PL237631B1 - Zamek półswobodny - Google Patents

Abstract

Zamek półswobodny, w automatycznej lufowej broni palnej, przedstawiony na rysunku, który do opóźnienia wstecznego ruchu wykorzystuje ciśnienie gazów prochowych odprowadzanych przez boczny otwór w lufie, umiejscowiony przy krawędzi łuski. Otwór przechodzi, w pogrubionej w tym miejscu ścianie komory nabojowej, w krótki cylinder gazowy (prostokątne rozszerzenie) z dopasowaną w środku kulą (rolką) jako tłok. Kula (rolka) współpracuje z powierzchnią kształtową bezpośrednio na zamku; powierzchnią kształtową na listwie połączonej z zamkiem; powierzchnią kształtową regulowaną na bocznej ścianie komory zamkowej gdzie cylinder gazowy umieszczony jest w zamku uszczelnianym pierścieniem, w broni strzelającej nabojami bezłuskowymi; powierzchnią kształtową na zamku, gdzie cylinder gazowy umieszczony jest w ścianie komory zamkowej.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest zamek półswobodny w automatycznej broni strzeleckiej, nazywany również układem z opóźnionym otwarciem zamka, zaliczany do grupy broni z zamkiem nieryglowanym i będący odmianą zamka swobodnego, w którym nabój w lufie zamknięty jest tylko masą, bezwładnością zamka i napięciem sprężyny powrotnej. Jednak w broni strzelającej nabojami o dużej energii kinetycznej pocisku, ze względu na konieczność stosowania zamka o znacznej masie, warunkującej nadmiarowy ciężar całej broni, stosowany jest zamek półswobodny, najczęściej dwuczęściowy, którego ruch wsteczny hamowany jest skomplikowanym układem mechanicznym.

Celem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji zamka półswobodnego.

W znanym rozwiązaniu firmy Heckler i Koch - karabinie G3 i w jego licznych wersjach rozwojowych (G41, HK13E, HK23E, HK21E), zamek półswobodny podzielony jest na dwie zasadnicze części: tłok zaporowy oraz trzon zamkowy. Tłok zaporowy opiera się o dwie symetrycznie rozstawione rolki, wchodzące częściowo w gniazda komory zamkowej, rozsuwane na boki przez skośnie powierzchnie trzonu zamkowego - drugiej zasadniczej części zamka.

Znane jest również rozwiązanie z zastosowaniem zamka półswobodnego w pistolecie samopowtarzalnym P7 firmy Heckler i Koch. W tej konstrukcji boczny otwór w lufie umiejscowiony jest w komorze nabojowej tuż za łuską. Gazy prochowe natychmiast po odpaleniu naboju przedostają się do cylindra gazowego położonego pod lufą i działając przez tłok opóźniają otwarcie zamka.

Według wynalazku zamek półswobodny wykorzystuje do opóźniania wstecznego ruchu ciśnienie gazów prochowych odprowadzanych poprzez boczny otwór w lufie, umiejscowiony tuż przy krawędzi łuski. W pogrubionej w tym miejscu ścianie lufy boczny otwór przechodzi w krótkie cylindryczne rozszerzenie, z dopasowaną w środku kulą spełniającą rolę tłoka. Kula przenosząc nacisk gazów prochowych toczy się po skosach powierzchni kształtowej umiejscowionej na zamku, spowalniając jego ruch wsteczny. Średnica bocznego otworu w lufie, przekrój cylindra gazowego i tłoka oraz skosy powierzchni kształtowej są tak dobrane, aby po odpaleniu naboju, gdy ciśnienie gazów prochowych jest bardzo wysokie, opóźniać otwarcie zamka uniemożliwiając łusce wysunięcie się z lufy ponad grubościenne denko. Następnie, gdy pocisk opuszcza lufę a ciśnienie gazów spada, naciskiem kuli na końcowy skos powierzchni kształtowej oddawana jest dodatkowa energia niezbędna do wykonania całego cyklu przeładowania broni: usunięcia łuski, napięcia sprężyny powrotnej, dosłania i odpalenia kolejnego naboju.

Zamek zewnętrzny obejmujący lufę, który stosowany jest powszechnie w pistoletach samopowtarzalnych, również traci nadmiar energii w wyniku tarcia w przesuwnym połączeniu ze szkieletem broni.

