PL229772B1 - Urządzenie do higieny wymienia i strzyków zwierząt - Google Patents

Abstract

Urządzenie do higieny wymienia i strzyków zwierząt mlecznych składa się z kubka na strzyk (3) połączonego rozłącznie ze zbiornikiem na środek do natrysku, przy czym kubek (3) ma ścianę zewnętrzną i wewnętrzną oraz jest wyposażony w co najmniej siedem dysz natryskujących (7), przy czym pojedyncza dysza znajduje się w dnie kubka (3), a pozostałe dysze są rozmieszczone na ścianie bocznej kubka (3), tak że połowa z dysz znajduje się na wysokości nie niższej niż 30% i wyższej niż 50% wewnętrznej wysokości kubka (3), a pozostałe dysze znajdują się na wysokości nie niższej niż 50% i nie wyższej niż 80% wysokości kubka (3), oraz dysze (7) są połączone ze zbiornikiem za pomocą przewodu (8) umieszczonego w przestrzeni pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną ścianą kubka (3), zaś kubek (3) w dolnej części jest połączony z mechanizmem aplikacyjnym (4) oraz uchwytem (5) z dźwignią (13), a na górnej krawędzi kubka (3) znajduje się elastyczny kołnierz oraz w dnie kubka (3) znajduje się szczelina.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie do higieny wymienia i strzyków krów oraz innych gatunków zwierząt, od których pozyskiwane jest mleko. Urządzenie jest przeznaczone do podawania środka higienicznego metodą natryskiwania.

Prawidłowa pielęgnacja wymienia oraz strzyków krowy lub innego gatunku zwierzęcia, od którego jest pozyskiwane mleko daje gwarancję spełnienia standardów jakości higienicznej mleka - do obrotu rynkowego w UE może być dopuszczone jedynie mleko o zawartości drobnoustrojów do 100 tys./ml, pozyskiwane od krów zdrowych (brak stanu zapalnego gruczołu mlekowego, liczba komórek somatycznych do 400 tys. w 1 ml). Najbardziej istotnym problemem związanym z niedostateczną higieną okołoudojową jest stan zapalny gruczołu mlekowego.

Stan zapalny gruczołu mlekowego (mastitis) jest chorobą endemiczną, która uważana jest za jedną z najczęściej występujących i najbardziej kosztowną chorobę w hodowli krów mlecznych. Badania Wolf i in. (2012) wskazują, że około 80% krów w Danii, Finlandii, Szwecji i Norwegii chorowało na kliniczną postać mastitis, natomiast u około 15% krów odnotowano nawroty tej choroby. Choroba ta może zaatakować pojedynczą ćwiartkę wymienia, kilka lub wszystkie. W Polsce szacuje się, że kliniczna forma mastitis dotyczy 6,5% ćwiartek wymienia, natomiast forma podkliniczna (utajona) została zaobserwowana aż w 43,4% badanych przypadków (Smulski i in., 2011). Zapalenie gruczołu mlekowego u krów mlecznych wywoływane może być przez szerokie spektrum bakterii z grupy zarówno Gram-dodatnich (m.in. Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Corynebacterium bovis, Streptococcus dysgalactiae), jak i Gram-ujemnych (m.in. Enterococcus spp., Escherichia coli, Enterobacter sp.) oraz chorobotwórczych grzybów (Candida, Trichosporon, Geotrichum, Rhodotorula i Cryptococcus) (Lassa i in., 2013).

