PL229816B1 - Schody składane, zwłaszcza lekkie schody drewniane - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są schody składane, zwłaszcza lekkie schody drewniane, przeznaczone do zamontowania w stropie budynku, otwierane w dół i rozkładane do pomieszczenia znajdującego się pod tym stropem. Wynalazek znajduje zastosowanie w budownictwie, głównie w sporadycznie używanych wejściach na strychy.

Stan techniki. Znane są schody składane mające mechanizmy zawiasowe ze zmienną osią obrotu, jak na przykład zawias według patentu polskiego nr 199927, wyposażone w klapę zamykającą od dołu otwór w ościeżnicy, przy czym klapa ta jest jednocześnie konstrukcją nośną dla zamontowanych na niej segmentów schodów. W związku ze wskazaną funkcją konstrukcji nośnej, klapa musi być odpowiednio wzmocniona, aby mogła przenosić obciążenia pochodzące od ciężaru własnego segmentów tych schodów, oraz ciężaru chodzących po tych schodach ich użytkowników.

Istota rozwiązania. Schody składane, zwłaszcza lekkie schody drewniane, przeznaczone do zamontowania w stropie budynku, otwierane w dół i rozkładane do pomieszczenia znajdującego się pod tym stropem, mają ościeżnicę zamontowaną w stropie, zestaw segmentów schodów drabiniastych połączonych zawiasowo oraz klapę zamykającą ościeżnicę od dołu. Segment pierwszy schodów połączony jest przegubowo z ościeżnicą za pośrednictwem uchwytów zawiasowych przytwierdzonych do wewnętrznej ściany ościeżnicy, a w trakcie rozkładania tych schodów, oś obrotu segmentu pierwszego schodów nie zmienia swego położenia względem ościeżnicy. Klapa podwieszona jest do segmentu pierwszego schodów za pomocą co najmniej dwóch par łączników, które wraz z segmentem pierwszym schodów i klapą tworzą czworobok przegubowy. W parze łączników usytuowanych najbliżej uchwytów zawiasowych, co najmniej jeden z łączników jest dźwignią dwuramienną, połączoną w swej środkowej strefie obrotowo z segmentem pierwszym schodów. Ramię tej dźwigni przeciwległe do klapy, połączone jest za pośrednictwem cięgła z ościeżnicą, korzystnie z zamontowanym na niej uchwytem zawiasowym.

W stanie złożonym schodów, gdy wszystkie ich segmenty umieszczone są wewnątrz ościeżnicy, klapa zamyka ościeżnicę, natomiast przy ich otwieraniu do pomieszczenia znajdującego się pod stropem, klapa otwiera się w dół razem ze schodami i pozostaje otwarta w trakcie rozkładania schodów, ich użytkowania oraz składania. W trakcie umieszczania w ościeżnicy zestawu segmentów schodów drabiniastych, w końcowej fazie zamykania tego zestawu schodów w ich położeniu spoczynkowym, mechanizm obu czworoboków przegubowych ustawia klapę w położenie przylegające do ościeżnicy. Odległość pomiędzy klapą i segmentem pierwszym, a tym samym całym zestawem schodów drabiniastych, w pozycji zamkniętej schodów jest minimalna, dzięki czemu konstrukcja jest zwarta, ułatwiając transport i magazynowanie wyrobu. W schodach otwartych, w tym rozłożonych do użytkowania, obydwa czworoboki przegubowe przestawiają klapę w położenie oddalone od segmentu pierwszego na odległość zapewniającą luz dla stóp osoby chodzącej po stopniach tego segmentu, co uławia użytkowanie schodów.

Poszczególne segmenty schodów drabiniastych połączone są za pośrednictwem zawiasów, usytuowanych w poszczególnych łączeniach kolejnych segmentów u góry albo u dołu policzków tych segmentów schodów. Segment pierwszy, usytuowany w schodach rozłożonych najwyżej spośród wszystkich segmentów, połączony jest z segmentem drugim zawiasami górnoosiowymi, mającymi oś obrotu przy górnej powierzchni policzków obu tych segmentów schodów. Kolejne segmenty schodów, to jest drugi i trzeci, połączone są zawiasami dolnoosiowymi, mającymi oś obrotu przy dolnej powierzchni policzków tych segmentów.

