PL240969B1 - Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego - Google Patents

Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego Download PDF

Info

Publication number
PL240969B1
PL240969B1 PL419752A PL41975216A PL240969B1 PL 240969 B1 PL240969 B1 PL 240969B1 PL 419752 A PL419752 A PL 419752A PL 41975216 A PL41975216 A PL 41975216A PL 240969 B1 PL240969 B1 PL 240969B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
ions
aqueous solution
sodium
copper
mol
Prior art date
Application number
PL419752A
Other languages
English (en)
Other versions
PL419752A1 (pl
Inventor
Marcin BANACH
Marcin Banach
Jolanta Pulit-Prociak
Paweł Staroń
Anita Staroń
Original Assignee
Politechnika Krakowska Im Tadeusza Kosciuszki
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Krakowska Im Tadeusza Kosciuszki filed Critical Politechnika Krakowska Im Tadeusza Kosciuszki
Priority to PL419752A priority Critical patent/PL240969B1/pl
Publication of PL419752A1 publication Critical patent/PL419752A1/pl
Publication of PL240969B1 publication Critical patent/PL240969B1/pl

Links

Landscapes

  • Glass Compositions (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego, który polega na tym, że wodny roztwór prekursora tlenku krzemu miesza się z kwasem azotowym (V) albo kwasem chlorowodorowym, z otrzymanej zawiesiny wymywa się azotan (V) sodu albo chlorek sodu, następnie do zawiesiny w warunkach ciągłego mieszania dodaje się wodny roztwór prekursora tlenku fosforu albo prekursor tlenku fosforu w postaci stałej, po czym do powstałej mieszaniny wprowadza się w warunkach ciągłego mieszania, wodorotlenek wapnia, a następnie wprowadza się do niej: wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota; albo wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota i roztwór wodny substancji o właściwościach redukujących jony metali i stabilizujących rozmiar nanometryczny; albo wodny roztwór soli fluoru; albo zawiesinę sporządzoną przez zmieszanie roztworu wodnego prekursora cynku, żelaza, miedzi lub cyrkonu i roztworu wodorotlenku sodu, po czym mieszaninę poddaje się procesowi hydrotermalnemu w polu promieniowania mikrofalowego, a w ostatnim etapie otrzymaną mieszaninę suszy się.

