PL237949B1 - Kompozycja nawozu wapnującego - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest kompozycja nawozu wapnującego, mającego zastosowanie zwłaszcza w uprawach polowych i ogrodniczych, wzbogaconego o składniki poprawiające jego właściwości, przede wszystkim pod kątem stymulacji wzrostu i plonowania roślin, poprawy stanu odżywienia roślin w składniki mineralne jakości produkowanych plonów.

Przyswajalność wapnia przez rośliny, którą odzwierciedla reaktywność jego związków z substancjami kwaśnymi zawartymi w glebie, jest miarą jakości wapna nawozowego oraz podstawowym parametrem analizowanym przez rolników.

Reaktywność nawozu wapnującego wyraża się w % w stosunku do świeżo strąconego węglanu wapnia, którego reaktywność przyjęto za 100%. Cecha ta jest związana ze stopniem rozdrobienia surowca oraz z wiekiem geologicznym surowców wapniowych. Reaktywność waha się od kilkunastu % dla najstarszych wapieni i dolomitów z okresu prekambryjskiego do prawie 100% dla miękkich skał z okresu kredowego.

Przyswajalność związków wapnia - które są generalnie trudno rozpuszczalne w wodzi e przez rośliny jest również ściśle związana z ich właściwościami chemicznymi i fizycznymi.

Aktywność chemiczna związków wapnia maleje w kolejności: tlenek wapnia, wodorotlenek wapnia, węglan wapnia. Niestety wraz ze wzrostem aktywności chemicznej rośnie również agresywność związku w stosunku do roślin. Zbyt szybkie działanie (zbyt szybka zmiana pH) wpływa niekorzystnie na system korzeniowy roślin, może nawet powodować ich zamieranie. Ponadto tlenek wapnia w reakcji z wodą wydziela znaczne ilości ciepła, co prowadzi do „ugotowania”, denaturacji białek. Wolny od tych wad jest węglan wapnia, który działa wprawdzie wolniej, ale nie szkodzi roślinom. Potwierdzeniem tego są krzewy winogron, którym bardzo odpowiada środowisko skał wapiennych.

Z kolei parametrem fizycznym mającym wpływ na przyswajanie związków wapnia przez rośliny jest powierzchnia kontaktu cząstek związku z roztworami zawartymi w glebie. Parametr ten można zwiększyć przez silne rozdrobnienie cząstek nawozu lub przez zwiększenie ich porowatości.

Wapna węglanowe w porównaniu do form tlenkowych czy wodorowęglanowych cechuje wysokie bezpieczeństwo stosowania, okupione zazwyczaj obniżoną reaktywnością. Jedynie skały porowate i nasiąkliwe takie jak kreda czwartorzędowa, ulegają w glebie szybkiemu rozpad owi, a ich działanie jest stosunkowo szybkie.

Wapienie pochodzące ze starszych okresów geologicznych posiadają wyższą gęstość, co determinuje zdecydowanie niższą porowatość i nasiąkliwość. Roztwory zawarte w glebie oddziałują z cząstkami skały wapiennej głównie powierzchniowo i nie mają możliwości wnikania do jej wnętrza. Własność ta decyduje o tym, że ich działanie jest powolne, a reaktywność niska. Dla podniesienia reaktywności wapieni kluczowe znaczenie ma ich rozdrobnienie. Bardzo rozdrobnione cząsteczk i wapienia dzięki rozwinięciu powierzchni działają prawie natychmiast po ich zastosowaniu. Rozdrobnione cząsteczki wapienia odpowiadają wprawdzie poziomem reaktywności kredzie, ale tak spreparowany wapień nie może być stosowany w uprawach, gdyż forma pylista, o wielkości ziaren rzędu kilku dziesiątek mikronów, nie nadaje się do bezpośredniego wysiewu z uwagi na pylenie. Mikronowe cząstki niesione wiatrem nie pozwalają na równomierne rozsianie na polu, zanieczyszczają i zwiększają awaryjność maszyn rolniczych służących do ich wysiewu i mogą być groźne dla organizmów żywych: ludzi, zwierząt domowych, pożytecznych owadów. Cząstki te przed ich zastosowaniem powinny zostać połączone w aglomeraty.

Wciąż poszukiwane są nowe kompozycje nawozów, w tym nawozów wapniowych, które po odpowiednich modyfikacjach - zarówno co do składu jak i formy - będą miały lepsze właściwości dla wzrostu i zdrowia roślin.

Znane są nawozy wapniowe z dodatkami substancji humusowych, które znacznie zwiększają ich użyteczność. Aplikacja substancji humusowych w uprawie roślin warzywnych i sadowniczych stymuluje wzrost i plonowanie roślin, poprawia stan odżywienia roślin w składniki mineralne i jakość produkowanych plonów oraz aktywność życia mikrobiologicznego gleby.

Przykładowo z polskiego zgłoszenia patentowego P.412362 znany jest płynny nawóz wapniowo-siarkowo-humusowy zawierający wodę, siarczan wapnia, substancje humusowe oraz substancję stabilizującą, który stanowi jednorodną zawiesinę wodną zawierającą wapń oraz siarkę

PL 237 949 B1 w postaci siarczanu wapnia, substancje humusowe w postaci surowego i/lub aktywowanego chemicznie miału węgla brunatnego, substancję stabilizującą oraz drobno zmieloną mączkę węglanu wapnia i/lub magnezu.

Ponadto z polskiego zgłoszenia patentowego P.412363 znany jest płynny nawóz wieloskładnikowy zawierający makroelementy, substancje humusowe oraz ewentualnie mikroelementy, który stanowi korzystnie zhomogenizowaną, jednorodną zawiesinę wodną zawierającą fosfor w postaci superfosfatu i/lub mączki fosforytowej oraz makroelementy wybrane z grupy: azot, potas, wapń, siarkę, magnez, sód, substancje humusowe oraz ewentualnie mikroelementy oraz dodatek substancji stabilizujących układ zawiesinowy.