Zamek wewnętrzny poruszający się w komorze zamkowej, stosowany powszechnie w karabinach automatycznych, zachodzi nad lufę listwą sprężystą, zaopatrzoną na końcu z obu stron w powierzchnię kształtową, która współpracuje zarówno z tłokiem-kulą, jaki i z występem kształtnym umiejscowionym na ścianie komory zamkowej, również zachodzącej nad lufę.

Krótkie rozszerzenie nad bocznym otworem w lufie ma przekrój prostokąta, a umiejscowiona w nim rolka pełni rolę tłoka.

W kolejnej wersji wynalazku boczny otwór w lufie przy krawędzi łuski przebiega skośnie do tyłu, przechodząc w kanał gazowy równoległy do lufy, zakończony krótkim rozszerzeniem spełniającym rolę cylindra o przekroju prostokąta, z dopasowaną w środku rolką z otworem, przez który luźno przechodzi zawleczka zamocowana w ścianie, zapobiegająca wpadnięciu rolki do wnętrza broni przy cofniętym zamku. Prostokątne rozszerzenie umiejscowione jest w ścianie komory zamkowej, prostopadle do przedniej części zamka zaopatrzonego w tym miejscu w powierzchnię kształtową, natomiast po przeciwległej stronie w okładzinę cierną.

Zamek półswobodny w broni strzelającej nabojami bezłuskowymi przednią częścią wsuwa się do lufy i od czoła zaopatrzony jest w otwory, które w trakcie wstecznego ruchu zamka doprowadzają ciśnienie gazów prochowych na pierścień uszczelniający lufę z zamkiem. Ponadto gazy prochowe doprowadzone są krótkim kanałem dalej do prostokątnego rozszerzenia spełniającego rolę cylindra gazowego, z dopasowaną w środku rolką pełniącą rolę tłoka. Prostokątne rozszerzenie umiejscowione jest z boku zamka prostopadle do ściany komory zamkowej, zaopatrzonej w powierzchnię kształtową. Rolka jest szersza od prostokątnej powierzchni kształtowej wysuwanej śrubą regulacyjną. Zamek traci również nadmiar energii po przeciwnej stronie, dociskany do okładziny ciernej na ścianie komory zamkowej.

PL 237 631 B1

Zamek w broni strzelającej nabojami bezłuskowymi uszczelniany jest w ten sposób, że od czoła zaopatrzony jest w otwory doprowadzające gazy prochowe na pierścień sprężysty rozcięty wzdłuż i skośnie szczelnie na siebie nachodzącymi kształtnymi krawędziami, rozsuwanymi i dociskanymi ciśnieniem gazów prochowych do ściany lufy i wewnętrznej krawędzi zamka.

Zamek z obustronnym układem opóźniania: symetrycznie po obu stronach broni, znajdują się identyczne układy spowalniające wsteczny ruch zamka, według poszczególnych wariantów wynalazku.

Korzystnym skutkiem wynalazku jest uproszczenie konstrukcji pistoletów samopowtarzalnych, strzelających nabojami o dużej energii kinetycznej pocisku, przez możliwość: zespolenia nieruchomo lufy ze szkieletem broni; umiejscowienia sprężyny powrotnej na lufie; umiejscowienia układu opóźniania otwarcia zamka nad lufą; niskie zamontowanie lufy względem uchwytu, co ogranicza podrzut broni. W karabinach automatycznych istnieje możliwość uproszczenia konstrukcji poprzez zastosowanie zamka jednoczęściowego oraz wyeliminowanie długiego tłoka i cylindra pobierającego gazy prochowe z końcowej części lufy. W broni automatycznej strzelającej nabojami bezłuskowymi zamek półswobodny, według wynalazku, umożliwia strzelanie amunicją o znacznym zróżnicowaniu masy ładunków miotających.