Description

PL 240 969 B1
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego, zawierającego tlenek krzemu (IV) (SO2), tlenek fosforu (V) (P2O5), tlenek wapnia (CaO) oraz tlenek sodu (Na2O), wzbogaconego jonami metali albo jonami fluorkowymi albo nanocząstkami metali albo nanocząstkami tlenków metali.
Bioaktywne szkła krzemianowo-fosforanowe znalazły zastosowanie w inżynierii tkankowej jako implanty ceramiczne. Dzięki znacznej porowatości ich struktury powierzchniowej, możliwe jest ich trwałe połączenie z przylegającą tkanką. Bioaktywne szkła krzemianowo-fosforanowe wykazują wysoką odporność na korozję i charakteryzują się korzystnymi parametrami wytrzymałościowymi. Ich użyteczność warunkowana jest szeregiem innych właściwości zapewniających ich wysoką biozgodność. W wyniku kontaktu bioszkła z płynami ustrojowymi, na jego powierzchni tworzy się hydroksyapatyt węglowy, którego struktura jest zbliżona do fazy mineralnej kości. Jest to spowodowane dyfuzją jonów i utworzeniem warstwy powierzchniowej bogatej w krzem, która następnie jest aktywowana poprzez wbudowanie się jonów wapniowych i fosforanowych. W toku dalszych procesów, w środowisku lekko zasadowym, warstwa ta ulega krystalizacji z utworzeniem apatytu. Dodatkowo bioszkła ceramiczne wpływają korzystnie na rewaskularyzację, czyli poszerzenie i udrażnianie zwężonych naczyń krwionośnych. Mają również zdolność do zwiększania przyczepności osteoblastów oraz aktywności enzymów. Szczególnie korzystną właściwością szkieł jest możliwość tworzenia połączeń z różnymi tkankami szkieletowymi (chrząstka, kości, tłuszcz).
Znany jest z opisu patentowego US7192602B2 sposób otrzymywania szkła krzemianowego o właściwościach antybakteryjnych, które zawiera: 20-70% mas. SO2, 5-30% mas. Na2O, 0-5% mas. K2O, 1-15% mas. P2O5, 0-10% mas. B2O3, 4-30% mas. CaO, 0-2% mas. Ag2O, 0-8% mas. ZnO, 0-5% mas. CuO, 0-8% mas. MgO, 0-7% mas. AI2O3, 0-5% mas. CeO2 i 0-2% mas. Fe2O3. Rolę czynników antymikrobiologicznych pełnią tlenki srebra, miedzi i ceru, których łączna zawartość w produkcie nie przekracza 100 ppm.
Autorzy opisu patentowego US7141520B2 podają skład szklistego materiału ceramicznego zwierającego 30-65% mas. SO2, 5-30% mas. Na2O, 5-30% mas. CaO i 0-15% mas. P2O5. Dzięki dodatkowi jonów srebra, złota, cynku, miedzi lub ceru, w ilości nie przekraczającej 2% mas., kompozycja zyskuje właściwości biobójcze.
W opisie patentowym US7223414B1 podano sposób wytwarzania resorbowalnego krzemianowo-fosforanowo-wapniowego kompozytu bioaktywnego, mogącego znaleźć zastosowanie w transporcie leków. Autor podaje, iż produkt dodaje się do kompozycji farmaceutycznej, co skutkuje kontrolowanym uwalnianiem substancji czynnych zachodzącym nawet przez 28 dni. Według wynalazku, szkło bioaktywne otrzymuje się w wyniku temperaturowej obróbki jego komponentów, zachodzącej w temperaturze od 355 do 800°C.
Znany jest z opisu patentowego US8093166B2 sposób wytwarzania bioaktywnego szkła ceramicznego, które może znaleźć zastosowanie w inżynierii tkankowej. Podstawowy skład kompozycji zawiera SiO2, Na2O, K2O, CaO i P2O5. Dodatkowo, materiał może być wzbogacony o inne tlenki, m. in. tytanu lub magnezu. Proces polega na dokładnym wymieszaniu prekursorów tlenków i następnym ich stapianiu w temperaturze 1360°C przez 3 godziny w celu otrzymania homogenicznego szkła bioaktywnego.
Opis patentowy CN1361076 ujawnia bioaktywne szkło nanocząsteczkowe, którego rozmiar wynosi 20-500 nm oraz sposób jego wytwarzania. Szkło nanocząsteczkowe składa się z SiO2 w ilości 42-90% wagowych, CaO w ilości 5-30% wagowych, P2O5 1-15% wagowych i Na2O w ilości 0-25% wagowych. Sposób otrzymywania tego szkła polega na tym, że jony Ca albo Ca i Na w roztworze albo w postaci soli nieorganicznej wprowadza się do wody dejonizowanej, regulując wartość pH roztworu poprzez dodanie NH4H albo NaOH. Następnie do roztworu dodaje się mieszaninę TEOS i TEP i całość się miesza, a w skutek hydrolizy i polimeryzacji jony wapnia, fosforu i sodu wnikają w sieć tworzoną przez dwutlenek krzemu i formują cząstki koloidalne biologicznego szkła, które tworzą osad w roztworze alkalicznym. Osad ten jest filtrowany i suszony.
Z publikacji Sibo Shen et al. „Microwave aqueous synthesis of hydroxyapatite bilayer coating on magnesium alloy for orthopedic application”, Chemical Engineering Journal 309 (2017) 278-287 znana jest metoda otrzymywania warstwy hydroksyapatytowej na stopach magnezu. Zgodnie z tą metodą otrzymuje się materiał krystaliczny o litej strukturze.
PL 240 969 B1
Z publikacji Enobong R. Essien et al. „Economic route to sodiumcontaining silicate bioactive glass scaffold”, Open Journal of Regenerative Medicine Vol. 1, No. 3, 33-40 (2012) znane jest szkło wytworzone metodą zol-żel o składzie 30,55% SO2 - 28,57% Na2O - 33,21% CaO - 7,67% P2O5, a więc o znacznie obniżonej zawartości krzemu. Otrzymany materiał szklany w kontakcie z płynami ustrojowymi (SBF) spowodował powstanie hydroksyapatytu węglowego (HCA).
Z publikacji Nicola Gargiulo et al. „Silver-containing mesoporous bioactive Glass with improved antibacterial properties”, J Mater Sci: Mater Med (2013) 24:2129-2135 zaprezentowano metodę opartą na wykorzystaniu układu etanolowego, otrzymaniu zolu i poddaniu go samoorganizacji indukowanej (EISA), a następnie kalcynacji żelu w 500°C. Takie warunki procesu doprowadziły do otrzymania materiału częściowo skrytalizowanego zawierającego wyłącznie fazę metaliczną srebra.
