PL243785B1 - Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same - Google Patents

Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same Download PDF

Info

Publication number
PL243785B1
PL243785B1 PL434636A PL43463620A PL243785B1 PL 243785 B1 PL243785 B1 PL 243785B1 PL 434636 A PL434636 A PL 434636A PL 43463620 A PL43463620 A PL 43463620A PL 243785 B1 PL243785 B1 PL 243785B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
ldso
ldioo
eucalyptus oil
composition
protozoa
Prior art date
Application number
PL434636A
Other languages
Polish (pl)
Other versions
PL434636A1 (en
Inventor
Henryk Różański
Hubert Iwiński
Original Assignee
Adifeed Spolka Z Ograniczona Odpowiedzialnoscia
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Adifeed Spolka Z Ograniczona Odpowiedzialnoscia filed Critical Adifeed Spolka Z Ograniczona Odpowiedzialnoscia
Priority to PL434636A priority Critical patent/PL243785B1/en
Publication of PL434636A1 publication Critical patent/PL434636A1/en
Publication of PL243785B1 publication Critical patent/PL243785B1/en

Links

Landscapes

  • Pharmaceuticals Containing Other Organic And Inorganic Compounds (AREA)
  • Medicines Containing Plant Substances (AREA)
  • Acyclic And Carbocyclic Compounds In Medicinal Compositions (AREA)

Abstract

Przedmiotem wynalazku jest weterynaryjna kompozycja do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierająca olejek eukaliptusowy, charakteryzująca się tym, że olejek eukaliptusowy występuje w postaci kompleksu z kwasem organicznym i metalem. Kolejnym przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania weterynaryjnej kompozycji do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierającej olejek eukaliptusowy, który obejmuje następujące etapy: a) zmieszanie olejku eukaliptusowego z kwasem organicznym w stosunku wagowym od 80:1 do 1:80; b) dodanie katalizatora do mieszaniny z etapu a); c) dodawanie metalu wybranego z grupy obejmującej miedź, cynk, mangan, ich sole, lub tlenki; d) ogrzewanie mieszaniny z katalizatorem uzyskanej w etapie c) do temperatury wrzenia oraz kontynuowanie ogrzewania w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 20 - 120 minut; e) odstawienie produktu reakcji do wystygnięcia na okres od 10 do 24 godzin; f) filtrowanie ostudzonego produktu reakcji.The subject of the invention is a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, characterized by the fact that eucalyptus oil is in the form of a complex with an organic acid and a metal. Another subject of the invention is a method for preparing a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, which includes the following steps: a) mixing eucalyptus oil with an organic acid in a weight ratio of 80:1 to 1:80; b) adding a catalyst to the mixture from step a); c) adding a metal selected from the group consisting of copper, zinc, manganese, salts, or oxides thereof; d) heating the mixture with the catalyst obtained in step c) to the boiling point and continuing heating at the reflux temperature for 20 - 120 minutes; e) allowing the reaction product to cool for a period of 10 to 24 hours; f) filtering the cooled reaction product.

Description

Przedmiotem wynalazku jest weterynaryjna kompozycja do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierająca olejek eukaliptusowy oraz sposób jej wytwarzania.The subject of the invention is a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method of preparing it.

Literatura przedmiotu wskazuje, że niektóre metabolity wtórne roślin, takie jak fitoncydy oraz fitoaleksyny posiadają potencjalne właściwości bójcze i statyczne wobec pierwotniaków, bakterii, wirusów i grzybów.The literature on the subject indicates that some secondary plant metabolites, such as phytoncides and phytoalexins, have potential killing and static properties against protozoa, bacteria, viruses and fungi.

Fitoncydy (gr. fiton - roślina; cyd - sylaba oznaczająca właściwości bójcze) po raz pierwszy zostały wykryte przez radzieckich badaczy w latach 1928-1930. Największe osiągnięcia nad badaniem fitoncydów mają: G.I. Niłoww, B. P. Tokin (1900-1984), A. Fiłatow i I. Toropcew. Termin i definicję fitoncyd zostały wprowadzone przez B.P. Tokina. Fitoncydy to substancje wydzielane i wydalane przez rośliny wyższe (Cormophyta) o działaniu antybakteryjnym, pierwotniakobójczym i grzybobójczym. Fitoncydy są odpowiednikiem antybiotyków, wytwarzanych przez bakterie, grzyby i porosty (Tariq, S., S. Wani, W. Rasool, K. Shafi, M. A. Bhat, A. Prabhakar, A. H. Shalla and M. A. Rather (2019). A comprehensive review of the antibacterial, antifungal and antiviral potential of essential oils and their Chemical constituents against drug-resistant microbial pathogens. Microbial Pathogenesis 134: 103580).Phytoncides (Greek phyton - plant; cid - a syllable meaning killing properties) were first detected by Soviet researchers in 1928-1930. The greatest achievements in phytoncide research are made by: G.I. Nilovv, B. P. Tokin (1900-1984), A. Filatov and I. Toroptsev. The term and definition of phytoncide were introduced by B.P. Tokina. Phytoncides are substances secreted and excreted by higher plants (Cormophyta) with antibacterial, protozoal and fungicidal properties. Phytoncides are the equivalent of antibiotics produced by bacteria, fungi and lichens (Tariq, S., S. Wani, W. Rasool, K. Shafi, M. A. Bhat, A. Prabhakar, A. H. Shalla and M. A. Rather (2019). A comprehensive review of the antibacterial, antifungal and antiviral potential of essential oils and their Chemical constituents against drug-resistant microbial pathogens. Microbial Pathogenesis 134: 103580).

Pod względem chemicznym są bardzo zróżnicowane. Fitoncydy są w postaci gazowej, krystalicznej i ciekłej. Sporo z nich ulega sublimacji i wrze w niskich temperaturach, rzędu 30°C. Według B.M. Kozo-Polianskiego lotne frakcje fitoncydów są pierwszą linią obrony rośliny, drugą linią obrony są nielotne fitoncydy tkankowe. W literaturze istnieje zamieszanie w terminologii związków chemicznych uczestniczących w procesach odporności roślin na choroby. Z zagadnieniem fitoncydów związane jest pojęcie fitoaleksyn, prohibityny, inhibityny i postinhibityny. W 1960 r. Cruickshank i Perrin po raz pierwszy wyizolowali z Pisum sativum (grochu) i zidentyfikowali fitoaleksynę - pizatynę (pisatin). J. L. Ingham w 1973 r. opublikował ciekawy podział czynników odporności roślin wyższych na infekcje (J.L. Ingham J. L., Disease resistance in higher plants. The concept of pre-infectional and post-infectional resistance, “Phytopath. Z. ” 1973, 78, s. 314-335):Chemically, they are very diverse. Phytoncides come in gaseous, crystalline and liquid forms. Many of them sublimate and boil at low temperatures, around 30°C. According to B.M. Kozo-Poliański, volatile fractions of phytoncides are the first line of plant defense, the second line of defense are non-volatile tissue phytoncides. There is confusion in the literature regarding the terminology of chemical compounds involved in plant disease resistance processes. The concept of phytoncides is related to the concepts of phytoalexins, prohibitin, inhibitorin and postinhibitin. In 1960, Cruickshank and Perrin first isolated from Pisum sativum (pea) and identified the phytoalexin - pizatin (pisatin). In 1973, J.L. Ingham published an interesting division of the factors of resistance of higher plants to infections (J.L. Ingham J.L., Disease resistance in higher plants. The concept of pre-infectional and post-infectional resistance, "Phytopath. Z. " 1973, 78, p. 314-335):

Prohibityny to metabolity ograniczające lub całkowicie hamujące rozwój mikroorganizmów. Istnieją stale w tkankach roślinnych w niezmiennym stężeniu, np. berberyna (alkaloid), izoflawony, katechiny.Prohibitins are metabolites that limit or completely inhibit the growth of microorganisms. They exist constantly in plant tissues in constant concentration, e.g. berberine (alkaloid), isoflavones, catechins.

Inhibityny są metabolitami, których zawartość w komórkach wzrasta po infekcji, np. kwas chlorogenowy, kumaryny.Inhibitins are metabolites whose content in cells increases after infection, e.g. chlorogenic acid, coumarins.

Postinhibityny są substancjami powstałymi z istniejących, ale nieaktywnych fitoncydowo związków, np. wskutek hydrolizy, utlenienia. Należą tutaj glikozydy cyjanogenne (np. prunazyna w czeremchach, sambunigryna w bzie czarnym), tulipozydy, glukozynolaty czosnku i cebuli. Koncepcja Inghama definicji fitoaleksyn nie jest do końca słuszna. Dla przykładu kwas benzoesowy, alkohol koniferylowy, skopoletyna, resweratrol, safinol zaliczane są do typowych fitoaleksyn. Zgodnie z hipotezą Inghama substancje te powstają de novo, po zetknięciu się z patogenem. Tymczasem wiele roślin posiada te związki stale w swoim składzie chemicznym, bez względu na to, czy są zainfekowane, czy też nie, np. Myroxylon balsamum (L.) Harm. Prohibityny, inhibityny i postinhibityny są obecne zarówno w roślinach zdrowych jak i zaatakowanych przez mikroorganizmy chorobotwórcze, dzięki czemu możliwe jest wyodrębnienie tych składników z surowców roślinnych i wprowadzenie ich do preparatów dla zwierząt oraz ludzi. Koncepcję fitoaleksyn opracowali w 1941 r. K.O. Muller i H. Borger. Wg niej fitoaleksyną jest związek, który hamuje rozwój patogenu (Guest, D. I. (2017). Phytoalexins, Natural Plant Protection. Encyclopedia of Applied Plant Sciences (Second Edition). B. Thomas, B. G. Murray and D. J. Murphy. Oxford, Academic Press: 124-128).Postinhibitins are substances formed from existing but phytoncide-inactive compounds, e.g. as a result of hydrolysis or oxidation. These include cyanogenic glycosides (e.g. prunazin in bird cherry, sambunigrin in elderberry), tuliposides, glucosinolates of garlic and onion. Ingham's concept of the definition of phytoalexins is not entirely correct. For example, benzoic acid, coniferyl alcohol, scopoletin, resveratrol, safinol are among the typical phytoalexins. According to Ingham's hypothesis, these substances are formed de novo, after contact with a pathogen. Meanwhile, many plants have these compounds constantly in their chemical composition, regardless of whether they are infected or not, e.g. Myroxylon balsamum (L.) Harm. Prohibitins, inhibitins and post-inhibitins are present both in healthy plants and those attacked by pathogenic microorganisms, making it possible to isolate these ingredients from plant raw materials and introduce them into preparations for animals and humans. The concept of phytoalexins was developed in 1941 by K.O. Muller and H. Borger. According to her, phytoalexin is a compound that inhibits the development of a pathogen (Guest, D. I. (2017). Phytoalexins, Natural Plant Protection. Encyclopedia of Applied Plant Sciences (Second Edition). B. Thomas, B. G. Murray and D. J. Murphy. Oxford, Academic Press: 124 -128).

Czynnik hamujący jest odosobnionym związkiem chemicznym, produktem komórki gospodarza. Fitoaleksyna jest związkiem niespecyficznym w swoim toksycznym oddziaływaniu na patogen, jednakże organizmy chorobotwórcze mogą wykazywać zróżnicowaną wrażliwość na ten związek. Do fitoaleksyn należą substancje o różnorodnej budowie chemicznej, np. resweratrol (stylbe n), sulfotlenek cyklobrassyniny, momilakton A (diterpen), safinol (poliacetylen), skopoletyna (kumaryna), 7-hydroksykalamenen (seskwiterpen). Nie każdy fitoncyd jest jednocześnie fitoaleksyną (nie spełnia reguł Mullera i Borgera), jednakże każda fitoaleksyna jest fitoncydem. Obecnie zwrócono uwagę na fitoaleksyny ze względu na ich silne właściwości przeciwnowotworowe, np. brassynina, resveratrol. Najprostszą fitoaleksyną jest kwas benzoesowy, wytwarzany przez wiele roślin w obliczu wtargnięcia patogenów do tkanek. Fitoaleksyny, prohibityny i inhibityny pełnią rolę obronną u roślin przed patogenami, podobnie jak przeciwciała i interferon u ludzi i zwierząt.An inhibitory factor is an isolated chemical compound, a product of the host cell. Phytoalexin is a non-specific compound in its toxic effect on the pathogen, however, pathogenic organisms may show varying sensitivity to this compound. Phytoalexins include substances with various chemical structures, e.g. resveratrol (stylbe n), cyclobrassinine sulfoxide, momilactone A (diterpene), safinol (polyacetylene), scopoletin (coumarin), 7-hydroxycalamenene (sesquiterpene). Not every phytoncide is also a phytoalexin (it does not meet Muller's and Borger's rules), but every phytoalexin is a phytoncide. Currently, attention has been paid to phytoalexins due to their strong anticancer properties, e.g. brassinin, resveratrol. The simplest phytoalexin is benzoic acid, produced by many plants when pathogens invade tissues. Phytoalexins, prohibitins and inhibitins play a defensive role in plants against pathogens, just like antibodies and interferon in humans and animals.

Gdy odkryto fitoncydy, a potem fitoaleksyny, od razu rozpoczęto prace zmierzające do ich wyodrębnienia, stabilizacji i zastosowania w lecznictwie. W dużej mierze przeszkodziły temu intensywnie rozwijane badania nad antybiotykami i sulfonamidami. Hodowle bakterii i grzybów wytwarzających antybiotyki oraz synteza sulfonamidów były niewątpliwie prostsze i tańsze oraz bardziej dostępne technologicznie od fitoncydów oraz fitoaleksyn. Z uwagi jednak na coraz większy problem z narastającą opornością bakterii i pierwotniaków na powszechnie używane chemioterapeutyki, obecnie w niektórych krajach (Szwajcaria, Niemcy, USA, Francja) ponownie wrócono do koncepcji wykorzystania fitoncydów w medycynie. Przy okazji poznano nowe właściwości lecznicze tych związków, np. przeciwmiażdżycowe, hipotensyjne, hipoglikemiczne, onkostatyczne i estrogenne. Już w latach 50. i 60. XX wieku w wielu badaniach stwierdzono, że fitoncydy siarkowe działają silniej i szybciej przeciwbakteryjnie na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne niż niektóre znane antybiotyki (np. bacytracyna, neomycyna). Dodatkowo fitoncydy siarkowe i izosiarkocyjanowe dzi ałają rozkurczowo, żółciopędnie, żółciotwórczo i hipotensyjnie (obniżają podwyższone ciśnienie krwi). Wzmagają przenikanie składników pokarmowych z jelit do krwi. Hamują rozwój bakterii gnilnych i grzybów chorobotwórczych. Wywierają wpływ pierwotniakobójczy. Pobudzają wydzielanie soków trawiennych, wzmagają apetyt, obniżają stężenie cholesterolu i glukozy we krwi. Ajoeny (olejki czosnkowe) hamują agregację krwinek, zapobiegając zakrzepicy. Lotny fitoncyd kopytnika, omanu, aksamitki, glistnika, czosnku lub n asturcji zabija prątki gruźlicze w ciągu 3 minut, czyli szybciej niż kwas karbolowy (fenol). Fitoncyd stylbenowy resweratrol wywiera wpływ przeciwnowotworowy, zmniejsza ryzyko zawału mięśnia sercowego, poprawia krążenie wieńcowe i hamuje agregację krwinek oraz tworzenie płytek miażdżycowych. Dodatkowo hamuje rozwój bakterii i grzybów oraz obniża podwyższony poziom glukozy we krwi (H. Różański, J. Kilar, M. Ruda, Wpływ roślin fitoncydowych na utrzymanie zdrowotności zwierząt jeleniowatych w ekologicznej hodowli fermowej. LXXV Zjazd Naukowy Polskiego Towarzystwa Zootechnicznego. Materiały konferencyjne, Poznań 2011, s. 209; E. Strzelec, R. Niżnikowski, H. Różański, M. Klockiewicz, K. Głowacz, G. Czub, A. Darkowska, K. Szymański, A. Pokrop, Effect of use of herbal feed additive on coccidian invasion level and performance traits in goats, „Annals of Warsaw University of Life Sciences - SGGWAnimal Science ” 2011, nr 49, s. 11-20).When phytoncides and then phytoalexins were discovered, work immediately began to isolate, stabilize and use them in medicine. This was largely prevented by intensively developed research on antibiotics and sulfonamides. The cultivation of antibiotic-producing bacteria and fungi and the synthesis of sulfonamides were undoubtedly simpler, cheaper and more technologically accessible than phytoncides and phytoalexins. However, due to the increasing problem of growing resistance of bacteria and protozoa to commonly used chemotherapy drugs, now in some countries (Switzerland, Germany, USA, France) the concept of using phytoncides in medicine has been revived. At the same time, new therapeutic properties of these compounds were discovered, e.g. anti-atherosclerotic, hypotensive, hypoglycemic, oncostatic and estrogenic properties. Already in the 1950s and 1960s, many studies showed that sulfur phytoncides have a stronger and faster antibacterial effect on Gram-positive and Gram-negative bacteria than some known antibiotics (e.g. bacitracin, neomycin). Additionally, sulfur and isosulfurcyanide phytoncides have antispasmodic, cholagogic, cholagogenic and hypotensive effects (they reduce high blood pressure). They enhance the penetration of nutrients from the intestines into the blood. They inhibit the development of putrefactive bacteria and pathogenic fungi. They have a protozoal-killing effect. They stimulate the secretion of digestive juices, increase appetite, and lower cholesterol and glucose levels in the blood. Ajoenes (garlic oils) inhibit blood cell aggregation, preventing thrombosis. The volatile phytoncide of hooves, elecampane, marigold, celandine, garlic or asturtium kills tuberculosis bacilli within 3 minutes, which is faster than carbolic acid (phenol). The stilbene phytoncide resveratrol has an anticancer effect, reduces the risk of myocardial infarction, improves coronary circulation and inhibits blood cell aggregation and the formation of atherosclerotic plaques. Additionally, it inhibits the growth of bacteria and fungi and reduces the elevated level of glucose in the blood (H. Różański, J. Kilar, M. Ruda, The influence of phytoncide plants on maintaining the health of deer animals in organic farming. LXXV Scientific Meeting of the Polish Zootechnical Society. Conference materials, Poznań 2011, p. 209; E. Strzelec, R. Niżnikowski, H. Różański, M. Klockiewicz, K. Głowacz, G. Czub, A. Darkowska, K. Szymański, A. Pokrop, Effect of use of herbal feed additive on coccidian invasion level and performance traits in goats, "Annals of Warsaw University of Life Sciences - SGGWAnimal Science" 2011, no. 49, pp. 11-20).