Segment pierwszy schodów podwieszony jest w ościeżnicy także za pomocą pary łączników dystansowych, usytuowanych z obu stron tego segmentu, na zewnątrz jego policzków. Zadaniem łączników dystansowych jest ograniczenie kąta otwarcia pierwszego segmentu schodów, a każdy z tych łączników korzystnie składa się z dwóch płaskich cięgieł, połączonych przegubem. Łączniki dystansowe swymi dolnymi końcami przyłączone są do poprzecznej belki podporowej, wystającej z obu stron segmentu pierwszego schodów poza policzki tego segmentu. Belka podporowa umieszczona jest we wnękach wybranych w dolnych powierzchniach policzków segmentu pierwszego schodów, i usytuowana jest zwłaszcza w pobliżu połowy długości tego segmentu. Belka podporowa wyposażona jest w ucha, łączące ją z policzkami segmentu pierwszego schodów. Gdy belka podporowa dopasowana jest bez luzów do szerokości wybrania w policzkach segmentu pierwszego schodów, wystarczą pojedyncze ucha po zewnętrznych stronach tych policzków. Gdy między szerokościami belki podporowej i wybrania w policzku są luzy, ucha muszą być po obu stronach belki podporowej, skierowane zarówno w stronę

PL 229 816 B1 uchwytów zawiasowych łączących segment pierwszy z ościeżnicą, jak i w stronę zawiasów górnoosiowych łączących segmenty: pierwszy i drugi schodów. Wówczas naprężenia w policzkach w strefie wybrania przenoszą ucha belki podporowej.

Schody mają również sprężyny naciągowe, wspomagające podnoszenie schodów w trakcie ich zamykania oraz łagodzące opadanie schodów w trakcie ich otwierania. W pierwszym wariancie wynalazku sprężyny te łączą segment pierwszy schodów z ościeżnicą, tak iż dolne końce sprężyn przyłączone są do segmentu pierwszego schodów za pośrednictwem uchwytów, przytwierdzonych do zewnętrznych powierzchni policzków tego segmentu schodów. W drugim wariancie wynalazku dolne końce sprężyn zamocowane są do ruchomych podzespołów schodów w pobliżu połączeń belki podporowej z łącznikami dystansowymi. Mogą być połączone albo z łącznikami dystansowymi w pobliżu ich dolnych końców, albo z belką podporową.

Górne końce sprężyn naciągowych korzystnie zamocowane są do wysięgników wystających w górę z ościeżnicy. Dzięki temu sprężyny pracują w kierunku mniej odchylonym od pionowego, co pozwala na zmniejszenie siły składowej w sprężynie, pochodzącej od ciężaru schodów. Siła naciągu sprężyn korzystnie dobrana jest tak, iż utrzymują one samodzielnie zespół schodów drabiniastych w położeniu zamkniętym. Wówczas klapa nie musi mieć rygla unieruchamiającego ją w położeniu zamkniętym, a posiada jedynie ucho, za które należy klapę pociągnąć w dół, celem otwarcia schodów i klapy. Wysięgniki mocowane są w narożach ościeżnicy śrubami, w związku z czym można je zdemontować na czas magazynowania i transportu wyrobu.

Korzystne skutki stosowania wynalazku. Mechanizm obu czworoboków przegubowych zastosowany w schodach składanych, umożliwia zmianę odległości pomiędzy klapą i segmentem pierwszym w pozycji zamkniętej i otwartej schodów. W pozycji zamkniętej schodów odległość ta jest minimalna, dzięki czemu konstrukcja jest zwarta, ułatwiając transport i magazynowanie wyrobu. W schodach otwartych, w tym rozłożonych do użytkowania, obydwa czworoboki przegubowe przestawiają klapę w położenie oddalone od segmentu pierwszego na odległość zapewniającą luz dla stóp osoby chodzącej po stopniach tego segmentu, co uławia użytkowanie schodów. Schody składane, dzięki wykorzystaniu segmentów schodów, a nie klapy, jako konstrukcji nośnej łączącej ruchome elementy z ościeżnicą mają lżejszą klapę, a tym samym są wygodniejsze w użytkowaniu oraz tańsze od znanych rozwiązań. Umieszczenie belki podporowej we wnękach w segmencie pierwszym schodów oraz możliwość zdemontowania na czas transportu wysięgników dla sprężyn, zmniejsza gabaryty schodów złożonych ułatwiając ich magazynowanie i transport.