Nieoczekiwanie okazało się, iż możliwe jest opracowanie bardzo prostej i energooszczędnej metody otrzymywania bioaktywnego szkła mikro i nanocząstkowego wzbogaconego jonami metali albo jonami fluorkowymi albo nanocząstkami metali albo nanocząstkami tlenków metali nadającego się d o wytwarzania implantów biomedycznych.
Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego, zawierającego tlenek krzemu (IV) (SO2), tlenek fosforu (V) (P2O5), tlenek wapnia (CaO) oraz tlenek sodu (Na2O), wzbogaconego jonami metali albo jonami fluorkowymi albo nanocząstkami metali albo nanocząstkami tlenków metali według wynalazku charakteryzuje się tym, że wodny roztwór prekursora tlenku krzemu miesza się z kwasem azotowym (V) albo kwasem chlorowodorowym, stosunek molowy kwasu azotowego (V) albo chlorowodorowego do metakrzemianu sodu wynosi od 2 do 4, z otrzymanej zawiesiny wymywa się azotan (V) sodu albo chlorek sodu, następnie do zawiesiny w warunkach ciągłego mieszania dodaje się wodny roztwór prekursora tlenku fosforu albo prekursor tlenku fosforu w postaci stałej, po czym do powstałej mieszaniny wprowadza się w warunkach ciągłego mieszania, wodorotlenek wapnia, a następnie wprowadza się do niej:
1) wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota; albo
2) wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota i roztwór wodny substancji o właściwo- ściach redukujących jony metali i stabilizujących rozmiar nanometryczny; albo
3) wodny roztwór soli fluoru; albo
4) zawiesinę sporządzoną przez zmieszanie roztworu wodnego prekursora cynku, żelaza, miedzi lub cyrkonu i roztworu wodorotlenku sodu, po czym mieszaninę poddaje się procesowi hydrotermalnemu w polu promieniowania mikrofalowego, w temperaturze od 200 do 250°C przez 10 do 20 min i przy ciśnieniu od 20 do 40 bar, a w ostatnim etapie otrzymaną mieszaninę suszy się. Wodorotlenek wapnia otrzymuje się poprzez dodanie wodnego roztworu wodorotlenku sodu do wodnego roztworu prekursora tlenku wapnia.
Jako źródło krzemu stosuje się metakrzemian sodu pięciowodny (Na2SiO3-H2O), jako źródło wapnia stosuje się azotan (V) wapnia czterowodny (Ca(NO3)2-4H2O), jako źródło atomów sodu stosuje się wodorotlenek sodu (NaOH) albo wodorotlenek sodu (NaOH) i fosforan monosodowy (NaH2PO4), a prekursorem tlenku fosforu (V) jest fosforan monosodowy (NaH2PO4) albo wodorofosforan diamonu ((NH4)2HPO4).
W sposobie stosuje się od 4,20 do 5,50 jednostek masowych Na2SiO3-5H2O, od 0,25 do 1,35 (NH4)2HPO4 albo od 0,20 do 1,25 NaH2PO4, od 2,30 do 3,60 Ca(NO3>4H2O, od 0,08 do 1,20 NaOH.
W sposobie stosuje się roztwory wodne o stężeniu od 15 do 40% Na2SiO3-5H2O, od 5 do 40% (NH4)2HPO4, od 2 do 40% NaH2PO4, od 20 do 70% Ca(NO3)2-4H2O, od 2 do 40% NaOH.
Do mieszaniny wprowadza się (NH4)2HPO4 albo NaH2PO4 w postaci stałej.
W sposobie stosuje się kwas azotowy (V) o stężeniu od 20 do 50% albo kwas chlorowodorowy o stężeniu od 20 do 36%.
Mieszaninę poddaje się działaniu mikrofal w naczyniu teflonowym reaktora mikrofalowego.
Źródłem jonów srebra jest roztwór azotanu (V) srebra, jonów miedzi roztwór siarczanu miedzi albo chlorku miedzi, jonów złota roztwór kwasu tetrachlorozłotowego.
Stężenie roztworów wodnych zawierających jony metali wynosi od 0,001 mol/dm3 do 1 mol/dm3, korzystnie 0,1 mol/dm3.
Roztwory zawierające jony metali wprowadzane są w ilości zapewniającej zawartość jonów metali w szkle bioaktywnym od 0,5 do 2,0%.
Roztwory zawierające jony metali wprowadzane są w ilości zapewniającej zawartość nanocząstek metali w szkle bioaktywnym od 50 do 100 mg/kg.
PL 240 969 B1
Jako reduktor i stabilizator stosuje się kwas szikimowy, kwas taninowy, kwas galusowy, kwas elagowy, salicylan sodu albo winian sodowo-potasowy w ilości stanowiącej stosunek molowy tego związku do jonów metalu od 0,1 : 1 do 1 : 1.
Stosuje się roztwory wodne reduktora i stabilizatora o stężeniu od 0,001 mol/dm3 do 1 mol/dm3, korzystnie od 0,001 mol/dm3 do 0,01 mol/dm3.
Źródłem jonów fluoru jest roztwór wodny fluorku sodu.
Stężenie roztworu fluorku sodu wynosi od 0,1 do 1 mol/dm3.
Roztwór fluorku sodu dodawany jest w ilości zapewniającej zawartość jonów fluorkowych w produkcie finalnym od 0,5% do 2,0%.
Jako źródło jonów cynku (II), żelaza (III), cyrkonu (IV) lub miedzi (II) stosuje się odpowiednio azotan (V) cynku, azotan (V) żelaza (III), chlorek cyrkonylu, siarczan (VI) miedzi (II) albo chlorek miedzi (II).
W sposobie stosuje się wodny roztwór soli zawierający jony metalu w stężeniu od 0,01 do 0,5 mol/dm3.
W sposobie stosuje się wodorotlenek sodu o stężeniu od 0,2 do 2 mol/dm3 w ilości stanowiącej stosunek molowy tego związku do jonów metalu od 1 : 1 do 2 : 1.
Zawartość tlenku cynku, żelaza, cyrkonu albo miedzi w produkcie wynosi od 2 do 5%.
Proces suszenia prowadzi się w temperaturze od 50°C do 110 przez 2 do 24 h.
Dodatek jonów lub nanocząstek srebra, miedzi albo złota zapewnia właściwości antymikrobiologiczne kompozycji, a jony fluorkowe warunkują jej właściwości remineralizujące. Zgodnie z wynalazkiem, wytworzone szkła bioaktywne różnią się zawartością poszczególnych tlenków, która może się zmieniać: SO2 40-50%, Na2O 20-30%, CaO 20-30%, P2O5 2-10%. Zawartość jonów srebra oraz jonów fluorkowych waha się od 0,5 do 2,0% mas. Zawartość nanocząstek metali wynosi od 50 do 100 mg/kg. Materiał może być wzbogacony również w nanocząstki tlenku cynku, żelaza, cyrkonu albo miedzi występujące w ilości od 2 do 5% mas. Szkła wytwarzane są w procesie hydrotermalnym, w polu promieniowania mikrofalowego.
