PL241141B1 - Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu - Google Patents

Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu Download PDF

Info

Publication number
PL241141B1
PL241141B1 PL433477A PL43347720A PL241141B1 PL 241141 B1 PL241141 B1 PL 241141B1 PL 433477 A PL433477 A PL 433477A PL 43347720 A PL43347720 A PL 43347720A PL 241141 B1 PL241141 B1 PL 241141B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
hydroxymethyl
diol
distillation
carbonate
depolymerization
Prior art date
Application number
PL433477A
Other languages
English (en)
Other versions
PL433477A1 (pl
Inventor
Paweł Parzuchowski
Gabriel Rokicki
Aleksandra Świderska
Original Assignee
Politechnika Warszawska
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Warszawska filed Critical Politechnika Warszawska
Priority to PL433477A priority Critical patent/PL241141B1/pl
Publication of PL433477A1 publication Critical patent/PL433477A1/pl
Publication of PL241141B1 publication Critical patent/PL241141B1/pl

Links

Landscapes

  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób otrzymywania sześcioczłonowego węglanu cyklicznego, który to sposób składa się z dwóch etapów. Pierwszym z nich jest transestryfikacja węglanu dialkilowego/difenylowego w obecności katalizatora 2-etyloheksanian cyny(II). Jako triol stosuje się 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol lub 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diol. Reakcja prowadzona jest w zakresie temperatur 90 — 160°C przez 1,5 - 4 godziny w zależności od użytego węglanu. Przez kolejne dwie godziny prowadzi się destylację pod obniżonym ciśnieniem odbierając małocząsteczkowy produkt uboczny, jakim jest alkohol/fenol. Drugim etapem syntezy jest depolimeryzacja oligomeru otrzymanego w pierwszym etapie, połączona z krótkodrożną destylacją monomerycznego cyklicznego węglanu, prowadzoną w zakresie temperatur 180 — 270°C, pod zmniejszonym ciśnieniem, korzystnie 6,0 - 4,6 • 10-2 mbar. W wyniku destylacji otrzymuje się mieszaninę sześcioczłonowego węglanu cyklicznego z domieszką triolu. Przy zbyt małej wartości proporcji grup hydroksylowych do węglanowych w oligomerze biegną jedynie: transestryfikacja i cyklizacja bez możliwości utworzenia monomerycznego cyklicznego węglanu. Dlatego też w celu zwiększenia zawartości grup hydroksylowych w oligomerze węglanowym, w czasie procesu dwukrotnie dozuje się triol (2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol lub 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diol) do mieszaniny reakcyjnej w ilości równej jego ubytkowi, za pomocą wkraplacza z wyrównaniem ciśnień z płaszczem grzejnym. W tym celu mieszaninę reakcyjną chłodzi się do temperatury 150 - 190°C i w atmosferze gazu obojętnego dozuje się odpowiedni triol. Następnie kontynuuje się reakcję transestryfikacji przez 20 minut w temperaturze 150 - 190°C i ponownie prowadzi się depolimeryzację połączoną z destylacją pod zmniejszonym ciśnieniem. Po przereagowaniu triolu z rozgałęzionym oligowęglanem, produkt zawiera grupy hydroksylowe w odpowiedniej proporcji do węglanowych, co pozwala kontynuować depolimeryzację połączoną z destylacją i tym samym zwiększyć wydajność cyklicznego węglanu. Otrzymany produkt krystalizuje się z eteru dietylowego w temperaturze -10°C (wydajność 53 - 55%).

