PL243004B1 - Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania - Google Patents

Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania Download PDF

Info

Publication number
PL243004B1
PL243004B1 PL430833A PL43083319A PL243004B1 PL 243004 B1 PL243004 B1 PL 243004B1 PL 430833 A PL430833 A PL 430833A PL 43083319 A PL43083319 A PL 43083319A PL 243004 B1 PL243004 B1 PL 243004B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
aluminide
interlayer
substrate
oxide
titanium alloys
Prior art date
Application number
PL430833A
Other languages
English (en)
Other versions
PL430833A1 (pl
Inventor
Marek Góral
Tadeusz Kubaszek
Original Assignee
Politechnika Rzeszowska Im Ignacego Lukasiewicza
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Politechnika Rzeszowska Im Ignacego Lukasiewicza filed Critical Politechnika Rzeszowska Im Ignacego Lukasiewicza
Priority to PL430833A priority Critical patent/PL243004B1/pl
Publication of PL430833A1 publication Critical patent/PL430833A1/pl
Publication of PL243004B1 publication Critical patent/PL243004B1/pl

Links

Landscapes

  • Other Surface Treatments For Metallic Materials (AREA)
  • Physical Vapour Deposition (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest powłokowa bariera cieplna na podłożu (1) ze stopów tytanu typu γ-TiA1, która posiada na tym podłożu (1) osadzoną międzywarstwę aluminidkową (2), która złożona jest fazy TiAl2 lub fazy TiAl3, na której jest warstwa tlenkowa (4) tlenków wzrastających termicznie, która zawiera zwłaszcza tlenek aluminium. Na tej warstwie tlenkowej (4) jest zewnętrzna warstwa ceramiczna (5), która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru. Zgłoszenie obejmuje także sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu (1) ze stopów tytanu typu γ-TiA1, prowadzi się tak, że na podłożu (1) ze stopów tytanu typu γ-TiA1 osadza się międzywarstwę aluminidkową (2) złożoną z fazy TiAl2 lub fazy TiAl3, a następnie nakłada się warstwę tlenkową (4) tlenków wzrastających termicznie zawierającą zwłaszcza tlenek aluminium, która formuje się tak, że za pomocą strumienia plazmy zawierającego gazy obojętne oraz tlen nagrzewa się międzywarstwę aluminidkową (2) w warunkach obniżonego ciśnienia. Na warstwie tlenkowej (4) osadza się na warstwę ceramiczną (5) tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się w poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego.

