PL232503B1 - Przegub cierny bezstopniowy - Google Patents

Abstract

Przegub cierny bezstopniowy zbudowany z ramienia stałego przymocowanego do elementu stałego mebla lub do stałego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany i ramienia ruchomego zamocowanego do elementu ruchomego mebla lub do ruchomego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany oraz zawierający elementy zaciskowe umieszczone w gniazdach, podkładki dociskowe jak również podkładki cierne, które usytuowane są pomiędzy podkładkami dociskowymi i wewnętrznymi powierzchniami elementów ramienia stałego, przy czym ramię ruchome zamocowane jest obrotowo względem ramienia stałego, zaś ramiona są złączone ze sobą za pomocą elementu złącznego, który oddziałuje na co najmniej jedną sprężynę dociskową umieszczoną pomiędzy elementem złącznym i ramieniem przegubu, charakteryzuje się tym, że ma gwiazdę (3) osadzoną w otworze ramienia ruchomego (2) zbudowaną z tulei i płytki znajdującej się na obwodzie tulei, która to płytka wystaje ponad części boczne gwiazdy (3), przy czym gwiazda (3) posiada zęby równomiernie rozmieszczone na obwodzie płytki, a każdy ząb gwiazdy (3) ma dłuższy bok przechodzący grzbietem w krótszy bok, zaś gniazda, w których umieszczone są elementy zaciskowe (14) stanowią przestrzenie ograniczone krótszymi bokami zębów i dłuższymi bokami zębów oraz odcinkami obrzeża otworu ramienia ruchomego (2), natomiast podkładki dociskowe (6) oraz podkładki cierne (7) umieszczone są na częściach bocznych z obu stron gwiazdy (3).

Description

Opis wynalazku

Dziedzina techniki:

Przedmiotem wynalazku jest przegub cierny bezstopniowy przeznaczony do blokowania położenia ruchomego elementu przedmiotu, w którym jest zamontowany. Przegub cierny ma szczególnie zastosowanie do regulowania położenia ruchomego elementu mebla tapicerowanego w dowolnej pozycji, zwłaszcza do regulowania położenia zagłówków, podłokietników, podnóżków i oparć w krzesłach, fotelach, sofach, łóżkach. Ponadto wynalazek może mieć także zastosowanie w innych typach mebli, np. do pokryw i drzwi szafek kuchennych i łazienkowych, jak również może być wykorzystany w przemyśle motoryzacyjnym, maszynowym, artykułach gospodarstwa domowego.

Stan techniki:

Znany przegub cierny zbudowany jest z ramienia stałego przymocowanego do elementu stałego mebla lub stałego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany oraz ramienia ruchomego zamocowanego do elementu ruchomego mebla np. zagłówka lub podłokietnika lub ruchomego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany. Ramię ruchome zamocowane jest obrotowo względem ramienia stałego. W przegubie znajdują się podkładki dociskowe i podkładki cierne.

W ramieniu ruchomym, pomiędzy elementami ramienia stałego umieszczona jest kształtowa tuleja mająca w części środkowej obwodowy wypust wystający ponad jej części boczne, na których umieszczone są z obu stron podkładki dociskowe.

W otworze ramienia ruchomego osadzona jest nieruchomo względem ramienia ruchomego wkładka mająca przelotowy otwór na obwodzie którego wykonane są wybrania. W otworze wkładki umieszczona jest swym obwodowym wypustem kształtowa tuleja. Zarysy wybrań wykonanych we wkładce i zarysy fragmentów obwodowego wypustu tulei tworzą gniazda, w których umieszczone są elementy zaciskowe. Wybrania są równomiernie rozmieszczone na obwodzie otworu wkładki.

Elementy zaciskowe, które umieszczone są w utworzonych gniazdach mogą mieć postać wałeczków, kulek lub zakrzywionych klinów.

Elementy zaciskowe mogą być wspomagane sprężynami naciskowymi umieszczonymi w gniazdach obok elementów zaciskowych.

Kształtowa tuleja jest połączona z podkładkami dociskowymi, tak że podczas obrotu tuleja i podkładki dociskowe są unieruchomione względem siebie i jednocześnie stanowią podparcie dla podkładek ciernych na wypuście kształtowej tulei.

