PL245590B1 - Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie - Google Patents

Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie Download PDF

Info

Publication number
PL245590B1
PL245590B1 PL439921A PL43992121A PL245590B1 PL 245590 B1 PL245590 B1 PL 245590B1 PL 439921 A PL439921 A PL 439921A PL 43992121 A PL43992121 A PL 43992121A PL 245590 B1 PL245590 B1 PL 245590B1
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
weight
cao
clinker
production
raw material
Prior art date
Application number
PL439921A
Other languages
English (en)
Other versions
PL439921A1 (pl
Inventor
Tomasz Baran
Michał Wieczorek
Barbara Dybek
Piotr Żurad
Andrzej Przybycin
Original Assignee
Pge Polska Grupa Energetyczna Spolka Akcyjna
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Application filed by Pge Polska Grupa Energetyczna Spolka Akcyjna filed Critical Pge Polska Grupa Energetyczna Spolka Akcyjna
Priority to PL439921A priority Critical patent/PL245590B1/pl
Publication of PL439921A1 publication Critical patent/PL439921A1/pl
Publication of PL245590B1 publication Critical patent/PL245590B1/pl

Links

Classifications

    • CCHEMISTRY; METALLURGY
    • C04CEMENTS; CONCRETE; ARTIFICIAL STONE; CERAMICS; REFRACTORIES
    • C04BLIME, MAGNESIA; SLAG; CEMENTS; COMPOSITIONS THEREOF, e.g. MORTARS, CONCRETE OR LIKE BUILDING MATERIALS; ARTIFICIAL STONE; CERAMICS; REFRACTORIES; TREATMENT OF NATURAL STONE
    • C04B7/00Hydraulic cements
    • C04B7/02Portland cement
    • YGENERAL TAGGING OF NEW TECHNOLOGICAL DEVELOPMENTS; GENERAL TAGGING OF CROSS-SECTIONAL TECHNOLOGIES SPANNING OVER SEVERAL SECTIONS OF THE IPC; TECHNICAL SUBJECTS COVERED BY FORMER USPC CROSS-REFERENCE ART COLLECTIONS [XRACs] AND DIGESTS
    • Y02TECHNOLOGIES OR APPLICATIONS FOR MITIGATION OR ADAPTATION AGAINST CLIMATE CHANGE
    • Y02PCLIMATE CHANGE MITIGATION TECHNOLOGIES IN THE PRODUCTION OR PROCESSING OF GOODS
    • Y02P40/00Technologies relating to the processing of minerals
    • Y02P40/10Production of cement, e.g. improving or optimising the production methods; Cement grinding

Landscapes

  • Chemical & Material Sciences (AREA)
  • Engineering & Computer Science (AREA)
  • Ceramic Engineering (AREA)
  • Materials Engineering (AREA)
  • Structural Engineering (AREA)
  • Organic Chemistry (AREA)
  • Organic Low-Molecular-Weight Compounds And Preparation Thereof (AREA)
  • Processing Of Solid Wastes (AREA)

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego, który zawiera 75 - 80% wag. naturalnego wapienia, 7 - 17% wag. skały osadowej, 0,4 - 0,8% wag. zendry oraz 4 - 15% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 12 – 15% wag. SiO<sub>2</sub>, 3 - 4,5% wag. Al<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 1,6 - 2,2% wag. Fe<sub>2</sub>O<sub>3</sub>, 42 - 44% wag. CaO, charakteryzuje się tym, że naturalny wapień stanowi kreda jeziorna. Przedmiotem zgłoszenia jest również zastosowanie zestawu według zgłoszenia do produkcji cementu portlandzkiego.