Średni rozmiar cząstek nanokrystalicznego szkła bioaktywnego mieści się w zakresie nano - i mikrometrycznym. Dzięki zmniejszeniu cząstek do skali nano i mikrometrycznej, możliwe jest osiągnięcie wyższej aktywności produktu. Jest to spowodowane zwiększonym stosunkiem powierzchni do objętości cząstek oraz zwiększonej objętości porów. Rozwinięcie powierzchni umożliwia szybszą dyfuzję jonów oraz intensyfikuje adsorpcję białek na powierzchni szkła, dzięki czemu produkt wykazuje wyższą aktywność biologiczną.
Podstawą efektywności nanokrystalicznych szkieł krzemianowo-fosforanowych jest ich oddziaływanie z tkankami. W wyniku kontaktu szkieł z płynami ustrojowymi zawierającymi jony wodorowe i hydroniowe, na ich powierzchni zachodzą reakcje nieorganiczne oraz komórkowe, które prowadzą do proliferacji oraz zwapnienia i regeneracji kości. Procesy rozpoczyna wymiana jonów Na+ i Ca2+ dyfundujących z powierzchni bioszkła z jonami H+ oraz H3O+. Dalsze procesy biochemiczne prowadzą do aktywacji genu odpowiedzialnego za wywołanie o steostymulacji. Jest to uzależnione od rozpuszczalności jonów krzemu i wapnia. Procesy adsorpcyjne mają charakter dynamiczny i regulowane są różnymi czynnikami, m. in. pH, morfologią szkła, rozmiarem i porowatością cząstek, stężeniem białek.
Srebro w postaci jonowej lub nanocząstkowej charakteryzuje się wysoką aktywnością biobójczą, dzięki czemu znalazło ono zastosowanie w walce z patogennym działaniem drobnoustrojów. Srebro spowalnia funkcjonowanie mikroorganizmów poprzez ich dezaktywację lub destrukcję. Jest ono czynnikiem niszczącym szerokie spektrum bakterii Gram-ujemnych i Gram-dodatnich. Działa bakteriobójczo również wobec szczepów opornych na antybiotyki. Dowiedziono, iż srebro może być również skuteczną bronią w walce z wirusami, gdyż hamuje ich replikację. Hamuje także działanie grzybów, m.in. Aspergillus, Candida i Saccharomyces.
Działanie jonów fluorkowych można określić jako wielokierunkowe. Preparaty zawierające fluor sprzyjają wzmocnieniu zębiny. Jest to spowodowane obecnością fluoroapatytu powstałego poprzez zastąpienie jonów hydroksylowych jonami fluorkowymi. Dodatek jonów fluoru do kompozycji szklanej może również spowodować wzmocnienie i zwiększenie wytrzymałości np. struktury zęba. Jony fluoru charakteryzują się również wysoką skutecznością przeciwpróchniczą. Dzięki pokryciu powierzchni zęba cienkim filmem zawierającym związki fluoru, możliwa jest remineralizacja szkliwa zachodząca wskutek powolnego, ale ciągłego uwalniania się fluoru i jego wbudowania się w strukturę zęba.
Wynalazek ilustrują poniższe przykłady:
PL 240 969 B1
P r z y k ł a d 1
Do 20 j.m. H2O wprowadzono 5 j.m. Na2SiO3-5H2O i zmieszano. Do otrzymanego roztworu przy ciągłym mieszaniu wkroplono 9,9 j.m. 30% roztworu HNO3. Następnie powstałą zawiesinę przesączono, a osad przemyto wodą dejonizowaną. Do odsączonego osadu dodano 30 j.m. wody dejonizowanej. Do otrzymanej zawiesiny dodano wodny roztwór NaH2PO4 otrzymany przez zmieszanie 0,32 j.m. soli z 5 j.m. H2O, a następnie zawiesinę Ca(OH)2. W celu strącenia wodorotlenku wapnia przy ciągłym mieszaniu do roztworu azotanu(V) wapnia dodano wodorotlenek sodu. Roztwór azotanu(V) wapnia otrzymano z 2,8 j.m. Ca(NO3)2-4H2O i 5 j.m. H2O, a wodorotlenek sodu z 0,95 j.m. NaOH i 4,75 j.m. H2O. Do utworzonej mieszaniny wprowadzono 15 j.m. roztworu wodnego AgNO3 o stężeniu 0,1 mol/dm3. Powstałą mieszaninę, w celu przeprowadzenia procesu hydrotermalnego, przeniesiono do zamkniętego naczynia teflonowego i umieszczono w reaktorze mikrofalowym. Proces prowadzono przy mocy mikrofal 650 W przez 10 minut. Temperatura procesu osiągnęła 210°C, natomiast ciśnienie 40 barów. Po procesie hydrotermalnym osad odsączono i suszono w temperaturze 70°C przez 12 h. Otrzymano szkło o składzie (% molowy) 47,2 SiO2 - 23,8 CaO - 26,4 Na2O - 2,7 P2O5 i 0,5% zawartości Ag+. Otrzymany materiał ma postać igieł o nanometrycznym rozmiarze (przekrój poprzeczny ok. 80 nm) oraz mikrometrycznych aglomeratów nanometrycznych cząstek kulistych (40-100 nm).
P r z y k ł a d 2
Z 1,194 j.m. Na2SiO3-5H2O oraz 1,5 j.m. H2O przygotowano wodny roztwór metakrzemianu sodu, do którego w warunkach ciągłego mieszania, w temperaturze pokojowej wkroplono 1,141 j.m. roztworu kwasu chlorowodorowego o stężeniu 36%. Do powstałej zawiesiny tlenku krzemu (IV) dodano roztwór sporządzony z 0,198 j.m. (NH4)2HPO4 i 1,0 j.m. H2O. Do powstałej mieszaniny, w warunkach ciągłego mieszania, w temperaturze pokojowej dodano zawiesinę wodorotlenku wapnia, którą strącono wcześniej w warunkach ciągłego mieszania i w temperaturze pokojowej poprzez dodanie 0,245 j.m. NaOH w 6,0 j.m. H2O do wodnego roztworu azotanu (V) wapnia otrzymanego z 0,724 j.m. Ca(NO3)2-4H2O i 6,0 j.m. H2O. Do mieszaniny wprowadzono następnie zawiesinę wodorotlenku cynku, którą strącono wcześniej w warunkach ciągłego mieszania i w temperaturze pokojowej poprzez dodanie 0,053 j.m. NaOH rozpuszczonego w 2,0 j.m. H2O do roztworu otrzymanego przez rozpuszczenie 0,196 j.m. Zn(NO3>6H2O w 4,0 j.m. H2O.
W wyniku tego otrzymano końcową mieszaninę reakcyjną, którą przeniesiono do zamkniętego naczynia teflonowego, które umieszczono w reaktorze mikrofalowym w celu przeprowadzenia procesu hydrotermalnego. Proces prowadzono przy mocy mikrofal 600 W przez 15 minut. Temperatura procesu osiągnęła 200°C, natomiast ciśnienie 40 barów. Po procesie hydrotermalnym osad odsączono, przemyto wodą dejonizowaną i suszono w temperaturze 110°C przez 2 h. Otrzymano szkło o składzie (% molowy) 42,75 SO2 - 23,28 CaO - 23,28 Na2O - 5,70 P2O5 - 5,00 ZnO. Otrzymany materiał charakteryzuje się ok. 45 nm rozmiarem cząstek kulistych.
P r z y k ł a d 3
