PL237323B1 - Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej - Google Patents
Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej Download PDFInfo
- Publication number
- PL237323B1 PL237323B1 PL425499A PL42549918A PL237323B1 PL 237323 B1 PL237323 B1 PL 237323B1 PL 425499 A PL425499 A PL 425499A PL 42549918 A PL42549918 A PL 42549918A PL 237323 B1 PL237323 B1 PL 237323B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- production
- medium
- xylinus
- cellulose
- carried out
- Prior art date
Links
- 229920002749 Bacterial cellulose Polymers 0.000 title claims abstract description 55
- 239000005016 bacterial cellulose Substances 0.000 title claims abstract description 55
- 238000004519 manufacturing process Methods 0.000 title claims abstract description 36
- 239000002609 medium Substances 0.000 claims abstract description 31
- 241001136169 Komagataeibacter xylinus Species 0.000 claims abstract description 23
- WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N Glucose Natural products OC[C@H]1OC(O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@@H]1O WQZGKKKJIJFFOK-GASJEMHNSA-N 0.000 claims abstract description 15
- KRKNYBCHXYNGOX-UHFFFAOYSA-N citric acid Chemical compound OC(=O)CC(O)(C(O)=O)CC(O)=O KRKNYBCHXYNGOX-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims abstract description 15
- 239000008103 glucose Substances 0.000 claims abstract description 15
- 235000015112 vegetable and seed oil Nutrition 0.000 claims abstract description 12
- 239000008158 vegetable oil Substances 0.000 claims abstract description 10
- 239000002054 inoculum Substances 0.000 claims abstract description 9
- CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L Magnesium sulfate Chemical compound [Mg+2].[O-][S+2]([O-])([O-])[O-] CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L 0.000 claims abstract description 8
- 241000894006 Bacteria Species 0.000 claims abstract description 7
- 230000001580 bacterial effect Effects 0.000 claims abstract description 7
- 239000013587 production medium Substances 0.000 claims abstract description 7
- 238000002156 mixing Methods 0.000 claims abstract description 6
- 241001474750 Komagataeibacter Species 0.000 claims abstract description 5
- 239000001888 Peptone Substances 0.000 claims abstract description 5
- 108010080698 Peptones Proteins 0.000 claims abstract description 5
- 229940041514 candida albicans extract Drugs 0.000 claims abstract description 5
- 239000007788 liquid Substances 0.000 claims abstract description 5
- 235000019319 peptone Nutrition 0.000 claims abstract description 5
- 239000012138 yeast extract Substances 0.000 claims abstract description 5
- 238000000855 fermentation Methods 0.000 claims abstract description 4
- 230000004151 fermentation Effects 0.000 claims abstract description 4
- 229910052943 magnesium sulfate Inorganic materials 0.000 claims abstract description 4
- 235000019341 magnesium sulphate Nutrition 0.000 claims abstract description 4
- 238000000034 method Methods 0.000 claims description 52
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims description 7
- DTOSIQBPPRVQHS-PDBXOOCHSA-N alpha-linolenic acid Chemical compound CC\C=C/C\C=C/C\C=C/CCCCCCCC(O)=O DTOSIQBPPRVQHS-PDBXOOCHSA-N 0.000 claims description 6
- 235000019484 Rapeseed oil Nutrition 0.000 claims description 4
- WRIDQFICGBMAFQ-UHFFFAOYSA-N (E)-8-Octadecenoic acid Natural products CCCCCCCCCC=CCCCCCCC(O)=O WRIDQFICGBMAFQ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- LQJBNNIYVWPHFW-UHFFFAOYSA-N 20:1omega9c fatty acid Natural products CCCCCCCCCCC=CCCCCCCCC(O)=O LQJBNNIYVWPHFW-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- QSBYPNXLFMSGKH-UHFFFAOYSA-N 9-Heptadecensaeure Natural products CCCCCCCC=CCCCCCCCC(O)=O QSBYPNXLFMSGKH-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- 239000005642 Oleic acid Substances 0.000 claims description 3
- ZQPPMHVWECSIRJ-UHFFFAOYSA-N Oleic acid Natural products CCCCCCCCC=CCCCCCCCC(O)=O ZQPPMHVWECSIRJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- 235000019486 Sunflower oil Nutrition 0.000 claims description 3
- 235000020661 alpha-linolenic acid Nutrition 0.000 claims description 3
- 229910052799 carbon Inorganic materials 0.000 claims description 3
- QXJSBBXBKPUZAA-UHFFFAOYSA-N isooleic acid Natural products CCCCCCCC=CCCCCCCCCC(O)=O QXJSBBXBKPUZAA-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 3
- 229960004488 linolenic acid Drugs 0.000 claims description 3
- 235000021388 linseed oil Nutrition 0.000 claims description 3
- 239000000944 linseed oil Substances 0.000 claims description 3
- ZQPPMHVWECSIRJ-KTKRTIGZSA-N oleic acid group Chemical group C(CCCCCCC\C=C/CCCCCCCC)(=O)O ZQPPMHVWECSIRJ-KTKRTIGZSA-N 0.000 claims description 3
- 239000002600 sunflower oil Substances 0.000 claims description 3
- 240000002791 Brassica napus Species 0.000 claims description 2
- 235000004977 Brassica sinapistrum Nutrition 0.000 claims description 2
- 244000020551 Helianthus annuus Species 0.000 claims description 2
- OYHQOLUKZRVURQ-HZJYTTRNSA-N Linoleic acid Chemical compound CCCCC\C=C/C\C=C/CCCCCCCC(O)=O OYHQOLUKZRVURQ-HZJYTTRNSA-N 0.000 claims description 2
- 235000020778 linoleic acid Nutrition 0.000 claims description 2
- OYHQOLUKZRVURQ-IXWMQOLASA-N linoleic acid Natural products CCCCC\C=C/C\C=C\CCCCCCCC(O)=O OYHQOLUKZRVURQ-IXWMQOLASA-N 0.000 claims description 2
- 235000020660 omega-3 fatty acid Nutrition 0.000 claims description 2
- 238000002360 preparation method Methods 0.000 claims description 2
- 241000032681 Gluconacetobacter Species 0.000 claims 1
- -1 N32HPO4 Substances 0.000 claims 1
- 235000002837 Acetobacter xylinum Nutrition 0.000 abstract description 6
- BNIILDVGGAEEIG-UHFFFAOYSA-L disodium hydrogen phosphate Chemical compound [Na+].[Na+].OP([O-])([O-])=O BNIILDVGGAEEIG-UHFFFAOYSA-L 0.000 abstract description 4