Wraz z rozwojem chemii analitycznej i fitochemii w XIX i w XX wieku odkrywano nowe związki naturalne o działaniu przeciwpasożytniczym, w tym pierwotniakobójczym. Wprowadzono wówczas do lecznictwa chininę, berberynę, pelletierynę, alantolakton, askaridol, santoninę i inne, najczęściej w postaci soli z kwasami nieorganicznymi (Skowroński W., Farmakologja. Nakładem Polskiego Towarzystwa „Bratnia pomoc” Studentów Akademji Medycyny Weterynaryjnej, Lwów 1932, s. 183191).With the development of analytical chemistry and phytochemistry in the 19th and 20th centuries, new natural compounds with antiparasitic, including protozoal, properties were discovered. At that time, quinine, berberine, pelletierine, allantolactone, ascaridol, santonine and others were introduced into medicine, most often in the form of salts with inorganic acids (Skowroński W., Farmakologja. Published by the Polish Society "Bratnia Pomoc" Students of the Academy of Veterinary Medicine, Lviv 1932, p. 183191 ).

W II połowie XX wieku zaczęto wykorzystywać sulfonamidy w leczeniu chorób pierwotniakowych. Niestety wraz z coraz częstszym stosowaniem leków chemicznych, szczególnie syntetycznych obserwowano narastanie oporności pasożytów na podawane leki. Fitoncydy i fitoaleksyny mogą stanowić pełnowartościową alternatywę dla antybiotyków i sulfonamidów. Będą więc tutaj należeć prohibityny, inhibityny, postinhibityny i właściwe fitoaleksyny, ponadto metabolity wtórne roślin, które wywierają działanie przeciwdrobnoustrojowe, odkażające, antyseptyczne in vivo i in vitro, w tym również związki nie zaliczane (na obecnym etapie badań) do czynników odporności typu fitoaleksyn. Początkowo fitoncydy określano jako antybiotyki wytwarzane przez rośliny wyższe (B. Czerwiecki, Lexicon specificorm, FIWNIA Warszawa 1950, s. 320-323).In the second half of the 20th century, sulfonamides began to be used to treat protozoal diseases. Unfortunately, with the increasing use of chemical drugs, especially synthetic ones, an increase in parasite resistance to the administered drugs has been observed. Phytoncides and phytoalexins can be a valuable alternative to antibiotics and sulfonamides. Therefore, this will include prohibitins, inhibitorins, post-inhibitins and actual phytoalexins, as well as secondary plant metabolites that exert antimicrobial, disinfecting and antiseptic effects in vivo and in vitro, including compounds that are not classified (at the current stage of research) as phytoalexin-type immunity factors. Initially, phytoncides were defined as antibiotics produced by higher plants (B. Czerwiecki, Lexicon specificorm, FIWNIA Warszawa 1950, pp. 320-323).

Silne fitoncydy wytwarzają m.in. krwiściąg - Sanguisorba, piołun - Artemisia Absinthium L., pokrzywa - Urtica, burak - Beta, cebula - Allium cepa L., kukurydza - Zea, czosnek - Allium sativum L. lub Allium ursinum L., gorczyca - Sinapis, barszcz - Heracleum, pieprz turecki - Capsicum annuum L., czeremcha - Prunus padus L., grab - Carpinus, topola - Populus, dąb - Quereus, jaśmin - Jasminus, dereń - Cornus, cis - Taxus, rzodkiew - Raphanus, brzoza - Betula, chrzan - Cochlearia armoracia L., jałowiec - Juniperus communis L. Lotny fitoncyd czosnku zabija prątki gruźlicy w ciągu 3-5 minut, zatem szybciej niż kwas karbolowy. Fitoncydy stanowią potężny czynnik zmieniający skład mikroflor w atmosferze i glebie. Według B.P. Tokina i G.I. Nilowa 1 hektar jałowca wydziela w ciągu doby 3 kg lotnych fitoncydów; ilość ta wystarcza na wyjałowienie obszaru dużego miasta (A. Danysz, Farmakologia i receptura, Ministerstwo Obrony Narodowej, Warszawa 1955, s. 41-46). Rozwój badań biologów radzieckich nad fitoncydami datuje się od 1928 r. Najwięcej badań nad fitoncydami przeprowadził Borys Tokin, profesor biologii, autor wydanej w 1942 roku pracy pt. „Baktericydy rastitielnowo proischożdenia (fitoncydy)” oraz opublikowanej w 1948 r. pracy „Fitoncydy”, a także „Lecznicze środki roślinne (fitoncydy)” w 1949 r.Strong phytoncides are produced by, among others: bloodwort - Sanguisorba, wormwood - Artemisia Absinthium L., nettle - Urtica, beetroot - Beta, onion - Allium cepa L., corn - Zea, garlic - Allium sativum L. or Allium ursinum L., mustard - Sinapis, borscht - Heracleum, Turkish pepper - Capsicum annuum L., bird cherry - Prunus padus L., hornbeam - Carpinus, poplar - Populus, oak - Quereus, jasmine - Jasminus, dogwood - Cornus, yew - Taxus, radish - Raphanus, birch - Betula, horseradish - Cochlearia armoracia L., juniper - Juniperus communis L. The volatile phytoncide of garlic kills tuberculosis bacilli within 3-5 minutes, therefore faster than carbolic acid. Phytoncides are a powerful factor changing the composition of microflora in the atmosphere and soil. According to B.P. Tokina and G.I. Nilowa 1 hectare of juniper emits 3 kg of volatile phytoncides per day; this amount is enough to sterilize the area of a large city (A. Danysz, Pharmakologia i recipe, Ministry of National Defense, Warsaw 1955, pp. 41-46). The development of research by Soviet biologists on phytoncides dates back to 1928. The most research on phytoncides was carried out by Boris Tokin, professor of biology, author of the work published in 1942 entitled "Bactericides rastitielnovo proischożdenia (phytoncides)" and the work "Phytoncides" published in 1948, as well as "Medicinal plant agents (phytoncides)" in 1949.

W ostatnich latach poszukiwanie n owych substancji przeciw drobnoustrojowych doprowadziło do znaczącego wzrostu zainteresowania związkami pochodzenia roślinnego. Przeglądowe opracowania dotyczące zastosowania fitoncydów w ostatnich latach zostały przedstawione w pracach: Degtyarik i in., Duka i Ardelean, Ahuja i in. (Degtyarik S. M., Slobodnitskaya, G. V., Grebneva, E. I., Benetskaya, N. A., Macksimyuk, E. V., & Bespalyi, A. V. (2017). Effect of phytoncides of plants on viability and virulence of etiologie agents of bacterial infections in fish. Becuj HaąbinHanbHU aKad3Mii HaByK Benapyci. Cepblx spapHblx Ha6yK; Duka, R., & Ardelean, D. (2010). Phytoncides and phytoalexins-vegetal antibiotics. Jurnal Medical Aradean (AradMedical Journal), 13(3), 19-25; Ahuja, I., R. Kissen and A. M. Bones (2012). Phytoalexins in defense against pathogens. Trends in Plant Science 17(2): 73-90).In recent years, the search for new antimicrobial substances has led to a significant increase in interest in compounds of plant origin. Reviews of the use of phytoncides in recent years have been presented in the works of: Degtyarik et al., Duka and Ardelean, Ahuja et al. (Degtyarik S. M., Slobodnitskaya, G. V., Grebneva, E. I., Benetskaya, N. A., Macksimyuk, E. V., & Bespalyi, A. V. (2017). Effect of phytoncides of plants on the viability and virulence of etiologies of agents of bacterial infections in fish. Becuj HaąbinHanbHU aKad3Mii HaByK Benapyci. Cepblx spapHblx Ha6yK; Duka, R., & Ardelean, D. (2010). Phytoncides and phytoalexins-vegetal antibiotics. Jurnal Medical Aradean (AradMedical Journal), 13(3), 19-25; Ahuja, I., R . Kissen and A. M. Bones (2012). Phytoalexins in defense against pathogens. Trends in Plant Science 17(2): 73-90).

Zaobserwować można również znaczny wzrost prac przeglądowych i badawczych dotyczących zastosowanie olejków eterycznych. Dotyczą one wielokierunkowego ich zastosowania, począwszy od praktyki weterynaryjnej i wykorzystaniu w poprawie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób bakteryjnych i pasożytniczych, przez zabezpieczanie żywności, a skończywszy na wykorzystaniu ich właściwości leczniczych i bakteriobójczych (Aleksic Sabo, V. and P. Knezevic (2019). Antimicrobial activity of Eucalyptus camaldulensis Dehn, plant extracts and essential oils: A review. Industrial Crops and Products 132: 413-429; Vergis, J., G. Palanisamy, R. Agarwal and A. Kumar (2013). Essential Oils as Natural Food Antimicrobial Agents: A Review. Critical reviews in food science and nutrition 55; Singh, A., A. K. Dwivedy, V. K. Singh, N. Upadhyay, A. K. Chaudhari, S. Das and N. K. Dubey (2019). Essential oils based formulations as safe preservatives for stored plant masticatories against fungal and mycotoxin contamination: A review. Biocatalysis and Agricultural Biotechnology 17: 313-317; Pateiro, M., F. J. Barba, R. Dominguez, A. S. SanfAna, A. Mousavi Khaneghah, M. Gavahian, B. Gómez and J. M. Lorenzo (2018). Essential oils as natural additives to prevent oxidation reactions in meat and meat products: A review. Food Research International 113:156-166; Raut, J. S. and S. M. Karuppayil (2014). A status review on the medicinal properties of essential oils. Industrial Crops and Products 62: 250-264; Nerio, L. S., J. OliveroVerbel and E. Stashenko (2010). Repellent activity of essential oils: A review. Bioresource Technology 101(1): 372-378; Deyno, S., A. G. Mtewa, A. Abebe, A. Hymete, E. Makonnen, J. Bazira and P. E. Alele (2019). Essential oils as topical anti-infective agents: A systematic review and meta-analysis. Complementary Therapies in Medicine 47: 102224).A significant increase in review and research work on the use of essential oils can also be observed. They concern their multi-directional use, from veterinary practice and use in improving animal health and combating bacterial and parasitic diseases, through food protection, to the use of their medicinal and bactericidal properties (Aleksic Sabo, V. and P. Knezevic (2019). Antimicrobial activity of Eucalyptus camaldulensis Dehn, plant extracts and essential oils: A review. Industrial Crops and Products 132: 413-429; Vergis, J., G. Palanisamy, R. Agarwal and A. Kumar (2013). Essential Oils as Natural Food Antimicrobial Agents: A Review. Critical reviews in food science and nutrition 55; Singh, A., A. K. Dwivedy, V. K. Singh, N. Upadhyay, A. K. Chaudhari, S. Das and N. K. Dubey (2019). Essential oils based formulations as safe preservatives for stored plant masticatories against fungal and mycotoxin contamination: A review. Biocatalysis and Agricultural Biotechnology 17: 313-317; Pateiro, M., F. J. Barba, R. Dominguez, A. S. SanfAna, A. Mousavi Khaneghah, M. Gavahian, B. Gómez and J. M. Lorenzo (2018). Essential oils as natural additives to prevent oxidation reactions in meat and meat products: A review. Food Research International 113:156-166; Raut, J. S. and S. M. Karuppayil (2014). A status review on the medicinal properties of essential oils. Industrial Crops and Products 62: 250-264; Nerio, L. S., J. OliveroVerbel and E. Stashenko (2010). Repellent activity of essential oils: A review. Bioresource Technology 101(1): 372-378; Deyno, S., A. G. Mtewa, A. Abebe, A. Hymete, E. Makonnen, J. Bazira and P. E. Alele (2019). Essential oils as topical anti-infective agents: A systematic review and meta-analysis. Complementary Therapies in Medicine 47: 102224).

W rozporządzeniu (WE) nr 1831/2003 utrzymano kokeydiostatyki i wprowadzono histomonostatyki jako nową kategorię dodatków paszowych, przy jednoczesnym ustanowieniu wycofania istniejących antybiotyków ze stosowania (i wprowadzania do obrotu) jako dodatki paszowe od dnia 1 stycznia 2006 r., biorąc pod uwagę, że stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych jako stymulatorów wzrostu wiąże się z ryzykiem selekcji szczepów bakteryjnych opornych na leki stosowane w leczeniu ludzi lub zwierząt. Ta kwestia była ściśle związana z Narodowym Programem Ochrony Antybiotyków w Polsce na lata 2006-2010, nadzorowany przez Ministerstwo Zdrowia. Zgodnie z wytycznymi Programu, aby chronić skuteczność terapeutyczną antybiotyków, należy również szczególną kontrolą objąć antybiotykoterapię weterynaryjną, której stosowanie powinno być poddane regulacjom analogicznym do wprowadzanych w medycynie. Antybiotyki stosowane w hodowli zwierząt sprzyjają powstawaniu selekcji i rozprzestrzenianiu się oporności wśród drobnoustrojów tam bytujących.Regulation (EC) No 1831/2003 retained cokeydiostats and introduced histomonostats as a new category of feed additives, while establishing the withdrawal of existing antibiotics from use (and placing on the market) as feed additives from 1 January 2006, taking into account that the use of antimicrobials as growth stimulants involves the risk of selecting bacterial strains resistant to drugs used to treat humans or animals. This issue was closely related to the National Antibiotic Protection Program in Poland for 2006-2010, supervised by the Ministry of Health. According to the Program guidelines, in order to protect the therapeutic effectiveness of antibiotics, special control should also be placed on veterinary antibiotic therapy, the use of which should be subject to regulations analogous to those introduced in medicine. Antibiotics used in animal breeding promote selection and the spread of resistance among microorganisms living there.

Lekooporne szczepy mogą przemieszczać się drogą łańcucha żywieniowego i zasiedlać przewód pokarmowy człowieka, tworząc rezerwuary potencjalnych patogenów, w tym również genów oporności, np. Salmonella sp., Campylobacter sp., Enterococcus sp., które następnie mogą być przekazywane czynnikom etiologicznym zakażeń u ludzi (H. Różański, W. Drymel, Preparaty ziołowe w profilaktyce zespołu zaburzonego wchłaniania i marskości wątroby u zwierząt. Polskie Drobiarstwo, cz. I 6/2010, s. 44-46; cz. II 7/2010, s. 28-30; cz. III 8/2010, s. 43-44).Drug-resistant strains can move through the food chain and colonize the human gastrointestinal tract, creating reservoirs of potential pathogens, including resistance genes, e.g. Salmonella sp., Campylobacter sp., Enterococcus sp., which can then be transmitted to the etiological factors of human infections ( H. Różański, W. Drymel, Herbal preparations in the prevention of malabsorption syndrome and liver cirrhosis in animals. Polskie Drobiarstwo, part I 6/2010, pp. 44-46; part II 7/2010, pp. 28-30; part III 8/2010, pp. 43-44).

