PL236726B1 - Ząb wymienny organu roboczego zwłaszcza maszyny górniczej - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest ząb wymienny organu roboczego zwłaszcza maszyny górniczej stanowiący część tnącej krawędzi obrywaków, łyżek koparek, czerpaków, lemieszy, zrywaków, itp. znajdujących zastosowanie w elementach roboczych maszyn przeznaczonych do urabiania materiałów takich jak skały, rudy metali a także do odspajania i rozluźniania ziemi, wykorzystywanych w górnictwie rud, w budownictwie, w drogownictwie itp.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 81137 ząb wymienny do czerpaków koparek składający się z okrągłej oprawki wspawanej w nóż czerpaka i zęba o okrągłym trzonku wsuwanym w oprawkę. Ząb składa się z ostrza wykonanego z materiału trudnościeralnego i trzonka wykonanego ze stali zwykłej. Dla zabezpieczenia zęba przed obrotem i ustaleniem jego położenia - w tylnej części oprawki umieszczony jest występ, na którym osadzone jest gniazdo w postaci poprzecznego wycięcia, usytuowane w podstawie trzonka zęba. Ząb zabezpieczony jest przed wypadnięciem za pomocą sworznia, który przesunięty jest jednocześnie poprzez przelotowe współosiowe otwory, w które zaopatrzone są oprawka i trzonek zęba. Jeden koniec sworznia ma rozcięcie, w które wklejona jest gumowa wkładka. Średnica tego końca sworznia jest nieco większa od średnicy otworu w ściance oprawki co powoduje, że w trakcie montażu następuje sprężyste odkształcenie końcówki sworznia a uzyskany docisk wystarczająco zabezpiecza sworzeń przed jego wypadnięciem w czasie pracy.

Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji wymiennych zębów, która pozwoli na zamienne stosowanie, w miejscu tego samego mocowania na organie roboczym, zębów o różnym kształcie, masie i rodzaju materiału - dobieranych w zależności od warunków występujących w rejonie prowadzania prac, a tym samym wydłużenie trwałości zębów w porównaniu do rozwiązań dotychczas stosowanych, skrócenie czasu naprawy lub wymiany zębów, ograniczenie a nawet eliminacja prac spawalniczych w trakcie montażu.

Ząb wymienny organu roboczego zwłaszcza maszyny górniczej według wynalazku składa się z kształtowej oprawy, zęba właściwego i sworzni blokujących. Oprawa stanowi odrębną bryłę, która jednym końcem wspawana jest w krawędź powierzchni natarcia organu roboczego albo stanowi zewnętrzny fragment tego organu ograniczony jego krawędzią, na przykład zewnętrzny fragment łyżki ładowarki. Oprawa zapatrzona jest w dwie zewnętrzne powierzchnie nośne, które są do siebie równoległe albo skośne. W przypadku stosowania powierzchni skośnych przecinają się one ze sobą pod kątem ostrym. Każda powierzchnia nośna zaopatrzona jest w rowek prowadzący oprawy. Rowek prowadzący stanowi kształtowe wgłębienie w korpusie oprawy, korzystnie ma postać wycinka walca. Ząb właściwy stanowi korpus zawierający ostrze robocze i usytuowaną po jego przeciwnej stronie podstawę. Podstawa zaopatrzona jest w dwie wewnętrzne powierzchnie oporowe, które są do siebie równoległe albo skośne. W przypadku stosowania powierzchni oporowych skośnych przecinają się one ze sobą pod kątem ostrym. Każda powierzchnia oporowa zaopatrzona jest w rowek prowadzący zęba właściwego. Rowek prowadzący stanowi kształtowe wgłębienie w korpusie zęba właściwego, korzystnie ma postać wycinka walca. Korzystnie ząb właściwy jest odlewany. Sworznie blokujące, korzystnie, mają postać sworznia o przekroju kołowym. Zewnętrzne powierzchnie nośne oprawy i wewnętrzne powierzchnie oporowe zęba właściwego są tak skonstruowane, że w stanie zmontowanym przylegają do siebie, a rowki prowadzące oprawy usytuowane są naprzeciw rowków prowadzących zęba właściwego, przy czym ich zarysy są identyczne. Między rowkami prowadzącymi osadzone są sworznie blokujące. W celu wymiany zęba należy wybić sworznie blokujące z rowków prowadzących, założyć nowy ząb i ponownie zamontować sworznie blokujące. W przypadkach awaryjnych usuwanie zęba polega na przecięciu zęba - np. palnikiem - wzdłuż sworznia mocującego co nie uszkadza korpusu oprawy a pozwala sprawnie usunąć uszkodzony lub zużyty ząb.