Substancje humusowe (próchniczne) to część materii organicznej obecnej w glebie. Jest to mieszanina wielkocząsteczkowych związków organicznych o zmiennym składzie (w zależności od składu materii organicznej, z której powstają) i charakterze kwasowym, wchodzących w skład próchnicy. Tworzą się one w biochemicznych procesach rozkładu związków organicznych budujących żywe organizmy. Odpowiadają za magazynowanie składników pokarmowych, regulację warunków wodno-powietrznych (struktura gleby) i termicznych, stabilizację pH. Substancje humusowe utrzymują właściwy poziom próchnicy, dzięki czemu wzrasta uruchamianie i przyswajalność składników pokarmowych z gleby nawet o 20-40%. Stanowią one o zdolności do tworzenia tak ważnej struktury gruzełkowatej gleby, jednocześnie pozytywnie wpływając na jej właściwości wodne, powietrzne i cieplne. Jest to korzystne zarówno dla gleb piaszczystych (zwiększenie zwięzłości), jak i ciężkich (rozluźnienie i napowietrzanie). Dzieje się to głównie za sprawą kwasów fulwowych, które mają właściwości elektrodynamiczne i rozdrabniają nadmiernie zagęszczone koloidy glebowe. W obecności kwasów fulwowych nawet bardzo wilgotna gleba zachowuje strukturę gruzełkowatą (również na glebach zalanych, podmokłych i ciężkich poprawia się ich napowietrzenie). Struktura gruzełkowata chroni warstwę orną gleby przed pękaniem i procesami erozyjnymi. Substancje humusowe tworzą środowisko, w którym pożyteczne organizmy glebowe mogą się prawidłowo rozwijać w optymalnych dla siebie warunkach, podczas gdy w glebach, gdzie ich zawartość jest znikoma życie biologiczne gleby jest ubogie. Ponadto organizmy glebowe czerpią z substancji organicznej niezbędną energię i mineralne składniki pokarmowe. Gleby zasobne w próchnicę odznaczają się zdecydowanie wyższą aktywnością biologiczną, dzięki której obserwujemy szybszą mineralizację materii organicznej stanowiącej resztki pożniwne, opadłych jesienią liści czy skoszonej trawy. Poprzez ich wielokierunkowe oddziaływanie na glebę, mają istotny wpływ na rośliny uprawne. Stymulują rozwój roślin poprzez zwiększenie pobrania składników pokarmowych przez rośliny (wynika to z większej kationowej pojemności wymiennej gleby, większej dostępności fosforu na skutek ograniczonego wytrącania fosforanu wapnia i stymulacji enzymów roślinnych) i ochronę przed czynnikami stresowymi. Substancje humusowe wpływają także na gos podarkę hormonalną roślin, uruchamiają trudno przyswajalne składniki pokarmowe w glebie, optymalizują przenikanie substancji pokarmowych przez korzenie, wspomagają rozwój systemu korzeniowego. Efekt działania substancji humusowych zależy od źródła i dawki tych substancji, sposobu ich aplikacji, warunków środowiska, rośliny. Najbardziej obiecującymi produktami, które mogą być wykorzystane do zwiększenia zawartości materii organicznej i próchnicy w glebie, a w konsekwencji do poprawy ich potencjału produkcyjnego gleb, są biowęgiel, ligniny, celulozy i koloidy próchniczne w postaci substancji humusowych. Nie były jak dotąd jednak znane nawozy, które obok substancji humusowych zawierały też pożyteczne mikroorganizmy glebowe.

Dla prawidłowego rozwoju roślin ważny jest prawidłowy rozwój systemu korzeniowego oraz aktywność procesów zachodzących w rizosferze, włączając korzystne działanie symbiotycznych grzybów mikoryzowych i bakterii rizosferowych. Mikroorganizmy żyjące w naturalnej symbiozie z roślinami uwalniają składniki niezbędne dla prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin, zwierząt i ludzi. W tym kontekście, we wszystkich zbiorowiskach ważne są właściwe proporcje, rozwój i aktywność mikrobiologicznych komponentów rizosfery, obejmującej nie tylko glebę otaczającą korzeń, ale także organizmy symbiotyczne tj. bakterie rizosferowe, grzyby mikoryzowe, grzyby saprotroficzne czy saprofityczne, drapieżne pierwotniaki i nicienie. Aktywność pożytecznej mikroflory w rizosferze jest nie tylko jednym z czynników warunkujących prawidłowy wzrost i plonowanie roślin, ale także ważnym potencjalnym źródłem ich odporności na choroby infekcyjne. Mikroorganizmy symbiotyczne mogą także wytwarzać biologicznie aktywne związki (witaminy, regulatory wzrostu, antybiotyki, siderofory, substancje odżywcze dla roślin), poprawiające jakość i produktywność gleb uprawnych oraz wzrost i plonowanie roślin. Pożyteczne mikroorganizmy występujące w rizosferze mają

PL 237 949 B1 duże znaczenie dla wzrostu i rozwoju roślin oraz dla utrzymania ich zdrowotności. Wywierają pozytywny wpływ na wzrost i plonowanie roślin poprzez swoje właściwości, takie jak wytwarzanie i dostarczanie roślinom substancji stymulujących wzrost, ułatwianie pobierania składników mineralnych z gleby, ograniczanie negatywnego wpływu toksycznych metali ciężkich, antagonistyczne oddziaływanie przeciwko patogenom oraz zwiększanie odporności roślin na stresy abiotyczne, na przykład na chłód, zasolenie lub suszę.

Istotę wynalazku stanowi kompozycja nawozu wapnującego charakteryzująca się tym, że zawiera:

- minerał zawierający węglan wapnia, zmielony do wielkości ziaren nie większej niż 0,1 mm, - dodatek substancji humusowej,

- dodatek mikroorganizmów glebowych w postaci bakterii rizosferowych rodzaju Bacillu s, w takiej proporcji by w produkcie końcowym stężenie mikroorganizmów było nie niższe niż 105, korzystnie 106 jednostek tworzących kolonie w gramie (jtk/g),

- środek dezintegrujący (dezintegrator),

- substancje poślizgowe.