- 235000019800 disodium phosphate Nutrition 0.000 abstract description 4
- 229910000397 disodium phosphate Inorganic materials 0.000 abstract description 4
- 235000015165 citric acid Nutrition 0.000 abstract description 2
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N Acetic acid Chemical compound CC(O)=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-N 0.000 abstract 3
- 229920002678 cellulose Polymers 0.000 description 30
- 235000010980 cellulose Nutrition 0.000 description 30
- 239000001913 cellulose Substances 0.000 description 29
- 238000001035 drying Methods 0.000 description 13
- 239000000463 material Substances 0.000 description 13
- 239000003921 oil Substances 0.000 description 13
- RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYSA-N Diethyl ether Chemical compound CCOCC RTZKZFJDLAIYFH-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 12
- 239000012528 membrane Substances 0.000 description 12
- 235000019198 oils Nutrition 0.000 description 11
- 239000001963 growth medium Substances 0.000 description 8
- XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N water Substances O XLYOFNOQVPJJNP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 8
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 7
- UFHFLCQGNIYNRP-UHFFFAOYSA-N Hydrogen Chemical compound [H][H] UFHFLCQGNIYNRP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 6
- HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M Sodium hydroxide Chemical compound [OH-].[Na+] HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M 0.000 description 6
- 239000012620 biological material Substances 0.000 description 6
- 238000000605 extraction Methods 0.000 description 6
- LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N Ethanol Chemical compound CCO LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 238000010521 absorption reaction Methods 0.000 description 4
- 239000012153 distilled water Substances 0.000 description 4
- 238000011534 incubation Methods 0.000 description 4
- 238000012986 modification Methods 0.000 description 4
- 230000004048 modification Effects 0.000 description 4
- 229920000642 polymer Polymers 0.000 description 4
- 230000003068 static effect Effects 0.000 description 4
- 206010042674 Swelling Diseases 0.000 description 3
- 238000009395 breeding Methods 0.000 description 3
- 230000001488 breeding effect Effects 0.000 description 3
- 239000007789 gas Substances 0.000 description 3
- 229920001282 polysaccharide Polymers 0.000 description 3
- 239000000126 substance Substances 0.000 description 3
- 230000008961 swelling Effects 0.000 description 3
- 229920001817 Agar Polymers 0.000 description 2
- OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N Carbon Chemical compound [C] OKTJSMMVPCPJKN-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- 239000008272 agar Substances 0.000 description 2
- QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N atomic oxygen Chemical compound [O] QVGXLLKOCUKJST-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 2
- WQZGKKKJIJFFOK-VFUOTHLCSA-N beta-D-glucose Chemical compound OC[C@H]1O[C@@H](O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@@H]1O WQZGKKKJIJFFOK-VFUOTHLCSA-N 0.000 description 2
- 239000002537 cosmetic Substances 0.000 description 2
- 238000012258 culturing Methods 0.000 description 2
- 230000000694 effects Effects 0.000 description 2
- 235000019441 ethanol Nutrition 0.000 description 2
- 239000012530 fluid Substances 0.000 description 2
- 150000004676 glycans Chemical class 0.000 description 2
- 239000007943 implant Substances 0.000 description 2
- 229910052760 oxygen Inorganic materials 0.000 description 2
- 239000001301 oxygen Substances 0.000 description 2
- 230000000704 physical effect Effects 0.000 description 2
- 239000005017 polysaccharide Substances 0.000 description 2
- 239000011148 porous material Substances 0.000 description 2
- 238000000746 purification Methods 0.000 description 2
- 230000001105 regulatory effect Effects 0.000 description 2
- 239000002904 solvent Substances 0.000 description 2
- 235000019871 vegetable fat Nutrition 0.000 description 2
- OYHQOLUKZRVURQ-NTGFUMLPSA-N (9Z,12Z)-9,10,12,13-tetratritiooctadeca-9,12-dienoic acid Chemical compound C(CCCCCCC\C(=C(/C\C(=C(/CCCCC)\[3H])\[3H])\[3H])\[3H])(=O)O OYHQOLUKZRVURQ-NTGFUMLPSA-N 0.000 description 1
- OWEGMIWEEQEYGQ-UHFFFAOYSA-N 100676-05-9 Natural products OC1C(O)C(O)C(CO)OC1OCC1C(O)C(O)C(O)C(OC2C(OC(O)C(O)C2O)CO)O1 OWEGMIWEEQEYGQ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 241000193830 Bacillus <bacterium> Species 0.000 description 1
- 229920002134 Carboxymethyl cellulose Polymers 0.000 description 1
- FBPFZTCFMRRESA-FSIIMWSLSA-N D-Glucitol Natural products OC[C@H](O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)CO FBPFZTCFMRRESA-FSIIMWSLSA-N 0.000 description 1
- FBPFZTCFMRRESA-KVTDHHQDSA-N D-Mannitol Chemical compound OC[C@@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO FBPFZTCFMRRESA-KVTDHHQDSA-N 0.000 description 1
- FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N D-glucitol Chemical compound OC[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@H](O)CO FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N 0.000 description 1
- 125000003535 D-glucopyranosyl group Chemical group [H]OC([H])([H])[C@@]1([H])OC([H])(*)[C@]([H])(O[H])[C@@]([H])(O[H])[C@]1([H])O[H] 0.000 description 1
- 239000005715 Fructose Substances 0.000 description 1
- 229930091371 Fructose Natural products 0.000 description 1
- RFSUNEUAIZKAJO-ARQDHWQXSA-N Fructose Chemical compound OC[C@H]1O[C@](O)(CO)[C@@H](O)[C@@H]1O RFSUNEUAIZKAJO-ARQDHWQXSA-N 0.000 description 1
- 229920001503 Glucan Polymers 0.000 description 1
- 241000045700 Gluconacetobacter sp. Species 0.000 description 1