Description

Opis wynalazku
Przedmiotem wynalazku jest zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie do produkcji cementu portlandzkiego.
Cement to materiał wiążący otrzymywany z surowców mineralnych poprzez wypalanie a następie zmielenie otrzymanego klinkieru. Produkcja cementu stwarza szerokie możliwości wykorzystania odpadów jako zamienników nieodnawialnych, mineralnych surowców kopalnianych. Działalność taka jest zgodna z jedną z podstawowych zasad zrównoważonego rozwoju, która zakłada racjonalne gospodarowanie nieodnawialnymi zasobami i zastępowanie ich substytutami.
W stanie techniki znane są różne klinkiery do produkcji spoiw hydraulicznych. Patent europejski EP1781579 ujawnia klinkier sulfoglinowy o wysokiej zawartości belitu, sposób jego wytwarzania i jego zastosowanie do przygotowania spoiw hydraulicznych. Klinkier ten zawiera belit-sulfoglinowy mający następujący skład mineralogiczny: 5 do 25%, korzystnie 10 do 20%, fazy glinożelazianu wapniowego o składzie odpowiadającym wzorowi ogólnemu C2AXF(1-X), z X zawartym między 0,2 i 0,8,15 do 30%, korzystnie 20 do 30% fazy sulfoglinianu wapnia „yeelimite” (C4A3$), 40 do 75%, korzystnie 45 do 65% belitu (C2S), od 0,01 do 10% jednej z licznych faz mineralnych wybranych spośród siarczanów wapnia, siarczanów metali alkalicznych, perowskitu, glinianów wapnia, gelenitu, wolnego wapna i peryklazu, i/lub fazy szklistej takiej jak żużel wielkopiecowy lub szkło hydrauliczne.
Klinkier portlandzki jest materiałem hydraulicznym, stanowiącym półprodukt w procesie wytwarzania cementu. Jak wiadomo z praktyki przemysłowej i wielu podręczników np. W. Brylicki i in., pt. Technologia budowlanych materiałów wiążących. Cement, WSiP, Warszawa 1983, M. Gawlicki i in., pt. Materiały budowlane. Podstawy technologii i metody badań. Red. J. Małolepszy, Wydawnictwo AGH, Kraków 2008, W. Kurdowski, pt. Chemia cementu i betonu, Wydawnictwo Polski Cement, Kraków 2010, PWN Warszawa 2010, do produkcji klinkieru portlandzkiego wykorzystuje się surowce zapewniające uzyskanie namiaru surowcowego o odpowiednich relacjach pomiędzy zawartościami CaO, S1O2, AI2O3, i Fe2O3.
W stanie techniki znane są również zestawy surowcowe do wytwarzania klinkieru portlandzkiego. Patent polski PL233349 ujawnia zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego zawierający naturalne wapienie, margle, surowce ilaste oraz surowce odpadowe pochodzenia przemysłowego, w tym popioły lotne i żużle paleniskowe ze spalania węgla kamiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków w % wagowych wynoszą: 41-50 CaO, 12-16 S1O2, 2-5 AI2O3 i 1-3 Fe2Os, charakteryzujący się tym, że zawiera 1-100% wagowych wapna pokarbidowego powstałego w wyniku produkcji acetylenu z karbidu, zestawionego z mieszanką popiołowo-żużlową w stosunku wagowym od 2:1 do 4:1, przy czym wapno pokarbidowe składa się w % wagowych z: 60-75 CaO, 1-5 S1O2, 0,5-3 AI2O3, 0-1 Fe2Os, 0-1 SO3, 0-1 MgO, 0-0,1 Na2O, 0-0,1 K2O, 0-0,2 T1O2, 0-0,2 P2O5, a straty prażenia stanowią 20-34% wagowych, przy czym średnia wielkość ziaren wapna pokarbidowego wynosi od 20 do 60 μητ, natomiast mieszanka popiołowo-żużlowa zawiera w % wagowych: 1-5 CaO, 42-52 S1O2, 16-24 AI2O3, 5-12 FesOa, 0-4 SO3, 0-2 MgO, 0-2 T1O2, a średnia wielkość ziaren mieszanki popiołowo-żużlowej wynosi od 0,1 do 1,5 mm.
Patent polski PL229385 ujawnia z kolei zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego zawierający naturalne wapienie, margle, surowce ilaste oaz surowce odpadowe pochodzenia przemysłowego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków w % wagowych wynoszą 41-48 CaO, 12-16 S1O2 2-5 AI2O3 i 1-3 Fe2Os, charakteryzujący się tym, że surowiec odpadowy stanowi wapno pokarbidowe powstałe w wyniku produkcji acetylenu z karbidu, zawarte w zestawie surowcowym w ilości 1-35 wagowych z: 60-75 CaO, 1-5 S1O2, 0,5-3 AI2O3, 0-1 Fe2Os, 0-1 SO3, 0-1 MgO, 0-0,1 Na2O, 0-0,1 K2O, 0-2 T1O2, 0-0,2 P2O5, a straty prażenia stanowią 20-34% wagowych, natomiast średnia wielkość wapna pokarbidowego zawiera się w przedziale od 20 do 60 μητ
W dalszej części opisu wynalazku będą stosowane następujące skróty, aby określić składniki mineralne cementu, a tym samym rodzaj wytworzonego spoiwa (wszystkie wartości wyrażone w [% wag.]
Moduł nasycenia wapnem wg Kinda, MN, wyrażony wzorem:
CaO — (CaOw + 1,65 A/2Ć?3 + 0,35 Fe2O3 + 0,7 SiO2) Mn= 2,8 (Si02 - SiO2w)
Wartość modułu nasycenia wapnem wg Kinda powinna być zawarta w granicach (0,8 4- 0,98).
PL 245590 Β1
Moduł hydrauliczny, wyrażony wzorem:
CaO Mh =—-----------S1O2 + 4/2^3 Fe?2^3
Wartość modułu hydraulicznego powinna być zawarta w granicach (2,1 4- 3,5).
Moduł glinowy, MG, wyrażony wzorem:
Wartość modułu glinowego powinna być zawarta w granicach (1,0 3- 3,0).
Moduł krzemianowy MK, wyrażony wzorem:
5ίί?2 j4Z2O3 + Fe2O3