Description

Przedmiotem wynalazku jest powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów, tytanu typu γ-TiAl na osnowie fazy międzymetalicznej Ti Al oraz sposób wytwarzania tej powłokowej bariery cieplnej.
Stopy tytanu na osnowie fazy międzymetalicznej γ-(ΤίΑΙ) charakteryzują się małą odpornością na utlenianie w temperaturze od 900°C do 1000°C oraz na korozję siarkową. Obecnie brak jest technicznych możliwości opracowania składu chemicznego stopów tytanu γ-(TiAl) zapewniającego dobrą odporność na korozję. Znane są różne rodzaje warstw żaroodpornych dla podłoża stopów γ-TiAl. Z publikacji Tang Z., Niewolak L., Schemet V., Singheiser L., Quadakkers W. J., Wang F., Wu W. oraz Gil A. pt.: „Development of oxidation resistant coatings for γ-TiAl based alloys”, Materials Science and Engineering A328, 2002, str. 297-301 znane są warstwy aluminidkowe na osnowie faz TiAl2, TiAl3, w tym modyfikowane krzemem i chromem oraz warstwy metaliczne na osnowie wieloskładnikowego stopu typu MeCrAIY. Natomiast z publikacji Jung H. G., Kim K. Y. pt: „Effect of ternary elements on oxidation behawior of aluminized TiAl alloys”, Oxidation of metals, Vol, 58, Nos ½, sierpień 2002, Nishimoto T., Izumi T., Hay ash i Sh., Narita T. pt.: „Two-step Cr and al. diffusion coating on TiAl at high temperatures, Intermetal lies 11,2003, str. 225-235 oraz Xiang Z. D., Rose S. R. pt.: „Oxidation resistance of diffusion coatings formed by pack-codeposition of Al and Si on γ-TiAl”, znane są sposoby wytwarzania tych warstw sposobem kontaktowo-gazowym.
Z opisu patentowego PL 203632 B1 znana jest powłoka złożona ze stopu na osnowie fazy międzymetalicznej γ-TiAl wzbogacona w pierwiastki, zwłaszcza chrom, poprawiające odporność na utlenianie, która wytwarzania jest sposobem fizycznego osadzania z fazy gazowej - Physical Vapour Deposition - PVD.
Z opisu patentowego US 5413871 A znane, jest zastosowanie powłokowych barier cieplnych z zewnętrzną warstwą ceramiczną do ochrony powierzchni łopatek turbin silników lotniczych. Natomiast z publikacji Gauthier V., Dettenwagnger F., Schutze M. pt.: „Oxitation behavior of γ-TiAl cated with zirconia thermal barriers”, Intermeal lies 10, 2002, str. 667-674 oraz Braun R., Frohlich M, Braue W., Leyens Ch. pt.: „Oxitation behaviour of gamma titanium-aluminides with EB-PVD thermal barrier coatings exposed to air at 900°C”’ znane są badania nad wytworzeniem zewnętrznej warstwy tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru metodami natryskiwania plazmowego w warunkach ciśnienia atmosferycznego - Atmospheric Pressure Plasma Spaying - APS oraz fizycznego osadzania z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą wiązki elektronów - Electron Bram Physical Vapour Deposition - EB-PVD.
Z opisu patentowego DE 102006043436 B3 znane jest zastosowanie efektu oddziaływania fluorków poprawiającego żaroodporność powłok TBC. Z publikacji Brauna, Kefma, Frohlicha i Leyens’a pt.: „Oxidation resistance of γ-TiAl based alloy Ti-45Al-8Nb coated with intermetallic Ti-Al-OrY layers and EB-PVF zirconia-topcoats at 950°C in air”, Surface and Coatings Technology,; 222, 2013, s. 128-134 znane jest natomiast zastosowanie efektu fluorków do wytworzenia powłokowej bariery cieplnej na podłożu stopów TiAl. Wynika z niej także możliwość wytworzenia warstwy ceramicznej powłok TBC o budowie kolumnowej w procesie EB-PVD.
Z opisu zgłoszeniowego wynalazku EP 2631327 A1 znany jest sposób wytwarzania warstwy ceramicznej na podłożu metalicznym oraz warstw żaroodpornych. Ten znany sposób, nazywany jest fizycznym osadzaniem z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego - Plasma Spray Physical Vapour Deposition - PS-PVD: W tym znanym sposobie warstwa ceramiczna może być osadzana na podłoże metaliczne, zwłaszcza fazy między metalicznej lub tlenkowej.
Zastosowanie sposobu EB-PVD do wytwarzania warstwy ceramicznej zwiększa koszty produkcji. Alternatywnym dla niego sposobem, w szczególności do wytwarzania warstw na łopatkach turbiny niskiego ciśnienia, jest sposób PS-PVD, który umożliwia prowadzenie procesu osadzania warstwy w warunkach odparowania, proszku za pomocą palnika plazmowego. Sposób PS-PVD umożliwia wytworzenie warstwy o właściwościach zbliżonych do warstw wytworzonych w procesie EB-PVD.
Z publikacji M. Góral, T. Kubaszek, K. Gajewski „Wpływ warunków krzemowania metodą kontaktowo-gazową na mikrostrukturę warstw na podłożu tytanu”, Zeszyty Naukowe Politechniki Rzeszowskiej, 299 Mechanika 91, RUTMech t. XXXVI, z. 91 (1-2/19) s. 17-26 wiadomym jest, że krzem tworzy z tytanem krzemki typu Ti3Si, Ti5Si3, Ti5Si4, TiSi, TiSi2.