Podkładki cierne usytuowane są pomiędzy podkładkami dociskowymi i wewnętrznymi powierzchniami elementów ramienia stałego.

Ramiona przegubu są złączone ze sobą za pomocą elementu złącznego, np. śruby z nakrętką. Pomiędzy zakończeniami elementu złącznego a powierzchniami zewnętrznymi elementów ramienia stałego umieszczone są sprężyny dociskowe, korzystnie sprężyny talerzowe. Stopień ściśnięcia sprężyny dociskowej reguluje się stopniem skręcenia elementu złącznego.

Ramię ruchome ma postać prostego płaskownika, a ramię stałe może być wykonane z połączonych ze sobą płaskowników z odsadzeniami.

Ramię ruchome współpracuje z elementami zaciskowymi powodując ich zaciśnięcie w gniazdach na zasadzie sprzęgła jednokierunkowego.

Działanie znanego przegubu ciernego jest następujące:

- Jeśli wykonujemy ramieniem ruchomym ruch w kierunku swobodnej regulacji bez oporów tarcia, to wówczas elementy zaciskowe znajdujące się w gniazdach pozostają nieruchome wraz z podkładkami ciernymi względem ramienia stałego i podkładek dociskowych. Porusza się tylko ramię ruchome przymocowane do ruchomego elementu, np. mebla.

- Podczas ruchu w przeciwnym kierunku, ramię ruchome powoduje zaciśnięcie elementów zaciskowych w gniazdach i następuje ruch ramienia ruchomego wraz z elementami zaciskowymi i podkładkami ciernymi względem podkładek dociskowych i ramienia stałego, przez co w momencie obrotu podkładek ciernych występuje tarcie pomiędzy podkładkami ciernymi a podkładkami dociskowymi z jednej strony i elementami ramienia stałego z drugiej strony. Ten ruch jest blokowany oporem tarcia występującym pomiędzy wymienionymi elementami przegubu.

PL 232 503 B1

Obrót w jednym kierunku wymaga pokonania siły tarcia, natomiast obrót w kierunku przeciwnym nie wymaga użycia siły. Istotnym jest, że w dowolnym położeniu ramienia ruchomego można powrócić do położenia początkowego, pokonując siłę tarcia.

Niedogodności znanego rozwiązania:

Budowa znanego przegubu ciernego umożliwia zablokowanie położenia elementu ruchomego np. mebla w dowolnym, dogodnym dla użytkownika położeniu. Nie występuje pośrednie ograniczenie kątowe położenia elementu ruchomego, gdyż jest bezstopniowe, co powoduje, że podnoszenie i opuszczanie tego elementu następuje płynnie.

Zastosowanie w przegubie rozwiązań działających na zasadzie sprzęgła jednokierunkowego umożliwia zaciśnięcie elementów zaciskowych w czasie wykonywania ruchu jednym z ramion i dzięki temu w momencie obrotu podkładek ciernych występuje tarcie pomiędzy tymi podkładkami a elementami ramienia stałego.

Poprawia to niewątpliwie walory użytkowe w stosunku do poprzednio stosowanych przegubów ze skokową zmianą położenia ruchomego elementu mebla. Jednak rosnące wymogi użytkowników wymuszają na producentach okuć wprowadzanie coraz to nowszych konstrukcji zwiększających jeszcze walory eksploatacyjne przegubów ciernych w zakresie poprawy skuteczności ich stosowania i prostoty ich obsługi oraz coraz to mniejszych wymiarów gabarytowych przy tych samych parametrach użytkowych.

Cel dokonania wynalazku:

W celu wyeliminowania wymienionych niedogodności oraz dostosowania konstrukcji przegubu do zwiększonych wymogów użytkowych, opracowano przegub cierny bezstopniowy, którego budowa umożliwia skuteczną blokadę położenia elementu ruchomego np. mebla w dowolnej pozycji podczas płynnego podnoszenia i opuszczania ruchomego elementu. Konstrukcja przegubu według wynalazku poprawia technologiczność wykonania przegubu oraz umożliwia zmniejszenie jego wymiarów gabarytowych przy tych samych parametrach użytkowych.