Description

PL241 141 Β1
Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 1 °T° o
wzór 1 i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 2
O wzór 2
Cyklicznie węglany znalazły zastosowanie m.in. jako aprotonowe rozpuszczalniki, elektrolity w bateriach litowych (węglan etylenu i węglan propylenu), środki immobilizujące enzymy dodawane do powłok (Progress in Organie Coatings, 2003, 47, 77). Są one także coraz częściej wykorzystywane w syntezie poli(hydroksyuretanów) metodą bezizocyjanianową (J. Polym. Sci. Part A Polym. Chem., 2000, 38, 2375, J. Polym. Sci. Part A Polym. Chem., 1993, 31, 2765). Po raz pierwszy sześcioczłonowe węglany cykliczne zostały otrzymane w wyniku depolimeryzacji liniowych poliwęglanów w wysokiej temperaturze, w obecności katalizatora oraz z zastosowaniem destylacji pod obniżonym ciśnieniem (J. Am. Chem. Soc., 1933, 55, 5031). Taka metoda syntezy nadal jest stosowana w celu otrzymywania sześcio-, czy siedmioczłonowych węglanów cyklicznych (Próg. Polym. Sci., 2000, 25, 259).
Sześcioczłonowe cykliczne węglany mogą być otrzymane poprzez katalityczną addycję dwutlenku węgla do oksetanów. Otrzymanie sześcioczłonowych cyklicznych węglanów jest znacznie trudniejsze od otrzymania węglanów pięcioczłonowych ze względu na większe naprężenia występujące w pierścieniu sześcioczłonowym, co wpływa na ich większą reaktywność. Z tego względu, w reakcji oksetanu z CO2 powstaje zarówno cykliczny węglan, jak i poliwęglan. W pracy Styringa (Elsevier, 2015, 99) wykazano, że odpowiednio dobrany katalizator zwiększa selektywność reakcji w stosunku do pożądanego produktu reakcji, np. zastosowanie tlenku tributylofosfiny (Bu3P=O) wykazuje selektywność w stosunku do węglanu trimetylenu, natomiast tributylofosfina (BU3P) do poliwęglanu trimetylenu).
Cykliczne węglany można też otrzymać w wyniku reakcji między związkami alifatycznymi zawierającymi dwie grupy hydroksylowe (w przypadku cyklicznych węglanów pięcioczłonowych będą to pochodne 1,2-diolu, natomiast sześcioczłonowych cyklicznych węglanów pochodne 1,3-diolu) i chloromrówczanem alkilu, czy fosgenem, bądź jego pochodnymi. Reakcje te prowadzone są w dużym rozcieńczeniu z zastosowaniem rozpuszczalników organicznych i wymagają zastosowania akceptora powstającego chlorowodoru, takiego jak np. trietyloaminy czy pirydyny (Macromolecules, 1998, 31,4432).
Inną metodą syntezy cyklicznych węglanów jest transestryfikacja węglanów dialkilowych/difenylowych odpowiednimi diolami w obecności katalizatora (J. Am. Chem. Soc., 1930, 52, 314). W syntezie pięcioczłonowych cyklicznych węglanów wykorzystywane są surowce takie jak glicerol, erytrytol, D-sorbitol, glikol etylenowy czy 1,2-propanodiol (Green Chem., 2013, 15, 934; Green Chem., 2012, 14, 1749). Proces otrzymywania sześcioczłonowych węglanów cyklicznych jest procesem zdecydowanie mniej wydajnym ze względu na możliwość zachodzenia reakcji konkurencyjnych, podczas których two
PL241 141 Β1 rzą się oligomery węglanowe. Ze względów statystycznych, jest on ułatwiony w przypadku zastosowania triolu zawierającego trzy grupy hydroksymetylowe przy jednym atomie węgla, jak ma to miejsce w przypadku 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu lub 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu. W pierwszym etapie zachodzi transestryfikacja węglanu dialkilowego triolem w obecności katalizatora, w wyniku czego otrzymuje się mieszaninę składającą się z cyklicznego węglanu oraz oligomerów. Drugim etapem procesu jest etap depolimeryzacji oligomerów przy jednoczesnej destylacji cyklicznego węglanu. W czasie destylacji cyklicznego węglanu z mieszaniny reakcyjnej ubywa także triolu, co powoduje zmianę stosunku wolnych grup hydroksylowych do grup węglanowych. Skutkiem takiej zmiany jest znacząco mniejsze prawdopodobieństwo utworzenia cyklicznego węglanu podczas depolimeryzacji oligomerów, ze względu na zbyt małą zawartość grup hydroksylowych w stosunku do węglanowych (Polym. J., 2000, 32, 381).