Celem wynalazku jest opracowanie nowej powłokowej bariery cieplnej na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl do ochrony powierzchni tych stopów, która będzie odporna na korozję oraz nowego sposobu wytwarzania tej powłokowej bariery cieplnej.
Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku charakteryzuje się tym, że na tym podłożu osadzona jest między warstwa aluminidkowa złożona z fazy TiAl2, lub fazy TIAI3, przy czym w osnowie TiAl3 zawiera ona wydzielone krzemki tytanu ze zbioru Ti3Si, TisSis, Ti5Si4, TiSi, TiSi2, a na tej między warstwie aluminidkowej jest warstwa tlenkowa tlenków wzrastających termicznie, która zawiera zwłaszcza tlenek aluminium, a na tej warstwie tlenkowej jest zewnętrzna warstwa ceramiczna, która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru i która ma budowę kolumnową.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku charakteryzuje się tym, że na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą gazową, albo metodą-zawiesinową, między warstwę aluminidkową złożoną z fazy TiAl2 lub fazy TiAl3, przy czym osadzanie metodą gazową prowadzi się w piecu w temperaturze od 900°C do 1050°C w czasie od 4 do 12 godzin, a jako źródło aluminium wykorzystuje się granule Al-Cr zawierające co najmniej 50% mas. Al, natomiast jako aktywator stosuje się fluorek glinu AIF3 w ilości od 0,05% mas. do 2% mas., zaś w metodzie zawiesinowej, na podłoże ze stopów, tytanu typu γ-TiAl nakłada się między warstwę aluminidkową z zawiesiny, którą stanowi zawiesina wodna proszku aluminium i proszku krzemu o zawartości krzemu od 5% mas. do 40% mas. frakcji stałej, przy czym proszek krzemu i proszek aluminium stosuje się o uziarnieniu co najwyżej 10 μm, zaś zawiesinę na podłoże ze stopów tytanu typu γ-TiAl nakłada się przez zanurzanie tego podłoża w tej zawiesinie albo nakłada się pędzlem albo nakłada się przez malowanie natryskowe, a następnie utworzoną między warstwę aluminidkową suszy się i następnie poddaje się wyżarzaniu dyfuzyjnemu w temperaturze od 900°C do 1050°C w czasie od 2 do 8 godzin, po czym powierzchnię oczyszcza się przez szlifowanie albo przez piaskowanie, i kolejno na wytworzoną między warstwę aluminidkowa nakłada się warstwę tlenkowa tlenków wzrastających termicznie zawierajaca zwłaszcza tlenek aluminium, którą formuje się tak, że do strumienia plazmy wprowadza się tlen przy natężeniu przepływu 4 dm3/min pod ciśnieniem od 150 Pa do 200 Pa, a następnie tym strumieniem plazmy, prowadzonym z natężeniem przepływu od 95 dm3/min do 120 dm3/min, zawierającym ponadto gazy obojętne nagrzewa się międzywarstwę aluminidkową w warunkach obniżonego ciśnienia w czasie od 20 do 30 minut, po czym na warstwie tlenkowej osadza się warstwę ceramiczną, tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się w poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego, w którym stosuję się gaz plazmotwórczy zawierający hel i argon wprowadzany przy natężeniu przepływu od 80 dm3/min do 120 dm3/min pod ciśnieniem od 50 Pa do 200 Pa.
Korzystnie wytwarzanie między warstwy aluminidkowej w piecu prowadzi się w atmosferze argonu albo w atmosferze wodoru, zaś wyżarzanie dyfuzyjne prowadzi się w atmosferze argonu albo prowadzi się w próżni.
Dalsze korzyści uzyskiwane są, jeżeli w procesie formowania warstwy tlenkowej tlenków wzrastających termicznie w strumieniu plazmy jako gaz obojętny stosuje się argon lub hel.
Zastosowanie w powłokowej barierze cieplnej na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl, warstwy tlenkowej umieszczonej na powierzchni międzywarstwy aluminidkowej zwiększa przyczepność do niej warstwy ceramicznej. Utworzona warstwa tlenku aluminium w warstwie tlenkowej ogranicza rozrost strefy tlenków wzrastających termicznie (TGO, Thermally Grown Oxides) i ogranicza naprężenia wewnętrzne w międzywarstwie aluminidkowej.
Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia powłokową barierę cieplną na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl w widoku schematycznym.
Powłokowa bariera cieplna na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w pierwszym przykładzie wykonania posiada na podłożu 1 ze stopu tytanu na osnowie fazy międzymetalicznej TiAl międzywarstwę aluminidkową 2, która złożona jest z fazy TiAl2 i fazy TiAl3, w której osnowie TiAl3 rozmieszczone są wydzielone krzemki tytanu 3 TixSiy ze zbioru Ti3Si, Ti5Si3, Ti5Si4, TiSi, TiSi2. Na tej międzywarstwie aluminidkowej 2 jest warstwa tlenkowa 4 tlenków wzrastających termicznie, która zawiera głównie tlenek aluminium. Na warstwie tlenkowej 4 jest zewnętrzna warstwa ceramiczna 5 o budowie kolumnowej, która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru.