Istota wynalazku:

Przegub cierny bezstopniowy według wynalazku zbudowany z ramienia stałego przymocowanego do elementu stałego mebla lub do stałego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany i ramienia ruchomego zamocowanego do elementu ruchomego mebla lub do ruchomego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany oraz zawierający elementy zaciskowe umieszczone w gniazdach, podkładki dociskowe jak również podkładki cierne, które usytuowane są pomiędzy podkładkami dociskowymi i wewnętrznymi powierzchniami elementów ramienia stałego, przy czym ramię ruchome zamocowane jest obrotowo względem ramienia stałego, zaś ramiona są złączone ze sobą za pomocą elementu złącznego, który oddziałuje na co najmniej jedną sprężynę dociskową umieszczoną pomiędzy elementem złącznym i ramieniem przegubu, charakteryzuje się tym, że ma gwiazdę osadzoną w otworze ramienia ruchomego zbudowaną z tulei i płytki znajdującej się na obwodzie tulei, która to płytka wystaje ponad części boczne gwiazdy, przy czym gwiazda posiada zęby równomiernie rozmieszczone na obwodzie płytki, a każdy ząb gwiazdy ma dłuższy bok przechodzący grzbietem w krótszy bok, zaś gniazda, w których umieszczone są elementy zaciskowe stanowią przestrzenie ograniczone krótszymi bokami zębów i dłuższymi bokami zębów oraz odcinkami obrzeża otworu ramienia ruchomego, natomiast podkładki dociskowe oraz podkładki cierne umieszczone są z obu stron gwiazdy na częściach bocznych gwiazdy. Gwiazda w położeniu zablokowanym dociska elementy zaciskowe do obrzeża otworu w ramieniu ruchomym.

W jednej z odmian wykonania gwiazdy, tuleja i płytka są nierozłączne względem siebie tworząc jednolity element, a w drugiej z odmian, tuleja i płytka są rozłączne względem siebie. Gwiazda stanowi podparcie dla podkładek ciernych poprzez podkładki dociskowe.

Gwiazda jest połączona, korzystnie rozłącznie z podkładkami dociskowymi tak, że gwiazda i podkładki dociskowe są unieruchomione względem siebie.

Gwiazda umieszczona jest obrotowo na elemencie złącznym, korzystnie na śrubie.

Zalety (korzystne skutki zastosowania wynalazku):

Budowa przegubu ciernego bezstopniowego według wynalazku umożliwia zablokowanie położenia elementu ruchomego np. mebla w dowolnym, dogodnym dla użytkownika położeniu. Nie występuje pośrednie ograniczenie kątowe położenia elementu ruchomego, gdyż jest bezstopniowe, co powoduje, że podnoszenie i opuszczanie tego elementu następuje płynnie.

PL 232 503 B1

W przegubie według wynalazku istnieje możliwość regulacji siły oporu tarcia związanej z działaniem przegubu, co jest istotne z punktu widzenia poszczególnych użytkowników. Ustawienie tej siły i tym samym oporu tarcia następuje wcześniej, przed użytkowaniem np. mebla z przedmiotowym przegubem. Regulacja siły jest prosta, gdyż polega na skręceniu ramion z odpowiednią siłą poprzez skręcenie elementu złącznego, np. śruby z nakrętką. Zastosowanie w przegubie rozwiązań działających na zasadzie sprzęgła jednokierunkowego umożliwia zaciśnięcie elementów zaciskowych w czasie wykonywania ruchu jednym z ramion i dzięki temu w momencie obrotu podkładek ciernych występuje tarcie pomiędzy tymi podkładkami a elementami ramienia stałego. Ponadto konstrukcja przegubu według wynalazku umożliwia przenoszenie większego momentu obrotowego oraz poprawę technologiczności w odniesieniu do znanych i stosowanych przegubów ciernych.