Wartość modułu krzemianowego powinna być zawarta w granicach (1,7 3- 3,5).
Moduł nasycenia wapnem LSF, Limę Saturation Factor - określający skład chemiczny zestawu surowcowego zapewniający możliwie wysokie (optymalne) związane CaO w wypalanym klinkierze wyrażony wzorem:
CaO lsf =_________________________
2,8StO2 + 1,18Λ/2Ο3 + 0,65Fe2O3
Wartość modułu nasycenia wapnem, zwykle wyrażana w procentach powinna być zawarta w granicach (95 3-100)%.
Przeliczenia składu chemicznego na skład mineralogiczny można dokonać z wykorzystaniem wzorów Bogue'a - które mówią o tym, że wzory chemiczne tlenków i minerałów są tożsame z ich zawartością:
C3S = 4,07 C - 7,6 S - 1,43 F - 6,72 A
C2S = 8,6 S + 1,07 F + 5 A - 3 C
C3A = 2,65 A - 1,69 F
C4AF = 3,04 F
Gdzie:
F ~ Fe2O3; A — Al2O3; S = SiO2 — SiO2 nierozpuszczalne
C = CaO — CaOwoine — 0,7 SO3
Skład mineralny wg metody Bogue’a:
C3S —alit (krzemian trójwapniowy),
C2S — belit (krzemian dwuwapniowy),
C3A —celit (glinian trójwapniowy)
C4AF —brownmilleryt (glinian dwuwapniowy)
Wykorzystanie, w wielkotonażowym procesie, pozyskiwania nadkładowych kopalin towarzyszących wydobyciu węgla brunatnego, w tym kredy jeziornej (której właściwości odpowiadają surowcom o wysokiej zawartości węglanu wapnia), to możliwość zagospodarowania wielu milionów ton ubocznych produktów wydobycia tj.: kredy jeziornej, pisaków, materiałów ilastych, które do tej pory w większości mieszane były z masami ziemno-skalnymi jako nadkład i pozbawiane cech użytkowych surowca. Powiązanie pozyskania i przetworzenia kopalin towarzyszących wydobyciu węgla oznacza odejście od gospodarki liniowej (pochłaniającej ogromną masę surowców nieodnawialnych i produkującą znaczne ilości odpadów) i jest wyjściem naprzeciw szeroko postulowanym zasadom Gospodarki Obiegu Zamkniętego.
Dlatego celem wynalazku było opracowanie zestawów surowcowych do wytwarzania klinkieru portlandzkiego, które pozwalałyby zagospodarować złoża kredy jeziornej - kopaliny nadkładowej towarzyszącej wydobyciu węgla brunatnego, a także uzyskać klinkier i cement portlandzki o pożądanych właściwościach.
Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego według wynalazku zawiera 75-80% wag. naturalnego wapienia, 7-17% wag. skały osadowej, 0,4-0,8% wag. zendry oraz 4-15% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 12-15% wag. SiO2, 3-4,5% wag. AI2O3, 1,6-2,2% wag. Fe2O3, 42-44% wag. CaO, charakteryzuje się tym, że naturalny wapień stanowi kreda jeziorna.
Korzystnie skała osadowa jest wybrana z grupy obejmującej piasek i ił.
Korzystnie zestaw według wynalazku zawiera 78,47% wag. kredy jeziornej, 10,06% wag. piasku, 0,49% wag. zendry oraz 10,98% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 14,07% wag. SiO2, 3,29% wag. AI2O3, 1,73% wag. Fe2O3, 43,45 % wag. CaO.
Alternatywnie korzystnie zestaw według wynalazku zawiera 77,15% wag. kredy jeziornej, 8,43% wag. piasku, 0,54% wag. zendry oraz 13,88% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 13,39% wag. SO2, 4,06% wag. AI2O3, 2,03% wag. Fe2O3, 43,39% wag. CaO.
Alternatywnie korzystnie zestaw według wynalazku zawiera 78,60% wag. kredy jeziornej, 15,57% wag. iłu, 0,70% wag. zendry oraz 5,14% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 13,12% wag. SO2, 3,97% wag. AI2O3, 1,99% wag. Fe2O3, 42,51% wag. CaO.
Przedmiotem wynalazku jest również zastosowanie zestawu według wynalazku do produkcji cementu portlandzkiego.
Klinkier portlandzki to wytworzony półprodukt, do którego dodawany jest regulator czasu wiązania, a następnie mielony celem uzyskania cementu portlandzkiego.
W zależności od założonych wymagań cement portlandzki odpowiadać powinien wartościom normowym opisanym w PN-EN 197-1:2012 „Cement - Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku”.
Jako główną zaletę wynalazku należy wskazać to, że cement portlandzki wytworzony z zastosowaniem zestawów surowcowych według wynalazku charakteryzuje się cechami typowego CEM I o szybko wzrastającej wytrzymałości wczesnej, wysokim cieple hydratacji i krótkim czasie wiązania. Minimalna wytrzymałość normowa otrzymanych zapraw na ściskanie, po 28 dniach twardnienia, wynosi 42,5 MPa. Otrzymany cement portlandzki spełnia zakładany efekt, otrzymany w całości z materiałów nadkładowych oraz odpadowych, zgodnie z modelem gospodarki cyrkularnej, spełniający wymogi normowe i odpowiadający klasie cementu CEM I 42,5R.
Opis rysunków