Powłokowa bariera cieplna na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w drugim przykładzie wykonania posiada na podłożu 1 ze stopu tytanu na osnowie fazy międzymetalicznej TiAl międzywarstwę aluminidkową 2, która złożona jest z fazy TiAl2. Na tej międzywarstwie aluminidko wej 2 jest warstwa tlenkowa 4 tlenków wzrastających termicznie, która zawiera głównie tlenek aluminium. Na warstwie tlenkowej 4 jest zewnętrzna warstwa ceramiczna 5, która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru.
Powłokowa bariera cieplna na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w trzecim przykładzie wykonania posiada na podłożu 1 ze stopu tytanu na osnowie fazy międzymetalicznej; TiAl międzywarstwę aluminidkową 2, która złożona jest z fazy TiAl3 i w której rozmieszczone są wydzielone krzemki tytanu 3 TixSiy ze zbioru Ti3Si, Ti5Si3, Ti5Si4, TiSi, TiSi2. Na tej między warstwie aluminidkowej 2 jest warstwa tlenkowa 4 tlenków wzrastających termicznie, która zawiera zwłaszcza tlenek aluminium. Na warstwie tlenkowej 4 jest zewnętrzna warstwa ceramiczna 5, która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w pierwszym przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu I ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą gazową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl2 oraz TiAl3, przy czym jako źródło aluminium stosuje się granule Al-Cr zawierające 50% mas. Al. Jako aktywator stosuje się fluorek glinu - AlF3 w ilości 2% mas. Proces prowadzi się w piecu w atmosferze argonu i wodoru w temperaturze 1050°C w czasie 12 godzin. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających termicznie poprzez wstępne utlenianie między warstwy aluminidkowej 2, przy czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych, wprowadza się tlen z natężeniem przepływu 4 dm3/min przy ciśnieniu 200 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość natężenia ich przepływu wynosi 120 dm3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 30 minut. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego (PS-PVD). Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 120 dm3/min, przy zastosowaniu ciśnienia 200 Pa.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w drugim przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu 1 m stopów-tytanu typu γ-TiAI osadza się metodą gazową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl2, przy czym jako źródło aluminium stosuje się granule Al-Cr zawierające 75% mas. Al. Jako aktywator stosuje się fluorek glinu - AIF3 w ilości 0,5% mas. Proces prowadzi się w piecu w atmosferze argonu i wodoru w temperaturze 950°C w czasie 8 godzin. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających termicznie, poprzez wstępne utlenianie międzywarstwy aluminidkowej 2, przy czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych, wprowadza się tlen z natężeniem przepływu 4 dm3/min przy ciśnieniu 200 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość natężenia ich przepływu wynosi 120 dm3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 30 minut. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego (PS-PVD). Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 80 dm3/min, przy zastosowaniu ciśnienia 150 Pa.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w trzecim przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą-gazową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl3, przy czym jako źródło aluminium stosuje się granule Al-Cr zawierające 60% mas. Al. Jako aktywator stosuje się fluorek glinu - AIF3 w ilości 0,05% mas. Proces prowadzi się w piecu w atmosferze argonu i wodoru w temperaturze 900°C w czasie 4 godzin. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających termicznie zawierającą głównie tlenek aluminium poprzez wstępne utlenianie międzywarstwy aluminidkowej 2, przy czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych, wprowadza się tlen z natężeniem przepływu 4 dm3/min przy ciśnieniu 200 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość natężenia przepływu wynosi 120 dm3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 30 minut. Warstwę tlenkową 4 formuje się zwłaszcza z tlenku glinu. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego (PS-PVD). Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 50 dm3/min, przy zastosowaniu ciśnienia 80 Pa.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl, według wynalazku, w czwartym przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą zawiesinową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl2 oraz