Z 1,194 j.m. Na2SiO3-5H2O oraz 1,5 j.m. H2O przygotowano wodny roztwór metakrzemianu sodu, do którego w warunkach ciągłego mieszania, w temperaturze pokojowej wkroplono 1,141 j.m. roztworu kwasu chlorowodorowego o stężeniu 36%. Do powstałej zawiesiny tlenku krzemu (IV) dodano roztwór sporządzony z 0,198 j.m. (NH4)2HPO4 i 1,0 j.m. H2O. Do powstałej mieszaniny, w warunkach ciągłego mieszania, w temperaturze pokojowej dodano zawiesinę wodorotlenku wapnia, którą strącono wcześniej w warunkach ciągłego mieszania i w temperaturze pokojowej poprzez dodanie 0,245 j.m. NaOH w 6,0 j.m. H2O do wodnego roztworu azotanu (V) wapnia otrzymanego z 0,724 j.m. Ca(NO3)2-4H2O i 6,0 j.m. H2O. Następnie do mieszaniny wprowadzono 0,726 j.m. roztworu chlorku miedzi (II) o stężeniu 0,00174 mol/dm3, a następnie 0,080 j.m. roztworu kwasu taninowego o stężeniu 0,00787 mol/dm3.
W wyniku tego otrzymano końcową mieszaninę reakcyjną, którą przeniesiono do zamkniętego naczynia teflonowego, które umieszczono w reaktorze mikrofalowym w celu przeprowadzenia procesu hydrotermalnego. Proces prowadzono przy mocy mikrofal 600 W przez 10 minut. Temperatura procesu osiągnęła 200°C, natomiast ciśnienie 40 barów. Po procesie hydrotermalnym osad odsączono, przemyto wodą dejonizowaną i suszono w temperaturze 110°C przez 2 h. Otrzymano szkło o składzie (% molowy) 44,00 SiO2 - 25,13 CaO - 25,13 Na2O - 6,95 P2O5 oraz zawartości nanocząstek miedzi równej 100 mg/kg. Otrzymany materiał charakteryzuje się ok. 200 nm rozmiarem cząstek kulistych szkieł z wbudowanymi nanocząstkami miedzi.
PL 240 969 B1
P r z y k ł a d 4
Do 20,0 j.m. H2O wprowadzono 5,0 j.m. Na2SiO3-5H2O i zmieszano. Do otrzymanego roztworu przy ciągłym mieszaniu wkroplono 9,9 j.m. 30% roztworu HNO3. Następnie powstałą zawiesinę przesączono, a osad przemyto wodą dejonizowaną. Do odsączonego osadu dodano 30 j.m. wody dejonizowanej. Do otrzymanej zawiesiny dodano wodny roztwór NH2HPO4 otrzymany przez zmieszanie 0,32 j.m. soli z 5,0 j.m. H2O, a następnie zawiesinę Ca(OH)2. W celu strącenia wodorotlenku wapnia przy ciągłym mieszaniu do roztworu azotanu(V) wapnia dodano wodorotlenek sodu. Roztwór azotanu(V) wapnia otrzymano z 2,8 j.m. Ca(NO3)2-4H2O i 5,0 j.m. H2O, a wodorotlenek sodu z 0,95 j.m. NaOH i 4,75 j.m. H2O. Do utworzonej mieszaniny wprowadzono 5,0 j.m. roztworu NaF o stężeniu 0,328 mol/dm3. Powstałą mieszaninę, w celu przeprowadzenia procesu hydrotermalnego, przeniesiono do zamkniętego naczynia teflonowego i umieszczono w reaktorze mikrofalowym. Proces prowadzono przy mocy mikrofal 650 W przez 10 minut. Temperatura procesu osiągnęła 220°C, natomiast ciśnienie 40 barów. Po procesie hydrotermalnym osad odsączono i suszono w temperaturze 70°C przez 12 h. Otrzymano szkło o składzie (% molowy) 47,2 SO2 - 23,8 CaO - 26,4 Na2O - 2,7 P2O5 i 1,0% zawartości F-. Otrzymany materiał ma postać igieł i płatków o nanometrycznym rozmiarze cząstek.
P r z y k ł a d 5
Szkło o składzie (% molowy) 47,2 SO2 - 23,8 CaO - 26,4 Na2O - 2,7 P2O5 i 1,0% zawartości F- ustabilizowano termicznie przez 3 h w 700°C, a następnie przy użyciu prasy hydraulicznej typu PLH-25T o nacisku 70 bar uformowano z niego pastylki o wymiarach 10 x 2 mm. Następnie pastylki o masie ok. 0,25 g umieszczono w pojemnikach polietylenowych i dodano do nich 25 cm3 płynu SBF, sztucznej śliny albo wody dejonizowanej. Pojemniki szczelnie zamknięto i inkubowano w temperaturze 37°C. Próbki usuwano z inkubatora w okresach 6 h, 24 h, 48 h, 72 h oraz 240 h. Wszystkie roztwory przesączono i poddano analizom.
Pomiar stężenia jonów wapnia i sodu dokonywano metodą AAS. Stężenie jonów fosforanowych badano metodą spektrofotometryczną, natomiast stężeniu jonów fluorkowych metodą potencjometryczną z zastosowaniem elektrody jonoselektywnej. Pomiar pH wykonano przy pomocy pH-metru wyposażonego w elektrodę zespoloną.
We wszystkich bioaktywnych szkłach krzemianowo-fosforanowych z dodatkiem jonów fluorkowych zaobserwowano wzrost pH. Najbardziej jest to widoczne w pierwszych 40 godzinach inkubacji. Wzrost pH jest związany z wymianą jonów Ca2+, HPO42-, PO43· oraz Na+ z jonami H+ lub H3O+ między badanym materiałem a symulowanym płynem. Wzrost stężenia jonów fosforanowych oraz jonów wa pniowych związany jest z ich wymianą między roztworem, a badanym materiałem. Końcowym efektem jest wytworzenie warstwy apatytu.
Dodatek jonów fluorkowych do bioaktywnego szkła krzemianowo-fosforanowego nie spowodował znaczących zmian w pH oraz stężeniach jonów. Można wnioskować, że dodatek jonów F- nie wpływa na procesy wymiany jonów i krystalizację. Badano również ilość uwalnianych jonów fluorkowych. Uwalnianiu F- z materiału inkubowanego w płynie imitującym środowisko jamy ustnej, pozwala wnioskować o przydatności materiału do zastosowania go w stomatologii, ponieważ jony fluoru działają przeciwpróchniczo.
Badania składu fazowego XRD inkubowanych bioaktywnych szkieł krzemianowo-fosforanowych potwierdzają obecność hydroksyapatytu na powierzchni materiałów. Badania składu fazowego wykazały, że w bioaktywnym szkle krzemianowo-fosforanowym z dodatkiem jonów fluorkowych po inkubacji, fazą dominującą jest krzemian sodowo-wapniowy Ca5Na2Si3Og. Fazy towarzyszące to: Cas(PO4)3(OH), Ca2P2O7, CaSiO3, Ca5(PO4)3F, Na5Ca4(PO4)4F.
Obrazy SEM powierzchni badanego materiały po 10 dniach inkubacji w płynach symulujących wyraźnie wykazują zmiany zachodzące w morfologii badanego materiału. W próbkach bioaktywnego szkła po inkubacji w wodzie dejonizowanej, sztucznej ślinie oraz sztucznym osoczu krwi, zaobserwowano nową warstwę w porównaniu z próbkami przed inkubacją. Świadczy to o bioaktywności materiału. Badania XRD oraz FTIR potwierdziły obecność hydroksyapatytu. Bioaktywne szkła z dodatkiem jonów fluorkowych po inkubacji tworzą znacznie większą warstwę powstałych związków niż bioaktywne szkła bez dodatków. Obecność jonów fluorkowych wpływa więc na proces krystalizacji apatytu.