Poza stratami gospodarczymi, ze względu na fakt, że stan zapalny wymienia krowy związany jest z bolesnością, zaczerwienieniem, obrzmieniem tego narządu oraz podwyższoną temperaturą ciała, dochodzi do pogorszenia dobrostanu zwierząt. Krowy chore zaczynają wydalać wraz z mlekiem leukocyty oraz naturalny nabłonek w postaci komórek somatycznych (LKS); ich podwyższona koncentracja świadczy o stanie zapalnym. Zmienia się również wygląd mleka - mleko pochodzące od chorych krów najczęściej ma kolor szarożółty, różowy, a nawet czerwony (obecność krwi), ma smak słonawy, a w konsystencji pojawiają się zmiany w postaci kłaczków, grudek. Obniżeniu ulega sucha masa, a w składzie chemicznym kazeina (z 77 do 50%), tłuszcz (nawet o 1,5%) oraz laktoza (do 1%). Zawartość białka raczej pozostaje bez zmian, natomiast podwyższeniu ulega koncentracja białek serwatkowych - nawet 5-krotnie (szczególnie bydlęca albumina serum i immunoglobuliny). W wyniku schorzenia mleko zawiera mniej witamin i składników mineralnych, a sama wydajność mleczna krów chorych ulega obniżeniu do nawet 40% (Kuczyńska, 2011).

Koszty bezpośrednie, które są związane z tą chorobą, to koszty leków i opieki weterynaryjnej, koszty mleka pozaklasowego utraconego na skutek utylizacji, czas hodowcy, straty związane ze śmiertelnością zwierząt i nawrotami choroby (Petrovski i in., 2006). Straty oszacowane w wyniku podwyższonej liczby komórek somatycznych (200 tys.-399 tys. LKS) w USA wynosiły 108 $ na krowę dla stada, natomiast postać podkliniczna (powyżej 400 tys. LKS) przynosiła 1 bilion $ strat w produkcji mleczarskiej (Ott, 1999). W stadach polskich objętych programem „Zdrowa Krowa” w Polsce średnia zawartość LKS w mleku wynosiła ok. 464 tys. w ml, powodując 1164 zł za szt. strat (Slósarz i Gołębiewski, 2013). W przypadku przewlekłych zapaleń wywołanych przez Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty) zaleca się eliminację chorych zwierząt z hodowli. Ogólny koszt finansowy związany z mastitis to średnio 140 funtów na krowę w ciągu roku (Yalcin, 2000), a około 100 funtów/krowę/rok to koszty związane z subkliniczną postacią mastitis (Yalcin i in., 1999).

Biorąc pod uwagę skomplikowany i wieloczynnikowy charakter mastitis, zapobieganie tej chorobie, zarówno w stadium klinicznym i podklinicznym, wymaga szerokiego zakresu działania (Blowey i Edmonson, 2009): terapia krów zasuszonych (podanie antybiotyku na 8 tygodni przed porodem); prewencja transmisji infekcji od krowy do krowy (pre- i postdipping) poprzez środowisko; poprawa systemu odpornościowego krowy (autoszczepienia); leczenie (antybiotykoterapia). Nadmierne i niewłaściwe wykorzystanie antybiotyków prowadzi do antybiotykoodporności patogenów wywołujących mastitis u krów (Oliver i Murinda, 2012).

Znane działania prewencyjne i profilaktyczne w kierunku zapobiegania mastitis zaczynają się od poprawnie przeprowadzonego doju. Pierwszą i najważniejszą czynnością podczas doju jest tak zwany przeddój - na tackę o czarnym dnie zdaja się pierwsze strugi mleka. Czynność ta pozwala

PL 229 772 B1 na ocenę barwy oraz konsystencji mleka - jeśli jest ono prawidłowe to przystępuje się do dalszych czynności związanych z dojeniem.