Feng i współpracownicy otrzymali cykliczny węglan będący przedmiotem wynalazku, dwuetapową metodą syntezy opisaną powyżej (Macromolecular R.C., 2011, 32, 390). Pierwszy etap procesu polegał na transestryfikacji węglanu difenylu (4% nadmiar molowy w stosunku do 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu) 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolem (trimetylolopropanem) w obecności katalizatora 2-etyloheksanianu cyny(ll) (0,08%moi). W temperaturze 160°C, pod obniżonym ciśnieniem prowadzono destylację produktu ubocznego, jakim był fenol. Po 24 godzinach prowadzenia reakcji, mieszanina reakcyjna została ochłodzona i rozpuszczona w tetrahydrofuranie. Następnie dodano eter dietylowy w celu wytrącenia oligomerów, które z kolei poddano rozkładowi termicznemu pod ciśnieniem 0,1 mbar w temperaturze 250-270°C. Destylat poddawano krystalizacji z eteru dietylowego w temperaturze -10°C, po czym rekrystalizowano z mieszaniny rozpuszczalników (metanol/etanol 1 : 30obj ). Zespół ten opierał się na badaniach Pattisona (J. Am. Chem. Soc., 1957, 79, 3455), które były propozycją bezpieczniejszej metody otrzymywania cyklicznych eterów w porównaniu z metodą zaproponowaną w niemieckim patencie (Germ. Application F 15046 (Jan. 5, 1956)) dotyczącym otrzymywania 3-etylo-3-(hydroksymetylo)oksetanu oraz 3-metylo-3-(hydroksymetylo)oksetanu poprzez pirolizę estrów węglanowych odpowiednio z trimetylolopropanu oraz trimetyloloetanu. Na podstawie badań przeprowadzonych przez Pattisona (J. Am. Chem. Soc., 1957, 79 (13), 3455), a także Dalea i Fredriksena (Acta Chem. Scand., 1991,45, 82) wynika, że głównym produktem reakcji transestryfikacji węglanów dialkilowych odpowiednimi triolami w obecności katalizatora będą cykliczne etery.
Hócker i inni (Macromol. Chem. Phys., 1996, 197, 3851) otrzymali 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-on z wydajnością 23% w dwuetapowej reakcji. Pierwszym etapem reakcji była transestryfikacja węglanu dietylu (10% nadmiar molowy w stosunku do triolu) 2-metylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolem w obecności metanolanu sodu. Układ reakcyjny składał się z kolumny długości 80 cm z wypełnieniem. Temperatura reakcji była zwiększana w sposób ciągły, aż do osiągnięcia wartości 140°C, podczas gdy produkt uboczny - etanol był oddestylowywany z mieszaniny reakcyjnej. Mieszaninę oczyszczono od jonów sodu z wykorzystaniem kolumny wypełnionej żywicą jonowymienną. Drugi etap reakcji polegał na depolimeryzacji produktu etapu pierwszego w obecności dibutylodimetoksycyny(IV) prowadzonej w temperaturze 180-260°C pod obniżonym ciśnieniem. Rokicki i współautorzy (Polimery, 2018, 63, 90) otrzymali 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-on metodą opisaną przez Hóckera wykorzystując do reakcji trimetylolopropan, węglan dietylu oraz stearynian cyny(ll) jako katalizator depolimeryzacji. Otrzymano 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-on z wydajnością 22%.
Celem wynalazku jest zwiększenie wydajności procesu otrzymania sześcioczłonowych węglanów cyklicznych 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 1
wzór 1
PL241 141 Β1 i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 2
wzór 2 metodą transestryfikacji węglanów dialkilowych/difenylowych odpowiednimi triolami w obecności katalizatora prowadzącej do oligomerów węglanowych z grupami hydroksylowymi, a następnie ich depolimeryzacji, połączonej z destylacją pod obniżonym ciśnieniem.
Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 1 składa się z dwóch etapów. Pierwszym z nich jest transestryfikacja węglanu dimetylu lub węglanu dietylu, lub węglanu difenylu, triolem w obecności katalizatora 2-etyloheksanianu cyny(ll). Jako triol stosuje się 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol. Reakcja prowadzona jest w zakresie temperatur 90-160°C przez 1,5-4 godzin w zależności od użytego węglanu. Przez kolejne dwie godziny prowadzi się destylację pod obniżonym ciśnieniem, odbierając małocząsteczkowy produkt uboczny, jakim jest alkohol/fenol.
Drugim etapem syntezy jest depolimeryzacja oligomeru otrzymanego w pierwszym etapie, połączona z krótkodrożną destylacją monomerycznego cyklicznego węglanu, prowadzoną w zakresie temperatur 180-270°C, pod zmniejszonym ciśnieniem, korzystnie 6,0+4,6 10'2 mbar. W wyniku destylacji otrzymuje się mieszaninę sześcioczłonowego węglanu cyklicznego z domieszką triolu. Przy zbyt małej wartości proporcji grup hydroksylowych do węglanowych w oligomerze biegną jedynie: transestryfikacja i cyklizacja bez możliwości utworzenia monomerycznego cyklicznego węglanu. Dlatego też w celu zwiększenia zawartości grup hydroksylowych w oligomerze węglanowym, w czasie procesu dwukrotnie dozuje się triol (2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol do mieszaniny reakcyjnej w ilości równej jego ubytkowi, za pomocą wkraplacza z wyrównaniem ciśnień z płaszczem grzejnym. W tym celu mieszaninę reakcyjną chłodzi się do temperatury 150-160°C i w atmosferze gazu obojętnego dozuje się triol. Następnie kontynuuje się reakcję transestryfikacji przez 20 minut w temperaturze 150-160°C i ponownie prowadzi się depolimeryzację połączoną z destylacją pod zmniejszonym ciśnieniem. Po przereagowaniu triolu z rozgałęzionym oligowęglanem, produkt zawiera grupy hydroksylowe w odpowiedniej proporcji do węglanowych, co pozwala kontynuować depolimeryzację połączoną z destylacją i tym samym zwiększyć wydajność cyklicznego węglanu. Otrzymany produkt krystalizuje się z eteru dietylowego w temperaturze -10°C (wydajność 53-55%).