- 229920002488 Hemicellulose Polymers 0.000 description 1
- GUBGYTABKSRVRQ-PICCSMPSSA-N Maltose Natural products O[C@@H]1[C@@H](O)[C@H](O)[C@@H](CO)O[C@@H]1O[C@@H]1[C@@H](CO)OC(O)[C@H](O)[C@H]1O GUBGYTABKSRVRQ-PICCSMPSSA-N 0.000 description 1
- 229930195725 Mannitol Natural products 0.000 description 1
- OVRNDRQMDRJTHS-FMDGEEDCSA-N N-acetyl-beta-D-glucosamine Chemical group CC(=O)N[C@H]1[C@H](O)O[C@H](CO)[C@@H](O)[C@@H]1O OVRNDRQMDRJTHS-FMDGEEDCSA-N 0.000 description 1
- 241000589516 Pseudomonas Species 0.000 description 1
- 240000004808 Saccharomyces cerevisiae Species 0.000 description 1
- 235000014680 Saccharomyces cerevisiae Nutrition 0.000 description 1
- BQCADISMDOOEFD-UHFFFAOYSA-N Silver Chemical compound [Ag] BQCADISMDOOEFD-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229920002472 Starch Polymers 0.000 description 1
- 229930006000 Sucrose Natural products 0.000 description 1
- CZMRCDWAGMRECN-UGDNZRGBSA-N Sucrose Chemical compound O[C@H]1[C@H](O)[C@@H](CO)O[C@@]1(CO)O[C@@H]1[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)[C@@H](CO)O1 CZMRCDWAGMRECN-UGDNZRGBSA-N 0.000 description 1
- 239000013543 active substance Substances 0.000 description 1
- 238000005273 aeration Methods 0.000 description 1
- 230000002009 allergenic effect Effects 0.000 description 1
- 230000000844 anti-bacterial effect Effects 0.000 description 1
- 230000003466 anti-cipated effect Effects 0.000 description 1
- 239000003963 antioxidant agent Substances 0.000 description 1
- 239000007864 aqueous solution Substances 0.000 description 1
- 239000012752 auxiliary agent Substances 0.000 description 1
- 230000000721 bacterilogical effect Effects 0.000 description 1
- GUBGYTABKSRVRQ-QUYVBRFLSA-N beta-maltose Chemical compound OC[C@H]1O[C@H](O[C@H]2[C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)O[C@@H]2CO)[C@H](O)[C@@H](O)[C@@H]1O GUBGYTABKSRVRQ-QUYVBRFLSA-N 0.000 description 1
- 210000001124 body fluid Anatomy 0.000 description 1
- 239000010839 body fluid Substances 0.000 description 1
- 239000001768 carboxy methyl cellulose Substances 0.000 description 1
- 235000010948 carboxy methyl cellulose Nutrition 0.000 description 1
- 239000008112 carboxymethyl-cellulose Substances 0.000 description 1
- 210000004027 cell Anatomy 0.000 description 1
- 239000003795 chemical substances by application Substances 0.000 description 1
- 239000002131 composite material Substances 0.000 description 1
- 238000002425 crystallisation Methods 0.000 description 1
- 230000008025 crystallization Effects 0.000 description 1
- 238000012364 cultivation method Methods 0.000 description 1
- 231100000433 cytotoxic Toxicity 0.000 description 1
- 230000001472 cytotoxic effect Effects 0.000 description 1
- 239000003814 drug Substances 0.000 description 1
- 229920001746 electroactive polymer Polymers 0.000 description 1
- 238000005265 energy consumption Methods 0.000 description 1
- 230000002255 enzymatic effect Effects 0.000 description 1
- 210000003527 eukaryotic cell Anatomy 0.000 description 1
- 239000000835 fiber Substances 0.000 description 1
- 238000010353 genetic engineering Methods 0.000 description 1
- 239000000017 hydrogel Substances 0.000 description 1
- 230000000774 hypoallergenic effect Effects 0.000 description 1
- 239000012535 impurity Substances 0.000 description 1
- 238000000338 in vitro Methods 0.000 description 1
- 238000010348 incorporation Methods 0.000 description 1
- 230000001788 irregular Effects 0.000 description 1
- 238000005304 joining Methods 0.000 description 1
- 230000005923 long-lasting effect Effects 0.000 description 1
- 239000000594 mannitol Substances 0.000 description 1
- 235000010355 mannitol Nutrition 0.000 description 1
- 210000001724 microfibril Anatomy 0.000 description 1
- 230000000877 morphologic effect Effects 0.000 description 1
- 239000002086 nanomaterial Substances 0.000 description 1
- 238000006116 polymerization reaction Methods 0.000 description 1
- 230000008092 positive effect Effects 0.000 description 1
- 238000002278 reconstructive surgery Methods 0.000 description 1
- 239000007787 solid Substances 0.000 description 1
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 1
- 239000000600 sorbitol Substances 0.000 description 1
- 239000008107 starch Substances 0.000 description 1
- 235000019698 starch Nutrition 0.000 description 1
- 239000000758 substrate Substances 0.000 description 1
- 239000005720 sucrose Substances 0.000 description 1
- 238000001356 surgical procedure Methods 0.000 description 1
- 239000000725 suspension Substances 0.000 description 1
- 230000002194 synthesizing effect Effects 0.000 description 1
- 238000012546 transfer Methods 0.000 description 1
- 210000005253 yeast cell Anatomy 0.000 description 1
Landscapes
- Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
Abstract
Przedmiotem zgłoszenia jest sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej, według wynalazku, polega na przygotowaniu inokulum poprzez zaszczepienie na podłożu płynnym Herstin - Schramm zawierającym glukozę, ekstrakt drożdżowy, pepton bakteryjny, kwas cytrynowy, Na2HPO4, MgSO4 • H2O, bakterii fermentacji octowej z rodzaju Komagataeibacter, korzystnie szczepem bakterii Komagataeibacter xylinus (dawniej Gluconacetobacter xylinus). Następnie wymieszaniu przez 15 minut i inkubowaniu przez 7 dni w temperaturze 28 - 30°C, ponownym wymieszaniu przez 5 minut, i przeniesieniu tak otrzymanego inokulum w ilości 5 - 20% objętościowych do podłoża produkcyjnego. Istota rozwiązania polega na tym, że hodowlę produkcyjną prowadzi się w podłożu opartym na glukozie i jej pochodnych z dodatkiem 1 - 2% (v/v) oleju roślinnego. Proces produkcyjny prowadzi się w warunkach stacjonarnych przy pH w zakresie 4,5 - 6,0, w temperaturze 25 - 30°C przez okres 4 - 20 dni.