Korzystnie, jako minerał zawierający węglan wapnia występują skały o niskiej nasiąkliwości i porowatości takie jak wapień, wapień dolomityczny, dolomit wapienny, dolomit wapnisty, zawierające w swym składzie powyżej 50% wagowych węglanu wapnia, lub skały o wysokiej nasiąkliwości, takie jak kreda, lub ich mieszaniny.

Korzystnie, składnik kompozycji w postaci minerału zawierającego węglan wapnia zawiera przynajmniej 60% ziaren zmielonego minerału wielkości poniżej 0,063 mm. Stosowanie minerału zmielonego do ziaren o wielkości do 0,1 mm, z których przynajmniej 60% ziaren jest mniejsza niż 0,063 mm ma na celu zwiększenie reaktywności minerału wapniowego oraz jego przyswajalności przez rośliny.

Korzystnie, zmielony minerał zawierający węglan wapnia stanowi łącznie od 80 do 93% wagowych, korzystnie 90% wagowych, w przeliczeniu na suchą masę mieszaniny.

Korzystnie, substancję humusową stanowią: biowęgiel lub lignina lub celuloza lub koloidy próchniczne lub kwasy humusowe lub kwasy fulwowe lub sole kwasów humusowych lub fulwowych.

Korzystnie, zawartość substancji humusowej wynosi od 0,1% do 1,0%, korzystni e 0,3% w stosunku do masy całkowitej kompozycji.

Najkorzystniej, kompozycja jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus megaterium, Bacillus subtilis.

Korzystnie, kompozycja jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus amyloliquefaciens, o następujących sekwencjach DNA ukazanych w wykazie sekwencji: SEQ nr 1 lub SEQ nr 2 lub SEQ nr 3 lub SEQ nr 4.

Korzystnie, kompozycja jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus megaterium, o następujących sekwencjach DNA ukazanych w wykazie sekwencji: SEQ nr 5 lub SEQ nr 6.

Korzystnie, kompozycja jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus subtilis, o następującej sekwencji DNA ukazanej w wykazie sekwencji: SEQ nr 7.

Korzystnie, kompozycja jako środki dezintegrujące zawiera dezintegratory organiczne lub nieorganiczne, posiadające mikro kapilary i substancje pęczniejące w środowisku wodnym, wybrane spośród: bentonit, mączka drzew liściastych, włókna orzecha kokosowego, pył z torfu, lub ich mieszaniny. Dezintegratory są środkami ułatwiającymi szybki rozpad granul nawozu po ich zwilżeniu, w glebie.

Korzystnie, ilość dodatku środków dezintegrujących jest taka, by ich zawartość w produkcie końcowym wynosiła maksymalnie 10% wagowych w przeliczeniu na suchą masę, najkorzystniej od 5 do 10%.

Korzystnie, kompozycja jako środki poślizgowe zawiera substancje ciekłe lub stałe, wybrane spośród: woda, talk, kaolinit, illit, montmorylonit, bentonit, skrobia, lub ich mieszaniny. Środki te stosuje się w celu odpowiedniej regulacji współczynnikami tarcia występującego w trakcie procesu granulacji. Dodatek tych substancji ma za zadanie obniżyć tarcie w trakcie granulacji nawozu i pozwolić na uzyskanie właściwego upakowania granul. Właściwie upakowane granule mają pożądaną odporność na ścieranie, a jednocześnie łatwo rozpadają się w kontakcie z wilgocią.

Korzystnie, ilość dodatku środków poślizgowych jest taka, by ich zawartość w produkcie końcowym wynosiła nie więcej niż 15%, korzystnie 5-12% wagowych w przeliczeniu na suchą masę.

PL 237 949 B1

Mikroorganizmy do mieszanki nawozowej aplikowane są w formie przedmieszki. Wysoko stężony koncentrat zawierający minimum 10¹⁰ jtk/g w mieszalniku intensywnym rozcieńcza się do stężenia 10⁹ jtk/g. Następnie rozcieńcza się go do stężenia 10⁸ jtk/g i z tak rozcieńczonego preparatu sporządza się przedmieszkę, która dodawana jest w procesie produkcji do wapna nawozowego zmieszanego z substancjami humusowymi w takiej proporcji by w produkcie końcowym stężenie mikroorganizmów było nie niższe niż 10⁵ jtk/g.

Do pożytecznych dla roślin mikroorganizmów należą bakterie z rodzaju Bacillus. Przykładowo bakterie rodzaju Bacillus zwiększają dostępność składników mineralnych dla roślin, takich jak np. fosfor, potas, magnez, żelazo, mangan, cynk i miedź. W glebie najbardziej rozpowszechnioną formą żelaza są jony Fe³⁺. Taka forma żelaza jest trudnodostępna dla roślin, w porównaniu do zredukowanych jonów Fe²⁺, łatwo pobieranych przez korzenie roślin. Gatunki bakterii należące do rodzaju Bacillus, takie jak B. megaterium, mają właściwości redukowania jonów żelaza, przez co mogą zwiększać jego dostępność dla roślin. Bakterie z rodzaju Bacillus mogą także ułatwiać pobieranie fosforu przez rośliny, korzystnie wpływają na wzrost i plonowanie roślin poprzez syntetyzowanie substancji wzrostowych, takich jak auksyny, cytokininy, gibereliny, kwas abscysynowy i kwas jasmonowy. Z tych powodów bioprodukty zawierające bakterie z rodzaju Bacillus mają działanie biostymulujące, bionawozowe.