Sposób otrzymywania 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 2 składa się z dwóch etapów. Pierwszym z nich jest transestryfikacja węglanu dimetylu lub węglanu dietylu, lub węglanu difenylu, triolem w obecności katalizatora 2-etyloheksanianu cyny(ll). Jako triol stosuje się 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diol. Reakcja prowadzona jest w zakresie temperatur 90-160°C przez 1,5-4 godzin w zależności od użytego węglanu. Przez kolejne dwie godziny prowadzi się destylację pod obniżonym ciśnieniem, odbierając małocząsteczkowy produkt uboczny, jakim jest alkohol/fenol.
Drugim etapem syntezy jest depolimeryzacja oligomeru otrzymanego w pierwszym etapie, połączona z krótkodrożną destylacją monomerycznego cyklicznego węglanu, prowadzoną w zakresie temperatur 180-270°C, pod zmniejszonym ciśnieniem, korzystnie 6,0+4,6 10'2 mbar. W wyniku destylacji otrzymuje się mieszaninę sześcioczłonowego węglanu cyklicznego z domieszką triolu. Przy zbyt małej wartości proporcji grup hydroksylowych do węglanowych w oligomerze biegną jedynie: transestryfikacja i cyklizacja bez możliwości utworzenia monomerycznego cyklicznego węglanu. Dlatego też w celu zwiększenia zawartości grup hydroksylowych w oligomerze węglanowym, w czasie procesu dwukrotnie dozuje się triol 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diol do mieszaniny reakcyjnej w ilości równej jego ubytkowi, za pomocą wkraplacza z wyrównaniem ciśnień z płaszczem grzejnym. W tym celu mieszaninę reakcyjną chłodzi się do temperatury 180-190°C i w atmosferze gazu obojętnego dozuje się odpowiedni triol. Następnie kontynuuje się reakcję transestryfikacji przez 20 minut w temperaturze 180-190°C i ponownie prowadzi się depolimeryzację połączoną z destylacją pod zmniejszonym ciśnieniem. Po przereagowaniu triolu z rozgałęzionym oligowęglanem, produkt zawiera grupy hydroksylowe w odpowiedniej
PL 241 141 B1 proporcji do węglanowych, co pozwala kontynuować depolimeryzację połączoną z destylacją i tym samym zwiększyć wydajność cyklicznego węglanu. Otrzymany produkt krystalizuje się z eteru dietylowego w temperaturze -10°C (wydajność 53-54%).
Sposób według wynalazku prowadzi do zwiększenia wydajności procesu otrzymywania węglanu. Przedmiot wynalazku został bliżej objaśniony w przykładzie wykonania.
Przykład 1
Synteza 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu difenylu
W kolbie trójszyjnej o pojemności 150 cm3, umieszczonej w czaszy grzejnej i zaopatrzonej w chłodnicę zwrotną, termometr oraz magnetyczny element mieszający umieszczono 10 g (0,075 mola) 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu, 16,71 g (0,078 mola) węglanu difenylu oraz 0,054 g 2-etyloheksanianu cyny(II). Mieszaninę ogrzano do temperatury 160°C i prowadzono reakcję transestr yfikacji przez 1,5 godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej na destylacyjną - kontynuowano transestryfikację, usuwając fenol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 180-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10-2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji połączonej z destylacją otrzymano 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-on zawierający do 10% nieprzereagowanego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 150°C dodano 2,2 g stopionego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 180°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 0,6 g 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 42-43°C. Wydajność reakcji: 55%.
Budowę produktu potwierdzono analizą spektralną 1H NMR oraz 13C NMR.
1H NMR (400 MHz, DMSO-ds): δ (ppm) 4,98 (s, iH, OH), 4,24, 4,22 (d, 2H, CH2OC(O)O), 4,18, 4,16 (d, 2H, CH2OC(O)O), 3,38 (s, 2H, CH2OH), 1,39-1,34 (q, 2H, CH2CH3), 0,82 (t, 3H, CH2CH3).
13C NMR (100 MHz, DMSO-ds): δ (ppm) 148,07 (Ckarbonyl.), 72,26 (CH2OC(O)O), 59,30 (CH2OH), 35,28 (CIVrzędowy) oraz 21,99 (CH2CH3) i 7,11 (CH2CH3).
FTIR (ATR): v (cm-1) = 538, 594, 771,797, 964, 976, 1051, 1065, 1112, 1154, 1195, 1395, 1413, 1471, 1724, 2886, 2923, 2971, 3440.
Przykład 2
Synteza 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu dimetylu