Przykłady realizacji wynalazku. Schody składane, zwłaszcza lekkie schody drewniane, będące przedmiotem wynalazku, uwidocznione są w przykładach realizacji schodów trzysegmentowych, gdzie pierwszy przykład uwidoczniono na rysunku, którego poszczególne figury przedstawiają:

Fig. 1 - Schody rozłożone do użytkowania - w widoku aksonometrycznym.

Fig. 2 - Segmenty: pierwszy i drugi schodów rozłożone do użytkowania - w widoku bocznym z przekrojem przez ościeżnicę.

Fig. 3 - Schody złożone, w pozycji częściowo otwartej - w widoku bocznym z przekrojem przez ościeżnicę.

Fig. 4 - Schody złożone, w pozycji zamkniętej - w widoku bocznym z przekrojem przez ościeżnicę.

Fig. 5 - Szczegół połączenia segmentu pierwszego schodów z ościeżnicą w pozycji rozłożonej do użytkowania - w widoku aksonometrycznym.

Fig. 6 - Szczegół połączenia z figury 5 w schodach zamkniętych - w widoku aksonometrycznym.

Fig. 7 - Szczegół mocowania łącznika dystansowego do ościeżnicy - w widoku aksonometrycznym.

Fig. 8 - Szczegół połączenia belki podporowej z segmentem pierwszym schodów i cięgłem dystansowym - w widoku aksonometrycznym, z rozsuniętymi częściami składowymi.

Kolejne przykłady realizacji wynalazku przedstawione są w opisie, poprzez wskazanie cech technicznych różniących je od przykładu pierwszego, ujętego na wskazanym rysunku.

P r z y k ł a d 1. Głównym zespołem schodów składanych jest zestaw segmentów schodów drabiniastych 1, do którego należą: segment pierwszy 11, segment drugi 12 oraz segment trzeci 13. Każdy z tych segmentów ma dwa policzki 14, lewy i prawy, między którymi zamontowane są stopnie

PL 229 816 B1

15, a poszczególne segmenty połączone są pomiędzy sobą zawiasami przytwierdzonymi do policzków 14 w ich końcowych odcinkach. Segmenty schodów: pierwszy 11 i drugi 12, połączone są zawiasami górnoosiowymi 16, które swą oś obrotu mają przy górnej powierzchni policzków 14 tych segmentów, natomiast segmenty: drugi 12 i trzeci 13, połączone są zawiasami dolnoosiowymi 17, z osią obrotu przy dolnej powierzchni policzków 14 łączonych segmentów. Schody mają również ościeżnicę 2 w postaci ramy z dwiema ścianami podłużnymi 21 oraz dwiema ścianami poprzecznymi 22. Ościeżnica osadzona jest w stropie budynku nad pomieszczeniem, do którego schody rozkładane są do ich użytkowania. Segment pierwszy 11 schodów rozłożonych usytuowany jest najwyżej spośród wszystkich trzech, segment drugi 12 jest środkowym, a segment trzeci 13 schodów rozłożonych usytuowany jest najniżej i opiera się o posadzkę pomieszczenia pod stropem. W schodach złożonych segmenty: drugi 12 oraz trzeci 13, ułożone są na segmencie pierwszym 11, a cały zestaw segmentów schodów drabiniastych 1 umieszcza się w ościeżnicy 2.

Segment pierwszy 11 połączony jest swymi policzkami 14 ze ścianą poprzeczną 22 ościeżnicy za pośrednictwem dwóch uchwytów zawiasowych 3, a każdy z tych uchwytów składa się z kątownika 31 i listwy przypoliczkowej 32, połączonych sworzniem 33, usytuowanym u dołu kątownika 31. Obydwa uchwyty zawiasowe 3 usytuowane są tak, że ich sworznie 33 są współśrodkowe, tworząc wspólną oś obrotu względem ościeżnicy 2, dla segmentu pierwszego 11 oraz pozostałych dwóch segmentów schodów, przy czym oś obrotu tych segmentów nie zmienia swego położenia w trakcie składania, bądź rozkładania schodów. Kątownik 31 oraz listwa przypoliczkowa 32 przytwierdzone są śrubami 34 odpowiednio do ściany poprzecznej 22 ościeżnicy i do policzków 14 segmentu pierwszego 11 schodów.