Identyfikacja mikroorganizmów aplikowanych do bionawozów jest konieczna ze względu na ich prawidłowe dobranie w zależności od przeznaczenia biopreparatu. Techniki oparte na analizie DNA są coraz częściej stosowane do identyfikacji mikroorganizmów z powodu korzyści wynikających ze stosowania tych metod. Zaletą tych technik jest możliwość szybkiego i precyzyjnego określenia rodzaju, gatunku lub szczepu pożytecznych mikroorganizmów obecnych w glebie, korzeniach roślin lub w bionawozach. Dzięki zastosowaniu technik molekularnych możliwe jest opracowanie profili DNA dla wybranych szczepów pożytecznych mikroorganizmów aplikowanych do bioproduktów, co ułatwia ich późniejszą identyfikację. Do identyfikacji mikroorganizmów stosowane są różne techniki molekularne, a wybór odpowiedniej metody zależy od kilku czynnikó w, przede wszystkim od rodzaju materiału biologicznego, którym mogą być kolonie mikroorganizmów kultywowane w warunkach laboratoryjnych, materiał roślinny, gleba lub bioprodukty.

W przypadku niniejszego wynalazku wykorzystano metodę identyfikacji mikroorganizmów w oparciu o geny kodujące rybosomalny RNA. Cząsteczki rRNA w rybosomach, miejscach syntezy białek, jak również ich geny rDNA składają się z konserwatywnych domen przedzielonych zmiennymi regionami, co pozwala analizować zróżnicowanie mikroorganizmów. Identyfikację bakterii najczęściej prowadzi się na podstawie analizy zróżnicowania mikroorganizmów w obrębie regionu zmiennego wewnątrz genu kodującego 16S rRNA.

Sekwencje DNA szczepów mikroorganizmów wykorzystywanych w nawozie wapnującym według wynalazk u wskazano w wykazie sekwencji.

Dodatek substancji humusowych do nawozu wapnującego znacznie zwiększa jego użyteczność.

Aplikacja substancji humusowych w uprawie roślin warzywnych i sadowniczych stymuluje wzrost i plonowanie roślin, poprawia stan odżywienia roślin w składniki mineralne i jakość produkowanych plonów oraz aktywność życia mikrobiologicznego gleby.

Wzbogacenie nawozów wapnujących pożytecznymi mikroorganizmami może przyczynić się do zwiększenia skuteczności nawożenia, poprawić kondycję, wzrost i rozwój roślin uprawnych oraz żyzność gleb. Opracowanie innowacyjnych nawozów wapnujących wzbogaconych pożytecznymi mikroorganizmami wymaga precyzyjnej identyfikacji szczepów bakterii i grzybów korzystnie oddziałujących na rośliny. Identyfikacja mikroorganizmów aplikowanych do wapna nawozowego jest konieczna w celu podania pełnego składu bioproduktu. Długotrwałe przechowywanie bionawozów może powodować stopniową utratę przeżywalności mikroorganizmów, dlatego konieczne jest zastosowanie technik umożliwiających identyfikację mikroorganizmów w przechowywanych bionawozach.

Kompozycja nawozowa według wynalazku, w której łącznie stosowane są: nawóz wapnujący, substancje humusowe oraz pożyteczne mikroorganizmy glebowe ma wszelkie predyspozycje by stać się najbardziej efektywnym nawozem do uprawy roślin.

Substancje humusowe zastosowane jako nośniki pożytecznych mikroorganizmów mają istotne znaczenie w utrzymaniu odporności mechanicznej gleb, stabilności agregatów glebowych,

PL 237 949 B1 odpowiedniej zawartości materii organicznej i azotu ogólnego, co poprawia wielkość i jakość plonowania roślin oraz bio-fizyko-chemiczne właściwości gleby. Natomiast dzięki mikrobiologicznemu wzbogaceniu nawozy wapnujące zawierające substancje humusowe są bardziej skuteczne w stymulacji wzrostu i plonowania roślin, a także w ochronie roślin przed patogenami i szkodliwymi nicieniami glebowymi. Wpływają na poprawę wzrostu, plonowania i stanu odżywienia roślin w składniki mineralne oraz na zwiększenie populacji pożytecznych grup mikroorganizmów w rizos ferze tych roślin.

Nawozy wapnujące zawierające substancje humusowe wzbogacone mikrobiologicznie, odkwaszają glebę i poprawiają bio-fizyko-chemiczne właściwości gleb, mają działanie biostymulujące w uprawach roślin ogrodniczych oraz wykazują antagonistyczne działanie przeciwko patogenom roślin.

Aplikacja nawozów wapnujących z dodatkiem humusu, wzbogaconych pożytecznymi mikroorganizmami, w większym stopniu niż stosowanie nawozów mineralnych powoduje lepsze pobieranie składników pokarmowych z gleby, co poprawia kondycję roślin, ich stan zdrowotny i plonowanie. Aplikacja nawozów wapnujących może także poprawiać jakość i żyzność gleby, co ma bardzo duże znaczenie w uprawach sadowniczych, które są wieloletnimi monokulturami. Nawozy poprawiają też zaopatrzenie roślin sadowniczych w bardzo ważny składnik mineralny jakim jest wapń. Zastosowanie w praktyce sadowniczej przyjaznych dla środowiska nawozów wapnujących w optymalnych dawkach, w zależności od odczynu (pH) i miejscowej zasobności gleby w składniki mineralne, może zapewnić wysokiej jakości plony przy znacznej oszczędności nakładów finansowych na nawożenie.

Kompozycja nawozu wapnującego zawierającego substancje humusowe oraz pożyteczne mikroorganizmy glebowe według wynalazku eliminuje również niedogodności związ ane z przygotowaniem formy nawozu wapnującego wygodnego w przechowywaniu, transporcie oraz rozsiewaniu, gwarantując jednocześnie wysoką reaktywność i przyswajalność nawozu przez rośliny.

Kompozycja nawozu i sposób jego otrzymania gwarantują, że otrzymane granule będą odporne mechanicznie, nie ulegną rozbiciu podczas rozsiewania na odległość kilkunastu metrów nowoczesnymi siewnikami. Jednocześnie zachowują wysoką reaktywność i bardzo krótki czas rozpadu granul po zwilżeniu. Wystarczy poranna rosa by rozsiane granule uległy rozpadowi i przeniknęły do profilu gleby.

Poniżej przedstawiono przykłady kompozycji według wynalazku oraz sposobów ich otrzymywania.