Fig. 1 przedstawia dyfraktometry składu chemicznego surowców klinkierowych. Fig. 1A przedstawia dyfraktogram kredy jeziornej. Głównymi fazami zidentyfikowanymi w próbce są kalcyt i kwarc. Fig. 1B przedstawia dyfraktogram piasku. Główną fazą zidentyfikowaną w próbce jest kwarc. Pozostałe fazy zidentyfikowano w małych ilościach (bardzo małe intensywności refleksów linii). Fig. 1C przedstawia dyfraktogram iłu. Głównymi fazami zidentyfikowanymi w próbce są minerały kwarc, kaolinit i illit. W małych ilościach zidentyfikowano kalcyt. Fig. 1D przedstawia dyfraktogram zendry. Głównymi fazami zidentyfikowanymi w próbce są magnetyt, wustyt i hematyt. Fig. 1E przedstawia dyfraktogram popiołu wapiennego. Głównymi fazami identyfikowanymi w badanej próbce są kwarc, gelenit, anhydryt, albit i hematyt. Pozostałe fazy zidentyfikowano w małych ilościach (bardzo małe intensywności refleksów linii). Fig. 1F przedstawia dyfraktogram gipsu. Główną fazą identyfikowaną w badanej próbce jest gips. Kalcyt i kwarc występują w bardzo małych ilościach (bardzo małe intensywności refleksów linii).
Fig. 2 przedstawia przykładowe dyfraktogramy dla każdego wypalonego zestawu I-III uzyskane podczas procesu wypału. Fig. 2A przedstawia dyfraktogram Zestawu I. Głównymi fazami identyfikowanymi w badanej próbce są alit (Calcium silicate-czerwony), belit (dicalcium silicate-niebieski), glinian trójwapniowy (tricalcium aluminate-zielony) i brownmilleryt (brownmillerite-szary). W mniejszej ilości (bardzo małe intensywności refleksów linii) występuje wolne wapno CaOw, którego ilość oznaczona metodą glikolową wynosi 1,5%. Fig. 2B przedstawia dyfraktogram Zestawu II. Głównymi fazami zidentyfikowanymi w badanej próbce są alit, belit, glinian trójwapniowy i brownmilleryt. W mniejszej ilości występuje wolne wapno CaOw, którego ilość oznaczona metodą glikolową wynosi 1,4%. Fig. 2C przedstawia dyfraktogram Zestawu III. Głównymi fazami zidentyfikowanymi w badanej próbce są alit, belit, glinian
PL 245590 Β1 trójwapniowy i brownmilleryt. W mniejszej ilości występuje wolne wapno CaOw, którego ilość oznaczona metodą glikolową wynosi 1,7%.
Fig. 3 przedstawia dyfraktogramy z pomiarów składu fazowego podczas wypalania zestawów surowcowych dla każdego wypalonego zestawu I-III. Fig. 3A przedstawia dyfraktogram Zestawu I. Głównymi fazami identyfikowanymi w badanej próbce są alit, belit, glinian trójwapniowy i brownmilleryt. W mniejszej ilości (bardzo małe intensywności refleksów linii) występuje wolne wapno CaOw (1,6%). Fig. 3B przedstawia dyfraktogram Zestawu II. Głównymi fazami identyfikowanymi w badanej próbce są alit, belit, glinian trójwapniowy i brownmilleryt. W mniejszej ilości (bardzo małe intensywności refleksów linii) występuje wolne wapno CaOw (1,3%). Fig. 3C przedstawia dyfraktogram Zestawu III. Głównymi fazami identyfikowanymi w badanej próbce są alit, belit, glinian trójwapniowy i brownmilleryt. W mniejszej ilości (bardzo małe intensywności refleksów linii) występuje wolne wapno CaOw, którego ilość oznaczona metodą glikolową wynosi 1,8%.
Przykłady wykonania
Przykład 1 - Skład chemiczny i fazowy surowców
Wyniki badań składu chemicznego surowców zamieszczono w tabeli 1. Badania składu chemicznego surowców wykonano metodą fluorescencyjnej spektrometrii rentgenowskiej z dyspersją długości fali (XRF). Wyniki badań składu fazowego surowców wykonane metodą dyfraktometrii rentgenowskiej XRD przedstawiono na Figurach 1A-1F. Wszystkie surowce przed analizami XRF i XRD zostały wysuszone do stałej masy, rozdrobnione i zhomogenizowane. Flomogenizacja i mielenie surowców zostało przeprowadzone do pozostałości maksymalnie 5% na sicie 0,090 mm.
Tabela 1. Skład chemiczny surowców
Składnik Opis surowca
Kreda jeziorna Piasek Zendra Popiół wapienny Gips
% masy
Straty prażenia 45,15 0,50 7,71 + 4,31 4,79 21,43
SiOj 1,48 94,72 66,62 0,42 30,71 1,13
AliOa 0,08 1,98 16,02 0,07 27,58 0,15
Fe;Oj 0,16 1,30 4,56 98,01 9,11 0,17
CaO 52,29 0,19 1,85 0,25 21,82 33,61
MgO 0,14 0,06 1,33 0,04 1,07 0,04
so3 0,57 0,00 0,06 0,02 3,44 43,42
K2O 0,02 0,88 0,80 0,00 0,16 0,01
NazO 0,00 0,27 0,03 0,04 0,06 0,00
P2O5 0,05 0,03 0,04 0,02 0,43 0,04
TiOz 0,01 0,05 0,90 0,01 0,70 0,00
Mn2O3 0,04 0,01 0,06 0,90 0,07 0,00
SrO 0,01 0,00 0,01 0,00 0,06 0,01
ZnO 0,00 0,00 0,01 0,00 0,03 0,00
Przykład 2 - Opracowanie składów mieszanek surowcowych
Na podstawie składu chemicznego surowców z przykładu 1 opracowano i obliczono składy 3 zestawów surowcowych do wytwarzania klinkieru portlandzkiego, a mianowicie:
Zestaw I składający się z kredy jeziornej, piasku, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 78,47% wag., 10,06% wag., 0,49% wag., 10,98% wag.
PL 245590 Β1
Zestaw II składający się z kredy jeziornej, piasku, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 77,15% wag., 8,43% wag., 0,54% wag., 13,88% wag.
Zestaw III składający się z kredy jeziornej, iłu, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 78,60% wag., 15,57% wag., 0,70% wag., 5,14% wag.
Dla Zestawów I do III obliczono stałe parametry dla klinkieru portlandzkiego (MN, MK, MG), tj. typowe parametry dla klinkierów przemysłowych. Wyniki obliczeń składu zestawów surowcowych przedstawiono w tabelach 2-4. W tabelach tych przedstawiono udziały surowców dla poszczególnych zestawów surowcowych oraz teoretyczne składy chemiczne i fazowe klinkierów portlandzkich. W składzie fazowym klinkierów założono udział 1,5% wolnego wapna CaOw, który dla przemysłowych klinkierów portlandzkich waha się najczęściej w przedziale 1-2, osiągając czasami nawet 3%.
