stoz¬ kiem nasuwkowym. Fig. 7 podaje przekrój odpowiedniego narzedzia do ksztaltowania konca rury wedlug fig. 6.; Wedlug fig. 1 lacznik dwustronny skla¬ da sie z czesci srodkowej a (uwidocznio¬ nej oddzielnie na fig. 2), posiadajacej na koncach gwinty bb oraz koncówki cc, wy¬ stajace na przeciwleglych koncach w po¬ staci stozków, podtrzymujacych miedziane lub wykonane z innego metalu miekkiego rury d, e, rozszerzone na swych koncach d', e'. Na nagwintowane czesci bb sa nasru- bowane nakretki /, /, z których kazda po¬ siada stozkowa tulejke g, tworzaca z nia jedna calosc; miedzy tulejka g a nakretka / znajduje sie czesc h, posiadajaca postac szescioboku; cala nakretka jest wykonana z metalu twardszego od miekkiego metalu rury. Poniewaz tulejka stozkowa g jest wykonana z jednego kawalka razem z na¬ kretka /, przeto przy nakrecaniu nakretki na gwint b tulejka ta obraca sie razem z nakretka, sciagajac koniec rury. Kat po¬ chylenia stozka c jest nieco wiekszy od ka¬ ta pochylenia wewnetrznej powierzchni stozkowej tulejki g, dzieki; czemu rura jest z poczatku nasuwana na stozek c prowa¬ dzacym koncem tulejki, a nastepnie zaci¬ skana jej koncem zewnetrznym lub ciagna¬ cym. Prowadzacy koniec wewnetrznej po¬ wierzchni kryzy stozkowej g posiada mniejsza srednice od konca rozszerzonej czesci rury, tak iz kryza tai obejmuje czesc rozszerzona rury na pewnej jej odleglosci od jej konca. Wpoblizu kryzy tulejka po¬ siada szyjke g3, przytrzymujaca rozszerzo¬ na czesc d4 rury swa plaska krawedzia g2 miedzy wewnetrznym koncem oporowym tulejki a przyleglym gwintem wewnetrz¬ nym nakretki /; szyjka g3, która moze byc zaokraglona lub inaczej wygieta, znajduje sie wewnatrz czesci szesciobocznej h mie¬ dzy prowadzacym koncem powierzchni stozkowej a wewnetrznym gwintem na¬ kretki.Poniewaz stozek rozpierajacy c posia¬ da maly kat nachylenia, przeto nie po¬ wstaje przy zaciskaniu rury ostre lub la¬ godne sfaldowanie wpoblizu rozszerzone¬ go konca. Ten kat nachylenia jest dosto¬ sowany do rodzaju materjalu miekkiego rury, np. powierzchnia koncówki stozkowej c, na która jest nasuwany rozszerzony ko¬ niec rury miedzianej, moze byc nachylo¬ na pod katem 2° wzgledem osi; w przy¬ padku rury olowianej kat moze wynosic 4° wzgledem osi. Na figurach tych jednak podano te katy tylko w przyblizeniu. W kazdym razie wewnetrzny kat nachylenia tulejki stozkowej g winien byc nieco mniejszy od kata nachylenia powierzchni stozka c. Koniec rury d lub e, który na¬ lezy rozciagnac lub rozszerzyc (naprzy- klad uzywajac trzonka pilnika) tak, aby mozna bylo nasadzic go dostatecznie na cienszy koniec stozka c, dopasowywa sie do tego stozka przy nasadzaniu. Nastepnie po nasunieciu rury nakretke / nakreca sie na gwinti b. Aby mozna bylo przesunac na¬ kretke / przez rozszerzony koniec rury oraz aby ulatwic zdjecie lacznika, najwiek¬ sza srednica rozszerzonego konca rury, na- — 2 -Wet frzy doklaifatej szczeliKHsei* jest nieco mniejsza od wewnetrznego gwintu nakret¬ ki. Jak zaznaczono