P r z y k ł a d 1

944 kg wapnia dolomitycznego rozdrobnionego do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 50 kg bentonitu (substancja poślizgowa, środek dezintegrujący), 3 kg kwasów fulwowych i huminowych i ich soli oraz 1 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus subtilis, 1 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus megaterium, 1 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus amyloliquefaciens i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 60 litrów wody (substancja poślizgowa) i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym i dodano drugą porcję 60 litrów wody (substancja poślizgowa). Całość mieszano przez 2 minuty, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 4,0 mm i wysokości 16,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 150°C przez okres 12 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 995 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 4,0 mm, twardości 92% i zawartości wody 2,2%.

P r z y k ł a d 2

911 kg wapnia dolomitycznego rozdrobnionego do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 80 kg glinki o wysokiej zawartości montmorylonitu (substancja poślizgowa, dezintegrator), 5 kg substancji humusowych oraz 1 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus megaterium, 3 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus amyloliquefaciens i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 100 litrów wody (substancja poślizgowa) i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym. Całość mieszano przez 1 minutę, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 4,0 mm i wysokości 16,0 mm

PL 237 949 B1 i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 160°C przez okres 10 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 997 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 4,0 mm, twardości 90% i zawartości wody 2,0%.

P r z y k ł a d 3

913 kg wapnia dolomitycznego rozdrobnionego do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 80 kg ilitu (substancja poślizgowa, dezintegrator), 4 kg kwasów humusowych i ich soli oraz 3 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus subtilis i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 80 litrów wody i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym i dodano drugą porcję 40 litrów wody (substancja poślizgowa). Całość mieszano przez 2 minuty, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 4,0 mm i wysokości 16,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 150°C przez okres 11 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 992 kg granulowanej kompozycji n awozowej w formie peletu o średnicy 4,0 mm, twardości 92 % i zawartości wody 1,2%.

P r z y k ł a d 4

932 kg dolomitu wapiennego rozdrobnionego do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 60 kg talku (substancja poślizgowa, dezintegrator), 3 kg substancji tworzących koloidy próchnicze oraz 2 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus subtilis, 3 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus amyloliquefaciens i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 80 litrów wody (substancja poślizgowa), i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym i dodano drugą porcję 30 litrów wody. Całość mieszano przez 2 minuty, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 4,0 mm i wysokości 12,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 150°C przez okres 12 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 994 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 4,0 mm, twardości 89% i zawartości wody 1,8%.

P r z y k ł a d 5

911 kg dolomitu wapiennego rozdrobnionego do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 80 kg mączki drzew liściastych (substancja poślizgowa, dezintegrator), 4 kg kwasów fulwowy ch i ich soli oraz 2 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus subtilis, 3 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus megaterium i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 100 litrów wody (substancja poślizgowa), i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym. Całość mieszano przez 1 minutę, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską średnicy otworów cylindrycznych 5,0 mm i wysokości 15,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 160°C przez okres 11 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia. Uzyskano 990 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy mm, twardości 93% i zawartości wody 1,6%.

P r z y k ł a d 6

920 kg wapienia rozdrobnionego do wi elkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 60 kg talku, 10 kg skrobi (substancje poślizgowe, dezintegrator), 4 kg substancji humusowych oraz 6 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus subtilis, i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 100 litrów wody (substancja poślizgowa), kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopat owym. Całość mieszano przez 1 minutę, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 5,0 mm i wysokości 20,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibr ofluidalnej w temperaturze 160°C

PL 237 949 B1 przez okres 10 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia. Uzyskano 992 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 5,0 mm, twardości 90% i zawartości wody 1,5%.

P r z y k ł a d 7

400 kg wapienia oraz 500 kg kredy (substancja poślizgowa), rozdrobnionych do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 74 kg kaolinitu, 18 kg skrobi (substancje poślizgowe, de zintegrator), 3 kg substancji humusowych Rosahumus oraz 2 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus subtilis, 2 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus megaterium, 1 kg przedmieszki 109 jtk bakterii Bacillus amyloliquefaciens, i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 40 litrów wody i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym. Całość mieszano przez 1 minutę, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 6,0 mm i wysokości 18,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 150°C przez okres 13 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 994 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 6,0 mm, twardości 91% i zawartości wody 1,5%.

P r z y k ł a d 8

393 kg dolomitu wapnistego oraz 500 kg kredy (substancja poślizgowa), rozdrobnionych do wielkości ziaren od 0,001 do 0,100 mm załadowano do mieszalnika o intensywnym mieszaniu posiadającego mieszadło planetarne, dodano 10 kg skrobi (substancja poślizgowa), 50 kg włókien orzecha kokosowego, 40 kg pyłu z torfu (dezintegratory), 3 kg kwasów fulwowych i ich soli oraz 3 kg przedmieszki 10⁹ jtk bakterii Bacillus megaterium, 1 przedmieszki kg 10⁹ jtk bakterii Bacillus amyloliquefaciens, i intensywnie mieszano przez 1 minutę, a następnie dodano 30 litrów wody i kontynuowano intensywne mieszanie przez kolejną 1 minutę. Otrzymaną mieszaninę załadowano do drugiego mieszalnika z mieszadłem łopatowym. Całość mieszano przez 1 minutę, a następnie mieszankę składników podawano do granulatora z matrycą płaską o średnicy otworów cylindrycznych 5,0 mm i wysokości 15,0 mm i poddano procesowi granulacji (peletyzacji), po czym pelet suszono w suszarce wibrofluidalnej w temperaturze 160°C przez okres 11 minut, chłodzono przez 1 minutę w temperaturze otoczenia.

Uzyskano 995 kg granulowanej kompozycji nawozowej w formie peletu o średnicy 5,0 mm, twardości 93% i zawartości wody 1,7%.