P r z y k ł a d 6
Celem prowadzonych badań było sprawdzenie występowania właściwości bakteriostatyczn ych oraz bakteriobójczych próbek nanomateriałów z dodatkiem nanocząstek srebra określonej technologii wytwarzania poprzez wyznaczenie odpowiednich efektywnych stężeń. Zgodnie kryterium PN EN
PL 240 969 B1
1040:2006 badany preparat posiada właściwości bakteriobójcze w przypadku, gdy uzyskuje się wskaźnik redukcji ilości bakterii testowych o 5 logio w 1 z 3 sprawdzanych kolejnych stężeń. Zaobserwowanie spadku ilości bakterii testowych poniżej 5 logio w warunkach prowadzonych badań świadczy, iż badana substancja posiada właściwości bakteriostatyczne, czyli wpływa na hamowanie wzrostu i rozmnażania bakterii.
Przedmiotem badań były ustabilizowane termicznie przez 3 h w 700°C materiały szkliste: szkło bioaktywne o składzie 47,2 SO2 - 23,8 CaO - 26,4 Na2O - 2,7 P2O5, które stanowiło kontrolę oraz trzy szkła o identycznym składzie ale zawierające odpowiednio 0,5%, 1,0% i 2,0% srebra. Z próbek w postaci stałych, suchych proszków przygotowano naważki, które rozcieńczono z użyciem sterylnej wody, przeznaczonej do badań mikrobiologicznych uzyskując zawiesiny wodne. Badaniu poddano trzy różne stężenia produktu. Stężenia zmieniały się w postępie geometrycznym ze współczynnikiem 2, tzn. z dwukrotnym rozcieńczeniem.
W badaniu zastosowano zgodnie z metodą badawczą 2 szczepy wzorcowe będące przedstawicielami bakterii G (-): Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442 oraz bakterii G (+): Staphylococcus aureus ATCC 6538, wobec których sprawdzana była aktywność biostatyczna i biobójcza.
Testowe zawiesiny komórek bakterii zostały przygotowane z hodowli w fazie logarytmicznego wzrostu w formie roboczych roztworów w płynie Ringera o stężeniu na poziomie 1,0-108 do 5-108 jtk/ml.
W przypadku badania wobec szczepu Staphylococcus aureus ATCC 6538 w I etapie badań 0,2 g naważki każdej z badanych próbek o stężeniach wyjściowych 0,5%, 1% oraz 2% rozcieńczono do 2 ml wodą i pobrano 0,8 ml przygotowanej próbki, do której dodano 0,1 ml wody + 0,1 ml testowej zawiesiny bakterii uzyskując odpowiednio 0,04%, 0,08% oraz 0,16% stężenie badanej próbki w trakcie badania. W przypadku badania wobec szczepu Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442 w I etapie badań o,2 g naważki badanych próbek o stężeniach wyjściowych 0,5%, 1% oraz 2% rozcieńczono do 2 ml wodą i pobrano 0,2 ml każdej z przygotowanych próbek, do których dodano 0,7 ml wody + 0,1 ml testowej zawiesiny bakterii uzyskując odpowiednio 0,01%, 0,02% oraz 0,04% stężenie badanej próbki w warunkach badania.
W II etapie badań po określonym czasie kontaktu wynoszącym 1, 5, 15, 30, 60, 120 min w temperaturze 20 ± 10°C pobierano jednakową objętość badanej mieszaniny (0,1 ml), którą dodawano do odpowiednio dobranego neutralizatora (0,9 ml) o składzie: Tween 80 (30 g/L), saponina (30 g/L), lecytyna (3 g/L). W badaniu zastosowano metodę rozcieńczania - neutralizowania, służącą znoszeniu działania badanej substancji czynnej po określonym czasie działania. Po czasie neutralizacji wynoszącym 5 min 1 ml badanej zawiesiny z neutralizatorem przeniesiono systemem dwupłytkowym po 0,5 ml na podłoże odżywcze TSA (Tryptic Soy Agar) i poddano inkubacji w temp. 370°C w ciągu 24 h. Stężenia testowej zawiesiny bakterii przygotowanej do badania (N) znajdowały się na poziomie 1,0-5,0-108 jtk/ml, natomiast wartość początkowa w badanych próbkach (NO) wynosiła 1,0-5,0-106 jtk/ml. W przypadku uzyskania odpowiedniego spadku ilości bakterii badanego szczepu została ustalona liczba bakterii, które przeżyły po określonym czasie działania badanych próbek. Równocześnie przygotowano serię próbek kontrolnych, niezawierających srebra, które znalazły się w takim samym czasie kontaktu z badanym szczepem co próbka ze srebrem. Po 24 h inkubacji w temp. 370°C dokonano odczytu jakościowego oraz ilościowego szczepów i obliczono wskaźnik redukcji w warunkach prowadzonego badania.
W trakcie prowadzonych badań zaobserwowano właściwości bakteriostatyczne i bakteriobójcze badanych próbek, które wykazują efektywne działanie bakteriobójcze wobec Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442 przy 4-krotnie niższym stężeniu i krótszym czasie działania preparatu w porównaniu do działania wobec Staphylococcus aureus ATCC 6538. Próbki uzyskały wysoki wskaźnik redukcji o 5-6 log w ciągu 60 min wobec 2 szczepów testowych uwzględnionych w metodzie badawczej i tym samym spełniły kryteria normy PN EN 1040:2006.
Podczas prowadzonych badań zaobserwowano efekt zwiększającej się odpowiednio efektywności działania biobójczego próbek wraz ze zwiększającym się stężeniem srebra oraz równoczesnego skracania się efektywnego działania biobójczego, które dla próbek o stężeniu 0,01%, 0,02%, 0,04% wynosi odpowiednio 15 min, 5 min i 1 min wobec bakterii Pseudomonas aeruginosa ATCC 15442. W odniesieniu do bakterii Staphylococcus aureus ATCC 6538 zaobserwowano tą samą prawidłowość oddziaływania biobójczego, która dla próbek o stężeniu 0,04%, 0,08%, 0,16% wynosi odpowiednio 120 min, 60 min i 30 min. Próbki o stężeniu 0,04%, 0,08%, 0,16% badane wobec bakterii Staphylococcus aureus ATCC 6538 wykazały wysokie działanie bakteriostatyczne, sięgające w zaokrągleniu wskaźnika redukcji 5 log odpowiednio dla czasu działania 60 min, 30 min i 15 min. Na podstawie uzyskanych