Niektóre oficjalne kokcydiostatyki mają również charakter antybiotyku o działaniu przeciwbakteryjnym, np. lasalocid jest polieterem jonoforowym o działaniu antykokcydiowym i antybakteryjnym, wyizolowanym z Streptomyces lasaliensis w 1951 r. Również monenzyna (antybiotyk jonoforowy) wyodrębniona w 1967 r. z Streptomyces cinnamonensis posiada właściwości kokcydiostatyczne oraz antybakteryjne. Maduramycyna wytwarzana przez Actinomadura rubra, hamuje dodatkowo rozwój bakterii gram dodatnich. Antybiotyki te, pomimo, że były uzyskiwane z myślą o zastosowaniu w medycynie ludzkiej, nie znalazły w niej zastosowania z uwagi na toksyczność i działania uboczne, przewyższające wartość terapeutyczną. Pomimo ich wiadomej toksyczności i możliwości tworzenia oporności krzyżowej z innymi antybiotykami oraz kumulacji w produktach pochodzenia zwierzęcego w razie niewłaściwego użycia, EFSA nie zebrała do tej pory dostatecznych dowodów pozwalających na wycofanie ich z produkcji zwierzęcej. Nie mniej jednak dysk usje na ten temat trwają i są co pewien czas podsycane przez protesty rozmaitych organizacji konsumenckich i ekologicznych (Różański H., Drymel W.: Adicox jako źródło fitoaleksyn i fitoncydów. Polskie Drobiarstwo. 12/2010, s. 17-20).Some official coccidiostats also have an antibiotic nature with antibacterial activity, e.g. lasalocid is an ionophore polyether with anticoccidial and antibacterial activity, isolated from Streptomyces lasaliensis in 1951. Monensin (ionophore antibiotic) isolated in 1967 from Streptomyces cinnamonensis also has coccidiostatic and antibacterial properties . Maduramycin produced by Actinomadura rubra additionally inhibits the growth of gram-positive bacteria. These antibiotics, although they were obtained for use in human medicine, were not used there due to toxicity and side effects that exceeded their therapeutic value. Despite their known toxicity and the possibility of cross-resistance with other antibiotics and accumulation in products of animal origin if misused, EFSA has not yet collected sufficient evidence to withdraw them from animal production. Nevertheless, discussions on this subject continue and are fueled from time to time by protests of various consumer and ecological organizations (Różański H., Drymel W.: Adicox as a source of phytoalexins and phytoncides. Polskie Drobiarstwo. 12/2010, pp. 17-20 ).

Podstawowym problemem ograniczającym skuteczność antybiotyków, sulfonamidów i antybiotykowych stymulatorów wzrostu jest antybiotyko- i sulfonamidooporność, czyli uodpornienie się drobnoustrojów na statyczne lub bójcze działanie chemioterapeutyków. Nabywanie oporności przez bakterie (również grzyby i pierwotniaki patogenne) powstaje wskutek selekcji lub adaptacji. Uodpornianie się drobnoustrojów może polegać na zmianach ich metabolizmu, w wyniku czego zostaje ominięta „zablokowana” przez chemioterapeutyk droga przemiany, lub na wytwarzaniu enzymów rozkładających leki przeciwdrobnoustrojowe, np. penicylinooporny szczep gronkowca złocistego wytwarza enzym - penicylinazę, rozkładającą penicylinę. Jest to odporność chromosomalna. Odporność na chemioterapeutyki (np. fluorochinolony, antybiotyki, sulfonamidy) może być wywołana zahamowaniem przenikania leku do wnętrza komórki patogenu, np. w przypadku tetracyklin. Oporność na ogólnie stosowane chemioterapeutyki jest również przekazywana między drobnoustrojami na drodze pozachromosomalnej (plazmidy). Antybiotyko- sulfonamido-, czy fluorochinolonooporność jest właściwością drobnoustrojów, przekazywaną następnym pokoleniom, przy czym często jest to tzw. oporność krzyżowa, tzn. patogen oporny na jeden chemioterapeutyk staje się równocześnie oporny na wiele innych, najczęściej o podobnym mechanizmie działania. Oporność krzyżową stwierdza się np. w stosunku do tetracyklin, częściowo do penicylin i cefalosporyn, do antybiotyków makrolidowych (A. Danysz, W. Buczko, Kompendium farmakologii i farmakoterapii, Urban i Partner, Wrocław-Warszawa 2008).The basic problem limiting the effectiveness of antibiotics, sulfonamides and antibiotic growth stimulants is antibiotic and sulfonamide resistance, i.e. the development of resistance of microorganisms to the static or killing effects of chemotherapeutics. Acquisition of resistance by bacteria (including fungi and pathogenic protozoa) occurs as a result of selection or adaptation. The development of resistance of microorganisms may involve changes in their metabolism, as a result of which the metabolic pathway "blocked" by the chemotherapy drug is bypassed, or the production of enzymes that degrade antimicrobial drugs, e.g., a penicillin-resistant strain of Staphylococcus aureus produces an enzyme - penicillinase, which decomposes penicillin. This is chromosomal immunity. Resistance to chemotherapeutics (e.g. fluoroquinolones, antibiotics, sulfonamides) may be caused by inhibition of the drug's penetration into the pathogen's cell, e.g. in the case of tetracyclines. Resistance to generally used chemotherapeutics is also transferred between microorganisms via an extrachromosomal route (plasmids). Antibiotic-sulfonamide- or fluoroquinolone-resistance is a property of microorganisms that is passed on to subsequent generations, and is often the so-called cross-resistance, i.e. a pathogen resistant to one chemotherapeutic agent simultaneously becomes resistant to many others, most often with a similar mechanism of action. Cross-resistance is observed, for example, in relation to tetracyclines, partly to penicillins and cephalosporins, and to macrolide antibiotics (A. Danysz, W. Buczko, Compendium of pharmacology and pharmacotherapy, Urban and Partner, Wrocław-Warszawa 2008).

W związku z wprowadzeniem i niekontrolowanym stosowaniem powszechnie coraz większego asortymentu i często w sposób nieprawidłowy chemioterapeutyków narasta niebezpieczeństwo związane z zakażeniami grzybiczymi, wirusowymi oraz wywołanymi przez Actinobacter czy Chlamydia. Drugim niebezpieczeństwem chemioterapii są enzymy inaktywujące leki przeciwdrobnoustrojowe i antyparazytyczne. Poza beta-laktamazą i dehydropeptydazą I wykryto enzymy unieczynniające aminoglikozydy. Większość antybiotyków stosowanych w lecznictwie wywiera niekorzystny (immunosupresyjny) wpływ na układ odpornościowy. W związku z tym powstała idea zastosowania w chemioterapii zakażeń dodatkowo środków immunostymulujących (A. Danysz, Kompendium farmakologii i farmakoterapii. Volumed, Wrocław 1994, s. 110).Due to the introduction and uncontrolled use of an increasing range of chemotherapy drugs, often incorrectly, the danger of fungal, viral and Actinobacter or Chlamydia infections is increasing. The second danger of chemotherapy is enzymes that inactivate antimicrobial and antiparasitic drugs. In addition to beta-lactamase and dehydropeptidase I, enzymes that inactivate aminoglycosides were detected. Most antibiotics used in medicine have an unfavorable (immunosuppressive) effect on the immune system. Therefore, the idea of using additional immunostimulating agents in chemotherapy of infections arose (A. Danysz, Compendium of pharmacology and pharmacotherapy. Volumed, Wrocław 1994, p. 110).

Wiele fitoncydów posiada równocześnie działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwpasożytnicze i immunostymulujące, np. laktony seskwiterpenowe Tanacetum, kapsaicyna, piperyna, czy latreozyd z Lathraea (H. Różański, Dzieje badań i stosowania w medycynie krajowych roślin pasożytniczych z rodziny Scrophulariaceae oraz Cuscutaceae, Akademia Medyczna im. K. Marcinkowskiego, Poznań 2004; W. Roeske, Zarys fitoterapii. Farmakologia i receptura ziół leczniczych, PZWL Warszawa 1955, s. 76-78; D. Korniewicz, H. Różański, Effectiveness of active substances of plant origin in pigs feeding, „Mag. Wet. ”, Supl. Świnie, 2006, 22-24).Many phytoncides have antimicrobial, antiparasitic and immunostimulating properties at the same time, e.g. Tanacetum sesquiterpene lactones, capsaicin, piperine, or latreoside from Lathraea (H. Różański, History of research and use in medicine of domestic parasitic plants from the Scrophulariaceae and Cuscutaceae families, K. Medical University Marcinkowskiego, Poznań 2004; W. Roeske, Zarys fitoterapia. Pharmacology and recipe of medicinal herbs, PZWL Warszawa 1955, pp. 76-78; D. Korniewicz, H. Różański, Effectiveness of active substances of plant origin in pigs feeding, "Mag "Wet.", Supl. Świnie, 2006, 22-24).

Świadczą o tym ostatnie niepokojące doniesienia o szczególnej zjadliwości niektórych szczepów E. coli oraz Enterococcus faecalis. E. faecalis są oporne na wankomycynę (VRE), „antybiotyk ostatniej szansy”, wytwarzany przez Amycolatopsis orientalis. Enterokokowe geny oporności na antybiotyki trafiają do innych bakterii, np. gronkowców i pałeczek okrężnicy. W XX wieku odkryto linezolid - syntetyczny antybiotyk hamujący syntezę białka u bakterii. Jednak wśród wankomycynoopornych szczepów VRE już się pojawiły szczepy oporne na linezolid. Udokumentowano oporność kliniczną na metronidazol pierwotniaków, np. rzęsistka pochwowego, lamblii, ponadto wielu bakterii beztlenowych. In vitro spostrzeżono również narastanie oporności wśród trofozoitów pełzaka czerwonki wskutek stopniowego podwyższania dawek metronidazolu (Brunton L.L., Lazo J., S., Parker K.L., Farmkologia Goodmana and Gilmana, tom II. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2007, s. 1127-1129).This is evidenced by recent disturbing reports about the particular virulence of some strains of E. coli and Enterococcus faecalis. E. faecalis are resistant to vancomycin (VRE), the "antibiotic of last resort" produced by Amycolatopsis orientalis. Enterococcal antibiotic resistance genes are transferred to other bacteria, e.g. staphylococci and coli bacteria. In the 20th century, linezolid was discovered - a synthetic antibiotic that inhibits protein synthesis in bacteria. However, linezolid-resistant strains have already appeared among vancomycin-resistant VRE strains. Clinical resistance to metronidazole has been documented in protozoa, e.g. trichomonas vaginalis, giardia, and many anaerobic bacteria. In vitro, an increase in resistance among dysentery trophozoites was also observed as a result of gradually increasing the doses of metronidazole (Brunton L.L., Lazo J., S., Parker K.L., Farmkologia Goodmana and Gilmana, volume II. Wydawnictwo Czelej, Lublin 2007, pp. 1127-1129).

Fitoncydy mogą pomóc w rozwiązaniu problemu oporności na chemioterapeutyki nie tylko bakterii, ale również pierwotniaków.Phytoncides can help solve the problem of resistance to chemotherapy drugs not only in bacteria, but also in protozoa.

W produkcji zwierzęcej niebezpieczna stała się chemioprofilaktyka. Przy właściwym wskazaniu może być przydatna i wartościowa, jednakże w wielu przypadkach jest bezużyteczna, a nawet niebezpieczna (zakażenie bakteriami i pierwotniakami lekoopornymi, zamaskowanie objawów chorobowych). Nie należy stosować chemioprofilaktyki w okolicznościach zaniedbań zootechnicznych i żywieniowych, bowiem niewątpliwie prowadzi to do pogrążania chemioterapii weterynaryjnej i ludzkiej.Chemoprophylaxis has become dangerous in animal production. When properly indicated, it can be useful and valuable, but in many cases it is useless and even dangerous (infection with drug-resistant bacteria and protozoa, masking disease symptoms). Chemoprophylaxis should not be used in circumstances of zootechnical and nutritional neglect, as it undoubtedly leads to the defeat of veterinary and human chemotherapy.

Największy problem stwarza wyodrębnianie z surowców roślinnych fitoncydów oraz ich identyfikacja i stabilizacja. Do tej pory wykonano niewiele badań nad właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi czystych form chemicznych fitoncydów. Właściwości przeciwbakteryjne i fungistatyczne fitoncydów utożsamiane są z całymi frakcjami substancji lub ekstraktami z roślin leczniczych, a nie z konkretnymi związkami (R. Niżnikowski, E. Strzelec, H. Różański, M. Klockiewicz, K. Głowacz, G. Czub, A. Darkowska, K. Szymański, A. Pokrop: The effect of addition ofphytoncides treatment to concentrate on growth performance and dairy traits in goats. IDF International Symposium on Sheep, Goat and other non-Cow Milk, Athens, May 2011; W. Drymel, H. Różański, Wykorzystywanie fitoaleksyn w poprawie zdrowotności zwierząt gospodarskich. The Polish Branch of Worlds Poultry Science Associaton. XXII International Poltry Symposum PB WPSA, „Science for poultry practice - poultry practice for science. Olsztyn 2010, s. 151).The biggest problem is the isolation of phytoncides from plant raw materials and their identification and stabilization. To date, little research has been done on the antimicrobial properties of pure chemical forms of phytoncides. The antibacterial and fungistatic properties of phytoncides are identified with whole fractions of substances or extracts from medicinal plants, and not with specific compounds (R. Niżnikowski, E. Strzelec, H. Różański, M. Klockiewicz, K. Głowacz, G. Czub, A. Darkowska , K. Szymański, A. Pokrop: The effect of addition of phytoncides treatment to concentrate on growth performance and dairy traits in goats. IDF International Symposium on Sheep, Goat and other non-Cow Milk, Athens, May 2011; W. Drymel, H . Różański, The use of phytoalexins in improving the health of farm animals. The Polish Branch of Worlds Poultry Science Associaton. XXII International Poltry Symposum PB WPSA, "Science for poultry practice - poultry practice for science. Olsztyn 2010, p. 151).

W Dziale Badań i Rozwoju AdiFeed opracowano szereg preparatów opartych na fitoncydach. Pomimo ich wprowadzenia na rynek cały czas prowadzone są badania naukowe in vitro i in vivo, ponadto testy terenowe na większej populacji zwierząt gospodarskich (drób, zwierzęta futerkowe, trzoda chlewna, przeżuwacze). Technologia produkcji preparatów fitoncydowych jest skomplikowana, bowiem są to związki labilne (nietrwałe) i reaktywne (wchodzą w reakcję, podlegają spontanicznym przemianom). Część z nich jest lipofilna (rozpuszczają się dobrze w rozpuszczalnikach organicznych, np. tłuszczach, alkoholach), inne z kolei są hydrofilowe (dobrze rozpuszczalne w wodzie). Dlatego też wiele preparatów fitoncydowych ma charakter dwufazowy i przybiera postać emulsji.The AdiFeed Research and Development Department has developed a number of preparations based on phytoncides. Despite their introduction to the market, in vitro and in vivo scientific research is still being carried out, as well as field tests on a larger population of farm animals (poultry, fur animals, pigs, ruminants). The production technology of phytoncide preparations is complicated because these compounds are labile (unstable) and reactive (they react and undergo spontaneous transformations). Some of them are lipophilic (they dissolve well in organic solvents, e.g. fats, alcohols), others are hydrophilic (well soluble in water). Therefore, many phytoncide preparations are two-phase and take the form of an emulsion.

Fitoncydy należą do różnorodnych związków chemicznych i stąd preparaty z nich mogą być alkaloidowe, polifenolowe, fenolowe, terpenowe, antrachinonowe, irydoidowe, kumarynowe, poliacetylenowe, saponinowe, czy też fenyloalkiloaminowe. Fitoncydy należące do różnych grup chemicznych mogą wzajemnie wzmagać i uzupełniać swoje działanie przeciwdrobnoustrojowe, albo też działać antagonistycznie i znosić swoją aktywność.Phytoncides belong to various chemical compounds and therefore their preparations may be alkaloid, polyphenolic, phenolic, terpene, anthraquinone, iridoid, coumarin, polyacetylene, saponin or phenylalkylamine. Phytoncides belonging to different chemical groups may enhance and complement each other's antimicrobial activity, or they may act antagonistically and cancel each other's activity.

Dodatek różnych metali, np. żelaza, w niskich stężeniach, wzmaga działanie antybakteryjne i antyparazytyczne fitoncydów. W mechanizmie działania antyseptycznego i antyparazytycznego wykorzystano efekt oligodynamiczny. Zauważył on, że metale mogą hamować rozwój mikroorganizmów i roślin, jeśli są w odpowiednim stężeniu w środowisku. W XIX wieku nie potrafiono wyjaśnić mechanizmu efektu oligodynamicznego. Do takich metali przeciwdrobnoustrojowych, antyseptycznych należą m.in. miedź, żelazo, srebro, mangan, rtęć, bizmut, cyna, cynk (Różański H. Środki antyseptyczne i odkażające stosowane w medycynie dawnej i współczesnej. Lek w Polsce, vol. 14 nr 3’04, s. 66-77. Vol 13 (154) nr 10/2003, s. 68-81, vol 13 (155) nr 11/2003, s. 94-110; Penzoldt F.: Podręcznik farmakologii klinicznej dla użytku lekarzy i studentów. Druk Maryi Ziemkiewiczowej, Warszawa 1891, s. 942).The addition of various metals, e.g. iron, in low concentrations, enhances the antibacterial and antiparasitic effects of phytoncides. The mechanism of antiseptic and antiparasitic action uses the oligodynamic effect. He noted that metals can inhibit the growth of microorganisms and plants if they are in the right concentration in the environment. In the 19th century, the mechanism of the oligodynamic effect could not be explained. Such antimicrobial and antiseptic metals include, among others: copper, iron, silver, manganese, mercury, bismuth, tin, zinc (Różański H. Antiseptics and disinfectants used in ancient and modern medicine. Lek w Polsce, vol. 14 no. 3'04, pp. 66-77. Vol 13 (154) No. 10/2003, pp. 68-81, vol. 13 (155) No. 11/2003, pp. 94-110; Penzoldt F.: Textbook of clinical pharmacology for the use of doctors and students. Printed by Maryi Ziemkiewiczowa, Warsaw 1891, p. 942).