Po wykonaniu przedzdajania, każdą ćwiartkę powinno się umyć za pomocą czystej ścierki. W praktyce wykorzystywane są różne rozwiązania, takie jak materiałowe bądź tetrowe szmatki wielokrotnego użytku, papierowe biodegradowalne ściereczki nasączone środkami dezynfekcyjnymi oraz myjącymi. Innym rozwiązaniem służącym przedudojowej dezynfekcji skóry wymienia i strzyków, które zostało już uprzednio oczyszczone, jest kąpiel poszczególnych strzyków w specjalnym płynie do kąpieli lub natryskiwanie takiego płynu. Po wykonaniu oczyszczenia i przedudojowej pielęgnacji strzyków podłącza się kubki udojowe i następuje dój właściwy. Po wydojeniu krowy i zdjęciu kubków udojowych ze strzyków wykonuje się z kolei pielęgnację poudojową wymienia, która także polega na kąpieli w odpowiednim płynie lub jego natryskiwaniu. Pielęgnacja poudojową ma na celu utworzenie powłoki na skórze strzyków, tak aby powstający na końcu czop zabezpieczał kanał strzykowy, który przez około 0,5 h po doju pozostaje otwarty, przed wniknięciem drobnoustrojów będących zagrożeniem dla zdrowia wymienia. Zarówno pielęgnacja przedudojowa, jak i ta wykonywana po zakończeniu doju służy m.in. zmniejszeniu częstotliwości zachorowań na mastitis.

Kąpiel strzyków stosuje się w tradycyjnych systemach udojowych, natomiast podawanie środka pielęgnacyjnego przez natrysk ma najczęściej zastosowanie w systemach bardziej zautomatyzowanych, w których stosuje się roboty udojowe lub zainstalowane są specjalne dysze natryskowe. Środek można także podawać znanym butelkowym ręcznym dozownikiem do rozpylania.

Znane rozwiązania do natryskiwania powodują straty podawanego płynu, a zatem powodują zwiększenie zużycia preparatu, a przez to pośrednio zwiększenie jego negatywnego wpływu na środowisko. Poza tym nie dają gwarancji całkowitego pokrycia środkiem dezynfekującym, a więc powodują pogorszenie efektywności bakteriobójczej środka.

W obecnym wynalazku proponuje się rozwiązanie wyżej zdefiniowanych problemów.

Urządzenie do higieny wymienia i strzyków zwierząt mlecznych składa się z kubka na strzyk połączonego rozłącznie ze zbiornikiem na środek do natrysku. Kubek na strzyk ma ścianę zewnętrzną i wewnętrzną oraz jest wyposażony w co najmniej siedem dysz natryskujących, przy czym pojedyncza dysza znajduje się w dnie kubka, a pozostałe dysze są rozmieszczone na ścianie bocznej kubka, tak że połowa z dysz znajduje się na wysokości nie niższej niż 30% i wyższej niż 50% wewnętrznej wysokości kubka, a pozostałe znajdują się na wysokości nie niższej niż 50% i nie wyższej niż 80% wysokości kubka. Dysze są połączone ze zbiornikiem na środek do natrysku za pomocą przewodu umieszczonego w przestrzeni pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną ścianą kubka. Kubek na strzyk w dolnej części jest połączony z mechanizmem aplikacyjnym oraz uchwytem z dźwignią. Na górnej krawędzi kubka znajduje się elastyczny kołnierz. W dnie kubka znajduje się szczelina do odprowadzania nadmiaru środka do natrysku, korzystnie umieszczona wokół dyszy.

Korzystnie dysza w dnie kubka ma otwór o kształcie podłużnym lub okrągłym.

Korzystnie szczelina w dnie kubka jest umieszczona wokół dyszy.

Korzystnie zbiornik na środek jest zakończony gwintem, a kubek na strzyk jest zakończony od dołu nakrętką umożliwiającą szczelne przymocowanie kubka do zbiornika na środek. Korzystnie kubek na strzyk ma kształt walcowaty.

Korzystnie mechanizm aplikacyjny stanowi pompa.

Korzystnie elastyczny kołnierz jest wykonany z gumy.