Claims (21)

PL 240 969 B1 wyników badań należy przyjąć, że ustalone stężenie aktywne próbki ze srebrem działające efektywnie wobec obu badanych szczepów wynosi 0,04% przy czasie działania 120 min. Na podstawie uzyskanych wyników badań badane próbki w odpowiednich stężeniach pretendują do zakwalifikowania do grupy środków o właściwościach antymikrobiologicznych. Zastrzeżenia patentowe
1. Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego, zawierającego tlenek krzemu (IV) (SiO2), tlenek fosforu (V) (P2O5), tlenek wapnia (CaO) oraz tlenek sodu (Na2O), wzbogaconego jonami metali albo jonami fluorkowymi albo nanocząstkami metali albo nanocząstkami tlenków metali, znamienny tym, że wodny roztwór prekursora tlenku krzemu miesza się z kwasem azotowym (V) albo kwasem chlorowodorowym, stosunek molowy kwasu azotowego (V) albo chlorowodorowego do metakrzemianu sodu wynosi od 2 do 4, z otrzymanej zawiesiny wymywa się azotan (V) sodu albo chlorek sodu, następnie do zawiesiny w warunkach ciągłego mieszania dodaje się wodny roztwór prekursora tlenku fosforu albo prekursor tlenku fosforu w postaci stałej, po czym do powstałej mieszaniny wprowadza się w warunkach ciągłego mieszania, wodorotlenek wapnia, a następnie wprowadza się do niej: 1) wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota; albo
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako źródło krzemu stosuje się metakrzemian sodu pięciowodny (Na2SiO3-5H2O), jako źródło wapnia stosuje się azotan (V) wapnia czterowodny (Ca(NO3)2-4H2O), jako źródło atomów sodu stosuje się wodorotlenek sodu (NaOH) albo wodorotlenek sodu (NaOH) i fosforan monosodowy (NaH2PO4), a prekursorem tlenku fosforu (V) jest fosforan monosodowy (NaH2PO4) albo wodorofosforan diamonu ((NH4)2HPO4).
2) wodny roztwór zawierający jony srebra, miedzi lub złota i roztwór wodny substancji o właściwościach redukujących jony metali i stabilizujących rozmiar nanometryczny; albo
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że stosuje się od 4,20 do 5,50 jednostek masowych Na2SiO3-5H2O, od 0,25 do 1,35 (NH4)2HPO4 albo od 0,20 do 1,25 NaH2PO4, od 2,30 do 3,60 Ca(NO3>4H2O, od 0,08 do 1,20 NaOH.
3) wodny roztwór soli fluoru; albo
4. Sposób według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że stosuje się roztwory wodne o stężeniu od 15 do 40% Na2SiO3-5H2O, od 5 do 40% (NH4)2HPO4, od 2 do 40% NaH2PO4, od 20 do 70% Ca(NO3>4H2O, od 2 do 40% NaOH.
4) zawiesinę sporządzoną przez zmieszanie roztworu wodnego prekursora cynku, żelaza, miedzi lub cyrkonu i roztworu wodorotlenku sodu, po czym mieszaninę poddaje się procesowi hydrotermalnemu w polu promieniowania mikrofalowego, w temperaturze od 200 do 250°C przez 10 do 20 min i przy ciśnieniu od 20 do 40 bar, a w ostatnim etapie otrzymaną mieszaninę suszy się.
5. Sposób według zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, że do mieszaniny wprowadza się (NH4)2HPO4 albo NaH2PO4 w postaci stałej.
6. Sposób według dowolnego z poprzedzających zastrz., znamienny tym, że stosuje się kwas azotowy (V) o stężeniu od 20 do 50% albo kwas chlorowodorowy o stężeniu od 20 do 36%.
7. Sposób według dowolnego z poprzedzających zastrz., znamienny tym, że mieszaninę poddaje się działaniu mikrofal w naczyniu teflonowym reaktora mikrofalowego.
8. Sposób według dowolnego z poprzedzających zastrz., znamienny tym, że źródłem jonów srebra jest roztwór azotanu (V) srebra, jonów miedzi roztwór siarczanu miedzi albo chlorku miedzi, jonów złota roztwór kwasu tetrachlorozłotowego.
9. Sposób według zastrz. 8, znamienny tym, że stężenie roztworów wodnych zawierających jony metali wynosi od 0,001 mol/dm3 do 1 mol/dm3, korzystnie 0,1 mol/dm3.
10. Sposób według zastrz. 8 albo 9, znamienny tym, że roztwory zawierające jony metali wprowadzane są w ilości zapewniającej zawartość jonów metali w szkle bioaktywnym od 0,5 do 2,0%.
11. Sposób według zastrz. 8 albo 9, znamienny tym, że roztwory zawierające jony metali wprowadzane są w ilości zapewniającej zawartość nanocząstek metali w szkle bioaktywnym od 50 do 100 mg/kg.
PL 240 969 B1
12. Sposób według dowolnego z zastrz. od 8 do 11, znamienny tym, że jako reduktor i stabilizator stosuje się kwas szikimowy, kwas taninowy, kwas galusowy, kwas elagowy, salicylan sodu albo winian sodowo-potasowy w ilości stanowiącej stosunek molowy tego związku do jonów metalu od 0,1 : 1 do 1 : 1.
13. Sposób według zastrz. 12, znamienny tym, że stosuje się roztwory wodne reduktora i stabilizatora o stężeniu od 0,001 mol/dm3 do 1 mol/dm3, korzystnie od 0,001 mol/dm3 do 0,01 mol/dm3.
14. Sposób według dowolnego z zastrz. od 1 do 13, znamienny tym, że źródłem jonów fluoru jest roztwór wodny fluorku sodu.
15. Sposób według zastrz. 14, znamienny tym, że stężenie roztworu fluorku sodu wynosi od 0,1 do 1 mol/dm3.
16. Sposób według zastrz. 15, znamienny tym, że roztwór fluorku sodu dodawany jest w ilości zapewniającej zawartość jonów fluorkowych w produkcie finalnym od 0,5% do 2,0%.
17. Sposób według dowolnego z zastrz. od 1 do 7, znamienny tym, że jako źródło jonów cynku (II), żelaza (III), cyrkonu (IV) lub miedzi (II) stosuje się odpowiednio azotan (V) cynku, azotan (V) żelaza (III), chlorek cyrkonylu, siarczan (VI) miedzi (II) albo chlorek miedzi (II).
18. Sposób według zastrz. 17, znamienny tym, że stosuje się wodny roztwór soli zawierający jony metalu w stężeniu od 0,01 do 0,5 mol/dm3.
19. Sposób według zastrz. 17 albo 18, znamienny tym, że stosuje się wodorotlenek sodu o stężeniu od 0,2 do 2 mol/dm3 w ilości stanowiącej stosunek molowy tego związku do jonów metalu od 1 : 1 do 2 : 1.
20. Sposób według zastrz. 17 albo 18 albo 19, znamienny tym, że zawartość tlenku cynku, żelaza, cyrkonu albo miedzi w produkcie wynosi od 2 do 5%.
21. Sposób według dowolnego z poprzedzających zastrz., znamienny tym, że proces suszenia prowadzi się w temperaturze od 50°C do 110 przez 2 do 24 h.
PL419752A 2016-12-09 2016-12-09 Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego PL240969B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL419752A PL240969B1 (pl) 2016-12-09 2016-12-09 Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL419752A PL240969B1 (pl) 2016-12-09 2016-12-09 Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL419752A1 PL419752A1 (pl) 2018-06-18
PL240969B1 true PL240969B1 (pl) 2022-07-04