T1AI3, przy czym stosuje się zawiesinę wodną proszku aluminium o uziarnieniu 10 μm oraz proszku krzemu o uziarnieniu 10 μm. Zawartość krzemu w tej zawiesinie wynosi 40% mas. w stosunku do frakcji stałej stanowiącej łączną ilość proszku aluminium i proszku krzemu. Zawiesinę na międzywarstwę aluminidkową 2 nakłada się przez jej zanurzenie, po czym suszy się ją. Następnie warstwę zawiesiny poddaje się wyżarzaniu w temperaturze 1050°C w czasie 2 godzin w atmosferze argonu. W dalszej kolejności powierzchnię oczyszcza się przez szlifowanie. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających, termicznie, poprzez wstępne utlenianie międzywarstwy aluminidkowej 2, przy czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych wprowadza się tlen z natężeniem przepływu 4 dm 3/min przy ciśnieniu 150 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość prędkości ich przepływu wynosi 95 dm3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 30 minut. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem (PS-PVD) za pomocą palnika plazmowego typu 03CP. Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 120 dm3/min, przy zastosowaniu ciśnienia 200 Pa.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl według wynalazku, w piątym przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą zawiesinową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl3, przy czym stosuje się zawiesinę wodną proszku aluminium o uziarnieniu 8 μm oraz proszku krzemu o uziarnieniu 8 μm. Zawartość krzemu w tej zawiesinie wynosi 12.5% mas. w stosunku do frakcji stałej stanowiącej łączną ilość proszku aluminium i proszku krzemu. Zawiesinę na międzywarstwę aluminidkową 2 nakłada się pędzlem, po czym suszy się ją. Następnie warstwę zawiesiny poddaje się wyżarzaniu w temperaturze 975°C w czasie 5 godzin w próżni. W dalszej kolejności powierzchnię oczyszcza się przez piaskowanie. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających termicznie poprzez wstępne utlenianie międzywarstwy aluminidkowej 2, przy czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych wprowadza się tlen z natężeniem przepływu 4 dm3/min przy ciśnieniu 150 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość natężenia ich przepływu wynosi 95 d m3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 20 minut. Warstwę tlenkową 4 formuje się zwłaszcza z tlenku glinu. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego typu 03CP. Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 100 dm3/min przy zastosowaniu ciśnienia 100 Pa.
Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl według wynalazku, w szóstym przykładzie realizacji, prowadzi się tak, że na podłożu 1 ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się metodą zawiesinową międzywarstwę aluminidkową 2 złożoną z fazy TiAl2, przy czym stosuje się zawiesinę proszku aluminium o uziarnieniu 5 μm oraz proszku krzemu o uziarnieniu 5 μm w roztworze nieorganicznym. Zawartość krzemu w tej zawiesinie wynosi 5% mas. w stosunku do frakcji stałej stanowiącej łączną ilość proszku aluminium i proszku krzemu. Zawiesinę na międzywarstwę aluminidkową 2 nakłada się przez malowanie natryskowe, po czym suszy się ją. Warstwę zawiesiny poddaje się wyżarzaniu w temperaturze 900°C w czasie 8 godzin w atmosferze argonu. W dalszej kolejności powierzchnię oczyszcza się przez szlifowanie. Następnie nakłada się warstwę tlenkową 4 tlenków wzrastających termicznie poprzez wstępne utlenianie międzywarstwy aluminidkowej 4, prz y czym do mieszaniny gazów plazmotwórczych wprowadza się tlen z prędkością 4 dm3/min przy ciśnieniu 150 Pa. Gaz plazmotwórczy stanowi mieszanina helu i argonu, a wartość natężenia jego przepływu wynosi 95 dm3/min. Utlenianie prowadzi się w czasie 18 minut. Warstwę tlenkową 4 formuje się głównie z tlenku aluminium. Kolejno, na tej warstwie tlenkowej 4, osadza się zewnętrzną warstwę ceramiczną 5 tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się w poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego typu 03CP. Jako gaz plazmotwórczy stosuje się mieszaninę helu i argonu, której wartość natężenia przepływu ustala się na 80 dm3/min, przy zastosowaniu ciśnienia 50 Pa.