Schody mają również klapę 4, zamykającą od dołu otwór w ościeżnicy 2, gdy zespół segmentów schodów drabiniastych 1 jest złożony i umieszczony w ościeżnicy. Klapa 4 podwieszona jest do segmentu pierwszego 11 schodów za pomocą dwóch par łączników, przy czym łączniki każdej pary umieszczone są z obu stron segmentu pierwszego 11 schodów, na zewnątrz policzków 14 tego segmentu. Przy uchwytach zawiasowych 3 usytuowane są łączniki dwuramienne 41, a w pobliżu przeciwległego końca segmentu pierwszego 11 schodów są łączniki proste 42. Dolne końce łączników 41,42 zamocowane są uchwytami 43 do klapy 4, a górny koniec łącznika prostego 42 przytwierdzony jest przegubowo, na śrubie 44, do segmentu pierwszego 11 schodów. Łącznik dwuramienny 41, w swej środkowej strefie, połączony jest sworzniem środkowym 45 z listwą przypoliczkową 32, a górny koniec łącznika dwuramiennego 41, za pośrednictwem cięgła 46, połączony jest z kątownikiem 31 w jego górnym odcinku. Na swych obu końcach cięgło 46 połączone jest przegubowo, sworzniami 47 ze współpracującymi z nim częściami. Klapa 4 na swej dolnej powierzchni, po stronie przeciwległej do uchwytów zawiasowych 3 ma ucho 48 służące do zaczepienia haka, w celu otwarcia schodów.

Segment pierwszy 11 schodów, łącznik dwuramienny 41 na jego odcinku między sworzniem środkowym 45 i uchwytem 46, a także łącznik prosty 42 oraz klapa 4, tworzą mechanizm czworoboku przegubowego, którego ruch wywoływany jest przez oddziaływanie cięgła 46 oraz górnej części łącznika dwuramiennego 41, tworzących także, wraz z kątownikiem 31 i listwą przypoliczkową 32, czworobok przegubowy. W trakcie umieszczania w ościeżnicy 2 zestawu segmentów schodów drabiniastych 1 , w końcowej fazie zamykania tego zestawu schodów w ich położeniu spoczynkowym, mechanizm obu czworoboków przegubowych ustawia klapę 4 w położenie przylegające do ościeżnicy 2 (rysunek fig. 4 i 6). Odległość pomiędzy klapą 4 i segmentem pierwszym 11, a tym samym całym zestawem schodów drabiniastych 1, w pozycji zamkniętej schodów jest minimalna, dzięki czemu konstrukcja jest zwarta, ułatwiając transport i magazynowanie wyrobu. W schodach otwartych, w tym rozłożonych do użytkowania, obydwa czworoboki przegubowe przestawiają klapę 4 w położenie oddalone od segmentu pierwszego 11 (rysunek - fig. 1, 2 i 3) na odległość zapewniającą luz dla stóp osoby chodzącej po stopniach 15 tego segmentu, co uławia użytkowanie schodów.

Segment pierwszy 11 schodów, oprócz połączenia z ościeżnicą 2 uchwytami zawiasowymi 3, podwieszony jest w ościeżnicy także za pomocą pary łączników dystansowych 5, usytuowanych z obu stron tego segmentu, na zewnątrz jego policzków 14. Łącznik dystansowy składa się z dwóch płaskich cięgieł: cięgła górnego 51 i cięgła dolnego 52 połączonych przegubem 53. Końce obu cięgieł dolnych 52 połączone są z poprzeczną belką podporową 6, która wystaje z obu stron segmentu pierwszego 11 schodów poza policzki 14 tego segmentu. Belka podporowa zakończona jest zagięciami tworzącymi ucha nośne 61, które sworzniami 62 połączone są z cięgłami dolnymi 52 obu cięgieł dystansowych. Górny koniec łącznika dystansowego 5 zamocowany jest w ościeżnicy za pomocą uchwytu bocznego 53, z którym koniec cięgła górnego 51 połączony jest sworzniem 54. Uchwyt boczny 53 przytwierdzony

PL 229 816 B1 jest śrubami 55 do ściany podłużnej 21 ościeżnicy 2, ponadto w uchwycie tym jest śruba regulacyjna 56, ograniczająca zakres ruchu cięgła górnego 51, a tym samym całego łącznika dystansowego 5.