Ujemną cechą zamka półswobodnego, również przedstawionego w tym rozwiązaniu, jest konieczność stosowania w komorze nabojowej, nie wyszczególnionej na rysunkach gdyż to miejsce wypełnia nabój, tzw. rowków Revellego, tj. nacięć w lufie doprowadzających ciśnienie gazów prochowych między łuskę, a ścianę komory nabojowej.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest uwidoczniony na rysunku, w którym: fig. 1 przedstawia zamek półswobodny zewnętrzny w przekroju wzdłużnym przed odpaleniem naboju, na przykładzie pistoletu samopowtarzalnego; fig. 2 w wersji obustronnej w przekroju poziomym po odpaleniu naboju; fig. 3 ukazuje zamek półswobodny wewnętrzny w przekroju wzdłużnym na przykładzie karabinu automatycznego; fig. 4 ukazuje zamek półswobodny w przekroju wzdłużnym na przykładzie ręcznego granatnika automatycznego; fig. 5 zamek półswobodny z zastosowaniem amunicji bezłuskowej na przykładzie moździerza automatycznego w przekroju wzdłużnym; fig. 6 w przekroju poprzecznym; fig. 7 po odpaleniu naboju w wersji obustronnej w przekroju wzdłużnym.

Zamek półswobodny w przykładzie pistoletu samopowtarzalnego fig 1, obejmujący lufę 1 z bocznym otworem 8 umiejscowionym przy krawędzi łuski 4, ma w pogrubionej w tym miejscu lufie, krótki cylinder gazowy 6, nad bocznym otworem 8, który przebiega pionowo do góry. Umiejscowiony w nim tłok 3 w postaci kuli, współpracuje z powierzchnią kształtową 2 na wewnętrznej stronie zachodzącego na lufę 1 zamka 5, spowalnianego tarciem w przesuwnym połączeniu ze szkieletem broni 9.

Zamek z obustronnym układem opóźniania fig 2, na przykładzie pistoletu samopowtarzalnego, w którym przy krawędzi łuski 4 znajdują się umiejscowione symetrycznie naprzeciw w zgrubieniu lufy 1 dwa boczne otwory 8, zakończone krótkimi cylindrycznymi rozszerzeniami 6, z tłokami w kształcie kuli 3 w środku, które współpracują z powierzchniami kształtowymi 2 na zamku 5, obejmującym obustronnie bocznymi ścianami lufę 1.

Zamek w przykładzie karabinu automatycznego fig 3, w którym boczny otwór 8 w lufie 1 umiejscowiony przy krawędzi łuski 4 przechodzi w krótki cylinder gazowy 6, z tłokiem w postaci kuli 3. Zamek 5 wewnątrz komory zamkowej 7 zachodzi nad lufę 1 listwą sprężystą 12 zaopatrzoną z dwóch stron w powierzchnię kształtową 2, współpracującą z tłokiem 3, z drugiej strony z występem kształtnym 13 na ścianie komory zamkowej 11 również zachodzącej nad lufę 1.

Zamek w broni fig 1, fig 2 i fig 3, w której krótki cylinder gazowy 6, nad bocznym otworem 8 w lufie 1 ma przekrój prostokąta, a umiejscowiony w niej tłok 3 ma kształt rolki.

Zamek w przykładzie granatnika automatycznego fig 4, w którym boczny otwór 8 w lufie 1 umiejscowiony przy krawędzi łuski 4, przebiega skośnie do tyłu przechodząc w kanał gazowy 17 równoległy do lufy 1 zakończony krótkim rozszerzeniem 6 o przekroju prostokąta, spełniającym rolę cylindra z dopasowanym w środku tłokiem 18 o kształcie rolki z otworem. Prostokątne rozszerzenie 6 umiejscowione jest w ścianie komory zamkowej 11 prostopadle do przedniej części zamka 5 zaopatrzonego w tym miejscu w powierzchnię kształtową 2, natomiast po przeciwległej stronie w okładzinę cierną 10. Przez otwór w rolce 18 luźno przechodzi zawleczka 19, zamocowana w ścianie komory zamkowej 11.

Zamek półswobodny, stosowany w broni strzelającej nabojami bezłuskowymi fig 5 i fig 6, przednią częścią wsuwa się do lufy 1, od czoła zaopatrzony jest w otwory 14 doprowadzające ciśnienie gazów prochowych na pierścień sprężysty 15, rozcięty 20 wzdłuż skośnie szczelnie na siebie nachodzącymi kształtnymi krawędziami, uszczelniający w trakcie ruchu wstecznego lufę 1 z zamkiem 5. Nadto gazy

PL 237 631 B1 prochowe doprowadzane są dalej krótkim kanałem gazowym 17 do prostokątnego rozszerzenia 6 z dopasowaną rolką 3 szerszą od regulowanej śrubą 16 powierzchni kształtowej 2 umiejscowionej w ścianie komory zamkowej 11, zaopatrzonej po przeciwległej stronie w okładzinę cierną 10.