Tabela 2. Zestaw I. Klinkier o zawartości C3A wynoszącej 9%
Założenia i obliczenia
MN 0,95
MK 2,80
MG 1,90
Skład chemiczny surowca, % masy =
Surowiec: Kreda jeziorna Piasek Zendra Popiół wapienny
Strata prażenia 45,15 0,50 4,79
SiO2 1,48 94,72 0,42 30,71
aizo3 0,08 1,98 0,07 27,58
Fe2O3 0,16 1,30 98,01 9,11
CaO 52,29 0,19 0,25 21,82
MgO 0,14 0,06 0,04 1,07
so3 0,57 0,02 3,44
Na,0 0,27 0,04 0,06
K2O 0,02 0,88 0,16
Reszta 0,11 0,10 1,15 1,26
Obliczone proporcje
Kreda jeziorna 78,47
Piasek 10,06 % masy
Zendra 0,49
Popiół wapienny 10,98
100¾ mieszaniny Klinkier praktyczny
Strata prażenia 36,01 -
SiO2 14,07 21,98
AIA 3,29 5,14
Fe2O3 1,73 2,71
CaO 43,45 67,90
MgO 0,23 0,37
SOj 0,83 1,29
Na2O 0,03 0,05
K2O 0,12 0,19
Reszta 0,24 0,38
CaO„ 1,50
j MODUŁY CHARAKTERYZUJĄCE KLINKIER
MN MK MG LSF
0,91 2,80 1,90 98
POTENCJALNY SKŁAD FAZOWY KLINKIERU WG BOGUE'A
%CjS %C2S %CjA %c4af %CŚ
61,1 16,9 9,0 8,2 2,2
PL 245590 Β1
Tabela 3. Zestaw II. Klinkier o zawartości CsA wynoszącej 11%. Receptura dla maksymalnej ilości popiołu wapiennego w zestawie surowcowym (dla piasku w zestawie).
Założenia i obliczenia
MN 0,96
MK 2,20
MG 2,00
Skład chemiczny surowca, % masy
Surowiec: Kreda jeziorna Piasek Zendra Popiół wapienny
Strata prażenia 45,15 0,50 4,79
SiO2 1,48 94,72 0,42 30,71
AI3O3 0,08 1,98 0,07 27,58
Pe2O3 0,16 1,30 98,01 9,11
CaO 52,29 0,19 0,25 21,82
MgO 0,14 0,06 0,04 1,07
SO, 0,57 0,02 3,44
Na2O 0,27 0,04 0,06
K2O 0,02 0,88 0,16
Reszta 0,11 0,10 1,15 1.26
Obliczone proporcje
Kreda jeziorna 77,15
Piasek 8,43 % masy
Zendra 0,54
Popiół wapienny 13,88
100% mieszaniny Klinkier praktyczny
Strata prażenia 35,54
SiO2 13,39 20,77
AI2Oj 4,06 6,29
Pe2O3 2,03 3,15
CaO 43,39 67,31
MgO 0,26 0,41
so3 0,92 1,42
Na2O 0,03 0,05
K2O 0,11 0,17
Reszta 0,27 0,43
1,50
MODUŁY CHARAKTERYZUJĄCE KLINKIER
MN MK MG LSF
0,92 2,20 2,00 100
POTENCJALNY SKŁAD FAZOWY KLINKIERU WG BOGUFA
%C3S %C2S %C3A %C,AF %CŚ
59,2 14,9 11,3 9,6 2,4
PL 245590 Β1
Tabela 4. Zestaw III. Klinkier o zawartości CsA wynoszącej 11%. Receptura dla maksymalnej ilości popiołu wapiennego w zestawie surowcowym (dla iłu w zestawie).
Założenia Obliężeriia..................
MN 0,96
MK 2,20
MG 2,00
SKtad cnemiczny surowca, {<> masy
Surowiec: Kreda jeziorna Zendra Popiół wapienny
Strata prażenia 45,15 7,71 4,79
SiO2 1,48 66,62 0,42 30,71
ΑΙΛ 0,08 16,02 0,07 27,58
Fe203 0,16 4,56 98,01 9,11
CaO 52,29 1,85 0,25 21,82
MgO 0,14 1,33 0,04 1,07
SOj 0,57 0,06 0,02 3,44
Na,0 0,03 0,04 0,05
K2O 0,02 0,80 0,15
Reszta 0,11 1,02 1,15 1,26
Obliczone proporcje
Kreda jeziorna 78,60 % masy
15,57
Zendra 0,70
Popiół wapienny 5,14
100% mieszaniny Klinkier praktyczny
Strata prażenia 36,93
SiOj 13,12 20,80
ai2o3 3,97 6,30
Fe2O3 1,99 3,15
CaO 42,51 67,40
MgO 0,37 0,59
SOj 0,63 1,01
Na2O 0,01 0,01
K2O 0,15 0,24
Reszta 0,32 0,50
CaO„ 1,50
MODUŁY CHARAKTERYZUJĄCE KLINKIER
MN MK MG LSF
0,92 2,20 2,00 100
POTENCJALNY SKŁAD FAZOWY KLINKIERU WG BOGU E'A ’
%c,s %C2S %C,A %C,AF %CŚ
60,5 14,0 11,4 9,6 1,7
Przykład 3 - Wykonanie zestawów surowcowych
Każdy zestaw przygotowano poprzez dokładne odważenie składników i homogenizację, zgodnie z obliczonym udziałem.
PL 245590 Β1
Celem przygotowania zestawów do wypału, poszczególne surowce zgranulowano, wysuszono oraz zhomogenizowano, przygotowując ok. 500 kg próby surowcowej. Homogenizację i mielenie surowców przeprowadzono do pozostałości maksymalnie 5% na sicie 0,090 mm.
Dla Zestawu I składającego się z kredy jeziornej, piasku, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 78,47% wag., 10,06% wag., 0,49% wag., 10,98% wag, odważono ok. 400 kg kredy jeziornej, ok. 50 kg piasku, ok. 2 kg zendry i ok. 50 kg popiołu wapiennego.
Dla Zestawu II składającego się z kredy jeziornej, piasku, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 77,15% wag., 8,43% wag., 0,54% wag., 13,88% wag, odważono ok. 400 kg kredy jeziornej, ok. 30 kg piasku, ok. 2 kg zendry i ok. 70 kg popiołu wapiennego.
Dla Zestawu III składającego się z kredy jeziornej, iłu, zendry oraz popiołu wapiennego o procentowej zawartości komponentów, odpowiednio, 78,60% wag., 15,57% wag., 0,70% wag., 5,14% wag, odważono ok. 400 kg kredy jeziornej, ok. 80 kg iłu, ok. 3 kg zendry i ok. 20 kg popiołu wapiennego.
Po homogenizacji zbadano skład chemiczny zestawów celem potwierdzenia poprawności odważenia udziału składników w zestawach, a tym samym w przypadku jakiegokolwiek błędu skorygowania składu zestawu na tym etapie, bez kosztownego jego wypału w piecu. Składy chemiczne zestawów przedstawiono w tabeli 5. Porównując wyniki składu chemicznego zestawów zamieszczonych w tabeli 5 z wynikami zamieszczonymi w tabelach 2-4 stwierdzono, że zestawy zostały poprawnie przygotowane i można je wypalać w piecu obrotowym.