Przedstawienie wynalazku:

Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykładzie wykonania na rysunku, na którym:

- fig. 1 przedstawia przegub w rzucie z boku z częściowym przekrojem A-A,

- fig. 2 - przegub w rzucie z góry,

- fig. 3 - fragment przegubu w przekroju B-B z elementami zaciskowymi w postaci wałeczków współpracujących ze sprężynami dociskowymi,

- fig. 4 - fragment przegubu w przekroju B-B z elementami zaciskowymi w postaci wałeczków bez stosowania sprężyn dociskowych,

- fig. 5 - fragment przegubu w przekroju B-B z elementami zaciskowymi w postaci wałeczków współpracujących ze sprężynami dociskowymi, przy czym w ramieniu osadzona jest utwardzona tuleja,

- fig. 6 - fragment przegubu w przekroju B-B z elementami zaciskowymi w postaci wałeczków bez sprężyn dociskowych, przy czym w ramieniu osadzona jest utwardzona tuleja

- fig. 7 - ramię ruchome w rzucie z boku,

- fig. 8 - ramię ruchome w rzucie z góry,

- fig. 9 - ramię ruchome w rzucie z góry, z utwardzoną tuleją osadzoną w otworze ramienia,

- fig. 10 - utwardzoną tuleję w rzucie z góry,

- fig. 11 - tuleję z fig. 10 w przekroju poprzecznym,

- fig. 12 - element ramienia stałego w rzucie z boku,

- fig. 13 - element z fig. 12 w rzucie z boku,

- fig. 14 - gwiazdę w rzucie z góry w odmianie przystosowanej do elementów zaciskowych i sprężyn dociskowych,

- fig. 15 - gwiazdę z fig. 14 w rzucie z boku,

- fig. 16 - gwiazdę w rzucie z góry w odmianie przystosowanej tylko do elementów zaciskowych,

- fig. 17 - gwiazdę z fig. 16 w rzucie z boku,

- fig. 18 - podkładkę dociskową w rzucie z góry,

- fig. 19 - podkładkę dociskową z fig. 18 w rzucie z boku,

- fig. 20 - podkładkę cierną w rzucie z góry,

- fig. 21 - podkładkę cierną z fig. 20 w rzucie z boku,

- fig. 22 - przegub w widoku z góry przy czym przegub jest pokazany w położeniu swobodnym (niezaciśniętym) oraz w położeniu zablokowanym - położenie ramienia ruchomego zaznaczone linią przerywaną,

- fig. 23 - przegub w przekroju B-B z elementami zaciskowymi i sprężynami naciskowymi, przy czym przegub jest pokazany w położeniu swobodnym (niezaciśniętym) oraz w położeniu zablokowanym z zaciśniętymi elementami zaciskowymi - zaznaczonym linią przerywaną,

- fig. 24 - przegub w przekroju B-B z elementami zaciskowymi, przy czym przegub jest pokazany w położeniu swobodnym (niezaciśniętym) oraz w położeniu zablokowanym z zaciśniętymi elementami zaciskowymi - zaznaczonym linią przerywaną,

- fig. 25 - przegub z tuleją w przekroju B-B z elementami zaciskowymi i sprężynami zaciskowymi, przy czym przegub jest pokazany w położeniu swobodnym (niezaciśniętym) oraz w położeniu zablokowanym z zaciśniętymi elementami zaciskowymi - zaznaczonym linią przerywaną,

PL 232 503 B1

- fig. 26 - przegub z tuleją w przekroju B-B z elementami zaciskowymi, przy czym przegub jest pokazany w położeniu swobodnym (niezaciśniętym) oraz w położeniu zablokowanym z zaciśniętymi elementami zaciskowymi - zaznaczonym linią przerywaną.

Opis wynalazku:

Przegub cierny bezstopniowy według wynalazku zbudowany jest z ramienia stałego 1 przymocowanego do elementu stałego mebla lub stałego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany oraz ramienia ruchomego 2 zamocowanego do elementu ruchomego mebla np. zagłówka lub podłokietnika lub ruchomego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany. Ramię ruchome 2 zamocowane jest obrotowo względem ramienia stałego 1. W ramieniu ruchomym 2, pomiędzy elementami ramienia stałego 1 umieszczona jest gwiazda 3 zbudowana z tulei 3a i płytki 3b wystającej ponad części boczne 5 gwiazdy 3. Na obwodzie płytki 3b równomiernie rozmieszczone są zęby 4. W jednym wykonaniu gwiazdy 3, tuleja 3a i płytka 3b są nierozłączne względem siebie tworząc jednolity element, a w drugim wykonaniu gwiazdy 3, tuleja 3a i płytka 3b stanowią elementy rozłączne względem siebie. Z obu stron na częściach bocznych 5 gwiazdy 3 umieszczone są podkładki dociskowe 6 oraz podkładki cierne 7, przy czym podkładki cierne 7 usytuowane są pomiędzy podkładkami dociskowymi 6 i wewnętrznymi powierzchniami elementów ramienia stałego 1.

