PL243190B1 - Blokada w zamkach napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi - Google Patents

Abstract

Blokada w zamkach napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi zawierający mechanizm napędzający rygle zamka w postaci zębatki (1), charakteryzujący się tym, że w zębatce (1) zamocowano sprężynowy zatrzask kulowy (2), który współpracuje z odpowiednim przetłoczeniem (3) oraz otworami (4) i (5) wykonanymi w obudowie zewnętrznej zamka.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest blokada w zamkach napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi, ograniczająca przypadkowy lub nieautoryzowany ruch rygla.

W przypadku powszechnie znanych zamków wpuszczanych napędzanych wkładkami profilowymi z zabierakiem gruszkowym, rygiel zamka jest blokowany zapadką sprężynową. Wykonanie obrotu klucza wymaga użycia siły dla pokonania oporu sprężyny zapadki a klucz powoduje ruch rygla jedynie w niewielkiej części swojego obrotu. Z tego powodu nie jest to rozwiązanie bezpieczne dla zamków systemowych.

W przypadku zamków wpuszczanych napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi, rygiel zamka jest blokowany w pozycjach skrajnych poprzez obrót zębatki poza punkt martwy mechanizmu. Klucz powoduje przesuwanie rygla w całym zakresie swojego obrotu, a sam obrót klucza wym aga niewielkiej siły - co jest dużą zaletą w przypadku zamków systemowych .

Niestety, w praktyce okazuje się iż takie rozwiązanie jest narażone na niezamierzone, niekontrolowane otwarcie zamka w przypadku:

a) Gdy użytkownik pozostawi we wkładce klucz, do którego dopięty jest ciężki pęk kluczy, a te ułożą się niesymetrycznie z powodu np. kołysania się po trzaśnięciu drzwiami lub niesymetrycznego ułożenia się powodującego powstanie momentu obrotowego na kluczu włożonym do wkładki

b) Gdy użytkownik pozostawi we wkładce klucz, lub wkładka będzie wyposażona w gałkę po stronie wewnętrznej, a włamywacz będzie próbował tzw. bypasowania wkładki - czyli obracania zabieraka bez obracania rotora wkładki, za pomocą cienkiego sprężystego trzpienia, licząc na niewielki moment oporowy zamka.

Istotą wynalazku jest blokada w zamkach napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi zawierający mechanizm napędzający rygle zamka w postaci zębatki. W zębatce zamocowano sprężynowy zatrzask kulowy, który współpracuje z łukowym przetłoczeniem oraz otworami wykonanymi w obudowie zewnętrznej zamka. Sprężynowy zatrzask kulowy wykonany jest w postaci tulei mocowanej w zębatce, a we wnętrzu tulei umieszczona jest sprężynka spiralna i do jej ruchomego końca przyłożona jest kulka, która na zmianę znajduje się w otworze albo przetłoczeniu albo podłużnym łukowym otworze.

Zastosowanie zatrzasku kulowego na zębatce w połączeniu z otworami i przetłoczeniem w puszce zamka, blokuje swobodne przesuwanie się zębatki poza położenia bezpieczne i zapewnia konieczność zastosowania zauważalnej siły do pokonania bariery momentu obrotowego przy rozpoczynaniu ruchu pomiędzy tymi położeniami.

Zastosowanie przetłoczenia w puszcze na większości drogi ruchu kulki pomiędzy położeniami skrajnymi, zapewnia niski poziom oporu ruchu podczas obrotu klucza co daje wysoki komfort użytkowania charakterystyczny dla zamków napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi i zapewnia iż bariera momentu obrotowego wyczuwalna jest jedynie w krótkich momentach podczas rozpoczynania i kończenia ruchu.

Blokada dobrze zabezpiecza przed otwieraniem lub samoistnym otwieraniem się zamka napędzanego wkładką profilową zębatkową w sposób niekontrolowany czyli w przypadkach:

a) pozostawienia przez użytkownika we wkładce klucza obciążonego pękiem innych kluczy lub breloków co może prowadzić do niezamierzonego obrotu wkładki

b) próby tzw. bypasowania wkładki przez włamywacza.

Zastosowana blokada wymaga przyłożenia siły do pokonania blokady, a jest ona porównywalna do siły koniecznej do pokonania sprężyn zapadek w klasycznych zamkach zapadkowych na tzw. zabierak gruszkowy. To umożliwia również zastosowanie w takich zamkach wkładek z gałką od strony wewnętrznej ponieważ użytkownik wyczuwa końcowy moment zamknięcia i początkowy moment otwarcia w postaci wyraźnego oporu.

Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok rozstrzelony zamka, fig. 2 - puszkę zamka z dodatkowymi otworami i przetłoczeniem, fig. 3 - widok zębatki z boku, a fig. 4 - widok czołowy zębatki.

Zębatka zamka 1, przenosząca napęd z wkładki profilowej wyposażonej w zabierak zębatkowy, posiada zamocowany sprężynowy zatrzask kulowy 2. Puszka zamka, posiada wykonane na linii ruchu kulki tego zatrzasku:

a) jeden otwór 5 blokujący kulkę zatrzasku w pozycji gdy rygle są maksymalnie wysunięte

PL 243190 Β1

b) jeden otwór podłużny 4, blokujący kulkę zatrzasku w pozycji gdy rygle są maksymalnie cofnięte, ale dodatkowo pozwalający na dalszy obrót zębatki dla cofania zapadki (otwieranie drzwi bez użycia klamki)

c) przetłoczenie 3 znajdujące się pomiędzy tymi otworami, zapewniające swobodne przemieszczanie się kulki pomiędzy otworami. Wypłaszczenia tego przetłoczenia tuż przed otworami (miejsca pomiędzy otworami a przetłoczeniem) zapewniają wyraźny opór zapobiegający niezamierzonemu obrotowi zębatki.

Claims (2)

1. Blokada w zamkach napędzanych wkładkami profilowymi zębatkowymi zawierający mechanizm napędzający rygle zamka w postaci zębatki (1), znamienna tym, że w zębatce (1) zamocowano sprężynowy zatrzask kulowy (2), który współpracuje z łukowym przetłoczeniem (3) oraz otworami (4) i (5) wykonanymi w obudowie zewnętrznej zamka.

2. Blokada według zastrz. 1, znamienna tym, że sprężynowy zatrzask kulowy (2) wykonany jest w postaci tulei mocowanej w zębatce (1), a we wnętrzu tulei umieszczona jest sprężynka spiralna i do jej ruchomego końca przyłożona jest kulka, która na zmianę znajduje się w otworze (5) albo przetłoczeniu (3) albo podłużnym łukowym otworze (4).