Kubek na strzyk jest napełniany środkiem do natrysku przez przewód umieszczony w przestrzeni pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną ścianą kubka. Środek jest aplikowany na skórę strzyka poprzez mechanizm aplikacyjny (pompę) napędzaną ręcznie za pomocą dźwigni. Rozmieszczenie dysz i okrągły lub podłużny kształt otworu dyszy umieszczonej w dnie kubka umożliwia osiągniecie stożkowego ukształtowania strumienia wydostającego się z nich środka oraz dokładne pokrycie środkiem skóry całego strzyka i jego nasady. Elastyczny kołnierz na górnej krawędzi kubka ogranicza straty środka podczas jego aplikacji na strzyk udojowy. Pojemnik na środek, po odkręceniu elementu z kubkiem, może zostać ponownie napełniony płynem.

Urządzenie do higieny wymienia i strzyków według wynalazku w przykładzie wykonania zostało przedstawione na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia schemat urządzenia, Fig. 2 przedstawia widok z góry urządzenia, Fig. 3 przedstawia widok zbiornika na płyn, Fig. 4 przedstawia kształt szczeliny.

Urządzenie według wynalazku w przykładzie wykonania składa się z kubka 3 do zanurzenia strzyka, połączonego rozłącznie ze zbiornikiem 1 na środek do natryskiwania. Zbiornik 1 jest zakończony gwintem 2. Kubek na strzyk jest zakończony w dolnej części nakrętką 6. Kubek 3 ma kształt

PL 229 772 B1 walcowaty, ścianę zewnętrzną i wewnętrzną i wymiary 15 cm długości oraz 6 cm średnicy, mierzone wewnątrz kubka, co pozwala na wygodne założenie go na strzyk. Na górnej krawędzi kubka 3 znajduje się elastyczny kołnierz gumowy 12. Kubek 3 jest wyposażony w dziewięć dysz natryskujących 7 w ścianie kubka oraz pojedynczą dyszę w dnie kubka. Dysza w dnie jest umieszczona w szczelinie 9 i ma podłużny kształt otworu 10. Dysze boczne są rozmieszczone na ścianie kubka tak, że trzy dysze znajdują się na wysokości 3,5 cm, trzy dysze na wysokości 6,5 cm i trzy dysze na wysokości 12 cm. Każdy triplet dysz rozmieszczony jest w równej odległości od siebie na każdym z wymienionych wyżej trzech poziomów. Dysze są połączone ze zbiornikiem na środek za pomocą przewodu 8. Kubek 3 jest połączony w dolnej części z pompą 4 oraz uchwytem 5 z dźwignią 13.

Po napełnieniu środkiem zbiornika 1 kubek 3, trzymając za uchwyt 5, nakłada się na strzyk zwierzęcia do wysokości nasady kubka. Następnie, naciskając za pomocą palca na dźwignię 13 mechanizmu pompy 4 powoduje się powstanie nadciśnienia umożliwiającego rozproszenie cząsteczek zastosowanego środka w komorze kubka 3. Całkowite pokrycie środkiem skóry strzyka wymaga co najmniej trzech ruchów roboczych dźwigni mechanizmu aplikatora. Nadmiar środka na zasadzie samospływu ciągłego dostaje się do pojemnika aplikatura poprzez szczelinę 9 w dnie. W przypadku pojedynczego zwierzęcia czynność tę należy powtórzyć tyle razy, ile jest strzyków na gruczole mlekowym (krowy 4, owce i kozy 2). Po zużyciu środka zbiornik należy ponownie uzupełnić. Po zastosowaniu środka wymię i strzyki należy osuszyć papierowym ręcznikiem, w celu usunięcia składników chemicznych, które mogłyby przedostać się do mleka podczas doju mechanicznego.

Literatura:

1. Blowey R., Edmonson P., 2009, Mastitis control in dairy herds, 2^nd edition. CAB International.

2. Kuczyńska B., 2011, Ocena jakości mleka [w:] Metody chowu i hodowli bydła (red. Grodzki H.), Warszawa 2011, 126-130.

3. Lassa H., Kubiak L., Małkińska-Horodyska M., Bakterie najczęściej izolowane z klinicznych postaci mastitis u krów oraz ich wrażliwość na antybiotyki, Życie Weterynaryjne, 2013, 88(8): 651-653.