Przygotowano układ reakcyjny analogiczny jak w przykładzie 1. W kolbie umieszczono 10 g (0,075 mola) 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu, 8,11 g (0,09 mola) węglanu dimetylu oraz 0,054 g 2-etyloheksanianu cyny(II). Mieszaninę ogrzano do temperatury 90°C i prowadzono reakcję transestryfikacji przez cztery godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej na destylacyjną - kontynuowano transestryfikację, usuwając metanol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 180-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10-2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji połączonej z destylacją otrzymano 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-on zawierający do 12% nieprzereagowanego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 150°C dodano 1,3 g stopionego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 180°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 0,7 g 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 42-43°C. Wydajność reakcji: 54%.
Przykład 3
Synteza 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu dietylu
Przygotowano układ reakcyjny analogiczny jak w przykładzie 1. W kolbie umieszczono 10 g (0,075 mola) 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu, 10,04 g (0,085 mola) węglanu dietylu oraz 0,054 g 2-etyloheksanianu cyny(II). Mieszaninę ogrzano do temperatury 126°C i prowadzono reakcję
PL 241 141 B1 transestryfikacji przez cztery godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej na destylacyjną - kontynuowano transestryfikację usuwając etanol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 180-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10-2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji otrzymano 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-on zawierający do 12% nieprzereagowanego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 150°C dodano 1,3 g stopionego 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1 ,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 180°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 1,00 g 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 42-43°C. Wydajność reakcji: 53%.
Przykład 4
Synteza 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu difenylu
Przygotowano układ reakcyjny analogiczny jak w przykładzie 1. W kolbie umieszczono 10 g (0,083 mola) 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu, 18,72 g (0,087 mola) węglanu difenylu oraz 0,061 g 2-etyloheksanianu cyny(II). Mieszaninę ogrzano do temperatury 160°C i prowadzono reakcję transestryfikacji przez 1,5 godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej destylacyjną - kontynuowano transestryfikację usuwając fenol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 240-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10-2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji otrzymano 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-on zawierający do 10% nieprzereagowanego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 180°C dodano 1,9 g stopionego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 240°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 0,5 g 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 90-93°C. Wydajność reakcji: 54%.
Budowę produktu potwierdzono analizą spektralną 1H NMR oraz 13C NMR.
1H NMR (400 MHz, CDCI3): δ (ppm) 4,36, 4,33 (d, 2H, CH2OC(O)O), 4,13, 4,11 (d, 2H,
CH2OC(O)O), 3,65 (s, 2H, CH2OH), 1,07 (s, 3H, CH3).
13C NMR (100 MHz, CDCI3): δ (ppm) 148,00 (Ckarbonyl.), 73,7 (CH2OC(O)O), 63,65 (CH2OH), 33,52 (CIVrzędowy), 16,70 (CH3).
FTIR (ATR): v (cm-1) = 595,769, 796, 935, 974, 1049, 1105, 1192, 1225, 1290, 1404, 1466, 1726, 2907, 2946, 2990, 3405.
Przykład 5
Synteza 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu dimetylu
Przygotowano układ reakcyjny analogiczny jak w przykładzie 1. W kolbie umieszczono 10 g (0,083 mola) 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu, 9,07 g (0,101 mola) węglanu dimetylu oraz 0,061 g 2-etyloheksanianu cyny(II). Mieszaninę ogrzano do temperatury 90°C i prowadzono reakcję transestryfikacji przez cztery godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej na destylacyjną - kontynuowano transestryfikację, usuwając metanol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 240-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10-2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji otrzymano 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-on zawierający do 12% nieprzereagowanego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 180°C dodano 1,3 g stopionego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 240°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 0,6 g 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-