Takie rozwiązanie ogranicza zużywanie się oprawy zęba ponieważ jej powierzchnia nie ma bezpośredniego styku z materiałem urabianym, wymiana zębów nie wymaga prowadzenia prac spawalniczych co jest istotne zwłaszcza w maszynach eksploatowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych a ponadto pozwala na zastosowanie na zęby materiałów twardszych niż materiały przystosowane do spawania, umożliwia skrócenie czasu naprawy lub wymiany zębów, pozwala na ograniczenie a nawet eliminację prac spawalniczych w trakcie montażu. Ponadto możliwe jest stosowanie albo testowanie zębów o różnych kształtach powierzchni roboczych wykonanych z różnych gatunków materiałów.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok perspektywiczny zębów wymiennych zamocowanych na uchwycie obrywaka, fig. 2 - widok perspekty

PL 236 726 B1 wiczny pojedynczego zęba obrywaka, fig. 3 - fragment widoku z góry lemiesza łyżki ładowarki z zębami wymiennymi a fig. 4 - przekrój A-A fig 3.

Ząb wymienny pokazany na fig. 1 i 2 pokazuje w przykładowym wykonaniu rozwiązanie przeznaczone do wykorzystania w organie roboczym obrywaka. Konstrukcja składa się z kształtowej oprawy 1, zęba właściwego 3 i sworzni blokujących 8. Oprawa 1 zapatrzona jest w zewnętrzne powierzchnie nośne 2, które są skośne i przecinają się ze sobą pod kątem ostrym. Każda powierzchnia nośna 2 zaopatrzona jest w rowek prowadzący 6 oprawy 1. Ząb właściwy 3 zawiera podstawę 4 zaopatrzoną w dwie wewnętrzne powierzchnie oporowe 5, które są skośne i przecinają się ze sobą pod kątem ostrym. Każda powierzchnia oporowa 5 zaopatrzona jest w rowek prowadzący 7 zęba właściwego 3. W stanie zmontowanym powierzchnie oporowe 5 zęba właściwego 3 przylegają do powierzchni nośnych 2 oprawy 1, a rowki prowadzące 6 oprawy 1 usytuowane są naprzeciw rowków prowadzących 7 zęba właściwego 3, przy czym między te rowki wprowadzone są sworznie blokujące 8. Rowki prowadzące 6 oprawy 1 i rowki prowadzące 7 zęba właściwego 3 stanowią wycinek walca, a sworznie blokujące 8 mają postać sworznia o przekroju kołowym.

Ząb wymienny pokazany na fig. 3 i 4 pokazuje w przykładowym wykonaniu rozwiązanie przeznaczone do wykorzystania w lemieszu łyżki ładowarki. Konstrukcja składa się z kształtowej oprawy 1, zęba właściwego 3 i sworzni blokujących 8. Oprawa 1 zapatrzona jest w zewnętrzne powierzchnie nośne 2, które są do siebie równoległe. Każda powierzchnia nośna 2 zaopatrzona jest w rowek prowadzący 6 oprawy 1. Ząb właściwy 3 zawiera podstawę 4 zaopatrzoną w dwie wewnętrzne powierzchnie oporowe 5, które są do siebie równoległe. Każda powierzchnia oporowa 5 zaopatrzona jest w rowek prowadzący 7 zęba właściwego 3. W stanie zmontowanym powierzchnie oporowe 5 zęba właściwego 3 przylegają do powierzchni nośnych 2 oprawy 1, a rowki prowadzące 6 oprawy 1 usytuowane są naprzeciw rowków prowadzących 7 zęba właściwego 3, przy czym między te rowki wprowadzone są sworznie blokujące 8. Rowki prowadzące 6 oprawy 1 i rowki prowadzące 7 zęba właściwego 3 stanowią wycinek walca, a sworznie blokujące 8 mają postać sworznia o przekroju kołowym.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Ząb wymienny organu roboczego zwłaszcza maszyny górniczej składający się z kształtowej oprawy i połączonego z nią rozłącznie zęba właściwego zaopatrzonego w ostrze robocze, znamienny tym, że oprawa (1) zapatrzona jest w zewnętrzne powierzchnie nośne (2), które są do siebie równoległe albo skośne i przecinają się ze sobą pod kątem ostrym, a ponadto każda powierzchnia nośna (2) zaopatrzona jest w rowek prowadzący (6) oprawy (1) zaś ząb właściwy (3) zawiera podstawę (4) zaopatrzoną w dwie wewnętrzne powierzchnie oporowe (5), które są do siebie równoległe albo skośne i przecinają się ze sobą pod kątem ostrym, a ponadto każda powierzchnia oporowa (5) zaopatrzona jest w rowek prowadzący (7) zęba właściwego (3), przy czym w stanie zmontowanym powierzchnie oporowe (5) zęba właściwego (3) przylegają do powierzchni nośnych (2) oprawy (1), a rowki prowadzące (6) oprawy (1) usytuowane są naprzeciw rowków prowadzących (7) zęba właściwego (3), przy czym między te rowki wprowadzone są sworznie blokujące (8).
2. 2. Ząb wymienny według zastrz. 1, znamienny tym, że ząb właściwy (3) jest odlewany.
3. 3. Ząb wymienny według zastrz. 1, znamienny tym, że rowki prowadzące (6) oprawy (1) i rowki prowadzące (7) zęba właściwego (3) stanowią wycinek walca a sworznie blokujące (8) mają postać sworznia o przekroju kołowym.