Wiele z nich znalazło trwałe zastosowanie w lecznictwie. Wkrótce zwrócono też uwagę na „czystość” klamek metalowych (np. mosiężnych i stalowych) w szpitalach, które pomimo, że są dotykane przez licznych chorych pacjentów, na swojej powierzchni nie zawierają aktywnych patogennych bakterii, które z kolei występują licznie na przedmiotach drewnianych, podłogach, tworzywach sztucznych, czy pościeli. Tłumaczy się to zjawisko właśnie efektem oligodynamicznym. Również wody, w tym wody zdrojowe zasobne w rozmaite metale są bardzo ubogie w bakterie. Zanim w medycynie zaczęto stosować antybiotyki i sulfonamidy, powszechnie używanymi chemioterapeutykami i antyseptykami były preparaty bizmutu, srebra, rtęci, żelaza, miedzi, złota, platyny, cyny i cynku (Butkiewicz T.: Chirurgia ogólna. PZWL Warszawa 1954; s. 31-45). W XX wieku nawet łączono antybiotyki (np. bacytracynę z cynkiem) i sulfonamidy (np. sól srebrowa sulfadiazyny) z metalami dla uzyskania efektywniejszego działania bakteriostatycznego (Chruściel T., Gibiński K. (red.): Leksykon leków. PZWL Warszawa 1991, s. 484-485). Podwójny mechanizm działania przeciwbakteryjnego soli srebrowej sulfadiazyny utrudnia powstawanie szczepów opornych (Ibidem, s. 485). Podobną korzyść uzyskuje się po połączeniu fitoncydów z metalami (Drymel W., Różański H.: Wykorzystywanie fitoaleksyn w poprawie zdrowotności zwierząt gospodarskich. The Polish Branch of Worlds Poultry Science Association. XXII International Poultry Symposium PB WPSA, „Science for poultry practice - poultry practice for science. Olsztyn 2010, s. 151; Korniewicz D., Różański H., Effectiveness of active substances of plant origin in pigs feeding. Mag. Wet., Supl.-Świnie., 2006, 22-24).Many of them have found permanent use in medicine. Soon, attention was paid to the "cleanliness" of metal door handles (e.g. brass and steel) in hospitals, which, despite being touched by many sick patients, do not contain active pathogenic bacteria on their surface, which in turn occur in large numbers on wooden objects and floors. , plastics or bedding. This phenomenon is explained by the oligodynamic effect. Water, including spa waters, rich in various metals is also very low in bacteria. Before antibiotics and sulfonamides began to be used in medicine, commonly used chemotherapeutics and antiseptics were preparations of bismuth, silver, mercury, iron, copper, gold, platinum, tin and zinc (Butkiewicz T.: Chirurgiageneral. PZWL Warszawa 1954; pp. 31-45 ). In the 20th century, antibiotics (e.g. bacitracin with zinc) and sulfonamides (e.g. silver sulfadiazine) were even combined with metals to obtain a more effective bacteriostatic effect (Chruściel T., Gibiński K. (ed.): Lexicon of Drugs. PZWL Warszawa 1991, p. .484-485). The dual mechanism of antibacterial action of silver sulfadiazine salt makes it difficult to develop resistant strains (Ibidem, p. 485). A similar benefit is obtained when phytoncides are combined with metals (Drymel W., Różański H.: The use of phytoalexins in improving the health of farm animals. The Polish Branch of Worlds Poultry Science Association. XXII International Poultry Symposium PB WPSA, "Science for poultry practice - poultry practice for science. Olsztyn 2010, p. 151; Korniewicz D., Różański H., Effectiveness of active substances of plant origin in pigs feeding. Mag. Wet., Supl.-Świnie., 2006, 22-24).

Jeżeli do wody destylowanej dodać metalicznego srebra, to nabiera ona właściwości bakteriobójczych, mimo, iż stężenie jonów wynosi w tych warunkach zaledwie 1 : 20 000 000. Działanie to nosi nazwę efektu oligodynamicznego, a jego mechanizm nie jest jasny, mimo wielu wysuwanych hipotez (Kostowski W., Herman Z. (red.): Farmakologia. Podstawy farmakoterapii. PZWL Warszawa 2003; wyd. III; Tom II, s. 271; Kostowski W., Kubikowski P.: Farmakologia. Podstawy farmakoterapii i farmakologii klinicznej. Wyd. III. PZWL Warszawa 1991, s. 740-741). Jedna z hipotez upatruje efekt oligodynamiczny w zakłócaniu rozmieszczenia ładunków jonowych w obrębie błon komórkowych, zakłócanie biegunowości komórki. Wiele metali destabilizuje (poprzez przyłączanie się) również strukturę kluczowych białek (enzymów, białek kanałowych) i kwasów nukleinowych.If metallic silver is added to distilled water, it acquires bactericidal properties, even though the ion concentration in these conditions is only 1: 20,000,000. This action is called the oligodynamic effect, and its mechanism is not clear, despite many hypotheses put forward (Kostowski W., Herman Z. (ed.): Pharmacology. Basics of pharmacotherapy. PZWL Warszawa 2003; 3rd ed.; Volume II, p. 271; Kostowski W., Kubikowski P.: Pharmacology. Basics of pharmacotherapy and clinical pharmacology. 3rd ed. .PZWL Warszawa 1991, pp. 740-741). One of the hypotheses puts the oligodynamic effect in disturbing the distribution of ionic charges within cell membranes, disturbing the polarity of the cell. Many metals also destabilize (by attaching) the structure of key proteins (enzymes, channel proteins) and nucleic acids.

Choroby zwierząt i ludzi, wywołane przez pierwotniaki, są przyczyną znacznej zachorowalności i śmiertelności na całym świecie. Stosowanie chemioterapeutyków w leczeniu zakażeń pierwotniakowych okazało się być problematyczne, ze względu na narastającą lekooporność, zmienną skuteczność między szczepami lub gatunkami oraz toksyczność. Istnieje silna potrzeba znalezienia nowych, skutecznych rozwiązań do leczenia tych chorób.Animal and human diseases caused by protozoa cause significant morbidity and mortality worldwide. The use of chemotherapeutics in the treatment of protozoal infections has proven to be problematic due to increasing drug resistance, variable effectiveness between strains or species, and toxicity. There is a strong need to find new, effective solutions to treat these diseases.

Podczas analizy doniesień literaturowych i opisu stanu techniki zaobserwowano, iż publikowane badania w głównej mierze opierają się na analizie właściwości hamujących rozwój pierwotniaków (IC50 i IC100) w okresie 24 do 72 godzin. Zdecydowanie mniejszy odsetek badaczy wykonywał analizy pod kątem dawki śmiertelnej dla pierwotniaków.During the analysis of literature reports and the description of the state of the art, it was observed that published research is mainly based on the analysis of properties inhibiting the development of protozoa (IC50 and IC100) over a period of 24 to 72 hours. A much smaller percentage of researchers analyzed the lethal dose for protozoa.

Zastosowanie surowców roślinnych, w terapii parazytoz, jest powszechne w medycynie natur alnej i tradycyjnej. Dotychczasowe badania wykazały, że rośliny lecznicze zawierają związki aktywne, które wykazują silne działanie przeciwko pierwotniakom. Przykładem powszechnie stosowanego naturalnego środka przeciwpasożytniczego pochodzenia roślinnego jest chinina - alkaloid z kory drzewa chinowego, artymizynina - seskwiterpen z Artemisia annua oraz Artemisia indica (Hygeia Public Health 2014, 49(3): 442-448).The use of plant raw materials in the treatment of parasitoses is common in natural and traditional medicine. Previous research has shown that medicinal plants contain active compounds that have strong anti-protozoal properties. An example of a commonly used natural antiparasitic agent of plant origin is quinine - an alkaloid from the bark of the cinchona tree, artymisinin - a sesquiterpene from Artemisia annua and Artemisia indica (Hygeia Public Health 2014, 49(3): 442-448).

Opublikowano także wiele doświadczeń naukowych, w których wykazano (in vitro i in vivo) hamowanie rozwoju pierwotniaków przez zastosowanie ekstraktów roślinnych i wyselekcjonowanych z nich metabolitów wtórnych: olejków eterycznych, alkaloidów, związków fenolowych (Natural products as sources of antiprotozoal drugs. Current Opinion in Anti-infective Investigational Drugs 2000; 2, 47-62).Many scientific experiments have also been published, showing (in vitro and in vivo) inhibition of the development of protozoa by the use of plant extracts and selected secondary metabolites from them: essential oils, alkaloids, phenolic compounds (Natural products as sources of antiprotozoal drugs. Current Opinion in Anti -infective Investigational Drugs 2000; 2, 47-62).

Znane są oparte na miedzi kompleksy działające poprzez interakcje z DNA pierwotniaków, np. Trypanosoma cruzi. Becco i in. wykazali wpływ hamujący na rozwój 50% populacji (IC50) dla syntezowanych przez siebie związków na poziomie 3.9 ± 1.5 do 11.3 ± 3.8 μΜ, w porównaniu do leku Nifurtimox (6 μΜ). Wartość IC100 osiągnięto dla analizowanych związków przy stężeniu >20 μM (Becco, L., Rodriguez, A., Bravo, M. E., Prieto, M. J., Ruiz-Azuara, L., Garat, B., Moreno V., Gambino, D. (2012). New achievements on biological aspects of copper complexes Casiopeinas®: Interaction with DNA and proteins and anti-Trypanosoma cruzi activity. Journal of inorganic biochemistry, 109, 49-56).Copper-based complexes are known to act by interacting with the DNA of protozoa, e.g. Trypanosoma cruzi. Becco et al. showed an inhibitory effect on the development of 50% of the population (IC50) for the compounds they synthesized at the level of 3.9 ± 1.5 to 11.3 ± 3.8 μΜ, compared to the drug Nifurtimox (6 μΜ). The IC100 value was achieved for the analyzed compounds at a concentration of >20 μM (Becco, L., Rodriguez, A., Bravo, M. E., Prieto, M. J., Ruiz-Azuara, L., Garat, B., Moreno V., Gambino, D. (2012). New achievements on biological aspects of copper complexes Casiopeinas®: Interaction with DNA and proteins and anti-Trypanosoma cruzi activity. Journal of inorganic biochemistry, 109, 49-56).

Inni badacze zaproponowali kompleksy wanadu z 2,2'-bipirydyny lub dipirydyno[3,2-a: 2',3'-c]fenazyny oraz semikarbazyd aldehydu salicylowego lub jego pochodną semikarbazyd aldehydu 5-bromosalicylowego. Podobnie jak w przypadku poprzednich badaczy substancją do, której autorzy odnieśli swoje wyniki był nifurtimoks. Uzyskali oni wyniki IC50, dla czterech wariantów kompleksów, w przedziale 13-84 μM (Benitez, J., L. Guggeri, I. Tomaz, G. Arrambide, M. Navarro, J. Costa Pessoa, B. Garat and D. Gambino (2009). Design of vanadium mixed-ligand complexes as potential anti-protozoa agents. Journal of Inorganic Biochemistry 103(4): 609-616).Other researchers have proposed complexes of vanadium with 2,2'-bipyridine or dipyridino[3,2-a: 2',3'-c]phenazine and salicylaldehyde semicarbazide or its derivative 5-bromosalicylaldehyde semicarbazide. As in the case of previous researchers, the substance to which the authors related their results was nifurtimox. They obtained IC50 results for four variants of the complexes, in the range of 13-84 μM (Benitez, J., L. Guggeri, I. Tomaz, G. Arrambide, M. Navarro, J. Costa Pessoa, B. Garat and D. Gambino (2009). Design of vanadium mixed-ligand complexes as potential anti-protozoa agents. Journal of Inorganic Biochemistry 103(4): 609-616).

Podobne analizy przeprowadziły dwa zespoły badaczy Martins i in. oraz Paixao i in.. W swoich badaniach skupili się na wykorzystaniu jonów miedzi do stworzenia kompleksów wykazujących właściwości przeciwko Trypanosoma cruzi. Pierwsza grupa badaczy z powodzeniem wykorzystała do stworzenia kompleksów powszechnie stosowane antybiotyki (lewofloksacynę i sparfloksacynę) (Martins, D. A., Gouvea, L. R., Batista, D. D. J., Da Silva, P. B., Louro, S. R., Maria de Nazare, C. S., & Teixeira, L. R. (2012). Copper (II)-fluoroquinolone complexes with anti-Trypanosoma cruzi activity and DNA binding ability. BioMetals, 25(5), 951-960). Natomiast Paixao i in., podobnie jak Benitez i in., stworzyli kompleksy o ogólnym wzorze [Cu(N_O)(N_N)]2+, z wykorzystaniem 2-metoksybenzhydrazyd, 4-metoksybenzhydrazyd oraz trzy ligandy α-diiminowe: 1,10-fenantrolinę, 2,2'-bipirydynę i 4-4'-dimetoksy-2-2'-bipirydynę (Paixao, D. A., Lopes, C. D., Carneiro, Z. A., Sousa, L. M., de Oliveira, L. P., Lopes, N. P., Pivatto M., Chaves J.D.S., de Almeida M.V., Ellena J., Moreira M.B., Netto A.V.G., de Oliveira R.J., Guilardi S., de Albuquerque S., Guerra W Moreira, M. B. (2019). In vitro anti-Trypanosoma cruzi activity of ternary copper (II) complexes and in vivo evaluation of the most promising complex. Biomedicine & Pharmacotherapy, 109, 157-166).Similar analyzes were conducted by two teams of researchers: Martins et al. and Paixao et al.. In their research, they focused on the use of copper ions to create complexes with properties against Trypanosoma cruzi. The first group of researchers successfully used commonly used antibiotics (levofloxacin and sparfloxacin) to create complexes (Martins, DA, Gouvea, LR, Batista, DDJ, Da Silva, PB, Louro, SR, Maria de Nazare, CS, & Teixeira, LR ( 2012).Copper (II)-fluoroquinolone complexes with anti-Trypanosoma cruzi activity and DNA binding ability. BioMetals, 25(5), 951-960). However, Paixao et al., like Benitez et al., created complexes with the general formula [Cu(N_O)(N_N)] 2+ , using 2-methoxybenzhydrazide, 4-methoxybenzhydrazide and three α-diimine ligands: 1,10- phenanthroline, 2,2'-bipyridine and 4-4'-dimethoxy-2-2'-bipyridine (Paixao, DA, Lopes, CD, Carneiro, ZA, Sousa, LM, de Oliveira, LP, Lopes, NP, Pivatto M ., Chaves JDS, de Almeida MV, Ellena J., Moreira MB, Netto AVG, de Oliveira RJ, Guilardi S., de Albuquerque S., Guerra W Moreira, MB (2019). In vitro anti-Trypanosoma cruzi activity of ternary copper (II) complexes and in vivo evaluation of the most promising complex. Biomedicine & Pharmacotherapy, 109, 157-166).

Kompleksy sulfoaminoamidowe z ugrupowaniem 8-aminochinolinowym miedzi i cynku wykazały skuteczność wobec patogennych szczepów Leishmania braziliensis, chagasi i Trypanosoma cruzi. Ich najniższe IC50 określono na 0,35 mM (około 0,034%) w warunkach laboratoryjnych (Everson da Silva, L., Teixeira, D. S. J., Nunes Maciel, E., Korting Nunes, R., Eger, I., Steindel, M., & Andrade Rebelo, R. (2010). In vitro antiprotozoal evaluation of zinc and copper complexes based on sulfonamides containing 8-aminoquinoline ligands. Letters in Drug Design & Discovery, 7(9), 679-685).Sulfoaminoamide complexes with an 8-aminoquinoline moiety of copper and zinc showed effectiveness against pathogenic strains of Leishmania braziliensis, chagasi and Trypanosoma cruzi. Their lowest IC50 was determined to be 0.35 mM (approximately 0.034%) under laboratory conditions (Everson da Silva, L., Teixeira, D. S. J., Nunes Maciel, E., Korting Nunes, R., Eger, I., Steindel, M. , & Andrade Rebelo, R. (2010). In vitro antiprotozoal evaluation of zinc and copper complexes based on sulfonamides containing 8-aminoquinoline ligands. Letters in Drug Design & Discovery, 7(9), 679-685).

Inne syntetyczne kompleksy metali tj. manganu, kobaltu, niklu w postaci 4'-(2-ferrocenyl)-2,2':6'2-terpyridiniowych pochodnych w warunkach in-vitro były bardzo skuteczne przy stężeniu 1,1 mM wobec Plasmodium falciparum. Autorzy udowodnili skuteczność mieszanin soli manganu, żelaza, kobaltu, niklu i miedzi (Al-Khodir, F. A. I., & Refat, M. S. (2017). Investigation of coordination ability of Mn (II), Fe (III), Co (II), Ni (II), and Cu (II) with metronidazole, the antiprotozoal drug, in alkaline media: Synthesis and spectroscopic studies. Russian Journal of General Chemistry, 87(4), 873-879).Other synthetic metal complexes, i.e. manganese, cobalt, nickel in the form of 4'-(2-ferrocenyl)-2,2':6'2-terpyridinium derivatives were very effective in vitro at a concentration of 1.1 mM against Plasmodium falciparum . The authors proved the effectiveness of mixtures of manganese, iron, cobalt, nickel and copper salts (Al-Khodir, F. A. I., & Refat, M. S. (2017). Investigation of coordination ability of Mn (II), Fe (III), Co (II), Ni (II), and Cu (II) with metronidazole, the antiprotozoal drug, in alkaline media: Synthesis and spectroscopic studies. Russian Journal of General Chemistry, 87(4), 873-879).