juz, srednica zaciska¬ jacego konca powierzchni stozkowej tulej¬ ki g jest jeszcze mniejsza od zewnetrznej srednicy rozszerzonego konca rury. Stoz¬ kowa kryza, cisnac na rozszerzony koniec rury z metalu miekkiego o srednicy naj¬ wiekszej, naciaga te rure na stozek c w miare nakrecania nakretki na gwint, jak to pokazano na fig. 1. Przy tern naciaganiu zmniejsza sie grubosc koncowej czesci rury tak, iz uzyskuje sie szczelne polaczenie ze stozkiem c. Jezeli lacznik ma byc zastoso¬ wany do polaczenia rury z kranem lub z czescia podobna, jest rzecza oczywista, ze nie trzeba stosowac wtedy czesci srodko¬ wej a z dwoma stozkami c, c. W takim przypadku gwint b winien byc wykonany na obsadzie lub podobnej czesci, wystaja¬ cej ze stozka c.Jezeli rura jest z metalu twardego, np. stali, o koncu wedlug fig. 4, dobrze jest stozek podtrzymujacy oblozyc materja¬ lem podatnym, w celu utworzenia szczel¬ nego polaczenia.W tym przypadku obrzeze, utworzone wskutek obciecia rury np. pila tarczowa, co¬ kolwiek rozszerza sie w podatny kolnierz /" (fig. 4); podobne obrzeze moze powstac i na wewnetrznej powierzchni obcietej ru¬ ry, wytwarzajac wewnetrzny waski kolnierz pierscieniowy j2 (fig. 5). Fig. 6 uwidocz¬ nia wstawiony w to miejsce stozek c, pod¬ trzymujacy rure.Podobny ksztalt mozna nadac obrze¬ zom zapomoca jakiegokolwiek odpowied¬ niego narzedzia. Przedstawione na: fig. 7 narzedzie, sluzace do tego celu, sklada sie ze sworznia k, wystajacego z tulejki /, do¬ tykajacej uchwytu m. Sworzen ten posiada na swym koncu zewnetrznym czesc stoz¬ kowa k1 o czole piaskiem. Czesc ta poprzez lagodny stozek k2 (prawie cylindryczny) przechodzi w cylinder prowadniczy £3, po¬ laczony z czescia, mieszczaca sie wewnatrz ^ tulejki / stozkiem &4, przechodzacym na¬ stepnie w krótszy i bardziej rozwarty sto¬ zek R Obrzeze j1 (fi& 4 i 5) mozna uksztal¬ towac zapomoca tego narzedzia k, i, m ja¬ ko bardzo waski wewnetrzny kolnierz /2, tworzacy nieprzerwana powierzchnie opo^ rowa. Ta powierzchnia bedzie przyciskana do stozka c po naciagnieciu go na rozsze¬ rzony koniec d1.Tulejka / posiada taki profil we¬ wnetrzny, aby przy rozszerzaniu konca ru¬ ry zapobiegal on jej pekaniu. Kolnierz pierscieniowy /2, tworzacy styk ze stozkiem podtrzymujacym c, posiada jeszcze te za¬ lete, ze rozszerzony koniec rury nie po¬ trzebuje byc zbytnio wywiniety. Zakon¬ czony plasko krancowy stozek k1 sworz¬ nia pierwszy rozszerza obrzeze j1 obcietej rury, poczem lekko stozkowa czesc k2 wy¬ gladza i uzupelnia to rozszerzeaiie sie obrzeza. Cylindryczna czesc k3 sworznia dziala na podobienstwo prowadnicy, scieta zas stozkowo czesc k* sworznia rozpycha koniec rury d w celu utworzenia zadanego rozszerzenia d1.Lacznik wedlug wynalazku odznacza sie swa wzgledna tanioscia, daje sie latwo zakladac i zdejmowac, zapewnia polacze¬ nie szczelne nawet w przypadku zastoso¬ wania go do rur, doprowadzajacych gaz w silnikach spalinowych w pojazdach, gdyz lacznik ten jest wytrzymaly nawet na mocne wstrzasy. PL