Description
Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej BC, w warunkach hodowli stacjonarnej z wykorzystaniem szczepu z rodzaju Komagataeibacter, korzystnie szczepem bakterii Komagataeibacter xylinus (dawniej Gluconacetobacter xylinus) z zastosowaniem medium hodowlanego.
Celuloza jest polisacharydem zbudowanym z jednostek 3,D-glukopiranozy połączonych ze sobą wiązaniami 3-1,4-glikozydowymi. Celuloza bakteryjna (BC) należy do wysokokrystalicznych celuloz, bogatych we frakcję 1α produkowanym przez tlenowe Gram-ujemne bakterie Komagataeibacter xylinus. Proces produkcji tego materiału można podzielić na dwa etapy. Etap pierwszy polega na polimeryzacji cząsteczek glukozy w liniowy3-1,4-glukan, natomiast etap drugi - na łączeniu i krystalizacji indywidualnych łańcuchów polimerowych w większe struktury.
Obecnie istnieje wiele metod modyfikacji BC, które można podzielić na trzy główne grupy: i) manipulacje genetyczne; ii) zastosowanie odpowiednich warunków hodowlanych podczas procesu produkcji BC, w tym przede wszystkim składu medium hodowlanego, temperatury i czasu inkubacji oraz napowietrzania iii) modyfikacje wytworzonej celulozy poprzez zastosowanie czynników chemicznych i/lub enzymatycznych.
Przemysłowy proces biosyntezy BC prowadzony jest najczęściej w warunkach hodowli stacjonarnej lub mieszanej/wytrząsanej. Wybór metody hodowli zależy ściśle od dalszego przeznaczenia syntetyzowanego polimeru. W przypadku prowadzenia hodowli w warunkach statycznych wytwarzany przez bakterie K. xylinus polisacharyd syntezowany jest w postaci silnie uwodnionej i elastycznej membrany na powierzchni pożywki. Uzyskany w ten sposób materiał posiada specyficzną nanostrukturę, cechującą się mniejszym przekrojem poprzecznym włókien, wysokim stopniem krystaliczności (>60%), brakiem zanieczyszczeń (np. hemicelulozą lub ligliną), biofunkcjonalnością oraz hipoalergicznością.
Nanobiocelulozę można również produkować w różnego typu aparatach i urządzeniach. Regulując warunki procesowe można w ten sposób otrzymać produkt o pożądanych własnościach fizykochemicznych i mechanicznych. Biosyntezę BC można realizować w aparatach wyposażonych w mieszadło mechaniczne (Cheng et al., 2011, Biomacromolecules 12(3):730-736) lub w kolumnach typu air-lift (Zuo et al. 2006, Biochem. Eng. J. 29(1-2):81-90), w których cyrkulacja medium hodowlanego wywołana jest poprzez wprowadzenie do płynu strumienia gazu (powietrza). Wynikiem prowadzenia procesu w warunkach dynamicznych jest otrzymanie BC w postaci nieregularnych struktur.
Sposoby biosyntezy BC opisane są w literaturze patentowej. W opisie patentowym PL171952 przedstawiono sposób wytwarzania BC w postaci błon na drodze hodowli powierzchniowej bakterii Acetobacter xylinum P23 na podłożu agarowym opartym o glukozę. Uzyskane błony o zawartości 90-97% α-celulozy mogą być stosowane jako środek opatrunkowy w chirurgii i dermatologii. Opis patentowy PL 185337 dotyczy sposobu wytwarzania BC z zastosowaniem szczepu A. xylinum w postaci błon stosowanych jako biomateriał opatrunkowy. Prezentowana metoda jest dwustopniowa, przy czym zastosowanie tej metody pozwala na uzyskanie wysokokrystalicznej α-celulozy bakteryjnej. W opisie patentowym PL 190961 przedstawiono sposób wytwarzania modyfikowanej BC na drodze hodowli bakterii octowych na podłożu płynnym opartym na glukozie i jej pochodnych, pozwalający na wytworzenie polimeru o kontrolowanej, założonej charakterystyce cząsteczkowej i morfologicznej oraz kontrolowanym wbudowywaniu merów N-acetyloglukozoaminy w jego łańcuchy. Z opisu patentowego PL 212003 znany jest sposób otrzymywania BC w warunkach hodowli stacjonarnej z zastosowaniem szczepu A. xylinum. Przed właściwą hodowlą produkcyjną stosuje się wstępną preinkubację całej objętości podłoża w warunkach stacjonarnych w czasie 24 h w temperaturze 27-33°C, po czym po dokładnym wymieszaniu podłoża i przelaniu do bioreaktorów w takich ilościach, aby stosunek powierzchni do objętości wynosił 0,6-0,8 cm-1, prowadzi się hodowlę produkcyjną właściwą w warunkach stacjonarnych w czasie 5-7 dni. Z opisu patentowego PL 216180 znany jest sposób wytwarzania bionanocelulozy o właściwościach opatrunku na uszkodzenia skóry, przeznaczonej do zastosowania dla wyrobów medycznych dermatologiczno-kosmetycznych w postaci czystych, wilgotnych, suszonych lub liofilizowanych z użyciem substancji czynnych i/lub pomocniczych lub ich kombinacji, który charakteryzuje się tym, że bionanocelulozę wytwarza się w drodze hodowli szczepu bakterii G. xylinus. W opisie patentowym PL 216702 przedstawiono sposób wytwarzania biomateriału przeznaczonego na implanty dla chirurgii rekonstrukcyjno-odtwórczej.