Family

ID=62553973

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL419752A PL240969B1 (pl) 2016-12-09 2016-12-09 Sposób otrzymywania mikro lub nanocząstkowego szkła bioaktywnego

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL240969B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL419752A1 (pl) 2018-06-18

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Nenen et al. Synthesis of antibacterial silver and zinc doped nano-hydroxyapatite with potential in bone tissue engineering applications
Sharifianjazi et al. Formation of apatite nano-needles on novel gel derived SiO2-P2O5-CaO-SrO-Ag2O bioactive glasses
Matsumoto et al. Preparation and characterization of β-tricalcium phosphate co-doped with monovalent and divalent antibacterial metal ions
Goh et al. Bioactive glass: an in‐vitro comparative study of doping with nanoscale copper and silver particles
Batebi et al. Characterization of sol-gel derived silver/fluor-hydroxyapatite composite coatings on titanium substrate
Shanmugam et al. Antimicrobial and cytotoxicity evaluation of aliovalent substituted hydroxyapatite
Vale et al. Optimization of silver-containing bioglass nanoparticles envisaging biomedical applications
Palakurthy In vitro evaluation of silver doped wollastonite synthesized from natural waste for biomedical applications
Akhtach et al. Structural characterization, in vitro bioactivity, and antibacterial evaluation of low silver-doped bioactive glasses
Anand et al. B2O3–MgO–SiO2–Na2O–CaO–P2O5–ZnO bioactive system for bone regeneration applications
Anand et al. Bio-response of copper–magnesium co-substituted mesoporous bioactive glass for bone tissue regeneration
US20180289858A1 (en) Bifunctional Bioactive Antibacterial Coatings, and Process for Coating Implant Surfaces Therewith
Farag et al. In vitro drug release behavior of Ce-doped nano-bioactive glass carriers under oxidative stress
Kaur et al. Magnesium and silver doped CaO–Na2O–SiO2–P2O5 bioceramic nanoparticles as implant materials
Sikder et al. Silver (Ag) doped magnesium phosphate microplatelets as next‐generation antibacterial orthopedic biomaterials
Azizabadi et al. Synthesis and characteristics of gel-derived SiO2-CaO-P2O5-SrO-Ag2O-ZnO bioactive glass: Bioactivity, biocompatibility, and antibacterial properties
Ranga et al. Antibacterial efficiency of Zn, Mg and Sr doped bioactive glass for bone tissue engineering
Sikder et al. Processing-structure-property correlations of crystalline antibacterial magnesium phosphate (newberyite) coatings and their in vitro effect
Sarin et al. Preliminary studies of strontium and selenium binary doped CaO–SiO2–P2O5–MgO bioceramics for faster growth of hydroxyapatite and bone regeneration applications
Iqbal et al. Characterization and biological evaluation of silver containing fluoroapatite nanoparticles prepared through microwave synthesis
Dubnika et al. Evaluation of the physical and antimicrobial properties of silver doped hydroxyapatite depending on the preparation method
Madhavi et al. The impact of Nb2O5 on in-vitro bioactivity and antibacterial activity of CaF2–CaO–B2O3–P2O5–SrO glass system
Miola et al. In situ chemical and physical reduction of copper on bioactive glass surface
Kavitha et al. Synthesis and invitro characterisation of lithium doped bioactive glass through quick alkali Sol-Gel method
Tóth et al. Influence of different silver species on the structure of bioactive silicate glasses