Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób wytwarzania mieszanin, których skladniki sa sproszkowane wszystkie lub przynajmniej pewna ich liczba.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, iz co najmniej jeden ze skladników mieszaniny, a mianowicie skladnik sluzacy jako srodek wiazacy lub schudzajacy znaj¬ duje sie w postaci tyksotropieznej.Przy przeprowadzaniu sposobu wedlug wynalazku poddaje sie skladniki podczas ich mieszania i mielenia wzglednie podczas mieszania lub podczas mielenia dzialaniu drgan, np. wstrzasaniu, uderzeniom, ubija¬ niu, stlaczaniu i t. d. Skladniki mieszaniny poddaje sie poszczególnym oddzialywa¬ niom osobno lub kilku jednoczesnie. Poza tym mozna dodawac do skladników bento¬ nitu lub podobnego materialu.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do wytwarzania mieszanin do wyrobów ceramicznych.Przewazna liczba materialów ceramicz¬ nych zawiera gline lub kaolin sluzace do laczenia ze soba skladników nieplastycz- nych lub chudych. Ilosci wzmiankowanych skladników wiazacych w mieszaninach ce¬ ramicznych sa rozmaite. Tak np. porcelana zawiera w przyblizeniu 50% kaolinu, fa¬ jans — do 80% gliny; zawartosc srodka wiazacego (gliny) w produktach topiacych sie z trudnoscia jest znacznie mniejsza iwynosi np. w cegle ogniotrwalej 25 do 35%.Plastycznosc gliny lub kaolinu przy miele¬ niu produktów ceramicznych dziala ko¬ rzystnie jedynie w tym przypadku, jezeli zawartosc takiego skladnika plastycznego nie przekracza pewnej granicy dolnej, a mianowicie nie jest mniejsza niz 25%, Jest rzecza znana, ze przy wyrobie produktów ceramicznych dodawanie do gli¬ ny ziarnek materialów schudzajacych w mieszarce lub w gniotowniku jest polaczo¬ ne z wielkimi trudnosciami, jezeli otrzymy¬ wany produkt powinien posiadac dosta¬ teczna jednolitosc. Trudne jest równiez o- toczenie poszczególnych ziarn skladników mieszaniny równomiernie srodkiem wiaza¬ cym. Wlasciwosci produktu zaleza wiec w znacznym stopniu od sposobu mieszania, zwlaszcza jezeli ilosc srodka wiazacego jest mala. Trudnosci te uwidoczniaja sie przy wytwarzaniu materialów nietopli- wych, poniewaz przy nierównomiernym rozdzieleniu skladników schudzajacych i plastycznych otrzymuje sie przy mieleniu produkt niejednorodny, czego nastepstwem jest znieksztalcanie sie cegiel. Posiadaja one niejednorodna budowe pod wzgledem chemicznym i fizycznym; wytrzymalosc ta¬ kich cegiel na dzialania mechaniczne, na nagle zmiany temperatury i na dzialanie ciepla w wysokich temperaturach jest ma¬ la; poza tym wytrzymalosc ich na dziala¬ nie zuzli zmniejsza sie do takiego stopnia, iz kontrolowanie jej jest niemozliwe.Starano sie uniknac tych wad w roz¬ maity sposób, np. przez zastosowanie mie¬ szarki o odpowiednim wykonaniu! lub przez zwiekszenie okresu czasu, podczas którego przeprowadza sie mieszanie. Próby te jed¬ nak zawiodly. Nawet przy wyrobie cegly ogniotrwalej z zawartoscia 25 — 35 % srod¬ ka wiazacego powstaja w palonym materia¬ le schudzajacym niepozadane jego od¬ ksztalcenia i inne przemiany fizyczne, któ¬ rych nie mozna ustalic, zwlaszcza gdy ce¬ gly poddaje sie* wypalaniu kilkakrotnie.Wymagane rozmaite wlasciwosci mate¬ rialów ceramicznych sa powodem wyrobu nadzwyczaj wielkiej ilosci rozmaitych pro¬ duktów tego* rodzaju, w których ilosc srod¬ ków wiazacych powinna byc mozliwie ma¬ la, aby wyzyskac wlasciwosci skladników schudzajacych. Dotyczy to korundu i kar- borundu, kwarcytu, cyrkonu, magnezytu, chromitu magnezowego i innych materia¬ lów nieplastycznych, które nadaja sie do wiazania gliny. Mieszanie tych materialów jest polaczone z trudnosciami. Trudnosci te powstaja równiez przy wyrobie produk¬ tów trudno topliwych, które zawieraja ma¬ le ilosci gliny wiazacej, jak tez przy wyro¬ bie