Gwiazda 3 osadzona jest w otworze 8 ramienia ruchomego 2. Każdy ząb 4 gwiazdy 3 posiada dłuższy bok 9 przechodzący grzbietem 10 w krótszy bok 11.

Przestrzenie ograniczone krótszymi bokami 11 zębów 4 i dłuższymi bokami 9 zębów 4 oraz odcinkami obrzeża 12 otworu 8 ramienia ruchomego 2 tworzą gniazda 13, w których znajdują się elementy zaciskowe 14. Korzystnie utworzonych jest pięć gniazd 13, ale gniazd 13 może być mniej lub więcej jak pięć.

Elementy zaciskowe 14, które umieszczone są w utworzonych gniazdach 13 mogą mieć postać wałeczków lub kulek.

W jednej z wersji w gnieździe 13 znajduje się tylko element zaciskowy 14, a w innej wersji - element zaciskowy 14 i sprężyna naciskowa 15, przy czym w tym ostatniej wersji sprężyna naciskowa 15 umieszczona jest w gnieździe 13 obok elementu zaciskowego 14 wspomagając element zaciskowy 14.

W przypadku stosowania umieszczonego w gnieździe 13 samego elementu zaciskowego 14, dłuższy nachylony bok 9 zęba 4 gwiazdy 3 stanowi korzystnie jeden prosty odcinek, natomiast w przypadku stosowania umieszczonego w gnieździe 13 elementu zaciskowego 14 i sprężyny naciskowej 15, dłuższy nachylony bok 9 zęba 4 gwiazdy 3 stanowi korzystnie dwa nachylone względem siebie odcinki.

Gwiazda 3 jest połączona kształtowo, korzystnie rozłącznie, z podkładkami dociskowymi 6 tak, że podczas obrotu gwiazda 3 i podkładki dociskowe 6 są unieruchomione względem siebie i jednocześnie stanowią podparcie dla podkładek ciernych 7. Połączenie kształtowe gwiazdy 3 i podkładek dociskowych 6 zrealizowane jest poprzez ścięcia 16 na części bocznej 5 gwiazdy 3 oraz odpowiadające mu wybrania 17 w podkładkach dociskowych 6, ale też może być zrealizowane w inny sposób np. poprzez wielowypust albo wielobok.

Ramiona 1, 2 są złączone ze sobą za pomocą elementu złącznego 18, korzystnie za pomocą śruby 19 z nakrętką 20. Na śrubie 19 obrotowo umieszczona jest gwiazda 3. Pomiędzy zakończeniami elementu złącznego 18 a powierzchniami zewnętrznymi elementów ramienia stałego 1 znajdują się sprężyny dociskowe 21, korzystnie sprężyny talerzowe. Stopień ściśnięcia sprężyny dociskowej 21 reguluje się stopniem skręcenia elementu złącznego 18. Ramię ruchome 2 może być wykonane w całości z utwardzonej stali. W innym wykonaniu ramię ruchome 2 może być wykonane ze zwykłej stali węglowej, przy czym w tym przypadku w otwór 8 ramienia ruchomego 2 wciśnięta jest utwardzona tuleja 22.

Ramię ruchome 2 współpracuje z elementami zaciskowymi 14 powodując ich zaciśnięcie w gniazdach 13 na zasadzie sprzęgła jednokierunkowego.