PL 237 323 B1
Otrzymany materiał cechuje się dużą wytrzymałością na zrywanie i przepalenia, jest sprężysty oraz daje się modelować do dowolnego kształtu i zachowuje nadany kształt po modyfikacji, jest biokompatybilny i niealergizujący, charakteryzuje się minimalnym stopniem wchłaniania płynów ustrojowych i nie ulega resorpcji pod działaniem tych płynów. W opisie patentowym PL 212003 opisano dwuetapowy sposób otrzymywania BC z zastosowaniem bakterii A. xylinum w warunkach stacjonarnych. Przed hodowlą właściwą stosowano preinkubację całej objętości podłoża w warunkach stacjonarnych w czasie 24 h w temperaturze 27-33°C, a następnie po wymieszaniu i przelaniu do bioreaktorów przeprowadzono stacjonarną hodowlę właściwą w czasie 5-7 dni, stosując podłoże korzystnie uzupełnione karboksymetylocelulozą. W opisie patentowym PL 214844 dotyczącym modyfikacji błon celulozowych przedstawiono metodę produkcji BC z bakterii A. xylinum w procesie podzielonym na trzy etapy. Przedstawiono również sposób użycia sproszkowanej BC w procesie kriożelowania w postaci sferycznej zawiesiny zawierającej komórki drożdży Saccharomyces cerevisiae lub bakterii Bacillus subtills.
W literaturze międzynarodowej można znaleźć wiele opisów patentowych dotyczących sposobu wytwarzania BC o różnorodnych właściwościach. Z opisu europejskiego zgłoszenia patentowego nr 0200409 znany jest sposób wytwarzania BC przez szczepy z rodzaj u Acelobacter Pseudomonas i inne metodą stacjonarną w temperaturze 20-40°C w czasie od 1-20 dni, przy pH = 3-9, przy zastosowaniu jako źródła węgla w podłożu glukozy, sacharozy, maltozy czy skrobi. Otrzymana w ten sposób BC charakteryzowała się wysokim modułem sprężystości i posiadała praktyczne zastosowanie w elektronice. Znane są również z publikacji międzynarodowego zgłoszenia patentowego nr WO 86/02095 i opisu wynalazku GB 2,131,701 sposoby wytwarzania BC w drodze hodowli statycznej i dynamicznej z wykorzystywaniem bakterii A. xylinum w temperaturze 20-28°C w czasie od kilku godzin do kilkunastu dni na podłożu hodowlanym zawierającym fruktozę, glukozę, sorbitol lub mannitol jako źródło węgla. Otrzymana BC charakteryzowała się właściwościami umożliwiającymi zastosowanie tego polimeru jako opatrunku medycznego lub sztucznej skóry. W opisach wynalazków US2006/1347 i WO 2004/50986 opisano dwuetapowy proces hodowli tego biomateriału zapewniający otrzymanie błony o gramaturze 10-45 g-m-2. W opisie wynalazku US 2009/0017506 omówiono otrzymywanie BC z zastosowaniem A. xylinum w reżimie ciągłym (bez konieczności wymiany medium hodowlanego po jednym cyklu). W tym przypadku czas fermentacji trwa 24-456 h i zapewnia gramaturę błon w zakresie 6-240 g-m-2. Z opisu wynalazku US 2009/0220560 znany jest opatrunek celulozowy powlekany nanosrebrem, w celu zwiększenia właściwości bakteriobójczych biomateriału. W patencie US 7390499 otrzymywano BC w warunkach statycznej hodowli z zastosowaniem szczepu A. xylinum i wykazano, że stężenie tlenu ma znaczący wpływ na grubość warstwy celulozy i zawartość wody w biomateriale (optymalny poziom tlenu 5-21% na granicy faz pożywka-powietrze). Zgłoszenie patentowe WO 2007/091801 dotyczy sposobu produkcji błon celulozowych nasączonych czynnikami pomocniczymi oraz substancjami regulującymi wilgotność lub przeciwutleniającymi. Metody produkcji BC zostały opisane również w opisach wynalazków CN 101700408 (produkcja modyfikowanych, wysokokrystalicznych opatrunków hydrożel owych udziałem szczepu G. xylinus), CN 10191626 (proces produkcji błon celulozowych z zastosowaniem tolerującego niskie pH pożywki szczepu Gluconacetobacter sp. S.C.- 01 mogącego znaleźć zastosowanie w produkcji na skalę przemysłową), CN 10168167 (proces produkcji błon celulozowych z zastosowaniem tolerującego niskie temperatury szczepu Gluconacetobacter xylinus 323). Sposoby syntezy BC są podane również w następujących opisach patentowych: US 5975095, US 5962278, US 6110712, US 6429002, US 6329192, US 5144021, US 5079162, US 4863565, US 5955325, US 4788146, US 4588400, EP 0792935, WO 8602095.
W procesie produkcji błon BC mogą być również stosowane zewnętrzne czynniki fizyczne w postaci statycznego pola magnetycznego (zgłoszenie patentowe EP 0197748 i patent US 4891317) lub wirującego pola magnetycznego (patent nr PL 227860). Efektem wpływu wirującego pola magnetycznego jest uzyskanie produktu o zwiększonej absorpcji wody w postaci elastycznej membrany na powierzchni ciekłej pożywki. Uzyskany materiał ma mniejszą gęstość oraz mniejsze usieciowane mikrofibryl celulozowych w porównaniu do próbek niepoddawanych oddziaływaniom wirującego pola magnetycznego.