Claims (4)

  1. PL241 141 Β1
    -1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 90-93°C. Wydajność reakcji: 53%.
    Przykład 6
    Synteza 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu z wykorzystaniem węglanu dietylu
    Przygotowano układ reakcyjny analogiczny jak w przykładzie 1. W kolbie umieszczono 10 g (0,083 mola) 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu, 11,21 g (0,095 mola) węglanu dietylu oraz 0,061 g 2-etyloheksanianu cyny(ll). Mieszaninę ogrzano do temperatury 126°C i prowadzono reakcję transestryfikacji przez cztery godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie po zamianie chłodnicy zwrotnej na destylacyjną - kontynuowano transestryfikację usuwając etanol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny. Następnie zmieniono układ destylacyjny na zestaw do destylacji krótkodrożnej i prowadzono depolimeryzację w zakresie temperatur 240-270°C oraz pod ciśnieniem 6,0-4,6 10'2 mbar przez 15 min. W wyniku depolimeryzacji otrzymano 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-on zawierający do 13% nieprzereagowanego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu. Następnie po ochłodzeniu zawartości do temperatury 180°C dodano 1,5 g stopionego 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu i mieszano przez 20 minut, a po osiągnięciu temperatury 240°C kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją próżniową. Po znacznym spadku szybkości destylacji dodano 0,6 g 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu i kontynuowano depolimeryzację połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem. Oddestylowany surowy produkt po przekrystalizowaniu z eteru dietylowego w temperaturze -10°C charakteryzował się Tt = 90-93°C. Wydajność reakcji: 53%.
    Zastrzeżenia patentowe
    1. Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 1
    wzór 1 polegający na tym, że w pierwszym etapie przeprowadza się transestryfikację węglanu dimetylu lub węglanu dietylu, lub węglanu difenylu, 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolem w obecności katalizatora 2-etyloheksanianu cyny(ll), reakcję prowadzi się w zakresie temperatur 90-160°C przez 1,5-4 godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie usuwa się, odpowiednio metanol lub etanol, lub fenol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny; w drugim etapie syntezy prowadzi się depolimeryzację oligowęglanu połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem w zakresie temperatur 180-270°C, w wyniku której otrzymuje się sześcioczłonowy węglan cykliczny z domieszką 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diolu, znamienny tym, że w drugim etapie procesu dozuje się 2-etylo-2-(hydroksymetylo)propano-1,3-diol do mieszaniny reakcyjnej, uzupełniając triol w ilości równej oddestylowanej razem z cyklicznym węglanem i prowadzi proces transestryfikacji w atmosferze gazu obojętnego w temperaturze 150-160°C do ustalenia się równowagi, a następnie kontynuuje depolimeryzację w temperaturze 180-270°C połączoną z destylacją próżniową.
  2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że w drugim etapie syntezy depolimeryzację oligowęglanu połączoną z destylacją prowadzi się pod ciśnieniem 6,0 +4,6 -10‘2 mbar.
  3. 3. Sposób otrzymywania 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu o wzorze 2
    PL241 141 Β1
    Ο wzór 2 polegający na tym, że pierwszym etapie przeprowadza się transestryfikację węglanu dimetylu lub węglanu dietylu, lub węglanu difenylu, 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolem w obecności katalizatora 2-etyloheksanian cyny(ll), reakcję prowadzi się w zakresie temperatur 90-160°C przez 1,5-4 godziny do osiągnięcia stanu równowagi, a następnie usuwa się odpowiednio metanol lub etanol, lub fenol, jako produkt uboczny, zmniejszając stopniowo ciśnienie z 500 do 10 mbar przez dwie godziny; w drugim etapie syntezy prowadzi się depolimeryzację oligowęglanu połączoną z destylacją pod obniżonym ciśnieniem w zakresie temperatur 240-270°C, w wyniku której otrzymuje się sześcioczłonowy węglan cykliczny z domieszką 2-(hydroksymetylo)-2-metylopropano-1,3-diolu, znamienny tym, że w drugim etapie procesu dozuje się 2-(hydroksymetylo)-2-metylo-propano-1,3-diol do mieszaniny reakcyjnej, uzupełniając triol w ilości równej oddestylowanej razem z cyklicznym węglanem i prowadzi proces transestryfikacji w atmosferze gazu obojętnego w temperaturze 180-190°C do ustalenia się równowagi, a następnie kontynuuje depolimeryzację w temperaturze 180-270°C połączoną z destylacją próżniową.
  4. 4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że w drugim etapie syntezy depolimeryzację oligowęglanu połączoną z destylacją prowadzi się pod ciśnieniem 6,0+4,6 -10‘2 mbar.
PL433477A 2020-04-07 2020-04-07 Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu PL241141B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL433477A PL241141B1 (pl) 2020-04-07 2020-04-07 Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL433477A PL241141B1 (pl) 2020-04-07 2020-04-07 Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL433477A1 PL433477A1 (pl) 2021-10-11
PL241141B1 true PL241141B1 (pl) 2022-08-08