Wykazano również możliwości skutecznego tworzenia kompleksów i powszechnie stosowanym antybiotykiem o silnym działaniu przeciwpierwotniaczym (Metronidazol), z metalami m.in. Mn(II), Fe(III), Co(II), Ni(II), i Cu(II) (Al-Khodir, F. A. I. and M. S. Refat (2017). Investigation of coordination ability of Mn(II), Fe(III), Co(II), Ni(II), and Cu(II) with metronidazole, the antiprotozoal drug, in alkaline media: Synthesis and spectroscopic studies. Russian Journal of General Chemistry 87(4): 873-879).The possibility of effective formation of complexes with a commonly used antibiotic with strong antiprotozoal activity (Metronidazole) with metals, including: Mn(II), Fe(III), Co(II), Ni(II), and Cu(II) (Al-Khodir, F. A. I. and M. S. Refat (2017). Investigation of coordination ability of Mn(II), Fe( III), Co(II), Ni(II), and Cu(II) with metronidazole, the antiprotozoal drug, in alkaline media: Synthesis and spectroscopic studies. Russian Journal of General Chemistry 87(4): 873-879).

Wzmocnienie aktywności przeciwpierwotniakowych jonów metali miedzi i cynku w syntetycznych kompleksach organicznych imidazopirydyniowych i diarylopiperydyniowych zalazły również swoją ochronę patentową. I tak, w patencie US6291480B1 oraz US20060178358 udowodniono aktywność pochodnych diarylopierydylowych wobec Toxoplasma gondii, Trypanosoma cruzi oraz Emeria gatunków: tenella, acervulina, necatrix, brunetti maxima. Innym przykładem zastosowań przeciwpierwotniakowych kompleksów metali, w tym miedzi i niskocząsteczkowych związków bioorganicznych (US20110207701A1).The enhancement of the antiprotozoal activity of copper and zinc metal ions in synthetic organic imidazopyridinium and diarylpiperidinium complexes also gained patent protection. Thus, in the patent US6291480B1 and US20060178358 the activity of diarylpyridyl derivatives against Toxoplasma gondii, Trypanosoma cruzi and Emeria species: tenella, acervulina, necatrix, brunetti maxima was proven. Another example of the use of antiprotozoal metal complexes, including copper and low molecular weight bioorganic compounds (US20110207701A1).

Dotychczasowe badania nad właściwościami przeciwdrobnoustrojowymi pokazały bardzo silne działanie olejków eterycznych. Escobar, P i in. przeprowadzili badania właściwości przeciwpierwotniaczych dla 5 roślin z rodzaju Lippi. Pozyskane olejki przeanalizowali pod kątem hamowania rozwoju pierwotniaków na Trypanosoma cruzi oraz Leishmania chagasi, w odniesieniu nifurtimoksu. Uzyskali oni wartości IC50 od 4,4 do >100 μg/ml, natomiast w przypadku nifurtimoksu wartość ta wyniosła 0,30,4 μg/ml (Escobar, P., Milena Leal, S., Herrera, L. V., Martinez, J. R., & Stashenko, E. (2010). Chemical composition and antiprotozoal activities of Colombian Lippia spp essential oils and their major components.Memórias do Instituto Oswaldo Cruz, 105(2), 184-190).So far, research on the antimicrobial properties has shown the very strong effects of essential oils. Escobar, P et al. conducted tests on the antiprotozoal properties of 5 plants of the Lippi genus. They analyzed the obtained oils for inhibiting the development of protozoa on Trypanosoma cruzi and Leishmania chagasi, in relation to nifurtimox. They obtained IC50 values from 4.4 to >100 μg/ml, while in the case of nifurtimox this value was 0.30.4 μg/ml (Escobar, P., Milena Leal, S., Herrera, L. V., Martinez, J. R., & Stashenko, E. (2010). Chemical composition and antiprotozoal activities of Colombian Lippia spp essential oils and their major components.Memórias do Instituto Oswaldo Cruz, 105(2), 184-190).

Podobnie ze zgłoszenia WO2008101131 A1 znana jest kompozycja do zabijania lub odpychania pasożytów zewnętrznych i/lub szkodników, zawierająca co najmniej 3% olejku eterycznego Lippia javanica i co najmniej jeden inny olejek eteryczny.Similarly, from application WO2008101131 A1 a composition for killing or repelling ectoparasites and/or pests is known, comprising at least 3% of Lippia javanica essential oil and at least one other essential oil.

Inna grupa badaczy wykazała wpływ olejków eterycznych z Annona coriacea na Trypanosoma cruzi oraz różne gatunki leiszmani (Leishmania (L.): amazonensis, braziliensis, chagasi, major). Do analizy porównawczej wykorzystano dwa powszechnie stosowane, w przypadku wystąpienia leiszmaniozy, związki pentamidynę oraz benznidazol. Uzyskane wartości dla olejków eterycznych (39,93-261,20 μg/mL) były znacznie wyższe niż dla test owanych leków (odpowiednio 0,06022 μg/mL i 45,02 μg/mL) (Siqueira, C. A. T., J. Oliani, A. Sartoratto, C. L. Queiroga, P. R. H. Moreno, J. Q. Reimao, A. G. Tempone and D. C. H. Fischer (2011). Chemical constituents of the volatile oil from leaves of Annona coriacea and in vitro antiprotozoal activity. Revista Brasileira de Farmacognosia 21: 0-0).Another group of researchers demonstrated the effect of essential oils from Annona coriacea on Trypanosoma cruzi and various species of leishmania (Leishmania (L.): amazonensis, braziliensis, chagasi, major). Two commonly used compounds in the case of leishmaniasis, pentamidine and benznidazole, were used for comparative analysis. The values obtained for essential oils (39.93-261.20 μg/mL) were much higher than for the tested drugs (0.06022 μg/mL and 45.02 μg/mL, respectively) (Siqueira, C. A. T., J. Oliani, A. Sartoratto, C. L. Queiroga, P. R. H. Moreno, J. Q. Reimao, A. G. Tempone and D. C. H. Fischer (2011). Chemical constituents of the volatile oil from leaves of Annona coriacea and in vitro antiprotozoal activity. Revista Brasileira de Farmacognosia 21: 0-0).

Perez i in. w swojej pracy przeglądowej zebrali informację o właściwościach przeciwpierwotniaczych, IC50 (Giardia lamblia, Trichomonas vaginalis, Leishmania sp, Trypanosoma cruzi) dla m.in. olejku tymiankowego, czosnkowego, bazyliowego, lawendowego, herbacianego czy też krwawnikowego. Wykazali oni właściwości przeciwpierwotniakowe olejków eterycznych w bardzo szerokim przedziale stężeń, od 8.3 ng/ml do 8 mg/ml (Perez, S., M. Ramos-Lopez, E. Sanchez-Miranda, M. Fresan-Orozco and J. Perez-Ramos (2012). 'Antiprotozoa activity of some essential oils. Journal of medicinal plant research 6: 2901-2908).Perez et al. in their review, they collected information on antiprotozoal properties, IC50 (Giardia lamblia, Trichomonas vaginalis, Leishmania sp, Trypanosoma cruzi) for, among others, thyme, garlic, basil, lavender, tea or yarrow oil. They demonstrated the antiprotozoal properties of essential oils in a very wide concentration range, from 8.3 ng/ml to 8 mg/ml (Perez, S., M. Ramos-Lopez, E. Sanchez-Miranda, M. Fresan-Orozco and J. Perez- Ramos (2012). 'Antiprotozoa activity of some essential oils. Journal of medicinal plant research 6: 2901-2908).

Monzote i in. zebrali w swojej pracy doniesienia literaturowe dotyczące właściwości przeciwpasożytniczych olejków eterycznych, które powstały na przestrzeni lat 1988-2012. Prezentują oni znaczny wzrost zainteresowania i ilości badań nad zastosowaniem olejków eterycznych w zwalczaniu pierwotniaków (Monzote, L., O. Alarcón and W. Setzer (2012). 'Antiprotozoal Activity of Essential Oils. Agriculturae Conspectus Scientificus 77:167-175).Monzote et al. collected in their work literature reports on the antiparasitic properties of essential oils, which were created over the years 1988-2012. They represent a significant increase in interest and research on the use of essential oils in the control of protozoa (Monzote, L., O. Alarcón and W. Setzer (2012). 'Antiprotozoal Activity of Essential Oils. Agriculturae Conspectus Scientificus 77:167-175).

Natomiast Moon i in., w pracy badawczej, przedstawili właściwości pierwotniakobójcze dwóch olejków lawendowych przeciwko Giardia duodenalis, Trichomonas vaginalis oraz Hexamita inflata. Wykazały one iż stężenie 0,1% olejku lawendowego działa bójczo w stosunku do analizowanych pierwotniaków (Moon, T., J. Wilkinson and H. Cavanagh (2006). 'Antiparasitic activity of two Lavandula essential oils against Giardia duodenalis, Trichomonas vaginalis and Hexamita inflata. Parasitology research 99: 722-728).Moon et al., in their research work, presented the protozoal properties of two lavender oils against Giardia duodenalis, Trichomonas vaginalis and Hexamita inflata. They showed that the concentration of 0.1% lavender oil has a killing effect against the analyzed protozoa (Moon, T., J. Wilkinson and H. Cavanagh (2006). 'Antiparasitic activity of two Lavandula essential oils against Giardia duodenalis, Trichomonas vaginalis and Hexamita inflata. Parasitology research 99: 722-728).

Natomiast ze zgłoszenia EP2070427 A1 znane jest zastosowanie co najmniej jednego związku olejku eterycznego wybranego z grupy składającej się z aldehydu cynamonowego, 2-decenalu i nerolidolu jako lub w preparacie histomonastatu. Korzystnie związek olejku eterycznego jest dodatkowo łączony z co najmniej jednym związkiem wybranym z grupy obejmującej p-cymen, tymol, aldehyd salicylowy, olejek z drzewa herbacianego, olejek miętowy, aldehyd kuminowy, kwas cynamonowy, cynamon alkohol, farnezal i farnezyloaceton.However, from application EP2070427 A1 it is known to use at least one essential oil compound selected from the group consisting of cinnamaldehyde, 2-decenal and nerolidol as or in a histomonastat preparation. Preferably, the essential oil compound is further combined with at least one compound selected from the group consisting of p-cymene, thymol, salicylaldehyde, tea tree oil, peppermint oil, cumic aldehyde, cinnamic acid, cinnamic alcohol, farnesal and farnesyl acetone.

Ze zgłoszenia EP2119363 A2 znana jest kompozycja przeciwdrobnoustrojowa na bazie olejków eterycznych roślin, o zwiększonej skuteczności przeciwdrobnoustrojowej, zawierająca: co najmniej dwa olejki eteryczne z roślin jako główny składnik; i niewielką, ale przeciwbakteryjnie skuteczną ilość wzmacniacza wybranego z grupy składającej się z polijonowych organicznych wzmacniaczy (np. polietylenoimina) i polijonowych nieorganicznych wzmacniaczy (np. tripolifosforan sodu, heksametafosforan sodu).Application EP2119363 A2 discloses an antimicrobial composition based on essential oils of plants, with increased antimicrobial effectiveness, containing: at least two essential oils from plants as the main ingredient; and a small but antimicrobially effective amount of an enhancer selected from the group consisting of polyionic organic enhancers (e.g., polyethyleneimine) and polyionic inorganic enhancers (e.g., sodium tripolyphosphate, sodium hexametaphosphate).

Z dokumentu US2014106012 AA znana jest kompozycja zawierająca: olejek eteryczny wybrany z grupy obejmującej olejek anyżowy, olejek rozmarynowy, olejek nagietkowy, olejek z drzewa herbacianego, olejek sasafrasowy, olejek quasi, olejek cynamonowy, olejek goździkowy, olejek eukaliptusowy, olejek lawendowy, olejek miętowy, lub ich kombinacje; od około 10 procent do około 30 procent (v/v) alkoholu izopropylowego; od około 30 procent do około 50 procent (v/v) mirystynianu izopropylu; od około 5 procent do około 20 procent (v/v) oleju silikonowego; i od około 5 procent do około 25 procent (v/v) trójglicerydu kaprynowego/kaprylowego.From document US2014106012 AA a composition is known containing: an essential oil selected from the group consisting of anise oil, rosemary oil, calendula oil, tea tree oil, sassafras oil, quasi oil, cinnamon oil, clove oil, eucalyptus oil, lavender oil, peppermint oil, or combinations thereof; from about 10 percent to about 30 percent (v/v) isopropyl alcohol; from about 30 percent to about 50 percent (v/v) isopropyl myristate; from about 5 percent to about 20 percent (v/v) silicone oil; and from about 5 percent to about 25 percent (v/v) capric triglyceride.

Z dokumentu EP1512409 B1 znana jest wodna kompozycja do zwalczania wszy głowowych i ich jaj, która zawiera jako składniki aktywne co najmniej jeden olejek eteryczny, znamienna tym, że kompozycja zawiera ponadto napar z: suszonych liści mięty pieprzowej, herbaty i czosnku. Natomiast ujawniony sposób wytwarzania wspomnianej kompozycji obejmuje następujące etapy: wykonanie naparu z liści mięty pieprzowej, herbaty i czosnku we wrzącej wodzie i pozostawienie do ostygnięcia, dodanie olejków eterycznych do schłodzonego naparu, a następnie zmieszanie ochłodzonego naparu z surfaktantami i środkami zagęszczającymi z wytworzeniem żelu.Document EP1512409 B1 discloses an aqueous composition for combating head lice and their eggs, which contains at least one essential oil as active ingredients, characterized in that the composition also contains an infusion of: dried peppermint leaves, tea and garlic. However, the disclosed method of preparing the said composition includes the following steps: making an infusion of peppermint leaves, tea and garlic in boiling water and allowing it to cool, adding essential oils to the cooled infusion, and then mixing the cooled infusion with surfactants and thickening agents to form a gel.

Z patentu EP 1089745 B1 znane jest zastosowanie ekstraktu z oregano lub produktu metabolicznego ekstraktu z oregano do wytwarzania leku do zmniejszania lub eliminowania ameby jelitowej wybranej z grupy obejmującej Entamoeba hartmanni, Blastocystis hominis, Endolimax nana i Entamoeba histolytica u ludzi potrzebujących leczenia przeciwpierwotniakowego. Przy czym ujawniony lek jest przystosowany do podawania w postaci zemulgowanej tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierającej karwakrol jako składnik aktywny.EP 1089745 B1 discloses the use of an oregano extract or a metabolic product of an oregano extract in the preparation of a medicament for reducing or eliminating intestinal amoeba selected from the group consisting of Entamoeba hartmanni, Blastocystis hominis, Endolimax nana and Entamoeba histolytica in humans in need of antiprotozoal treatment. The disclosed medicament is adapted for administration in the form of an emulsified sustained-release tablet containing carvacrol as an active ingredient.

Natomiast z dokumentu US2014037698 AA (EP2666364 (B1) znany jest dodatek do paszy dla zwierząt zawierający połączenie soli kwasu organicznego z co najmniej jednym składnikiem aktywnym pochodzenia roślinnego, połączenie to częściowo pokryte olejami roślinnymi i/lub tłuszczami. Przy czym, aktywne składniki pochodzenia roślinnego obejmują olejki eteryczne wybrane z grupy składającej się z imbiru, piperyny, oregano, tymolu, karwakrolu, aldehydu cynamonowego, czosnku i ich kombinacji. Natomiast kwas organiczny korzystnie wybrany jest z grupy obejmującej masłowy, propionowy, mrówkowy, mlekowy, cytrynowy, laurynowy, kaprynowy, kaprylowy, kaprynowy i octowy. Dodatek ma właściwości przeciwpierwotniakowe.However, from document US2014037698 AA (EP2666364 (B1) an animal feed additive is known containing a combination of an organic acid salt with at least one active ingredient of plant origin, this combination partially covered with vegetable oils and/or fats. The active ingredients of plant origin include essential oils selected from the group consisting of ginger, piperine, oregano, thymol, carvacrol, cinnamaldehyde, garlic and combinations thereof, while the organic acid is preferably selected from the group consisting of butyric, propionic, formic, lactic, citric, lauric, capric, caprylic , capric and acetic. The additive has antiprotozoal properties.

Celem wynalazku jest zapewnienie nowej kompozycji do zwalczania pierwotniak ów o właściwościach bójczych.The purpose of the invention is to provide a new composition for combating protozoa with killing properties.

Istotą wynalazku jest weterynaryjna kompozycja do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierająca olejek eukaliptusowy, charakteryzująca się tym, że olejek eukaliptusowy występuje w postaci kompleksu z kwasem organicznym wybranym z grupy obejmującej kwas octowy, kwas propionowy, kwas mlekowy i metalem wybranym z grupy obejmującej miedź, cynk, mangan, ich tlenki lub sole.The essence of the invention is a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, characterized in that the eucalyptus oil is in the form of a complex with an organic acid selected from the group consisting of acetic acid, propionic acid, lactic acid and metal. selected from the group consisting of copper, zinc, manganese, oxides or salts thereof.