Tabela 5 - Składy chemiczne zestawów surowcowych
Składnik Oznaczenie zestawu
Zestaw I Zestaw II Zestaw III
% masy
Straty prażenia 35,86 35,47 36,85
SiO2 14,11 13,58 13,45
AI;O3 3,28 4,02 3,64
Fe2O3 1,82 2,06 1,88
Ca O 43,02 43,10 42,55
MgO 0,51 0,55 0,45
so3 0,72 0,73 0,55
K2O 0,12 0,12 0,14
Na2O 0,03 0,02 0,02
PzO5 0,11 0,11 0,07
TiO2 0,07 0,09 0,10
Mn2O3 0,05 0,05 0,05
SrO 0,01 0,01 0,01
ZnO 0,00 0,00 0,00
Przykład 4 - Wypalenie zestawów surowcowych
Zestawy zgranulowano na granulometrze talerzowym z niewielkim udziałem wody, jako tzw. medium spajającym. Po granulacji zestawy wysuszono w suszarce w temperaturze 120°C. Przygotowano po 500-550 kg zgranulowanych zestawów surowcowych do wypału/produkcji klinkierów portlandzkich.
Zgranulowane zestawy wypalano w obrotowym, półprzemysłowym piecu obrotowym o następujących parametrach:
• Typ pieca: piec obrotowy, bez zewnętrznego wymiennika ciepła z chłodnikiem obrotowym.
• Wymiary pieca: 1,25 x 16 m, • Wydajność: 400-600 kg/h materiału (dozowano 400 kg na godzinę), • Obroty pieca: 1,5 obr/min,
PL 245590 Β1 • Czas przebywania materiału w piecu 140 min, • Czas przebywania materiału w strefie spiekania 40 min, • Paliwo: olej opałowy, • Temperatura wypału: 1450-1480°C w strefie spiekania, tj. ok. 2 m od wylotu klinkieru z pieca.
Kontrolę procesu wypału prowadzono na podstawie analizy wyników badań składu fazowego próbek pobieranych podczas wypału danego zestawu oraz oznaczenia w nich zawartości wolnego wapna metodą glikolową. Z uwagi na zawartość głównego składnika (kredy) zestawy wypalano w następującej kolejności: Zestaw I, Zestaw II, Zestaw III.
Przykładowe dyfraktogramy dla każdego wypalonego zestawu, uzyskane podczas procesu wypału, przedstawiono na Fig. 2A-2C.
Wyniki analiz dyfraktogramów z pomiarów składu fazowego podczas wypałów zestawów surowcowych oraz wyniki badań zawartości wolnego wapna potwierdzają i świadczą o prawidłowym przebiegu syntezy klinkierów w piecu obrotowym w Oddziale Szkła i Materiałów Budowlanych w Krakowie (Sieć Badawcza Łukasiewicz - Instytut Ceramiki i Materiałów budowalnych.
Z wypalanych po 500-550 kg zestawów surowcowych uzyskano po ok. 200 kg „czystego” klinkieru. Takie ilości klinkierów wynikają z tego, że przy przerwie 30 minutowej w dozowaniu do pieca następnego zestawu (np. zestawu II po zestawie I) część tego pierwszego zestawu pozostawała w piecu i mieszała się z zestawem następnym. W związku z tym ten zmieszany klinkier odrzucano, a następnie odseparowywano/pobierano dobry klinkier. Uzyskane klinkiery po ok. 200 kg zostały dokładnie uśrednione przed następnymi badaniami. Wyniki analiz chemicznych klinkierów przedstawiono w tabeli 6. Dyfraktogramy klinkierów zamieszczono na figurach 3A-3C.
Tabela 6. Składy chemiczne klinkierów portlandzkich po wypaleniu w piecu obrotowym
Składnik Oznaczenie klinkieru
Zestaw 1 Zestaw II Zestaw III
% masy
Straty prażenia 0,08 0,07 0,09
SiO2 22,29 21,25 21,80
AI2O3 6,01 6,64 5,90
Fe2O3 3,01 3,26 3,05
Ca O 67,10 67,41 67,94
MgO 0,91 0,72 0,73
SO3 0,18 0,20 0,07
K2O 0,03 0,03 0,02
Na2O 0,00 0,00 0,00
P2O5 0,16 0,16 0,12
TiO2 0,15 0,17 0,20
Mn2O3 0,08 0,08 0,07
SrO 0,03 0,03 0,03
ZnO 0,00 0,00 0,00
Porównując wyniki składu chemicznego zestawów zamieszczonych w tabeli 6 z wynikami zamieszczonymi w tabelach 2-4 oraz analizując wyniki badań składu fazowego (fig. 3A-3B) należy stwierdzić, że klinkiery zostały poprawnie wypalone w półprzemysłowym piecu OSiMB w Krakowie.
PL 245590 Β1
Przykład 5 - Wykonanie i badania cementów z wypalonych klinkierów
Uzyskane klinkiery ześrutowano (wstępny proces przed mieleniem) i następnie zmielono w młynku kulowym do powierzchni 3800-3900 cm2/g, z dodatkiem 6% gipsu (o charakterystyce/składzie podanym w tabeli 1). Uzyskane w ten sposób cementy portlandzkie CEM I poddano badaniom podstawowych właściwości normowych wg PN-EN 197-1. Wyniki badań podstawowych właściwości normowych cementów podano w tabela 7 i 8.
Tabela 7. Właściwości fizyczne cementów, wykonanych z klinkierów portlandzkich wypalonych w piecu obrotowym.
Opis próbek Powierzchnia właściwa [cm7g] Gęstość [g/cm3] Wodożądność [%] Czas wiązania [min] Rozpływ [cm]
początek koniec
Zestaw I 3900 3,16 264 150 195 19,5
Zestaw II 3900 3,15 26,0 145 185 19,0
Zestaw III 3800 3,15 26,0 160 200 20,5
Tabela 8. Właściwości fizyczne (mechaniczne) cementów, wykonanych z klinkierów portlandzkich wypalonych w piecu obrotowym
Opis próbek Powierzchnia właściwa [cm2/g] Wytrzymałość na zginanie po dniach, [MPa] Wytrzymałość na ściskanie po dniach, [MPa]
Zdni 7dni Z8dni Zdni 7dni Z8dni
Zestaw 1 3900 3,9 6,2 7,1 22,1 38,6 53,2
Zestaw II 3900 4,1 6,3 7,2 23,3 39,3 54,6
Zestaw III 3800 4,3 6,7 7,6 27,6 41,9 56,1