Pomimo niezwykle dużego potencjału aplikacyjnego i ciągłego wzrostu zapotrzebowania rynku na BC, produkcja BC na skalę przemysłową jest w dalszym ciągu stosunkowo niewielka. Związane jest to z trudnościami w wyselekcjonowaniu wysokoproduktywnych szczepów wytwarzających celulozę, z wysokimi kosztami składników podłoża hodowlanego oraz z ciągle niewystarczającą efektywnością stosowanych metod produkcyjnych. Dlatego, mimo szeregu opatentowanych sposobów produkcji BC
PL 237 323 B1 lub aparatów wykorzystywanych do biosyntezy tego materiału istnieje również konieczność ciągłej optymalizacji metod otrzymywania tego bioproduktu. Związane to jest z faktem, że istniejące metody cechują się uzyskaniem materiału cechującego się niezadawalającym uzyskiem. Należy podkreślić również, że odpowiednie dobranie warunków prowadzenia biosyntezy BC może poprawić wydajność procesu, ale często wiąże się z niekorzystnymi zmianami własności fizykochemicznych i mechanicznych. Proces biosyntezy BC jest również długotrwały, co wiąże się bezpośrednio z jego energochłonnością. Niska efektywność oraz wysoka „kosztowność energetyczna” procesu prowadzi do wniosku, że efektywność produkcji BC - zgodnie z aktualnie stosowanymi procedurami oraz stosując znane konstrukcje aparatów - jest na niezadawalającym poziomie.
Unikalne właściwości BC czynią z niej interesujący materiał oraz przewidywane przyszłe zastosowania tego typu materiału wykraczają poza obecne przeznaczenie związane z wytwarzaniem materiałów opatrunkowych oraz implantów. Nanobioceluloza jest rozpatrywana, jako potencjalny materiał do produkcji między innymi papieru elektronicznego, elektroaktywnych polimerów lub kompozytów. Dlatego też celowym jest opracowanie nowych metod produkcji, cechujących się wysoką wydajnością oraz niską kosztochłonnością.
Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej, według wynalazku, polega na przygotowaniu inokulum poprzez zaszczepienie na podłożu płynnym Herstin-Schramm zawierającym glukozę, ekstrakt drożdżowy, pepton bakteryjny, kwas cytrynowy, Na2HPO4, MgSCrO4 · H2O, bakterii fermentacji octowej z rodzaju Komagataeibacter, korzystnie szczepem bakterii Komagataeibacter xylinus (dawniej Gluconacetobacter xylinus). Następnie wymieszaniu przez 15 minut i inkubowaniu przez 7 dni w temperaturze 28-30°C, ponownym wymieszaniu przez 5 minut, i przeniesieniu tak otrzymanego inokulum w ilości 5-20% objętościowych do podłoża produkcyjnego. Istota rozwiązania polega na tym, że hodowlę produkcyjną prowadzi się w podłożu opartym na glukozie i jej pochodnych z dodatkiem 1-2% (v/v) oleju roślinnego. Proces produkcyjny prowadzi się w warunkach stacjonarnych przy pH w zakresie 4,5-6,0, w temperaturze 25-30°C przez okres 4-20 dni.
Korzystnie jako olej roślinny stosuje się olej rzepakowy i/lub słonecznikowy i/lub lniany. W sposobie stosuje się olej rzepakowy o składzie kwas oleinowy w ilości 55-70 v/v%, kwas linolowy omega-6 w ilości 18-22 v/v%, kwas α-linolenowy omega-3 w ilości 10-15 v/v%.
Inokulum zaszczepia się świeże podłoże H-S lub inne medium hodowlane oparte na glukozie i jej pochodnych, które może być stosowane do produkcji CB, np. medium Yamanaka, Zhou, CSL, Son (publikacja Ruka DR, Simon GP, Dean KM „Altering the growth conditions of Gluconacetobacter xylinus to maximize the yield of bacterial cellulose” Carbohydrate Polymers 89 (2012) 613-622).
W celu usunięcia oleju związanego w celulozie w procesie produkcyjnym, uzyskane membrany celulozowe przenosi się do czystych pojemników, przemywa wodą destylowaną, a następnie usuwa się olej poprzez zastosowanie ekstrakcji znaną metodą Soxhleta z użyciem eteru dietylowego jako rozpuszczalnika do ekstrakcji (metoda opisana w normie ISO 3596: 2000: Tłuszcze i oleje zwierzęce i roślinne - Oznaczanie substancji niezmydlających się - Metoda z ekstrakcją eterem dietylowym). Następnie, w celu usunięcia z membran celulozowych składników medium hodowlanego oraz komórek bakteryjnych, stosuje się oczyszczanie poprzez inkubacje w 0,1 M wodnym roztworze NaOH w temperaturze 80°C przez 30 minut. Procedura oczyszczania powtarzana jest trzykrotnie. Oczyszczona celuloza płukana jest w wodzie destylowanej do momentu ustabilizowania pH na poziomie 6,5-7,5 i suszona w 60°C do ustabilizowania się wagi.
Korzystnie hodowle produkcyjne prowadzi się w pojemnikach hodowlanych (zlewkach lub kolbkach) o średnicy 10-20 cm, wyposażonych w pokrywki posiadające filtry membranowe umożliwiających wymianę gazową w warunkach sterylnych (pory o średnicy nie większej niż 0,22 gm).
Sposób produkcji BC, według wynalazku dzięki zastosowaniu dodatku oleju roślinnego pozwala na polepszenie warunków hodowlanych K. xylinus, co wpływa na znaczne zwiększenie wydajności procesu oraz pozwala na otrzymanie powtarzalnego biomateriału o wyróżniającej się jakości. Efektem zastosowania zmodyfikowanego poprzez dodatek oleju roślinnego medium hodowlanego jest znaczne, nieopisywane wcześniej w literaturze, zwiększenie uzysku (ilość suchej masy BC w stosunku do użytego medium produkcyjnego) celulozy w porównaniu do hodowli, które prowadzone były w tym samym medium, ale bez dodatku oleju. Zaletą sposobu według wynalazku jest możliwość wytworzenia BC cechującej się również zmienionymi właściwościami fizycznymi w porównaniu do celulozy wyprodukowanej w tych samych warunkach i takim samym medium, ale bez dodatku oleju. Celuloza wytworzona w medium suplementowanym olejem roślinnym charakteryzuje się przede wszystkim większą (co naj
PL 237 323 B1 mniej x3) wytrzymałością na rozciąganie i większą (co najmniej x2) wodochłonnością. Ponadto uzyskany materiał nie wykazuje efektu cytotoksycznego względem hodowli komórek eukariotycznych in vitro. Zarówno wysoki uzysk BC, jak również jej właściwości fizyczne wynikają z zastosowania medium hodowlanego suplementowanego dodatkiem oleju roślinnego.