Family

ID=78058002

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL433477A PL241141B1 (pl) 2020-04-07 2020-04-07 Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL241141B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL433477A1 (pl) 2021-10-11

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Mazurek-Budzyńska et al. Bis (cyclic carbonate) based on d-mannitol, d-sorbitol and di (trimethylolpropane) in the synthesis of non-isocyanate poly (carbonate-urethane) s
KR20110003529A (ko) 이무수당 제조 방법
Tomczyk et al. Intramolecular etherification of five-membered cyclic carbonates bearing hydroxyalkyl groups
EP0568151A2 (en) Melt transesterification process for the production of polycarbonates
JP2001261811A (ja) 高分子量ポリカーボネートジオールの製造法
Tryznowski et al. Synthesis, characterization and reactivity of a six-membered cyclic glycerol carbonate bearing a free hydroxyl group
EP2726458B1 (en) Synthesis of cleistanthin a and derivatives thereof
JP5479844B2 (ja) 環状カーボネート
PL241141B1 (pl) Sposób otrzymywania 5-etylo-5-(hydroksymetylo)-1,3-dioksan-2-onu i 5-(hydroksymetylo)-5-metylo-1,3-dioksan-2-onu
US8507699B2 (en) Bisphenol polymer structural units and method of making the same
US4344881A (en) Process for making alkylene carbonates
Saito et al. One‐Step Conversion of Bisphenol A Polycarbonate into Aliphatic Polycarbonate Polyols for Recyclable Polyurethane Production
Rokicki et al. Synthesis of six-membered cyclic carbonate monomers by disproportionation of 1, 3-bis (alkoxycarbonyloxy) propanes and their polymerization
KR20230170702A (ko) 비스페놀 a계 폴리카보네이트의 해중합에 의한 카보닐 함유 분자의 저온 합성
CN109957101B (zh) 一种聚碳酸酯多元醇及其合成方法和应用
JPWO2011062121A1 (ja) ポリカーボネートの製造方法
JP7843249B2 (ja) 脂環式二酸、1,4:3,6-ジアンヒドロヘキシトール、及び特定量の追加の脂肪族ジヒドロキシ化合物を基礎とするポリエステルカーボネート
WO2023140247A1 (ja) ポリカーボネートジオールの製造方法、ポリカーボネートジオール及びエステル交換触媒
EP2949654B1 (en) Improved method for manufacturing 1,4:3,6-dianhydrohexitol di(alkyl carbonate)s
US11655202B2 (en) Process for preparing a cycloaliphatic diester
KR101500430B1 (ko) 폴리에스터(Polyester), 폴리우레탄(Polyurethane)의 물성 개선을 위한 카보네이트 디올 단량체, 이의 합성 방법 및 이를 이용한 중합체
JP3581156B2 (ja) 1,4―ベンゾジオキサン誘導体の製法
US3758510A (en) Process for producing fluorinated cyclic ketals
JP2005513129A (ja) トリメチレンカーボネートを製造する方法
CN121736237A (zh) 一种制备单取代乙交酯及其聚合物的方法