Korzystnie stosunek olejku eukaliptusowego do kwasu organicznego wynosi od 1:80 do 80:1.The preferred ratio of eucalyptus oil to organic acid is from 1:80 to 80:1.

Korzystnie stosunek olejku eukaliptusowego do kwasu organicznego wynosi 1:1.The preferred ratio of eucalyptus oil to organic acid is 1:1.

Kolejną istotą wynalazku jest sposób wytwarzania weterynaryjnej kompozycji do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierającej olejek eukaliptusowy, według wynalazku charakteryzujący się tym, że obejmuje następujące etapy:Another essence of the invention is a method for preparing a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, according to the invention, characterized by the following steps:

a) Zmieszanie olejku eukaliptusowego z kwasem organicznym wybranym z grupy obejmującej kwas octowy, kwas propionowy, kwas mlekowy w stosunku wagowym od 80:1 do 1:80;a) Mixing eucalyptus oil with an organic acid selected from the group consisting of acetic acid, propionic acid, lactic acid in a weight ratio of 80:1 to 1:80;

b) dodanie katalizatora do mieszaniny z etapu a);b) adding a catalyst to the mixture from step a);

c) dodawanie metalu wybranego z grupy obejmującej miedź, cynk, mangan, ich sole, lub tlenki;c) adding a metal selected from the group consisting of copper, zinc, manganese, salts, or oxides thereof;

d) ogrzewanie mieszaniny z katalizatorem uzyskanej w etapie c) do temperatury wrzenia oraz kontynuowanie ogrzewania w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 20-120 minut;d) heating the mixture with the catalyst obtained in step c) to boiling point and continuing heating at reflux temperature for 20-120 minutes;

e) odstawienie produktu reakcji do wystygnięcia na okres od 10 do 24 godzin;e) allowing the reaction product to cool for a period of 10 to 24 hours;

f) filtrowanie ostudzonego produktu reakcji.f) filtering the cooled reaction product.

Korzystnie jako katalizator stosuje się mieszaninę siarczanu kobaltu, molibdenianu amonu oraz chlorku lub siarczanu manganu.Preferably, a mixture of cobalt sulfate, ammonium molybdate and manganese chloride or sulfate is used as a catalyst.

Wynalazek dostarcza następujących korzyści:The invention provides the following advantages:

• właściwości pierwotniakobójcze kompozycji zapewniają całkowitą eliminację infekcji;• the protozoanicidal properties of the composition ensure complete elimination of infection;

• kompozycja według wynalazku działa w niskich stężeniach;• the composition according to the invention works at low concentrations;

• kompozycja według wynalazku wykazuje szerokie spektrum działania - tj. wykazuje dobre działanie bójcze wobec wielu gatunków pierwotniaków;• the composition according to the invention has a broad spectrum of action - i.e. it has a good killing effect against many species of protozoa;

• kompozycja według wynalazku może stanowić alternatywę dla chemioterapeutyków pierwotniakobójczych (Antiprotozoal), takich jak np. metronidazol, albendazol, tynidazol, amprolium, lasalocid, salinomycyna, robenidyna, nikarbazyna, monenzyna, dekokwinat, diklazuril lub może też stanowić dodatek do chemioterapeutyków przeciwpierwotniakowych, zmniejszający ryzyko powstania oporności na dany lek.• the composition according to the invention may be an alternative to protozoal chemotherapeutics (Antiprotozoal), such as metronidazole, albendazole, tinidazole, amprolium, lasalocid, salinomycin, robenidin, nicarbazin, monensin, decoquinate, diclazuril, or it may also be an addition to antiprotozoal chemotherapeutics, reducing the risk development of resistance to a given drug.

Wynalazek szczegółowo przedstawiono w poniższych przykładach wykonania, przy czym wszystkie opisane poniżej testy i procedury doświadczalne przeprowadzono z zastosowaniem komercyjnie dostępnych zestawów testowych, odczynników i aparatury, postępując zgodnie z zaleceniami producentów stosowanych zestawów, odczynników i aparatury, o ile nie wskazano wyraźnie inaczej. Wszelkie parametry testowe mierzono z zastosowaniem standardowych, powszechnie znanych metod stosowanych w dziedzinie, do której należy niniejszy wynalazek.The invention is described in detail in the following embodiments, and all tests and experimental procedures described below were performed using commercially available test kits, reagents and apparatus, following the recommendations of the manufacturers of the kits, reagents and apparatus used, unless expressly indicated otherwise. All test parameters were measured using standard, well-known methods used in the art to which this invention belongs.

Wszystkie wykorzystane do badań surowce dopuszczone są zarówno do żywienia zwierząt jak i ludzi przez odpowiednie dyrektywy oraz organy. Doboru surowców dokonano na podstawie Codex Alimentarius, czyli Kodeks Żywnościowy utworzony przez FAO i WHO, Der Deutsche Arzneimittel-Codex (DAC), wytycznych Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (European Food Safety Authority - EFSA) oraz Rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 sierpnia 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt. Ponadto olejki eteryczne wykorzystane do badań spełniały wymagania Farmakopei Europejskiej, Szwajcarskiej oraz Der Deutsche Arzneimittel-Codex (DAC).All raw materials used for research are approved for both animal and human feeding by appropriate directives and authorities. The selection of raw materials was made on the basis of Codex Alimentarius, i.e. the Codex Alimentarius created by FAO and WHO, Der Deutsche Arzneimittel-Codex (DAC), guidelines of the European Food Safety Authority (EFSA) and Regulation (EC) No. 1831/2003 of the European Parliament and of the Council of 22 August 2003 on additives for use in animal nutrition. Moreover, the essential oils used for the research met the requirements of the European and Swiss Pharmacopoeias and Der Deutsche Arzneimittel-Codex (DAC).

Natomiast do badań in vitro aktywności przeciwpierwotniakowej kompozycji według wynalazku wytypowano 5 organizmów reprezentujących grupy taksonomiczne, do których należą pierwotniaki chorobotwórcze, tj.:However, 5 organisms representing taxonomic groups that include pathogenic protozoa were selected for in vitro testing of the antiprotozoal activity of the composition according to the invention, i.e.:

• Amoeba proteus - pełzak odmieniec - pierwotniak z rzędu Euamoebida, należący do supergrupy 5 Amoebozoa, żyjący w wodach.• Amoeba proteus - a misfit amoeba - a protozoan from the order Euamoebida, belonging to the supergroup 5 Amoebozoa, living in water.

• Paramecium caudatum - pantofelek ogoniasty reprezentujący orzęski Ciliata, żyjący w wodach.• Paramecium caudatum - a tailed paramecium representing the ciliate Ciliata, living in water.

• Gregarina blattarum - gregaryna izolowana z karaczanów, reprezentujący typ Apicomplexa, żyjący w przewodach pokarmowych lub jamach ciała bezkręgowców.• Gregarina blattarum - gregarin isolated from cockroaches, representing the Apicomplexa phylum, living in the digestive tracts or body cavities of invertebrates.

• Euglena gracilis - pierwotniak żyjący w wodach, reprezentujący wiciowce - Mastigophora, rodzinę Euglenaceae.• Euglena gracilis - a protozoan living in water, representing flagellates - Mastigophora, family Euglenaceae.

• Trichomonas hominis - pierwotniak żyjący w jelicie grubym człowieka, reprezentujący Trichomonadidae.• Trichomonas hominis - a protozoan living in the human large intestine, representing the Trichomonadidae.

Przy czym, Amoeba, Paramecium, Trichomonas i Euglena obserwowano pod mikroskopem na szkiełkach zegarkowych z włóknami waty wiskozowej (w celu ułatwienia obserwacji) w kropli wody z hodowli, z której pochodziły. Do prób badanych wprowadzano różne koncentracje badanych kompozycji, ustalając dawkę LD50 (śmiertelność 50%) i dawkę LD100 (śmiertelność 100%). We wszystkich przypadkach zastosowano 4-krotne powtórzenia badania wraz z próbą ślepą.Amoeba, Paramecium, Trichomonas and Euglena were observed under a microscope on watch glasses with viscose cotton fibers (to facilitate observation) in a drop of water from the culture from which they came. Various concentrations of the tested compositions were introduced into the test samples, determining the LD50 dose (50% mortality) and LD100 dose (100% mortality). In all cases, the test was repeated four times with a blank test.

Gregaryny izolowano z karaczanów i po umieszczeniu na szkiełku zegarkowym, w roztworze Ringera, poddawano działaniu produktów w różnym stężeniu. Każda próbka obejmowała dziesięć osobników. Ustalano śmiertelne stężenie substancji dla 50% i 100% osobników (LD50, LD100) w ciągu 3 minut. Izolacji gregaryn z karaczanów dokonano na podstawie sposobu izolacji gregaryn z chrząszczy zaproponowanego przez J. Moraczewskiego (Moraczewski J.: Ćwiczenia z zoologii bezkręgowców. Wydanie I, PWN, Warszawa 1974 r., s. 29-31, 285-292).Gregarins were isolated from cockroaches and, after placing on a watch glass in Ringer's solution, they were exposed to the products at various concentrations. Each sample included ten individuals. The lethal concentration of the substance was determined for 50% and 100% of individuals (LD50, LD100) within 3 minutes. The isolation of gregarins from cockroaches was based on the method of isolating gregarins from beetles proposed by J. Moraczewski (Moraczewski J.: Exercises in invertebrate zoology. 1st edition, PWN, Warsaw 1974, pp. 29-31, 285-292).

Identyfikacji poszczególnych pierwotniaków dokonano na podstawie ich opisów i rysunków za W.A. Dogiel oraz J. Hempel-Zawitkowską (Dogiel W.A.: Zoologia bezkręgowców. Wydanie III, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne 1972 r; Hempel-Zawitkowska J., Gałka B., Kalińska B., Kamionek M., Komosińska H., Pezowicz E. Podsiadlo E., Sulgostowska T.: Zoologia dla uczelni rolniczych. Wydawnictwo Naukowe PWN 2008 r.).Identification of individual protozoa was made on the basis of their descriptions and drawings after W.A. Dogiel and J. Hempel-Zawitkowska (Dogiel W.A.: Invertebrate Zoology. Third Edition, National Agricultural and Forest Publishing House 1972; Hempel-Zawitkowska J., Gałka B., Kalińska B., Kamionek M., Komosińska H., Pezowicz E. Podsiadlo E., Sulgostowska T.: Zoology for agricultural universities. Wydawnictwo Naukowe PWN 2008).

Wszystkie badane preparaty (tj. kompozycje według wynalazku oraz próby kontrolne), przed podaniem na szkiełko zegarkowe, rozpuszczano w roztworze wodnym polisorbatu 80 (0,05%). Nie stwierdzono działania bójczego polisorbatu 80 w ww. stężeniu.All tested preparations (i.e. compositions according to the invention and control samples), before being applied to the watch glass, were dissolved in an aqueous solution of polysorbate 80 (0.05%). No killing effect of polysorbate 80 was found in the above-mentioned products. concentration.

Przykład 1Example 1

Połączenie olejku eukaliptusowego (Eucalyptus globulus Labill.) z kwasami (octowy, propionowy, mlekowy) w stosunku 1:1 oraz metalem (miedzią, manganem i cynkiem).A combination of eucalyptus oil (Eucalyptus globulus Labill.) with acids (acetic, propionic, lactic) in a 1:1 ratio and metal (copper, manganese and zinc).

W tym nieograniczającym przykładzie wykonania przygotowano dziewięć następujących kompozycji:In this non-limiting embodiment, the following nine compositions were prepared:

a) kompozycję I - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i miedziąa) composition I - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and copper

b) kompozycję II - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i manganemb) composition II - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and manganese

c) kompozycję III - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i cynkiemc) composition III - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and zinc

d) kompozycję IV - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i miedziąd) composition IV - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and copper

e) kompozycję V - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i manganem f) kompozycję VI - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i cynkiem g) kompozycję VII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i miedzią h) kompozycję VIII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym oraz manganeme) composition V - i.e. composition of eucalyptus oil with propionic acid and manganese f) composition VI - i.e. composition of eucalyptus oil with propionic acid and zinc g) composition VII - i.e. composition of eucalyptus oil with lactic acid and copper h) composition VIII - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and manganese

i) kompozycję IX - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i cynkiem.i) composition IX - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and zinc.

Przy czym, w tym nieograniczającym przykładzie wykonania zastosowano sole metali w postaci węglanów, natomiast w kompozycji według wynalazku można stosować również inne sole (np. chlorki, siarczany) lub inne formy, np. tlenki.However, in this non-limiting embodiment, metal salts in the form of carbonates are used, while other salts (e.g. chlorides, sulfates) or other forms, e.g. oxides, can also be used in the composition according to the invention.

W celu wytworzenia kompozycji I do 100 ml olejku eukaliptusowego dodano 100 ml kwasu octowego, 0,6 g katalizatora (który stanowi siarczan kobaltu, molibdenian amonu oraz chlorek manganu zmieszane w stosunku 1:1:1) oraz 5 g węglanu miedzi. Całość ogrzewano w temperaturze wrzenia, do czasu zmiany barwy, pod chłodnicą zwrotną przez 20 minut. Następnie mieszaninę pozostawiono do wychłodzenia (przez 10 godzin) i uzyskania klarownego roztworu (jedno, dwu lub trójfazowego). Po tym czasie produkt reakcji filtrowano przez bibułę filtracyjną. Kompozycje II-IX uzyskano analogicznie do kompozycji I.To prepare composition I, 100 ml of acetic acid, 0.6 g of catalyst (which consists of cobalt sulfate, ammonium molybdate and manganese chloride mixed in a 1:1:1 ratio) and 5 g of copper carbonate were added to 100 ml of eucalyptus oil. The whole was heated under reflux for 20 minutes until the color changed. The mixture was then left to cool (for 10 hours) and obtain a clear solution (single, two or three-phase). After this time, the reaction product was filtered through filter paper. Compositions II-IX were obtained analogously to composition I.

Kompozycje I-IX zostały następnie poddane analizie pod kątem ich właściwości pierwotniakobójczych. W tym celu obie kompozycje rozcieńczano: 0,001% do 1%, po czym umieszczano w poszczególnych rozcieńczeniach pierwotniaki.Compositions I-IX were then analyzed for their protozoanicidal properties. For this purpose, both compositions were diluted: 0.001% to 1%, and then the protozoa were placed in individual dilutions.

• Amoeba proteus - pełzak odmieniec - pierwotniak z rzędu Euamoebida, należący do supergrupy Amoebozoa, żyjący w wodach;• Amoeba proteus - a changeling amoeba - a protozoan from the order Euamoebida, belonging to the Amoebozoa supergroup, living in water;

• Paramecium caudatum - pantofelek ogoniasty reprezentujący orzęski Ciliata, żyjący w wodach;• Paramecium caudatum - a tailed paramecium representing the Ciliata ciliates, living in water;

• Gregarina blattarum - gregaryna izolowana z karaczanów, reprezentujący typ Apicomplexa, żyjący w przewodach pokarmowych lub jamach ciała bezkręgowców;• Gregarina blattarum - gregarin isolated from cockroaches, representing the Apicomplexa phylum, living in the digestive tracts or body cavities of invertebrates;

• Euglena gracilis - pierwotniak żyjący w wodach, reprezentujący wiciowce - Mastigophora, rodzinę Euglenaceae.• Euglena gracilis - a protozoan living in water, representing flagellates - Mastigophora, family Euglenaceae.

• Trichomonas hominis - pierwotniak żyjący w jelicie grubym człowieka, reprezentujący Trichomonadidae.• Trichomonas hominis - a protozoan living in the human large intestine, representing the Trichomonadidae.

Analizie właściwości pierwotniakobójczych poddano poszczególne kwasy, roztwór katalizatora, olejek herbaciany oraz roztwory soli metali. Badane preparaty, przed podaniem na szkiełko zegarkowe, rozpuszczano w roztworze wodnym polisorbatu 80 (0,05%). Nie stwierdzono działania bójczego polisorbatu 80 w ww. stężeniu. Prowadzono obserwację pod mikroskopem fluorescencyjnym z kontrastem fazowym. Aktywność pierwotniakobójczą uznano za efektywną gdy nastąpiła śmierć 50% i 100% osobników w ciągu 3 minut. Kontrolne substancje przeciwpierwotniakowe stanowiły CH - chloramfenikol oraz M - metronidazol.The protozoanicidal properties of individual acids, catalyst solution, tea tree oil and metal salt solutions were analyzed. The tested preparations were dissolved in an aqueous solution of polysorbate 80 (0.05%) before being applied to the watch glass. No killing effect of polysorbate 80 was found in the above-mentioned products. concentration. Observation was performed under a fluorescence microscope with phase contrast. Protozoal activity was considered effective when 50% and 100% of individuals died within 3 minutes. Control antiprotozoal substances were CH - chloramphenicol and M - metronidazole.

Wyniki przeprowadzonej analizy przedstawiono w tabeli 1 oraz tabeli 2. Przy czym, w tabeli 1 umieszczono wyniki aktywności przeciwpierwotniakowej prób kontrolnych, th. kontrolnych substancji przeciwpierwotniakowych oraz poszczególnych elementów składowych kompozycji I-IX. Natomiast aktywność kompozycji I-IX przedstawiono w tabeli 2.The results of the analysis are presented in Table 1 and Table 2. Table 1 contains the results of the antiprotozoal activity of control samples, th. control antiprotozoal substances and individual components of compositions I-IX. The activity of compositions I-IX is presented in Table 2.