PL 237 949 Β1

WYKAZ SEKWENCJI

SEQ nr 1

Bacillus amyloliquefaciens, 16S rRNA:

BS216S>GCGKKGSGGSGTGCTATAMTGCAGTCGAGCGGACAGATGGGAGCT TGCTCCCTGATGTTAGCGGCGGACGGGTGAGTAAC

ACGTGGGTAACCTGCCTGTAAGACTGGGATAACTCCGGGAAACCGGGGCTA ATACCGGATGGTTGTYTGAACCGCATGGT

TCAGACATAAAAGGTGGCTTCGGCTACCACTTACAGAKGGACCCGCGGCGCA TTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCAC

CAAGGCGACGATGCGTAGCCGACCTGAGAGGGTGATCGGCCACACTGGGAC TGAGACACGGCCCAGACTCCTACGGGAGG

CAGCAGTAGGGAATCTTCCGCAATGGACGAAAGTCTGACGGAGCAACGCCG CGTGAGTGATGAAGGTTTTCGGATCGTAA

AGCTCTGTTGTTAGGGAAGAACAAGTGCCGTTCAAATAGGGCGGCACCTTGA CGGTACCTAACCAGAAAGCCACGGCTAA

CTACGTGCCAGCAGCCGCGGTAATACGTAGGTGGCAAGCGTTGTCCGGAATT ATTGGGCGTAAAGGGCTCGCAGGCGGTT

TCTTAAGTCTGATGTGAAAGCCCCCGGCTCAACCGGGGAGGGTCATTGGAAA CTGGGGAACTTGAGTGCAGAAGAGGAGA

GTGGAATTCCACGTGTAGCGGTGAAATGCGTAGAGATGTGGAGGAACACCA GTGGCGAAGGCGACTCTCTGGTCTGTAAC

TGACGCTGAGGAGCGAAAGCGTGGGGAGCGAACAGGATTAGATACCCTGGT AGTCCACGCCGTAAACGATGAGTGCTAAG

TGTTAGGGGGTTTCCGCCCCTTAGTGCTGCAGCTAACGCATTAAGCACTCCG CCTGGGGGAGTACGGTCGCAAGACTGAA

CTCAAAGGAATTGACGGGGCCCGCACAAGCGGTGGAGCATGTGTTTAATTCG AAGCAACGCGAAGACCCTTACCAGGTCT

TGACATCCTCTGACAATCCTAGAGATAGGACGTCCCCTTCGGGGGCAGAGTG ACAGGTGGTGCATGGTGTTCGTCAGCTC

GTGTCGTGRRATGTTGGTTAAGTCCCGCAACGAGSSGCAACCCTTGATYCTA

GTTKGCCAGCATTCAGTGGCMMYTCTAA

GGTGACTGCCGGTGAACAACCGGAGGAGGTGGGGAATGACGTCATYATCAT GCCTTATGACTGGGCTACACACGTGCTAC

ATGACGRAACAAAGGCAGCGACCSCAGGTAGCCATCCCCACAYTGTTYAGTC GATSCGAYTCTGCAATYGACTGGCGTGA

AGCGTGGATTCGCTAGATCCGGAATCCAGTGCCCGGKTATCAATCCGGCCTT GAACMA

PL 237 949 Β1

SEQ nr 2

Bacillus amyloliquefaciens, region 16-23S rRNA:

BS11623>GMGGAGTACGTTCCGGGCTTGTACACACCGCCCGTCACACCACG AGAGTTTGTAACACCCGAAGTCGGTGAGGTAACCTT

TATGGAGCCAGCCGCCGAAGGTGGGACAGATGATTGGGGTGAAGTCGTAAC AAGGTAGCCGTATCGGAAGGTGCGGCTGG

ATCACCTCCTTTCTAAGGATTTTAACGGAATATAAGACCTTGGGTCTTATAAAC AGAACGTTCCCTGTCTTGTTTAGTTT

TGAAGGATCATTCRATTCTTCRAGATGTTGTTCTTTGAAAACTAGATAACAGAA GTAATTCACATTCAATTAGTAATGCA

AGATATCACGTAGTGATTCTTTTTAACGGTTAAKTTAGAAAGGGCGCACGGTG GATGCCTTGGCACTAGGAGCCGATGAA

GGACGGGACTAACACCGATRTGCCAGCTWGGCTCCMCCGACGTGTTCTTTG AAAAYTAGGATAACARAAGTAATTCACAT

TCAATTAGTAATGCAAGATATCACGTAGTGATTCTTTTTAACGGTTAAGTTAGA AAGGGCGCACGGTGGATGCCTTGGCA

CTAGGAGCCGATGAAGGACGGGACTAACACCRATATGMGAA

SEQ nr 3

Bacillus amyloliquefaciens, rpoB:

BS3rpoB>GACGSGMGAGCTATGCTCGCATTAGCGAAGTGTTAGAATTACCAAA TCTCATTGAAATTCAAACCTCTTCTTATCAGTGG

TTTCTTGATGAGGGTCTTAGAGAGATGTTTCAAGACATATCACCAATTGAGGA TTTCACTGGTAACCTCTCTCTAGAGTT

CATTGACTACAGTTTAGGAGATCCTAAGTATCCCGTTGAAGAGTCAAAAGAAC GTGATGTGACTTACTCAGCTCCGCTGA

GAGTGAAGGTTCGTTTAATTAACAAAGAAACTGGAGAGGTAAAAGACCAGGA TGTCTTCATGGGTGATTTCCCTATTATG

ACAGATACCGGTACTTTTATCATCAACGGTGCAGAACGTGTTATCGTATCTCA

GCTTGTTCGGTCTCCAAGTGTATATTT

CAGTGGTAAAGTAGACAAGAACGGTAAAAAAGGTTTTACCGCGACTGTCATTC CAAACCGTGGCGCATGGTTAGAATACG

AAACTGATGCGAAAGATGTTGTGTATGTCCGCATTGATCGCACACGTAAGTTG CCGGTWAWKGGTTCTAAAWAA

SEQ nr 4

Bacillus amyloliquefaciens, gyrA:

BS2gyrA>CGCAKTCMATGAGCGTTATCGTATCCCGGGCGCTTCCGGATGTGC GTGACGGTCTGAAGCCGGTTCACAGACGGATTTTG

TACGCGATGAATGATTTAGGCATGACCAGTGACAAACCATATAAAAAATCTGC CCGTATCGTCGGTGAAGTTATCGGTAA

GTACCACCCGCACGGTGACTCAGCGGTTTACGAATCAATGGTCAGAATGGCG CAGGATTTTAACTATCGCTACATGCTTG

TTGACGGACACGGCAACTTCGGTTCGGTTGACGGCGACTCAGCGGCCGCGA TGCGTTACACAGAAGCGAGAATGTCAAAA

PL 237 949 Β1

ATCGCAATGGAAATCCTTCGGGACATTACGAAAGATACGATTGATTATCAAGA TAACTATGACGGCGCAGAAAGAGAACC

TGTCGTCATGCCTTCGAGATTTCCGAATCTGCTCGTCAACGGAGCTGCCGGT

ATTGCGGTCGGAATGGCGACAAATATTC

CTCCGCATCAGCTTGGGGAAGTCATTGAAGGCGTGCTTGCCGTAAGTGAGAA TCCTGAGATTACAAACCAGGAGCTGATG

GAATACATCCCGGGCCCGGATTTTCCGACTGCAGGTCAGATTTTAGGCCGGA GCGGCATCCGCAAGGCATATGAATCCGG

ACGGGGATCCATTACGATCCGGGCTAAGGCTGAAATCGAAGAGACATCATCG GGAAAAGAAAGAATTATTGTCACGGAAC

TTCCTTATCAGGTGAACAAAGCGAGATTAATTGAAAAAATCGCAGATCTTGTC CGGGACAAAAAAATCGAAGGAATTACG

GATCTGCGTGACGAATCCGACCGTAACGGAATGAGAATCGTCATTGAGATTC GCCGTGACGCCAATGCTCACGTCATTTT

GAATAACCTGTACAAACAAACGGCCCTGCAGACGTCTTTCGGAATCAACCTG CTGGCGCTCGTTGACGGACAGCCGAAGG

TACTAAGCCTGAAGCAATGCCTGGASMWTTACCTTGAA.

SEQnr5

Bacillus megaterium, 16S rRNA:

BM516S>GMGKTGGGGSKCTATAMTGCAGTCGAGCGAACTGATTAGAAGCTT

GCTTCTATGACGTTAGCGGCGGACGGGTGAGTAAC

ACGTGGGCAACCTGCCTGTAAGACTGGGATAACTTCGGGAAACCGAAGCTAA TACCGGATAGGATCTTCTCCTTCATGGG

AGATGATTGAAAGATGGTTTCGGCTATCACTTACAGATGGGCCCGCGGTGCA TTAGCTAGTTGGTGAGGTAACGGCTCAC

CAAGGCAACGATGCATAGCCGACCTGAGAGGGTGATCGGCCACACTGGGAC TGAGACACGGCCCAGACTCCTACGGGAGG

CAGCAGTAGGGAATCTTCCGCAATGGACGAAAGTCTGAGGGAGCAACGCCG CGTGAGTGATGAAGGCTTTCGGGTCGTAA

AACTCTGTTGTTAGGGAAGAACAAGTACRAGAGTAACTGCTCGTACCTTGAC GGTACCTAACCAGAAAGCCACGGCTAAC

TACGTGCCAGCAGCCGCGGTAATACGTAGGTGGCAAGCGTTATCCGGAATTA TTGGGCGTAAAGCGCGCGCAGGCGGTTT

CTTAAGTCTGATGTGAAAGCCCACGGCTCAACCGTGGAGGGTCATTGGAAAC TGGGGAACTTGAGTGCAGAAGAGAAAAG

CGGAATTCCACGTGTAGCGGTGAAATGCGTAGAGATGTGGAGGAACACCAGT GGCGAAGGCGGCTTTTTGGTCTGTAACT

GACGCTGAGGCGCGAAAGCGTGGGGAGCAAACAGGATTAGATACCCTGGTA GTCCACGCCGTAAACGATGAGTGCTAAGT

GTTAGAGGGTTTCCGCCCTTTAGTGCTGCAGCTAACGCATTAAGCACTCCGC CTGGGGAGTACGGTCGCAAGACTGAAAC

TCAAGGAATTGACGGGGGCCCGCACAGCGGTGGAGCATGTGGTTTAATTCG AAGCAACGCGAAGAACCTTACCAGGTCTT

GACATCCTCTGACACTCTAGAGATAGAGCGTTCCCCTTCGGGGAMAGAGTGA C AGG KGGTGC ATGGTTGTCGTCAGCTCG

PL 237 949 Β1

TGTCGTGGARATKGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGGAGGCGCAACCCTTGGAT CTTAGTTGCAGCATTCAGTGGCACTCTA

AAGGTG ACTGC CCGGTGACAAACGG G AGG AAG GGKG GG G G ATG ACGTACAA ATCATCATGGCCCATTATGACTGGGCTAM MCACGTGCTACATGGAATGGTACAAGGCTGCAAGACCGCAGTTCAGCCATCC ATAACATYCAGTCGATGGAGGCTGCACT SGCTACTGAGTCCTGATCGCTAGTATCSGGATCGACATGCGCGAKAATCGTT CCGCCTGTATGAC

SEQ nr 6

Bacillus megaterium, region 16-23S rRNA:

BM41623>GCGGAGTACGTTCCGGGCTTGTACACACCGCCCGTCACACCACG AGAGTTTGTAACACCCGAAGTCGGTGGAGTAACCGT AAGGAGCTAGCCGCCTAAGGTGGGACAGATGATTGGGGTGAAGTCGTAACA AGGTAGCCGTATCGGAAGGTGCGGCTGGA TCACCTCCTTTCTAAGGATTTTTACATGACGTACGTTTTGACACTTTGTTCAGT TTTGARAGTTCAATCTCTCAATTATA GAAAGCACACTACTTTCTTCTTATYAAATAAGAAGAATTTTGGTTGCGATTGTT CTTTGAAAACTAGATAACAGTAATTG CTGAGGAAAAGTGAAACTTTTCTTTAATCAAAYCAATAAATAACACAACATTAT GTTGTACCATTTATTCGCTAATGGTT AAGTTAGAAAGGGCGCACGGTGAATGCCTTGGCACTAGGAGCCGATGAAGG ACGGGACTAACCCGAATATGMAAMCAATA AATARCACRRMMTWATGTYGWACYRYTTATTCGCTAATGGTTAAGTTAGAAA GGGCGCACGGTGAATGCCTTGGCACTAG GAGCCGATGAAGGACGGGACTAACACCGATATRMARAA.