Zamek z obustronnym układem opóźniania fig 7, w broni automatycznej zasilanej amunicją bezłuskową, w której zamek 5 zaopatrzony jest w otwory 14 doprowadzające na pierścień uszczelniający 15 ciśnienie gazów prochowych, które dalej obustronnymi kanałami 17 przenoszą ciśnienie do położonych symetrycznie na przeciw krótkich cylindrów 6 o przekroju prostokąta z rolkami 3 pełniącymi rolę tłoków. Rolki 3 współpracują z powierzchniami kształtowymi 2 na ścianach komory zamkowej 11.

Wykaz oznaczeń

1. Lufa

2. powierzchnia kształtowa

3. tłok - kula - rolka

4. łuska naboju

5. zamek

6. krótki cylinder - prostokątny

7. komora zamkowa

8. boczny otwór

9. szkielet broni

10. okładzina cierna

11. ściana komory zamkowej

12. listwa sprężysta

13. występ kształtny

14. otwory w czole zamka

15. pierścień sprężysty

16. śruba regulacyjna

18. tłok - rolka z otworem

17. kanał gazowy

19. zawleczka

20. kształtne rozcięcie

Claims (7)

1. Zamek półswobodny obejmujący lufę, w której przy krawędzi łuski umiejscowiony jest boczny otwór, znamienny tym, że w pogrubionej w tym miejscu części lufy (1), przechodzi w krótki cylinder gazowy (6) z dopasowanym w środku tłokiem o kształcie kuli (3), która współpracuje z powierzchnią kształtową (2) na wewnętrznej stronie zachodzącego nad lufę (1) zamka (5), spowalnianego również tarciem w przesuwnym połączeniu ze szkieletem broni (9).

2. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że wewnątrz komory zamkowej (7) zachodzi nad lufę (1) listwą sprężystą (12) zaopatrzoną po obu stronach w powierzchnię kształtową (2), współpracującą z jednej strony z tłokiem-kulą (3) w krótkim cylindrze (6), z drugiej strony z kształtnym występem (13) na ścianie komory zamkowej (11) również zachodzącej nad lufę (1).

3. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że krótkie rozszerzenie-cylinder gazowy (6) nad bocznym otworem (8) w lufie (1) ma przekrój prostokąta, a umiejscowiony w środku tłok (3) ma kształt rolki.

4. Zamek według zastrz. 1, znamienny tym, że boczny otwór (8) w lufie (1) umiejscowiony przy krawędzi łuski (4) przebiega skośnie do tyłu przechodząc w kanał gazowy (17) równoległy do lufy (1) zakończony krótkim rozszerzeniem-cylindrem gazowym (6) o przekroju prostokąta, z dopasowanym w środku tłokiem (18) w kształcie rolki z otworem, która umiejscowiona jest w ścianie komory zamkowej (11) prostopadle do przedniej części zamka (5) zaopatrzonego w powierzchnię kształtową (2), natomiast po przeciwległej stronie w okładzinę cierną (10), a przez otwór w tłoku (18) luźno przechodzi zawleczka (19) zamocowana w ścianie (11).

5. Zamek półswobodny, przednią częścią wsuwa się do lufy, znamienny tym, że od czoła zaopatrzony jest w otwory (14) doprowadzające ciśnienie gazów prochowych na pierścień (15) uszczelniający w trakcie ruchu wstecznego lufę (1) z zamkiem (5), a gazy prochowe doprowadzane są dalej krótkim kanałem (17) do prostokątnego rozszerzenia (6) z dopasowaną rolką (3) szerszą od regulowanej śrubą (16) powierzchni kształtowej (2) umiejscowionej w ścianie komory zamkowej (11), zaopatrzonej po przeciwległej stronie w okładzinę cierną (10).

6. Zamek według zastrz. 5, znamienny tym, że pierścień uszczelniający (15), sprężysty, rozcięty wzdłuż skośnie (20), szczelnie na siebie nachodzącymi kształtnymi krawędziami, jest rozsuwany i dociskany do lufy (1) i wewnętrznej krawędzi zamka (5) przez ciśnienie gazów prochowych doprowadzanych otworami (14) w czole zamka (5).

7. Zamek według zastrz. 1, 2, 4, 5, znamienny tym, że układy spowalniające wsteczny ruch zamka, umiejscowione są symetrycznie po obu stronach broni .