4. Oliver S., Murinda S., Antimicrobial Resistance of Mastitis Pathogens, 2012, 28(2): 165-85. DOI: 10.1016/j.cvfa.2012.03.005.

5. Ott S.L., 1999, Costs of herd-level production losses associated with subclinical mastitis in U.S. dairy cows, National Mastitis Council Annual Meeting Proceedings, 1999, 152.

6. Petrovski K.R., Trajcev M., Buneski G., 2006, A review of the factors affecting the costs of bovine mastitis, J South Afr VA, 77: 52-60.

7. Slósarz J., Gołębiewski M., Ocena zmian wskaźników techniczno-produkcyjnych w gospodarstwach objętych programem „Zdrowa Krowa”. IX Międzynarodowe Targi „Ferma Bydła”. Forum Hodowli Bydła - Produkcji Mleka i Żywca Wołowego. Hala Atlas Arena Łódź, Łódź, 2.03.2014.

8. Smulski S., Malinowski E., Kaczmarowski M., Lassa H., 2011, Occurrence, forms and etiologic agents of mastitis in Poland depending on size of farm, Medycyna Weterynaryjna, 2011, Vol. 67, No. 3, pp. 190-193.

9. Wolff C., Espetvedt M., Lind A., Rintakoski S., Egenvall A., Lindberg A., Emanuelson U., Completeness of the disease recording systems for dairy cows in Denmark, Finland, Norway and Sweden with special reference to clinical mastitis, Veterinary Research, 2012, 8: 11.

10. Yalcin C., 2000, Cost of mastitis in Scottish Dairy herds with low and high subclinical mastitis problems, Turkish Journal of Veterinary and Animal Science, 24: 465-472.

11. Yalcin C., Stott A.W., Logue D.N., Gunn J., 1999, The economic impact of mastitis-control procedures used in Scottish dairy herds with high bulk-tank somatic-cell counts, Preventive Veterinary Medicine, 41: 135-149.

Claims (7)

1. Urządzenie do higieny wymienia i strzyków zwierząt mlecznych z mechanizmem natryskowym, znamienne tym, że składa się z kubka na strzyk (3) połączonego rozłącznie ze zbiornikiem (1) na środek do natrysku, przy czym kubek (3) ma ścianę zewnętrzną i wewnętrzną oraz jest wyposażony w co najmniej siedem dysz natryskujących (7), przy czym pojedyncza dysza znajduje się w dnie kubka (3), a pozostałe dysze są rozmieszczone na ścianie bocznej kubka (3), tak że połowa z dysz znajduje się na wysokości nie niższej niż 30% i wyższej niż 50%

PL 229 772 Β1 wewnętrznej wysokości kubka (3), a pozostałe dysze znajdują się na wysokości nie niższej niż 50% i nie wyższej niż 80% wysokości kubka (3), oraz dysze (7) są połączone ze zbiornikiem (1) za pomocą przewodu (8) umieszczonego w przestrzeni pomiędzy zewnętrzną i wewnętrzną ścianą kubka (3), zaś kubek (3) w dolnej części jest połączony z mechanizmem aplikacyjnym (4) oraz uchwytem (5) z dźwignią (13), a na górnej krawędzi kubka (3) znajduje się elastyczny kołnierz oraz w dnie kubka (3) znajduje się szczelina (9).

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że dysza w dnie kubka (3) ma otwór (10) o kształcie podłużnym lub okrągłym.

3. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że szczelina (9) w dnie kubka (3) jest umieszczona wokół dyszy.

4. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że mechanizm aplikacyjny (4) stanowi pompa.

5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zbiornik (1) na środekjest zakończony gwintem (2), a kubek na strzyk (3) jest zakończony od dołu nakrętką (6).

6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że kubek (3) na strzyk ma kształt walcowaty.

7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że elastyczny kołnierz jest wykonany z gumy.