scislej porcelany z wielka zawartoscia kwarcu, cyrkonu, steatytu lub podobnego materialu.W celu ulepszenia przebiegu wyrobu materialów ceramicznych wzmiankowanego rodzaju wytwarzano z gliny lub kaolinu roztwór, dodajac do niej elektrolitu jako rozpuszczalnika, a material schudzajacy mieszano z tym roztworem. Wyniki tych prób byly zadowalajace wprawdzie, lecz sposoby te nie nadawaly sie jednak do za¬ stosowania w przemysle. Roztwory gliny zmniejszaly mianowicie w znacznym stop¬ niu wlasciwosci wiazace gliny, a to z po¬ wodu domieszki alkaliów, np. sody lub po¬ tazu, otrzymane zas produkty nie| byly jed¬ norodne, wskutek czego posiadaly rozmaite wytrzymalosci na dzialania uderzen i cie¬ pla. Wynalazek niniejszy omija te wady w zupelnosci.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do wyrobu mas1 ceramicznych zawierajacych wielkie ilosci skladników chudych. Sposób ten moze byc stosowany, gdy zawartosc srodka wiazacego wynosi 50% i wiecej, jak równiez w tych przy¬ padkach, w których zawartosc tego srodka wynosi 5%. Wlasciwosci ostatecznego pro¬ duktu zaleza od wlasciwosci srodka schu- dzajacego.Przy sposobie wedlug wynalazku otrzy- — 2 —muje sie mieszaniny wzmiankowane wsku¬ tek stosowania przynajmniej jednego ze skladników w stanie tyksotropicznym.Jest rzecza znana, iz roztwory koloidal¬ ne o postaci zelatynowatej moga byc prze¬ mieniane w stan tyksotropiczny. Cecha znamienna tego stanu jest ta okolicznosc, iz przy dzialaniu drgan lub uderzen roz¬ twór staje sie plynnym, podczas gdy w stanie spokoju posiada on postac zelatyno¬ wata. Wedlug wynalazku wyzyskuje sie te wlasciwosc gliny przy mieszaniu i mieleniu materialów ceramicznych zawieraj acyeh wielkie ilosci skladników schudzajacych, W tym celu przeprowadza sie srodek wiazacy utworzony z gliny lub materialu schudzajacego, zmielonego do stopnia ko¬ loidalnego, w stan tyksotropiczny, po czym srodek ten miesza sie z materialem niepla- stycznym. Przy mieszaniu tych materialów nie nalezy stosowac mieszarki do gliny, lecz gniotownik lub urzadzenie podobne. Pod¬ czas mieszania material zostaje poddany dzialaniom drgan lub uderzen, dzieki cze¬ mu otrzymuje sie roztwór nieco plynny.Roztwór ten otacza poszczególne ziarnka materialów stalych, wskutek czego wytwo¬ rzona mieszanina jest jednorodna. Srodek wiazacy tworzy na ziarnkach materialu schudzajacego powloke trwala, równomier¬ na i sucha.Jezeli produkt ten wprowadzi sie do mlyna i podda w tymi mlynie drganiom lub tez sam mlyn podda sie drganiom, produkt staje sie ponownie plynnym. Przy uzyciu materialów w wysokim stopniu chudych mozna stosowac z korzyscia urzadzenie u- bijajace uruchomiane sprezonym powie¬ trzem lub elektrycznie.Jezeli zawartosc srodka wiazacego jest wielka, mieszanine przeprowadza sie w stan plynny i odlewa w formach z gipsu, drzewa lub metalu, W kazdym przypadku otrzymuje sie pozadany produkt w sposób prosty i tani, przy czym sily robocze moga byc zupelnie niewykwalifikowane.Wyroby wytworzone w sposób wedlug wynalazku, jak np, cegly ogniotrwale z za¬ wartoscia 5 — 10% gliny wiazacej, posia¬ daja znacznie wieksza wytrzymalosc na dzialania mechaniczne, na nagle zmiany temperatury, na atakowanie ich przez zu¬ zle i t. d,, niz produkty otrzymane przy stosowaniu znanych sposobów.Przy pewnej zawartosci gliny mozna o- siagnac stan tyksotropiczny, jezeli zamiast malej ilosci gliny zastosuje sie bentonit lub jego odmiany. Do materialów nie zawiera¬ jacych gliny, lecz zawierajacych pewna i- losc srodka schudzajacego zmielonego do stopnia koloidalnego, dodaje sie male ilosci (1 — 2%) bentonitu nadajacego koloidowi pozadane wlasciwosci. Przy wyrobach z- czystej glinki przeprowadza sie te glinke w stan tyksotropiczny i stosuje sie ja jako srodek wiazacy. PL PL