Modyfikowana BC otrzymana sposobem według wynalazku ze względu na swe właściwości, takie jak: wysoka wytrzymałość mechaniczna na rozciąganie, zawartość α-celulozy, higroskopijność oraz biozgodność znajduje zastosowanie w papiernictwie, medycynie czy kosmetyce.
Sposób według wynalazku przedstawiony jest w przykładach wykonania oraz na rysunku, który przedstawia uzyskane maty BC wytworzonej w medium H-S z dodatkiem 1% oleju rzepakowego oraz BC uzyskanej w medium H-S bez dodatku oleju.
P r z y k ł a d 1
Przygotowano inokulum. W tym celu na podłożu H-S zaszczepiono bakterie K. xylinus. Podłoże H-S zawierało: glukozę (2 w/v%), ekstrakt drożdżowy (0,5 w/v%), pepton bakteryjny (0,5 w/v%), kwas cytrynowy (0,115 w/v%), Na2HPO4 (0,27 w/v%), MgSO4^H2O (0,05 w/v%). Podłoże było wysterylizowane oraz wzbogacone alkoholem etylowym (1 v/v%). Bakterie K. xylinus, przechowywane były na stałym podłożu o składzie: glukoza (2 w/v%), ekstrakt drożdżowy (0,5 w/v%), pepton bakteryjny (0,5 w/v%), kwas cytrynowy (0,115 w/v%), Na2HPO4 (0,27 w/v%), MgSO4 · 7H2O (0,05 w/v%) agar bakteriologiczny (2 w/v%), również wysterylizowanym i wzbogaconym alkoholem etylowym (1 v/v%). Po zaszczepieniu bakterii hodowlę mieszano na wytrząsarce laboratoryjnej przez 15 minut i inkubowano przez kolejne 7 dni w temperaturze 28-30°C. Po 7 dniach inkubacji uzyskaną hodowlę ponownie miesza się na wytrząsarce typu worteks przez 5 minut. Otrzymane w ten sposób inokulum przenosi się na świeże podłoże produkcyjne oparte na glukozie i jej pochodnych (np. medium H-S o takim samym składzie jak podano powyżej) z dodatkiem 1-2% (v/v) oleju rzepakowego, korzystnie o składzie kwas oleinowy (55-70 v/v%), kwas linolowy omega-6 (18-22 v/v%), kwas α-linolenowy omega-3 (10-15 v/v%), miesza się przez 5 minut i prowadzi się hodowlę produkcyjną. Hodowle produkcyjne prowadzono w pojemnikach hodowlanych (zlewkach i kolbkach o średnicy odpowiednio 15-18 cm), wyposażonych w pokrywki posiadające filtry membranowe umożliwiających wymianę gazową w warunkach sterylnych (pory o średnicy 0,22 gm), w temperaturze 28°C w czasie 168 godz.
Po zakończeniu hodowli uzyskany materiał zważono na wadze analitycznej oraz zmierzono grubość uzyskanej warstwy celulozy. Następnie otrzymane membrany celulozowe przenoszono do czystych pojemników i przemywano wodą destylowaną. W kolejnym etapie usunięto olej związany w celulozie poprzez zastosowanie ekstrakcji znaną metodą Soxhleta z użyciem eteru dietylowego jako rozpuszczalnika do ekstrakcji (ISO 3596: 2000: Tłuszcze i oleje zwierzęce i roślinne - Oznaczanie substancji niezmydlających się - Metoda z ekstrakcją eterem dietylowym), a następnie celulozę oczyszczono poprzez inkubacje w 0,1 M wodnym roztworze NaOH w temperaturze 80°C przez 30 minut i ponownie ważono. Oczyszczoną celulozę płukano w wodzie destylowanej do momentu ustabilizowania pH na poziomie 6,5-7,5 i suszono w 60°C do momentu, kiedy waga celulozy została ustabilizowana. Po procesie suszenia uzyskany materiał był ponownie zwarzony i zmierzony.
Identyczną procedurę przeprowadzono dla prób kontrolnych wytworzonych w medium, które nie zawierało dodatku oleju. Uzyskane wyniki świadczą, że dla prowadzonej w ten sposób hodowli uzyskuje się, w odniesieniu do prób kontrolnych, odpowiednio o ok. 540% więcej masy BC przed procesem suszenia (po odjęciu masy związanego oleju), o ponad 550% więcej masy celulozy po procesie suszenia, o ok 280% grubszą warstwę BC przed procesem suszenia i o ponad 190% grubszą warstwę BC po procesie suszenia. Świadczy to o pozytywnym wpływie dodatku oleju roślinnego do medium hodowlanego na efektywność procesu produkcji tego typu materiału w porównaniu z biosyntezą prowadzoną bez zastosowania oleju.
Ponadto otrzymana celuloza charakteryzuje się następującymi parametrami: zawartość a-celulozy (%Ia) = 45,71%, wskaźnik wtórnego pęcznienia (WRV) = 570%, wytrzymałość mechaniczna 3,1 MPa.
P r z y k ł a d 2
Sposób jak w przykładzie pierwszym, z tym, że hodowlę produkcyjną prowadzi się w medium produkcyjnym z dodatkiem oleju słonecznikowego. Uzyskane wyniki świadczą, że dla prowadzonej w ten sposób hodowli uzyskuje się, w odniesieniu do prób kontrolnych, odpowiednio o ponad 530% więcej masy BC przed procesem suszenia (po odjęciu masy związanego oleju), o ok. 540% więcej masy celulozy po procesie suszenia, o ok. 250% grubszą warstwę BC przed procesem suszenia i o 200% grubszą warstwę BC po procesie suszenia.