Przeprowadzona analiza wykazała, że działanie bójcze i statyczne w układach złożonych i po zajściu reakcji było wyższe niż działanie substancji z osobna, wchodzących w skład mieszanin reakcyjnych i kompleksów. Kompozycje I-X wykazują wielokrotnie silniejszą (potencjalizacja) aktywność pierwotniakobójczą niż każdy z tych składników z osobna. Wszystkie wykorzystane składniki w kompozycjach według wynalazku są dopuszczone zarówno do żywienia zwierząt jak i ludzi przez odpowiednie dyrektywy oraz organy, co w połączeniu z ich wysoką skutecznością pozwala na ich zastosowanie w leczeniu i/lub profilaktyce parazytoz u zwierząt, wywoływanych przez pierwotniaki. W szczególności histomonadozy (wywołanej przez Histomonas meleagridis), kokcydiozy (wywołanej przez Eimeria), cryptosporidiozy (wywołanej przez Cryptosporidium), trichomonadozy (wywołanej przez Trichomonas), babeszjozy (wywołanej przez Babesia), czy ameboz (wywołanych przez Amoeba).The analysis showed that the killing and static effects in complex systems and after the reaction were higher than the effects of the substances individually included in the reaction mixtures and complexes. Compositions I-X show many times stronger (potentialization) protozoanicidal activity than each of these ingredients separately. All ingredients used in the compositions according to the invention are approved for both animal and human feeding by appropriate directives and authorities, which, combined with their high effectiveness, allows their use in the treatment and/or prevention of parasitoses in animals caused by protozoa. In particular, histomonadosis (caused by Histomonas meleagridis), coccidiosis (caused by Eimeria), cryptosporidiosis (caused by Cryptosporidium), trichomonadosis (caused by Trichomonas), babesiosis (caused by Babesia), or amoebiasis (caused by Amoeba).

PL 243785 BIPL 243785 BI

olejek cukalipluso wy (Eucalyptus giobulus Labill.) Cucalyplus oil (Eucalyptus giobulus Labill.) LDso: 0,1% LDioo: 0,2% LDso: 0.1% LDioo: 0.2% LDso: 0,08% LDioo: 0,1% LDso: 0.08% LDioo: 0.1% LDso: 0,05% LDioo: 0,07% LDso: 0.05% LDioo: 0.07% LDso: 0,1% LDioo: 0,3% LDso: 0.1% LDioo: 0.3% LDso: 0,09% LDioo: 0,1% LDso: 0.09% LDioo: 0.1% Roztwór katalizatora Catalyst solution LDso: 0,05% LDioo: 0,1% LDso: 0.05% LDioo: 0.1% LDso: 0,07% LDioo: 0,3% LDso: 0.07% LDioo: 0.3% LD50: 0,05% LDioo: 1%LD 50 : 0.05% LDioo: 1% LDso: 0,8% LDioo: 1,25% LDso: 0.8% LDioo: 1.25% LDso: 0,9% LDioo: 1,1% LDso: 0.9% LDioo: 1.1% Roztwór węglanu cynku Zinc carbonate solution LDso: 0,1% LDioo: 0,3% LDso: 0.1% LDioo: 0.3% LDso: 0,2% LDioo: 0,4% LDso: 0.2% LDioo: 0.4% x© ’η o y ó o a a « u u o x © 'η oy ó o aa « uuo LDso: 0,3 LDioo: 0,5% LDso: 0.3 LDioo: 0.5% LDso: 0,25% LDioo: 0,4% LDso: 0.25% LDioo: 0.4% Roztwór węglanu miedzi Copper carbonate solution LDso: 0,15% LDioo: 0,25% LDso: 0.15% LDioo: 0.25% LDso: 0,12% LDioo: 0,37% LDso: 0.12% LDioo: 0.37% LDso: 0,09% LDioo: 0,17% LDso: 0.09% LDioo: 0.17% LDso: 0,35% LDioo: 0,5% LDso: 0.35% LDioo: 0.5% LDso: 0,1% LDioo: 0,3% LDso: 0.1% LDioo: 0.3% Roztwór chlorku manganu Manganese chloride solution LDso: 0,05% LDioo: 0,1% LDso: 0.05% LDioo: 0.1% LDso: 0,07% LDioo: 0,3% LDso: 0.07% LDioo: 0.3% LD50: 0,05% LDioo: 1% LD50: 0.05% LDioo: 1% © 05 °· o S? 3 3 © 05 °· o S? 3 3 LDso: 0,9% LDioo: 1,1% LDso: 0.9% LDioo: 1.1% Kwas mlekowy Lactic acid LDso: 0,6% LDioo: 1,3% LDso: 0.6% LDioo: 1.3% LDso: 1% LDioo: 1,1% LDso: 1% LDioo: 1.1% LDso: 0,9% LDioo: 1,4¾ LDso: 0.9% LDioo: 1.4¾ LDso: 1% LDioo: 1,5% LDso: 1% LDioo: 1.5% LDso: 0,95% LDioo: 1,3% LDso: 0.95% LDioo: 1.3% Kwas propionowy Propionic acid LDso: 0,5% LDioo: 1,1% LDso: 0.5% LDioo: 1.1% Οχ ® T • - o o o Q Q J uΟ χ ® T • - ooo QQJ u LDso: 0,6% LDioo: 1% LDso: 0.6% LDioo: 1% s © 05 - o o o 8 8 8' p © 05 - oh oh 8 8 8' X© X© 00 c - o . . o a a Q Q J J X© X© 00 c - about . . o a a a Q Q J J Kwas octowy Acetic acid Q « Q J o J Q « Q J o J a x.° o x° 3 S* S 8- a x.° o x° 3 S* S 8- X© O x© o 'Λ — 3 o 8 X© O x© o 'Λ — 3 at 8 LDso: 1% LDioo: 1.3% LDso: 1% LDioo: 1.3% xQ i—H o o X© Ά - ©% 2 5% xQ and—H o o X© Ά - ©% 2 5% * K s * K p 8 Q Q U J 8 Q Q U J s s a q J u s s a q J u R 5 Q Q J J R 5 Q Q J J = 8 Q Q = 8 Q Q 8 3 Q Q J J 8 3 Q Q J J CH* CH* o ·> ? 1 Q Q U J o ·> ? 1 Q Q U J • - o o a Q Q • - o o a Q Q £ s? o o (5 Q £s? o o (5 Q LDso :0,001% LDioo:O,OO6% LDso :0.001% LDioo :O.OO6% Q Q J J Q Q J J 5 S £ £ χ/ ii .X £ 5 S ££ χ/ ii .X £ Euglena gracilis Euglena gracilis Gregarina blattamm Gregarina blattamm Amoeha proteus Amoeha proteus Paramecium caudatum Paramecium caudatum Trichomonas hominis Trichomonas hominis

*CH — chloramfenikol, M** - metronidazol*CH - chloramphenicol, M** - metronidazole

PL 243785 Β1PL 243785 Β1

Tabela 2. Wartości LD50, LD100 kompozycji Ι-ΙΧ, wyznaczone dla wybranych pierwotniaków Table 2. LD50, LD100 values of Ι-ΙΧ compositions, determined for selected protozoa Olejek eukaliptusowy Eucalyptus oil Kwas mlekowy Lactic acid cynk zinc Kompozycja IX Composition IX LDso: 0,002% LDioo: 0,004% LDso: 0.002% LDioo: 0.004% LDso: 0,003% LDioo: 0,006% LDso: 0.003% LDioo: 0.006% LDso: 0,005% LDioo: 0,006% LDso: 0.005% LDioo: 0.006% LDso: 0,006% LDioo: 0,008% LDso: 0.006% LDioo: 0.008% LDso: 0,025% LDioo: 0,035% LDso: 0.025% LDioo: 0.035% mangan manganese Kompozycja VIII Composition VIII LDso: 0,001% LDioo: 0,003% LDso: 0.001% LDioo: 0.003% LDso: 0,002% LDioo: 0,005% LDso: 0.002% LDioo: 0.005% LDso: 0,007% LDioo: 0,009% LDso: 0.007% LDioo: 0.009% LDso: 0,004% LDioo: 0,007% LDso: 0.004% LDioo: 0.007% LDso: 0,02% LDioo: 0,03% LDso: 0.02% LDioo: 0.03% miedź copper Kompozycja VII* Composition VII* LDso: 0,002% LDioo:0,003% LDso: 0.002% LDioo:0.003% LDso: 0,002% LDwo: 0,004% LDso: 0.002% LDwo: 0.004% LDso: 0,005% LDioo: 0,007% LDso: 0.005% LDioo: 0.007% LDso: 0,004% LDioo: 0,008% LDso: 0.004% LDioo: 0.008% LDso: 0,03% LDioo: 0,04% LDso: 0.03% LDioo: 0.04% Kwas propionowy Propionic acid cynk zinc Kompozycja VI Composition VI LDso: 0,002% LDioo: 0,003% LDso: 0.002% LDioo: 0.003% LDso: 0,004% LDioo: 0,007% LDso: 0.004% LDioo: 0.007% LDso: 0,005% LDioo: 0,006% LDso: 0.005% LDioo: 0.006% LDso: 0,006% LDioo: 0,009% LDso: 0.006% LDioo: 0.009% LDso: 0,02% LDwo: 0,035% LDso: 0.02% LDwo: 0.035% mangan manganese Kompozycja V Composition V LDso: 0,001% LD™: 0,002% LDso: 0.001% LD™: 0.002% LDso: 0,003% LDioo: 0,005% LDso: 0.003% LDioo: 0.005% LDso: 0,007% LDioo: 0,009% LDso: 0.007% LDioo: 0.009% LDso: 0,003% LDioo: 0,007% LDso: 0.003% LDioo: 0.007% LDso: 0,015% LDioo: 0,025% LDso: 0.015% LDioo: 0.025% miedź copper Kompozycja IV Composition IV LDso: 0,001% LDioo: 0,003% LDso: 0.001% LDioo: 0.003% LDso: 0,003% LDioo: 0,004% LDso: 0.003% LDioo: 0.004% LDso: 0,007% LDioo: 0,008% LDso: 0.007% LDioo: 0.008% LDso: 0,003% LDioo: 0,008% LDso: 0.003% LDioo: 0.008% LDso: 0,035% LDioo: 0,04% LDso: 0.035% LDioo: 0.04% Kwas octowy Acetic acid cynk zinc Kompozycja III Composition III LDso: 0,003% 1 LDioo: 0,007% LDso: 0.003% 1 LDioo: 0.007% LDso: 0,003% LDioo: 0,006% LDso: 0.003% LDioo: 0.006% LDso: 0,005% LDioo: 0,009% LDso: 0.005% LDioo: 0.009% LDso: 0,004% LDioo: 0,007% LDso: 0.004% LDioo: 0.007% LDso: 0,05% LDioo: 0,09% LDso: 0.05% LDioo: 0.09% mangan manganese Kompozycja II * Composition II * LDso: 0,003% LDioo: 0,006% LDso: 0.003% LDioo: 0.006% LDso: 0,003% LDioo: 0,007% LDso: 0.003% LDioo: 0.007% LDso: 0,004% LDioo: 0,008% LDso: 0.004% LDioo: 0.008% LDso: 0,002% LDioo: 0,007% LDso: 0.002% LDioo: 0.007% LDso: 0,03% LDioo: 0,055% LDso: 0.03% LDioo: 0.055% miedź copper Kompozycja I Composition I LDso: 0,004% LDioo: 0,008% LDso: 0.004% LDioo: 0.008% LDso: 0,004% LDioo: 0,005% LDso: 0.004% LDioo: 0.005% LDso: 0,003% LDioo: 0,006% LDso: 0.003% LDioo: 0.006% LDso: 0,002% LDioo: 0,006% LDso: 0.002% LDioo: 0.006% LDso: 0,045% LDioo: 0,075% LDso: 0.045% LDioo: 0.075% « 's 1 i E « 's 1 and E Euglena gracilis Euglena gracilis Gregarina blattarum Gregarina blattarum Amoeba proteus Amoeba proteus Paramecium caudatum Paramecium caudatum Trichomonas hominis Trichomonas hominis

Przykład 2Example 2

Połączenie olejku eukaliptusowego (Eucalyptus globulus Labill.) z kwasami (octowy, propionowy, mlekowy) w stosunku 80:1 oraz metalem (miedzią, manganem i cynkiem).A combination of eucalyptus oil (Eucalyptus globulus Labill.) with acids (acetic, propionic, lactic) in a ratio of 80:1 and metal (copper, manganese and zinc).

W tym nieograniczającym przykładzie wykonania przygotowano dziewięć następujących kompozycji:In this non-limiting embodiment, the following nine compositions were prepared:

a) kompozycję X - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i miedziąa) composition X - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and copper

b) kompozycję XI - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i manganemb) composition XI - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and manganese

c) kompozycję XII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i cynkiem d) kompozycję XIII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i miedziąc) composition XII - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and zinc d) composition XIII - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and copper

e) kompozycję XIV - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i manganeme) composition XIV - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and manganese

f) kompozycję XV - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i cynkiemf) composition XV - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and zinc

g) kompozycję XVI - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i miedzią h) kompozycję XVII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym oraz manganemg) composition XVI - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and copper h) composition XVII - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and manganese

i) kompozycję XVIII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i cynkiem.i) composition XVIII - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and zinc.

Przy czym, w tym nieograniczającym przykładzie wykonania zastosowano sole metali w postaci tlenków, natomiast w kompozycji według wynalazku można stosować również inne formy, takie jak sole (np. chlorki, siarczany, węglany).However, in this non-limiting embodiment, metal salts in the form of oxides are used, while other forms such as salts (e.g. chlorides, sulfates, carbonates) can also be used in the composition according to the invention.

W celu wytworzenia kompozycji X, do 80 ml olejku eukaliptusowego dodano 1 ml kwasu octowego, 0,1 g katalizatora (tj. siarczan kobaltu, molibdenian amonu oraz siarczanu manganu, zmieszanych w stosunku 1:1:1) oraz 1 g tlenku miedzi. Całość ogrzewano w temperaturze wrzenia, do czasu zmiany barwy, pod chłodnicą zwrotną przez 120 minut. Następnie mieszaninę pozostawiono do wychłodzenia (przez 24 godziny) i uzyskania klarownego roztworu (jedno, dwu lub trójfazowego). Po tym czasie produkt reakcji filtrowano przez bibułę filtracyjną.To prepare composition The whole was heated at reflux for 120 minutes until the color changed. The mixture was then left to cool (for 24 hours) and obtain a clear solution (one-, two- or three-phase). After this time, the reaction product was filtered through filter paper.