Działanie przegubu ciernego jest następujące:

- Jeśli wykonujemy ramieniem ruchomym 2 ruch w kierunku swobodnej regulacji bez oporów tarcia, to wówczas elementy zaciskowe 14 znajdujące się w gniazdach 13 pozostają nieruchome wraz z podkładkami ciernymi 7 względem ramienia stałego 1 i podkładek dociskowych 6. Porusza się tylko ramię ruchome 2 przymocowane do ruchomego elementu.

- Podczas ruchu w przeciwnym kierunku, ramię ruchome 2 powoduje zaciśnięcie elementów zaciskowych 14 w gniazdach 13; gwiazda 3 w położeniu zablokowanym dociska elementy zaciskowe 14 do obrzeża 12 otworu 8 w ramieniu ruchomym 2. Następuje ruch ramienia ruchomego 2 wraz z elementami zaciskowymi 14 i podkładkami ciernymi 7

PL 232 503 B1 względem podkładek dociskowych 6 i ramienia stałego 1, przez co w momencie obrotu podkładek ciernych 7 występuje tarcie pomiędzy podkładkami ciernymi 7 a podkładkami dociskowymi 6 z jednej strony i elementami ramienia stałego 1 z drugiej strony. T en ruch jest blokowany oporem tarcia występującym pomiędzy wymienionymi elementami przegubu.

Obrót w jednym kierunku wymaga pokonania siły tarcia, natomiast obrót w kierunku przeciwnym nie wymaga użycia siły. Istotnym jest, że w dowolnym położeniu ramienia ruchomego 2 można powrócić do położenia początkowego pokonując siłę tarcia.

Claims (7)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Przegub cierny bezstopniowy zbudowany z ramienia stałego przymocowanego do elementu stałego mebla lub do stałego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany i ramienia ruchomego zamocowanego do elementu ruchomego mebla lub do ruchomego elementu innego przedmiotu, w którym jest zastosowany oraz zawierający elementy zaciskowe umieszczone w gniazdach, podkładki dociskowe jak również podkładki cierne, które usytuowane są pomiędzy podkładkami dociskowymi i wewnętrznymi powierzchniami elementów ramienia stałego, przy czym ramię ruchome zamocowane jest obrotowo względem ramienia stałego, zaś ramiona są złączone ze sobą za pomocą elementu złącznego, który oddziałuje na co najmniej jedną sprężynę dociskową umieszczoną pomiędzy elementem złącznym i ramieniem przegubu, znamienny tym, że ma gwiazdę (3) osadzoną w otworze (8) ramienia ruchomego (2) zbudowaną z tulei (3a) i płytki (3b) znajdującej się na obwodzie tulei (3a), która to płytka (3b) wystaje ponad części boczne (5) gwiazdy (3), przy czym gwiazda (3) posiada zęby (4) równomiernie rozmieszczone na obwodzie płytki (3b), a każdy ząb (4) gwiazdy (3) ma dłuższy bok (9) przechodzący grzbietem (10) w krótszy bok (11), zaś gniazda (13), w których umieszczone są elementy zaciskowe (14) stanowią przestrzenie ograniczone krótszymi bokami (11) zębów (4) i dłuższymi bokami (9) zębów (4) oraz odcinkami obrzeża (12) otworu (8) ramienia ruchomego (2), natomiast podkładki dociskowe (6) oraz podkładki cierne (7) umieszczone są na częściach bocznych (5) z obu stron gwiazdy (3).
2. 2. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że gwiazda (3) w położeniu zablokowanym dociska elementy zaciskowe (14) do obrzeża (12) otworu (8) w ramieniu ruchomym (2).
3. 3. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że tuleja (3a) i płytka (3b) są nierozłączne względem siebie tworząc jednolity element.
4. 4. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że tuleja (3a) i płytka (3b) są rozłączne względem siebie.
5. 5. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że gwiazda (3) stanowi podparcie dla podkładek ciernych (7) poprzez podkładki dociskowe (6).
6. 6. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że gwiazda (3) jest połączona, korzystnie rozłącznie z podkładkami dociskowymi (6), tak że gwiazda (3) i podkładki dociskowe (6) są unieruchomione względem siebie.
7. 7. Przegub według zastrz. 1, znamienny tym, że gwiazda (3) umieszczona jest obrotowo na elemencie złącznym (18), korzystnie na śrubie (19).