PL 237 323 Β1
Ponadto otrzymana celuloza charakteryzuje się następującymi parametrami: zawartość a-celulozy (%la) = 44,12%, wskaźnik wtórnego pęcznienia (WRV) = 609%, wytrzymałość mechaniczna 2,1 MPa.
P rzykład 3
Sposób jak w przykładzie pierwszym, z tym, że hodowlę produkcyjną prowadzi się w medium produkcyjnym z dodatkiem oleju lnianego. Uzyskane wyniki świadczą, że dla prowadzonej w ten sposób hodowli uzyskuje się, w odniesieniu do prób kontrolnych, odpowiednio o ponad 520% więcej masy BC przed procesem suszenia (po odjęciu masy związanego oleju), o ponad 560% więcej masy celulozy po procesie suszenia, o ponad 240% grubszą warstwę BC przed procesem suszenia i o 210% grubszą warstwę BC po procesie suszenia.
Ponadto otrzymana celuloza charakteryzuje się następującymi parametrami: zawartość a-celulozy (%la) = 44,71%, wskaźnik wtórnego pęcznienia (WRV) = 389%, wytrzymałość mechaniczna 1,9 MPa.
Claims (3)
1. Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej polegający na przygotowaniu inokulum poprzez zaszczepienie na podłożu płynnym Herstin-Schramm zawierającym glukozę, ekstrakt drożdżowy, pepton bakteryjny, kwas cytrynowy, N32HPO4, MgSO4 · H2O, bakterii fermentacji octowej z rodzaju Komagataeibacter, korzystnie szczepem bakterii Komagataeibacter xylinus (dawniej Gluconacetobacter xylinuś), następnie wymieszaniu przez 15 minut i inkubowaniu przez 7 dni w temperaturze 28-30°C, ponownym wymieszaniu przez 5 minut, i przeniesieniu tak otrzymanego inokulum w ilości 5-20% objętościowych do podłoża produkcyjnego, znamienny tym, że hodowlę produkcyjną prowadzi się w podłożu opartym na glukozie i jej pochodnych z dodatkiem 1-2% (v/v) oleju roślinnego, przy czym proces produkcyjny prowadzi się w warunkach stacjonarnych przy pH w zakresie 4,5-6,0, w temperaturze 25-30°C przez okres 4-20 dni.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako olej roślinny stosuje się olej rzepakowy i/lub słonecznikowy i/lub lniany.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że stosuje się olej rzepakowy o składzie kwas oleinowy w ilości 55-70 v/v%, kwas linolowy omega-6 w ilości 18-22 v/v%, kwas a-linolenowy omega-3 w ilości 10-15 v/v%
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL425499A PL237323B1 (pl) | 2018-05-11 | 2018-05-11 | Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL425499A PL237323B1 (pl) | 2018-05-11 | 2018-05-11 | Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL425499A1 PL425499A1 (pl) | 2019-11-18 |
| PL237323B1 true PL237323B1 (pl) | 2021-04-06 |
Family
ID=68536571
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL425499A PL237323B1 (pl) | 2018-05-11 | 2018-05-11 | Sposób wytwarzania modyfikowanej celulozy bakteryjnej |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL237323B1 (pl) |
-
2018
- 2018-05-11 PL PL425499A patent/PL237323B1/pl unknown
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL425499A1 (pl) | 2019-11-18 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| Andriani et al. | The optimization of bacterial cellulose production and its applications: a review | |
| van Zyl et al. | Hierarchical structure of bacterial-derived cellulose and its impact on biomedical applications | |
| Pandit et al. | A review on production, characterization and application of bacterial cellulose and its biocomposites | |
| Liu et al. | Bacterial cellulose-based composite scaffolds for biomedical applications: a review | |
| Halib et al. | The remarkable three-dimensional network structure of bacterial cellulose for tissue engineering applications | |
| Lin et al. | Biosynthesis, production and applications of bacterial cellulose | |
| Jozala et al. | Bacterial nanocellulose production and application: a 10-year overview | |
| Rambo et al. | Template assisted synthesis of porous nanofibrous cellulose membranes for tissue engineering | |
| Mohammad et al. | An overview of biocellulose production using Acetobacter xylinum culture | |
| Ha et al. | Bacterial cellulose production from a single sugar α-linked glucuronic acid-based oligosaccharide | |
| PL212003B1 (pl) | Sposób otrzymywania celulozy bakteryjnej | |
| Rzhepakovsky et al. | Composite of bacterial cellulose and gelatin: A versatile biocompatible scaffold for tissue engineering | |
| Yin et al. | Improvement in mechanical properties and biocompatibility of biosynthetic bacterial cellulose/lotus root starch composites | |
| Foresti et al. | Bacterial nanocellulose: Synthesis, properties and applications | |
| Sun et al. | In situ biosynthesis of bacterial cellulose hydrogel spheroids with tunable dimensions | |
| Sukara et al. | Potential values of bacterial cellulose for industrial applications | |
| Soleimani et al. | Design, construction and optimization a flexible bench-scale rotating biological contactor (RBC) for enhanced production of bacterial cellulose by Acetobacter Xylinium | |
| Park et al. | Bacterial cellulose | |
| de Olyveira et al. | Bacterial nanocellulose for medicine regenerative | |
| Amr et al. | Bacterial cellulose: biosynthesis and applications | |
| Rebello et al. | Microbial consortia-derived cellulose biomaterial: Synthesis, characterization, and utility in neural tissue regeneration | |
| Kulshrestha et al. | Advances in biomedical applications of bacterial cellulose: from synthesis mechanisms to commercial innovations | |
| Rogova et al. | State and prospects of improving the methods of production and use of bacterial cellulose (a review) | |
| Keshk et al. | Natural bacterial biodegradable medical polymers: Bacterial cellulose | |
| RU2568605C1 (ru) | ШТАММ БАКТЕРИИ Komagataeibacter xylinus - ПРОДУЦЕНТ БАКТЕРИАЛЬНОЙ ЦЕЛЛЮЛОЗЫ |