Kompozycje XI-XVIII wytworzono analogicznie do kompozycji X. Kompozycje X-XVIII zostały następnie poddane analizie pod kątem ich właściwości pierwotniakobójczych analogicznie jak w przykładzie 1, a wyniki przedstawiono w tabeli 3.Compositions XI-XVIII were prepared analogously to composition X. Compositions

PL 243785 Β1PL 243785 Β1

LDso: 0,035% LDioo: 0,08% LDso: 0.035% LDioo: 0.08% LDso: 0,048% LDioo: 0,08% LDso: 0.048% LDioo: 0.08% LDso: 0.03% LDioo: 0,06% LDso: 0.03% LDioo: 0.06% LDso: 0(08% LDioo: 0,12%LDso: 0 ( 08% LDioo: 0.12% LDso: 0,065% LDioo: 0,08% LDso: 0.065% LDioo: 0.08% LDso: 0,03% LDioo: 0,09% LDso: 0.03% LDioo: 0.09% LDso: 0,07% LDwo: 0,079% LDso: 0.07% LDwo: 0.079% LDso: 0,045% LDioo: 0,064% LDso: 0.045% LDioo: 0.064% LDso: 0,08% LDioo: 0,15% LDso: 0.08% LDioo: 0.15% LDso: 0,068% LDioo: 0,087% LDso: 0.068% LDioo: 0.087% LDso: 0,04% LDioo: 0,07% LDso: 0.04% LDioo: 0.07% LDso: 0,05% LDwo: 0,086% LDso: 0.05% LDwo: 0.086% LDso: 0,028% LDioo: 0,05% LDso: 0.028% LDioo: 0.05% LDso: 0,07% LDioo: 0,1% LDso: 0.07% LDioo: 0.1% LDso: 0,05% LDioo: 0,08% LDso: 0.05% LDioo: 0.08% LDso: 0,036% LDioo: 0,08% LDso: 0.036% LDioo: 0.08% LDso: 0,07% LDwo: 0.088% LDso: 0.07% LDwo: 0.088% LDso: 0,037% LDioo: 0,058% LDso: 0.037% LDioo: 0.058% LDso: 0,084% LDioo: 0.2% LDso: 0.084% LDioo: 0.2% • O O' Ά O o S Ό Q Q Q J J o • O O' Ά ABOUT about S Ό Q Q Q J J o 3 8 Ξζ Q Q o J J o 3 8 Ξζ Q Q o J J o LDso: 0,065% LDioo: 0,09% LDso: 0.065% LDioo: 0.09% LDso: 0,039% LDioo: 0.057% LDso: 0.039% LDioo: 0.057% LDso: 0,082% LDioo: 0,22% LDso: 0.082% LDioo: 0.22% LDso: 0,074% LDioo: 0,085% LDso: 0.074% LDioo: 0.085% LDso: 0,032% LDioo: 0,074% LDso: 0.032% LDioo: 0.074% LDso: 0,063% LDioo: 0,092% LDso: 0.063% LDioo: 0.092% LDso: 0,047% LDioo: 0,064% LDso: 0.047% LDioo: 0.064% LDso: 0,075% LDioo: 0,15% LDso: 0.075% LDioo: 0.15% LDso: 0,072% LDioo: 0,089% LDso: 0.072% LDioo: 0.089% LDso: 0.029% LDwo: 0,059% LDso: 0.029% LDwo: 0.059% LDso: 0,071% LDioo: 0,094% LDso: 0.071% LDioo: 0.094% LDso: 0,037% LDioo: 0,062% LDso: 0.037% LDioo: 0.062% LDso: 0,078% LDioo: 0,17% LDso: 0.078% LDioo: 0.17% LDso: 0,077% LDioo: 0,083% LDso: 0.077% LDioo: 0.083% χθ G'· 8 o .. ^ Q Q o χθ G'· 8 o .. ^ Q Q o LDso: 0,069% LDioo: 0,093% LDso: 0.069% LDioo: 0.093% LDso: 0,035% LDioo: 0,055% LDso: 0.035% LDioo: 0.055% LDso: 0,084% LDioo: 0,12% LDso: 0.084% LDioo: 0.12% LDso: 0,067% LDioo: 0.084% LDso: 0.067% LDioo: 0.084% LDso: 0,045% LDioo: 0,078% LDso: 0.045% LDioo: 0.078% LDso: 0,065% LDioo: 0,087% LDso: 0.065% LDioo: 0.087% LDso: 0,028% LDioo: 0,048% LDso: 0.028% LDioo: 0.048% LDso: 0,08% LDioo: 0,19% LDso: 0.08% LDioo: 0.19% LDso: 0,07% LDioo: 0,08% LDso: 0.07% LDioo: 0.08% Euglena gracilis Euglena gracilis Gregarina blat larum Gregarina blat larum Amoeba proteus Amoeba proteus Paramecium caudatum Paramecium caudatum Trichomonas hominis Trichomonas hominis

Przykład 3Example 3

Połączenie olejku eukaliptusowego (Eucalyptus globulus Labill.) z kwasami (octowy, propionowy, mlekowy) w stosunku 1:80 oraz metalem (miedzią, manganem i cynkiem).A combination of eucalyptus oil (Eucalyptus globulus Labill.) with acids (acetic, propionic, lactic) in a ratio of 1:80 and metal (copper, manganese and zinc).

W tym nieograniczającym przykładzie wykonania przygotowano dziewięć następujących kompozycji:In this non-limiting embodiment, the following nine compositions were prepared:

a) kompozycję XIX - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i miedziąa) composition XIX - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and copper

b) kompozycję XX - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i manganem c) kompozycję XXI - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem octowym i cynkiemb) composition XX - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and manganese c) composition XXI - i.e. a composition of eucalyptus oil with acetic acid and zinc

d) kompozycję XXII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i mie- dziąd) composition XXII - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and copper

e) kompozycję XXIII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i manganeme) composition XXIII - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and manganese

f) kompozycję XXIV - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem propionowym i cynkiemf) composition XXIV - i.e. a composition of eucalyptus oil with propionic acid and zinc

g) kompozycję XXV - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i miedzią h) kompozycję XXVI - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym oraz manganemg) composition XXV - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and copper h) composition XXVI - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and manganese

i) kompozycję XXVII - tj. kompozycję olejku eukaliptusowego z kwasem mlekowym i cynkiem.i) composition XXVII - i.e. a composition of eucalyptus oil with lactic acid and zinc.

Przy czym, w tym nieograniczającym przykładzie wykonania zastosowano sole metali w postaci węglanów, natomiast w kompozycji według wynalazku można stosować również inne sole (np. chlorki, siarczany) lub inne formy, np. tlenki.However, in this non-limiting embodiment, metal salts in the form of carbonates are used, while other salts (e.g. chlorides, sulfates) or other forms, e.g. oxides, can also be used in the composition according to the invention.

W celu wytworzenia kompozycji XIX, do 1 ml olejku eukaliptusowego dodano 80 ml kwasu octowego, 1 g katalizatora (tj. siarczanu kobaltu, molibdenian amonu oraz chlorku manganu zmieszanych w stosunku 1:1:1) oraz 5 g węglanu miedzi. Całość ogrzewano w temperaturze wrzenia, do czasu zmiany barwy, pod chłodnicą zwrotną przez 60 minut. Następnie mieszaninę pozostawiono do wychłodzenia (przez 12 godzin) i uzyskania klarownego roztworu (jedno, dwu lub trójfazowego). Po tym czasie produkt reakcji filtrowano przez bibułę filtracyjną.To prepare composition XIX, 80 ml of acetic acid, 1 g of catalyst (i.e. cobalt sulfate, ammonium molybdate and manganese chloride mixed in a 1:1:1 ratio) and 5 g of copper carbonate were added to 1 ml of eucalyptus oil. The whole was heated under reflux for 60 minutes until the color changed. The mixture was then left to cool (for 12 hours) and obtain a clear solution (single, two or three-phase). After this time, the reaction product was filtered through filter paper.

Kompozycje XX-XXVII wytworzono analogicznie do kompozycji XIX. Kompozycje XIX-XXVII zostały następnie poddane analizie pod kątem ich właściwości pierwotniakobójczych analogicznie jak w przykładzie 1, a wyniki przedstawiono w tabeli 4.Compositions XX-XXVII were prepared analogously to composition XIX. Compositions XIX-XXVII were then analyzed for their protozoanicidal properties analogously to Example 1, and the results are presented in Table 4.

PL 243785 Β1PL 243785 Β1

LDso: 0,04% LDioo: 0,08% LDso: 0.04% LDioo: 0.08% LDso: 0,067% LDioo: 0,09% LDso: 0.067% LDioo: 0.09% LDso: 0,045% LDioo: 0,067% LDso: 0.045% LDioo: 0.067% LDso: 0,09% LDioo: 0,24% LDso: 0.09% LDioo: 0.24% LDso: 0,08% LDwo: 0,09% LDso: 0.08% LDwo: 0.09% LDso: 0,047% LDioo: 0,09% LDso: 0.047% LDioo: 0.09% LDso: 0,06% LDioo: 0,085% LDso: 0.06% LDioo: 0.085% LDso: 0,047% LDioo:O,O68% LDso: 0.047% LDioo:O.O68% LDso; 0,089% LDioo: 0,2% LDso; 0.089% LDioo: 0.2% LDso: 0,078% LDioo: 0,085% LDso: 0.078% LDioo: 0.085% LDso: 0,039% LDwo: 0,089% LDso: 0.039% LDwo: 0.089% LDso: 0,065% LDioo: 0,089% LDso: 0.065% LDioo: 0.089% ó'· ? o g S Ξ 3 n q q -Jo about'· ? at S Ξ 3 n q q -Jo LDso: 0,088% LDioo: 0,19% LDso: 0.088% LDioo: 0.19% LDso: 0,079% LDwo: 0,084% LDso: 0.079% LDwo: 0.084% LDso: 0,045% LDioo: 0,079% LDso: 0.045% LDioo: 0.079% LDso: 0,063% LDioo: 0,084% LDso: 0.063% LDioo: 0.084% ox ł § z = 7 Q Q o -J -i oo x ł § z = 7 QQ o -J -io LDso: 0,09% LDioo: 0,27% LDso: 0.09% LDioo: 0.27% LDso: 0,085% LDioo: 0,09% LDso: 0.085% LDioo: 0.09% LDso: 0.043% LD wo: 0.084% LDso: 0.043% LD wo: 0.084% O = . . 5? o 8 oo Q Q o L o ABOUT = . . 5? at 8 o'clock Q Q o L o i ó ° s so Q Q o -Jo and about ° s sat Q Q o -Jo LD5o; 0,093% LDioo: 0,26%LD 5 o; 0.093% LDioo: 0.26% LDso: 0,075% LDwo: 0.086% LDso: 0.075% LDwo: 0.086% LDso: 0,047% LDioo: 0,085% LDso: 0.047% LDioo: 0.085% LDso: 0,062% LDioo: 0,083% LDso: 0.062% LDioo: 0.083% LDso: 0,037% LDioo: 0,06% LDso: 0.037% LDioo: 0.06% LDso; 0,088% LDioo: 0,23% LDso; 0.088% LDioo: 0.23% LDso: 0,077% LDwo: 0,83% LDso: 0.077% LDwo: 0.83% LDso: 0,043% LDioo: 0,083% LDso: 0.043% LDioo: 0.083% LDso: 0,064% LDioo: 0,077% LDso: 0.064% LDioo: 0.077% LDso: 0,047% LDioo: 0,065% LDso: 0.047% LDioo: 0.065% LDso: 0,085% LDioo: 0,21% LDso: 0.085% LDioo: 0.21% LDso; 0,088% LDioo: 0,094% LDso; 0.088% LDioo: 0.094% LDso: 0,04% LDioo: 0,08% LDso: 0.04% LDioo: 0.08% LDso: 0,062% LDioo: 0,08% LDso: 0.062% LDioo: 0.08% O Q O L U o O Q O L U o LDso: 0,089% LDioo: 0,18% LDso: 0.089% LDioo: 0.18% LDso: 0,085% LDwo: 0,09% LDso: 0.085% LDwo: 0.09% LDso: 0,044% LDioo: 0,089% LDso: 0.044% LDioo: 0.089% LDso: 0,065% LDioo: 0,086% LDso: 0.065% LDioo: 0.086% LDso: 0,043% LDioo: 0,059% LDso: 0.043% LDioo: 0.059% LDso; 0,082% LDiod: 0,25% LDso; 0.082% LDiode: 0.25% LDso: 0,082% LDioo: 0,089% LDso: 0.082% LDioo: 0.089% Euglena gracilis Euglena gracilis Gregarina blattarum Gregarina blattarum Amoeba protetis Amoeba protetis Paramecium caudatum Paramecium caudatum Trichomonas hominis Trichomonas hominis

Claims (5)

1. Weterynaryjna kompozycja, zawierająca olejek eukaliptusowy, znamienna tym, że olejek eukaliptusowy występuje w postaci kompleksu z kwasem organicznym wybranym z grupy obejmującej kwas octowy, kwas propionowy, kwas mlekowy i metalem wybranym z grupy obejm ującej miedź, cynk, mangan, ich tlenki lub sole do zastosowania w leczeniu i/lub zapobieganiu chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt.1. A veterinary composition containing eucalyptus oil, characterized in that the eucalyptus oil is in the form of a complex with an organic acid selected from the group consisting of acetic acid, propionic acid, lactic acid and a metal selected from the group consisting of copper, zinc, manganese, their oxides or salts for use in the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals. 2. Kompozycja według zastrz. 1, znamienna tym, że stosunek olejku eukaliptusowego do kwasu organicznego wynosi od 1:80 do 80:1.2. The composition according to claim 2. 1, characterized in that the ratio of eucalyptus oil to organic acid is from 1:80 to 80:1. 3. Kompozycja według zastrz. 2, znamienna tym, że stosunek olejku eukaliptusowego do kwasu organicznego wynosi 1:1.3. The composition according to claim 1. 2, characterized in that the ratio of eucalyptus oil to organic acid is 1:1. 4. Sposób wytwarzania weterynaryjnej kompozycji do leczenia i/lub zapobiegania chorób wywoływanych przez pierwotniaki u zwierząt, zawierającej olejek eukaliptusowy, według dowolnego z poprzednich zastrz. od 3, znamienny tym, że obejmuje następujące etapy:4. A method for preparing a veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, according to any of the preceding claims. from 3, characterized in that it includes the following stages: a) zmieszanie olejku eukaliptusowego z kwasem organicznym wybranym z grupy obejmującej kwas octowy, kwas propionowy, kwas mlekowy w stosunku wagowym od 80:1 do 1:80;a) mixing eucalyptus oil with an organic acid selected from the group consisting of acetic acid, propionic acid, lactic acid in a weight ratio of 80:1 to 1:80; b) dodanie katalizatora do mieszaniny z etapu a);b) adding a catalyst to the mixture from step a); c) dodawanie metalu wybranego z grupy obejmującej miedź, cynk, mangan, ich sole, lub tlenki; d) ogrzewanie mieszaniny z katalizatorem uzyskanej w etapie c) do temperatury wrzenia oraz kontynuowanie ogrzewania w temperaturze wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 20-120 minut;c) adding a metal selected from the group consisting of copper, zinc, manganese, salts, or oxides thereof; d) heating the mixture with the catalyst obtained in step c) to boiling point and continuing heating at reflux temperature for 20-120 minutes; e) odstawienie produktu reakcji do wystygnięcia na okres od 10 do 24 godzin;e) allowing the reaction product to cool for a period of 10 to 24 hours; f) filtrowanie ostudzonego produktu reakcji.f) filtering the cooled reaction product. 5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że jako katalizator stosuje się mieszaninę siarczanu kobaltu, molibdenianu amonu oraz chlorku lub siarczanu manganu.5. The method according to claim 1. 4, characterized in that a mixture of cobalt sulfate, ammonium molybdate and manganese chloride or sulfate is used as a catalyst.
PL434636A 2020-07-13 2020-07-13 Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same PL243785B1 (en)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL434636A PL243785B1 (en) 2020-07-13 2020-07-13 Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL434636A PL243785B1 (en) 2020-07-13 2020-07-13 Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL434636A1 PL434636A1 (en) 2022-01-17
PL243785B1 true PL243785B1 (en) 2023-10-09

Family

ID=80111448

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL434636A PL243785B1 (en) 2020-07-13 2020-07-13 Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL243785B1 (en)

Also Published As

Publication number Publication date
PL434636A1 (en) 2022-01-17

Similar Documents

Publication Publication Date Title
Eguale et al. Haemonchus contortus: in vitro and in vivo anthelmintic activity of aqueous and hydro-alcoholic extracts of Hedera helix
Pastor et al. Combinations of ascaridole, carvacrol, and caryophyllene oxide against Leishmania
Baldissera et al. In vitro and in vivo action of terpinen-4-ol, γ-terpinene, and α-terpinene against Trypanosoma evansi
Nalule et al. In vitro anthelmintic potential of Vernonia amygdalina and Secamone africana on gastrointestinal nematodes
Kaiaty et al. Emerging alternatives to traditional anthelmintics: the in vitro antiparasitic activity of silver and selenium nanoparticles, and pomegranate (Punica granatum) peel extract against Haemonchus contortus
Salisu et al. Phytochemical screening and antimicrobial activity of aqueous stem extract of Aloe vera on some common pathogenic bacteria
PL243785B1 (en) Veterinary composition for the treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing eucalyptus oil, and a method for preparing the same
PL243425B1 (en) Protozoal composition for treatment and/ or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising tea oil and method for its preparation
PL243424B1 (en) Protozoal composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising eucalyptus oil and method of its preparation
PL243427B1 (en) Protozoal composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising an essential oil and method for its preparation
PL243645B1 (en) Veterinary composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing tea oil, and method for its preparation
PL243426B1 (en) Protozoal composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising an essential oil and method for its preparation
PL243400B1 (en) Veterinary composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing cedar oil and method of its preparation
PL246688B1 (en) Veterinary composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in animals, containing an essential oil and method of its preparation
PL243401B1 (en) Veterinary composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa of the genus Eimeria in animals, containing as an active ingredient glaucin or extract of the herb Siwiec (Glaucium sp.) and method of its preparation
PL243428B1 (en) Protozoal composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising an essential oil and method for its preparation
PL241697B1 (en) Protozoal composition for treatment and/or prevention of diseases caused by protozoa in humans, comprising cedar oil and method of its preparation
EP4178600A1 (en) <smallcaps/>? ? ?glaucium? ? ? ? ?a veterinary composition containing as an active substance either glaucine or an extract from a herb of thesp., a method of manufacturing thereof, and its use for the prevention and/or treatment of diseases caused by protozoa of <ns1:i>apicomplexa</ns1:i>?phylum in animals
ES2489298B1 (en) USE OF EREMOFILAN SESQUITERPENOS AS GARRAPATICIDAS
Guerrero-Encinas et al. Effects of Yucca genus plants on enteropathogenic bacteria and parasites
EP4178587A1 (en) A veterinary composition for the treatment and/or prevention of protozoan diseases in animals, comprising an essential oil and method of preparation thereof
EP4178619A1 (en) A veterinary composition for the treatment and/or prevention of protozoan diseases in animals, comprising an essential oil and method of preparation thereof
de Mello Peixoto et al. Phytotherapy in the control of helminthiasis in animal production
US7910114B2 (en) Methods of treating infectious diseases
Thuo et al. In vitro anthelmintic activity of Albizia gummifera, Crotalaria axillaris, Manilkara discolor, Teclea trichocarpa and Zanthoxylum usambarense using sheep nematodes