SEQ nr 7

Bacillus subtilis:

>TGAGTGATGAAGGTTTTCGGATCGTAAAAGCTCTGTTGTTAGGGAAGAACAA GTACCGTTCGAATAGGGCGGTACCTTGACGGTACCTAACCAGAAAGCCACGG CTAAMTACGTGCCAGCAGCCGCGGTAATACGTAGGTGGCAAGCGTTGTCCT GGAATTATTGGGCGTAAAGGGGCTCGCAGGCGGTTTCTTAAGTCTGATGTGA AAGCCCCCGGCTCAACCGGGGAGGGTCATTGGAAACTGGGGAACTTGAGTG CAGAAGAGGAGAGTGGAATTTCCACGTGTAGCGGTGAAATGCGTAGAGATGT GGAGGAACACCAGTGGCGAAGGCGACTCTCTGGTCTGTAACTGACGCTGAG GAGCGAAAGCGTGGGGAGCGAACAGGATTAGATACCCTGGTAGTCCACGCC GTAAACGATGAGTGCTAAGTGTTAGGGGGTTTCCGCCCCTTAGTGCTGCAGC TAACGCATTAAGCACTCCGCCTGGGGAGTACGGTCGCAAGACTGAAACTCAA AGGAATTGACGGGGGCCCGCACAAGCGGTGGAGCATGTGGTTTTAATTCGA AGCAACGCGARGAACCTTACCAGGTCTTGACATCCTCTGACAATCCTAGAGA TAGGACGTCCCCTTCGGGGGCAGAGTGACAGGTGGTGCATGGTTGTCGTCA GCTCGTGTCGTGAGATGTTGGGTTAAGTCCCGCAACGAGCGCAACC<.

Claims (14)

1. Kompozycja nawozu wapnującego, znamienna tym, że zawiera:

- minerał zawierający węglan wapnia, zmielony do wielkości ziaren nie większej niż 0,1 mm,

- dodatek substancji humusowej,

- dodatek mikroorganizmów glebowych w postaci bakterii rizosferowych rodzaju Bacillus, w takiej proporcji by w produkcie końcowym stężenie mikroorganizmów było nie niższe niż 105, korzystnie 10⁶ jednostek tworzących kolonie w gramie (jtk/g),

- środek dezintegrujący (dezintegrator),

- substancje poślizgowe.

2. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że jako minerał zawierający węglan wapnia występują skały o niskiej nasiąkliwości i porowatości takie jak wapień, wapień dolomityczny, dolomit wapienny, dolomit wapnisty, zawierające w swym składzie powyżej 50% wagowych węglanu wapnia, lub skały o wysokiej nasiąkliwości, takie jak kreda, lub ich mieszaniny.

3. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że składnik kompozycji w postaci minerału zawierającego węglan wapnia zawiera przynajmniej 60% ziaren zmielonego minerału wielkości poniżej 0,063 mm.

4. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że zmielony minerał zawierający węglan wapnia stanowi łącznie od 80 do 93% wagowych, korzystnie 90% wagowych, w przeliczeniu na suchą masę mieszaniny.

5. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że substancję humusową stanowią: biowęgiel lub lignina lub celuloza lub koloidy próchniczne lub kwasy humusowe lub kwasy fulwowe lub sole kwasów humusowych lub fulwowych.

6. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że zawartość substancji humusowej wynosi od 0,1% do 1,0%, korzystnie 0,3% w stosunku do masy całkowitej kompozycji.

7. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że jako mikroorganizmy glebowe zawiera najkorzystniej bakterie Bacillus amyloliquefaciens, Bacillus megaterium, Bacillus subtilis.

8. Kompozycja według zastrz. 1 i 7 znamienna tym, że jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus amyloliquefaciens, o następujących sekwencjach DNA: SEQ nr 1 lub SEQ nr 2 lub SEQ nr 3 lub SEQ nr 4.

9. Kompozycja według zastrz. 1 i 7 znamienna tym, że jako mikroorganizmy glebowe stosuje się bakterie Bacillus megaterium, o następujących sekwencjach DNA: SEQ nr 5 lub SEQ nr 6.

10. Kompozycja według zastrz. 1 i 7 znamienna tym, że jako mikroorganizmy glebowe zawiera bakterie Bacillus subtilis, o następującej sekwencji DNA: SEQ nr 7.

11. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że jako środki dezintegrujące zawiera dezintegratory organiczne lub nieorganiczne, posiadające mikrokapilary i substancje pęczniejące w środowisku wodnym, wybrane spośród: bentonit, mączka drzew liściastych, włókna orzecha kokosowego, pył z torfu, lub ich mieszaniny.

12. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że ilość dodatku środków dezintegrujących jest taka, by ich zawartość w produkcie końcowym wynosiła maksymalnie 10% wagowych w przeliczeniu na suchą masę, najkorzystniej od 5 do 10%.

13. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że jako środki poślizgowe zawiera substancje ciekłe lub stałe, wybrane spośród: woda, talk, kaolinit, illit, montmorylonit, bentonit, skrobia, lub ich mieszaniny.

14. Kompozycja według zastrz. 1 znamienna tym, że ilość dodatku środków poślizgowych jest taka, by ich zawartość w produkcie końcowym wynosiła nie więcej niż 15%, korzystnie 5-12% wagowych w przeliczeniu na suchą masę.