Belka podporowa 6, usytuowana w pobliżu połowy długości segmentu pierwszego 11 schodów, umieszczona jest we wnękach 18, wybranych w dolnych powierzchniach policzków 14 segmentu. Umieszczenie belki we wnęce pozwala zminimalizować odległość między klapą 4 i segmentem pierwszym 11 schodów w ich położeniu zamkniętym. Belka podporowa ma ucha 63, za pośrednictwem których, a także śrub 64, zamocowana jest do policzków 14 segmentu pierwszego 11 schodów, po jego prawej i lewej stronie. Zarówno belka podporowa 5, jak i wnęka 18 w policzkach 14 segmentu pierwszego 11 schodów mają przekrój prostokątny i są dopasowane do siebie bez luzu, co pozwala mocować belkę do policzków pojedynczymi uchami po każdej stronie segmentu schodów.

Schody składane wyposażone są również w dwie sprężyny naciągowe 7, które wspomagają podnoszenie tych schodów w trakcie ich zamykania oraz łagodzą opadanie schodów w trakcie ich otwierania. Dolne końce tych sprężyn zamocowane są do cięgieł dolnych 52 łącznika dystansowego 5 w pobliżu połączenia tego cięgła z belką podporową 6. Górne końce sprężyn naciągowych 7 zamocowane są, za pośrednictwem odcinka łańcucha ogniwowego 71 do wysięgników 72, osadzonych w narożach ościeżnicy 2 i wystających w niej górę, przy czym wysięgniki te zamocowane są do ościeżnicy śrubami.

P r z y k ł a d 2. Schody składane mają zestaw segmentów schodów drabiniastych identyczny jak w pierwszym przykładzie realizacji, również identyczną mają klapę zamykającą od dołu ościeżnicę, zespół czworoboków przegubowych łączących klapę z segmentem pierwszym schodów oraz podwieszenie tego segmentu w ościeżnicy z zastosowaniem belki podporowej. Odmiennie niż w przykładzie pierwszym zamocowane są sprężyny, których dolne końce połączone są z zaczepami przytwierdzonymi bezpośrednio do policzków segmentu pierwszego schodów.

P r z y k ł a d 3. Schody składane mają zestaw segmentów schodów drabiniastych identyczny jak w pierwszym przykładzie realizacji, również identyczną mają klapę zamykającą od dołu ościeżnicę, oraz zespół czworoboków przegubowych łączących tę klapę z segmentem pierwszym schodów. Identycznie mocowane są sprężyny do cięgieł dolnych łączników dystansowych w pobliżu dolnych końców tych cięgieł. Odmiennie rozwiązane jest połączenie belki podporowej z policzkami segmentu pierwszego schodów, belka bowiem umieszczona jest z luzem we wnękach w dolnej powierzchni tych policzków i wyposażona jest w ucha skierowane zarówno w stronę zawiasów górnoosiowych (identycznie z pierwszym przykładem - ucha 63, fig. 8), jak i w stronę przeciwną, ku uchwytom zawiasowym łączącym segment pierwszy schodów z belką poprzeczną ościeżnicy.

P r z y k ł a d 4. Schody składane mają zestaw segmentów schodów drabiniastych, uchwyty zawiasowe i łączniki dystansowe, belkę podporową oraz klapę z zespołem czworoboków przegubowych - identyczne jak w pierwszym przykładzie realizacji, siła naciągu sprężyny wspomagające podnoszenie zamocowane są identycznie jak w pierwszym przykładzie realizacji. Odmiennie dobrana jest siła naciągu sprężyn, która jest nieco mniejsza niż w pierwszym przykładzie realizacji, tak iż położenie równowagi schody uzyskują w pozycji częściowo otwartej. Klapa ma zamek z ryglem obrotowym, usytuowany przy jej brzegu przeciwległym względem uchwytów zawiasowych. Rygiel współpracuje z gniazdem usytuowanym w ścianie poprzecznej ościeżnicy.