Claims (8)

1. Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl, znamienna tym, że na tym podłożu (1) osadzona jest między warstwa aluminidkową (2) złożona z fazy TiAl2 lub fazy TiAl3, przy czym w osnowie TiAl3 zawiera ona wydzielone krzemki tytanu (3) ze zbioru TisSi, Ti5Si3, Ti5Si4, TiSi, TiSi2, a na tej międzywarstwie aluminidkowej (2) jest warstwa tlenkowa (4) tlenków wzrastających termicznie, która zawiera zwłaszcza tlenek aluminium, a na tej warstwie tlenkowej (4) jest zewnętrzna warstwa ceramiczna (5), która zawiera tlenek cyrkonu stabilizowany tlenkiem itru i która ma budowę kolumnową.
2. Sposób wytwarzania powłokowej bariery cieplnej na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl, określonej w zastrz. 1, znamienny tym, że na podłożu (1) ze stopów tytanu typu γ-TiAl osadza się, metodą gazową albo metodą zawiesinową, międzywarstwę aluminidkową (2) złożoną z fazy TiAl2 lub fazy TiAl3, przy czym osadzanie metodą gazową prowadzi się w piecu w temperaturze od 900°C do 1050°C w czasie od 4 do 12 godzin, a jako źródło aluminium wykorzystuje się granule Al-Cr zawierające co najmniej 50% mas. Al, natomiast jako aktywator stosuje się fluorek glinu AIF3 w ilości od 0,05% mas. do 2% mas., zaś w metodzie zawiesinowej, na podłoże (1) ze stopów tytanu typu γ-TiAl nakłada się międzywarstwę aluminidkową (2) z zawiesiny, którą stanowi zawiesina wodna proszku aluminium i proszku krzemu o zawartości krzemu od 5% mas. do 40% mas. frakcji stałej, przy czym proszek krzemu i proszek aluminium stosuje się o uziarnieniu co najwyżej 10 μm, zaś zawiesinę na podłoże (1) ze stopów tytanu typu γ-TiAl nakłada się przez zanurzanie tego podłoża (1) w tej zawiesinie albo nakłada się pędzlem albo nakłada się przez malowanie natryskowe, a następnie utworzoną międzywarstwę aluminidkową (2) suszy się i następnie poddaje się wyżarzaniu dyfuzyjnemu w temperaturze od 900°C do 1050°C w czasie od 2 do 8 godzin, po czym powierzchnię oczyszcza się przez szlifowanie albo przez piaskowanie, i kolejno na wytworzoną międzywarstwę aluminidkową nakłada się warstwę tlenkową (4) tlenków wzrastających termicznie zawierającą zwłaszcza tlenek aluminium, którą formuje się tak, że do strumienia plazmy wprowadza się tlen przy natężeniu przepływu 4 dm3/min pod ciśnieniem od 150 Pa do 200 Pa, a następnie tym strumieniem plazmy, prowadzonym z natężeniem przepływu od 95 dm3/min do 120 dm3/min, zawierającym ponadto gazy obojętne nagrzewa się międzywarstwę aluminidkową (2) w warunkach obniżonego ciśnienia w czasie od 20 do 30 minut, po czym na warstwie tlenkowej (4) osadza się warstwę ceramiczną (5) tlenku cyrkonu stabilizowanego tlenkiem itru, którą formuje się w poprzez fizyczne jej osadzanie z fazy gazowej z odparowaniem za pomocą palnika plazmowego, w którym stosuje się gaz plazmotwórczy zawierający hel i argon wprowadzany przy natężeniu przepływu od 80 dm3/min do 120 dm3/min pod ciśnieniem od 50 Pa do 200 Pa.
3. Sposób według zastrz. 2, znamienny tym, że wytwarzanie międzywarstwy aluminidkowej (2) w piecu prowadzi się w atmosferze argonu.
4. Sposób według dowolnego z zastrz. od 2 do 3, znamienny tym, że wytwarzanie międzywarstwy aluminidkowej (2) w piecu prowadzi się w atmosferze wodoru.
5. Sposób według dowolnego z zastrz. od 2 do 4, znamienny tym, że wyżarzanie dyfuzyjne prowadzi się w atmosferze argonu.
6. Sposób według dowolnego z zastrz. od 2 do 4, znamienny tym, że wyżarzanie dyfuzyjne prowadzi się w próżni.
7. Sposób według dowolnego z zastrz. od 2 do 6, znamienny tym, że w procesie formowania warstwy tlenkowej (4) tlenków wzrastających termicznie w strumieniu plazmy jako gaz obojętny stosuje się argon.
8. Sposób według dowolnego z zastrz. od 2 do 7, znamienny tym, że w procesie formowania warstwy tlenkowej (4) tlenków wzrastających termicznie w strumieniu plazmy jako gaz obojętny stosuje się hel.
PL430833A 2019-08-07 2019-08-07 Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania PL243004B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL430833A PL243004B1 (pl) 2019-08-07 2019-08-07 Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL430833A PL243004B1 (pl) 2019-08-07 2019-08-07 Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL430833A1 PL430833A1 (pl) 2021-02-08
PL243004B1 true PL243004B1 (pl) 2023-06-05