Claims (6)

1. Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego, zawierający 75-80% wag. naturalnego wapienia, 7-17% wag. skały osadowej, 0,4-0,8% wag. zendry oraz 4-15% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 12-15% wag. S1O2, 3-4,5% wag. AI2O3, 1,6-2,2% wag. FezOs, 42-44% wag. CaO, znamienny tym, że naturalny wapień stanowi kreda jeziorna.
2. Zestaw według zastrz. 1, znamienny tym, że skała osadowa jest wybrana z grupy obejmującej piasek i ił.
3. Zestaw według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zawiera 78,47% wag. kredy jeziornej, 10,06% wag. piasku, 0,49% wag. zendry oraz 10,98% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 14,07% wag. S1O2, 3,29% wag. AI2O3,1,73% wag. Fe2C>3, 43,45% wag. CaO.
4. Zestaw według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zawiera 77,15% wag. kredy jeziornej, 8,43% wag. piasku, 0,54% wag. zendry oraz 13,88% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 13,39% wag. S1O2, 4,06% wag. AI2O3, 2,03% wag. Fe2Os, 43,39% wag. CaO.
PL 245590 Β1
5. Zestaw według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że zawiera 78,60% wag. kredy jeziornej, 15,57% wag. iłu, 0,70% wag. zendry oraz 5,14% wag. popiołu wapiennego, w którym to zestawie zawartości głównych tlenków wynoszą 13,12% wag. S1O2, 3,97% wag. AI2O3, 1,99% wag. Fe2C>3, 42,51% wag. CaO.
6. Zastosowanie zestawu według któregokolwiek z zastrzeżeń od 1 do 5 do produkcji cementu portlandzkiego.
PL439921A 2021-12-20 2021-12-20 Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie PL245590B1 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL439921A PL245590B1 (pl) 2021-12-20 2021-12-20 Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie

Applications Claiming Priority (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL439921A PL245590B1 (pl) 2021-12-20 2021-12-20 Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL439921A1 PL439921A1 (pl) 2023-06-26
PL245590B1 true PL245590B1 (pl) 2024-09-02

Family

ID=86945217

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL439921A PL245590B1 (pl) 2021-12-20 2021-12-20 Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL245590B1 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL439921A1 (pl) 2023-06-26

Similar Documents

Publication Publication Date Title
US8568528B2 (en) Iron-doped sulfo-belitic clinker
El-Alfi et al. Preparation of calcium sulfoaluminate-belite cement from marble sludge waste
Qu et al. Characterisation of pre-industrial hybrid cement and effect of pre-curing temperature
US8177903B2 (en) Hydraulic binder with a base of sulfoaluminate clinker and portland clinker
US8852339B2 (en) Industrial process for the production of a clinker with a high content of belite
EP0812811A1 (en) Hydraulic cement with an accelerated development of high strength
Nuhu et al. Effects and control of chemical composition of clinker for cement production
DK2970009T3 (en) New phosphorus-doped sulfoblite clinker and process for its preparation
JP4494743B2 (ja) セメント組成物の製造方法
DK2970010T3 (en) Sulfoaluminium-containing lime with a low belit content
WO2022203932A1 (en) Production of activated-belite-csa clinkers at extremely low firing temperature
PL245590B1 (pl) Zestaw surowcowy do wytwarzania klinkieru portlandzkiego i jego zastosowanie
JP7001318B2 (ja) 建設化学品用低ビーライトcsaセメント
KR102576649B1 (ko) 저탄소, 저에너지 시멘트 클링커, 상기 시멘트 클링커의 제조방법 및 상기 시멘트 클링커를 이용한 시멘트의 제조방법.
Ikumapayi et al. A review of cement production from sustainable raw materials
Abou El Leil et al. Cement raw materials blending process by using correlations models
Słomka-Słupik Marls as an Ecological Substitute for Cement with Lower Energy Consumption. Mortars Research
JP7664709B2 (ja) セメント組成物、およびコンクリート製品の製造方法
Dvorkin et al. Composite binder obtained by using of dust from clinker kilns
Halmagyi et al. NEW EXPERIMENTAL SULFOALUMINATE CLINKERS FROM NATURAL RAW MATERIAL MIXTURES
Canbek Production of low-energy cements using various industrial wastes
Qiu et al. SETTING TIME AND COMPRESSIVE STRENGTH OF AC 4 A 3$ MODIFIED PORTLAND CLINKER PREPARED WITH PHOSPHOROUS SLAG
Chenchen et al. Hydrating characteristics of modified Portland with Ba-bearing sulfoaluminate minerals
Badanoiu Moant, a, A.; Dumitrescu, O.; Nicoara, AI; Trus, ca, R. Waste Glass Valorization as Raw Material in the Production of Portland Clinker and Cement. Materials 2022, 15, 7403
Adaxamjonovich et al. INVESTIGATION OF FREE CALCIUM OXIDE IN PORTLAND CEMENT CLINKER