Claims (8)

1. Schody składane, zwłaszcza lekkie schody drewniane, przeznaczone do zamontowania w stropie budynku, otwierane w dół i rozkładane do pomieszczenia znajdującego się pod tym stropem, razem z klapą zamykającą od dołu otwór w ościeżnicy zamontowanej w stropie, połączone z ościeżnicą mechanizmem zawiasowym, zawierające segmenty schodów drabiniastych połączonych z sobą za pośrednictwem zawiasów usytuowanych w poszczególnych łączeniach kolejnych segmentów u góry albo u dołu policzków tych segmentów schodów; gdzie segment pierwszy, usytuowany w schodach rozłożonych najwyżej spośród wszystkich segmentów, połączony jest z segmentem drugim zawiasami górnoosiowymi, mającymi oś obrotu przy górnej powierzchni policzków obu tych segmentów schodów, oraz segment pierwszy (11) schodów połączony jest przegubowo z ościeżnicą (2) za pośrednictwem uchwytów zawiasowych (3) przytwierdzonych od wewnętrznej strony do ściany ościeżnicy, a w trakcie rozkładania tych schodów, oś obrotu segmentu pierwszego (11) schodów nie zmienia swego położenia

PL 229 816 B1 względem ościeżnicy (2), znamienne tym, że klapa (4) podwieszona jest do segmentu pierwszego (11) schodów za pomocą co najmniej dwóch par łączników (41, 42), które wraz z segmentem pierwszym schodów i klapą tworzą czworobok przegubowy.

2. Schody według zastrz. 1, znamienne tym, że w parze łączników (41) usytuowanych najbliżej uchwytów zawiasowych (3), co najmniej jeden z łączników jest dźwignią dwuramienną, połączoną w swej środkowej strefie obrotowo z segmentem pierwszym schodów (11), której ramię przeciwległe do klapy (4) połączone jest za pośrednictwem cięgła (46) z ościeżnicą (2), korzystnie z zamontowanym na niej uchwytem zawiasowym (3).

3. Schody według zastrz. 1, albo 2, znamienne tym, że segment pierwszy (11) schodów podwieszony jest w ościeżnicy także za pomocą pary łączników dystansowych (5), a każdy z tych łączników korzystnie składa się z dwóch płaskich cięgieł (52, 52), połączonych przegubem (53).

4. Schody według zastrz. 3, znamienne tym, że łączniki dystansowe (5), przyłączone są do poprzecznej belki podporowej (6), wystającej z obu stron segmentu pierwszego (11) schodów poza policzki (14) tego segmentu, usytuowanej zwłaszcza w pobliżu połowy jego długości.

5. Schody według zastrz. 4, znamienne tym, że belka podporowa (6) umieszczona jest we wnękach (18) wybranych w dolnych powierzchniach policzków (14) segmentu pierwszego (11) schodów, oraz wyposażona jest w ucha (63) korzystnie podwójne, łączące tę belkę z policzkami segmentu pierwszego schodów.

6. Schody według zastrz. 1, albo 2, albo 3, albo 4, albo 5, znamienne tym, że mają sprężyny naciągowe (7) łączące segment pierwszy (11) schodów z ościeżnicą (2), wspomagające podnoszenie schodów w trakcie ich zamykania oraz łagodzące opadanie schodów w trakcie ich otwierania.

7. Schody według zastrz. 4, albo 5, znamienne tym, że mają sprężyny naciągowe (7), wspomagające podnoszenie schodów w trakcie ich zamykania oraz łagodzące opadanie schodów w trakcie ich otwierania, a dolny koniec tych sprężyn zamocowany jest do ruchomych podzespołów schodów w pobliżu połączeń belki podporowej (6) z łącznikami dystansowymi (5).

8. Schody według zastrz. 6, albo 7, znamienne tym, że górny koniec sprężyny naciągowej (7), zamocowany jest do wysięgnika (72) wystającego w górę z ościeżnicy (2).