Family

ID=74492998

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL430833A PL243004B1 (pl) 2019-08-07 2019-08-07 Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL243004B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL430833A1 (pl) 2021-02-08

Similar Documents

Publication Publication Date Title
EP1801263B1 (en) Platinum modified NiCoCrAly bondcoat for thermal barrier coating
Keyvani et al. A comparison on thermomechanical properties of plasma-sprayed conventional and nanostructured YSZ TBC coatings in thermal cycling
US7214409B1 (en) High strength Ni-Pt-Al-Hf bondcoat
JP2007231422A (ja) コーティング方法、およびコーティングされた物品
Zhu et al. A study of the diffusion and pre-oxidation treatment on the formation of Al2O3 ceramic scale on NiCrAlY bond-coat during initial oxidation process
Guo et al. Cold spray for production of in-situ nanocrystalline MCrAlY coatings–Part II: Isothermal oxidation performance
Yao et al. Thermal barrier coating bonded by (Al2O3–Y2O3)/(Y2O3-stabilized ZrO2) laminated composite coating prepared by two-step cyclic spray pyrolysis
US9689069B2 (en) Coating system including diffusion barrier layer including iridium and oxide layer
Jegadeeswaran et al. Oxidation resistance HVOF sprayed coating 25%(Cr3C2-25 (Ni20Cr))+ 75% NiCrAlY on titanium alloy
SU1505441A3 (ru) Покрытие
Mishra et al. Hot corrosion performance of LVOF sprayed Al2O3–40% TiO2 coating on Superni 601 and Superco 605 superalloys at 800 and 900 C
US20050214563A1 (en) Modified bond coat for increasing the cyclic spallation life of thermal barrier coating
CN114086101A (zh) 一种抗高温氧化和热腐蚀热障涂层及制备方法
US8048534B2 (en) Composite used for thermal spray instrumentation and method for making the same
PL243004B1 (pl) Powłokowa bariera cieplna na podłożu ze stopów tytanu typu γ-TiAl oraz sposób jej wytwarzania
Braun et al. Lifetime of environmental/thermal barrier coatings deposited on a niobium silicide composite with boron containing M7Si6‐based bond coat
CN111247312B (zh) 由包含铼的超合金制成的涡轮部件以及相关制造方法
CN118979216A (zh) 钛合金表面耐热腐蚀涂层及制备方法和应用
US20080187773A1 (en) Method for the Protection of Titanium Alloys Against High Temperatures and Material Produced
RU2402639C1 (ru) Способ нанесения комбинированного теплозащитного покрытия на детали из жаропрочных сплавов
Brossard et al. Influence of water vapour on the oxidation behaviour of a conventional aluminide and a new thermal barrier coating system sintered from a slurry
EP3192885B1 (en) Internally cooled ni-base superalloy component with spallation-resistant tbc system
RU2228969C2 (ru) Способ локальной защиты изделия от газового алитирования
Góral et al. The technology of plasma spray physical vapour deposition
EP2516808A1 (en) Thermal barrier coating having low thermal conductivity