PL248681B1 - Pułapka na roztocza warrozy do ula pszczelego - Google Patents

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest pułapka na roztocza do ula pszczelego w postaci nakładki, charakteryzująca się tym, że ma postać skrzynki, o rozmiarach: szerokość od 100 mm do 400 mm, długość od 100 mm do 500 mm oraz wysokość od 100 mm do 800 mm, a podstawę skrzynki stanowi półka (5) wystająca od 5 mm do 300 mm, przy czym nad półką (5) jest wylotek nakładki (1) w postaci prostokątnego otworu o rozmiarach: szerokość od 5 mm do 200 mm, wysokość od 2 mm do 10 mm, natomiast nakładka ma otwieraną pokrywę (4), pod którą jest silos oraz system monitorowania (12), przy czym silos (3) wypełniony jest wypełniaczem w postaci proszku i ma ściany boczne zwężające się ku dołowi, na których są wypusty przedni oraz wypust tylny, pomiędzy którymi znajdują się co najmniej dwie rolki (2) o średnicy od 0,5 mm do 20 mm, a przestrzenie pomiędzy wypustem przednim, rolkami (2) oraz wypustem tylnym mają rozmiar od 0,1 mm do 5 mm, natomiast pod rolkami (2) jest przestrzeń robocza (7) o wysokości co najmniej 5 mm, która zakończona jest żłobieniami (6), które mają co najmniej dwie szpary o wymiarach od 0,1 mm do 10 mm, pod którymi jest kartka nasączona olejem, przy czym nakład ma po bokach na tylnej ścianie co najmniej dwa uchwyty montażowe, w których jest co najmniej jeden otwór montażowy (11).

Description

Przedmiotem wynalazku jest pułapka na roztocza do ula pszczelego służąca do zwalczenia warrozy w rodzinach pszczelich.

STAN TECHNIKI

Warroza to choroba pszczół wywoływana przez pasożytniczego roztocza Varroa destructor. Pasożyt ten atakuje zarówno dorosłe pszczoły, jak i ich larwy, wysysając hemolimfę, co osłabia pszczoły i powoduje obniżenie ich odporności. Warroza stanowi poważne zagrożenie dla pszczelarstwa, ponieważ osłabione pszczoły stają się bardziej podatne na inne choroby oraz trudniej przetrwają zimę, co może prowadzić do upadku całych rodzin pszczelich.

Zwalczanie warrozy opiera się na stosowaniu różnych środków chemicznych, takich jak kwasy organiczne (np. kwas mrówkowy, szczawiowy) oraz specjalnych akarycydów, które mają na celu zniszczenie roztoczy. Mimo to skuteczność tych środków maleje z czasem, ponieważ roztocze Varroa destructor zyskują odporność na niektóre z nich. Dodatkowo, niektóre środki mogą negatywnie wpływać na zdrowie pszczół, co utrudnia długoterminowe zwalczanie tego pasożyta.

Dlatego szuka się rozwiązania, które pozwalają na kontrolę i leczenie warrozy, które obejmują różne metody, takie jak stosowanie środków chemicznych (akaracydów), metody biologiczne oraz zabiegi mechaniczne, np. przerywanie cyklu rozwojowego roztoczy poprzez odpowiednie zarządzanie czerwiem w ulu.

Jedną z metod jest skonstruowanie odpowiednie ula pszczelego. Ul pszczeli to sztuczna konstrukcja, która ma na celu zapewnienie pszczołom miodnym odpowiedniego środowiska do życia, rozwoju i produkcji miodu. Jest to podstawowe narzędzie wykorzystywane przez pszczelarzy w hodowli pszczół, które pełni funkcję ochrony kolonii pszczół przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, drapieżnikami oraz pozwala na zarządzanie zbiorami miodu, wosku i innych produktów pszczelich.

Ze względu na swoje funkcje, ule muszą być wyposażone w otwór, zwany wylotkiem, który umożliwia pszczołom swobodne poruszanie się - wchodzenie i wychodzenie z ula. Wylotek najczęściej przyjmuje formę poziomego, prostokątnego otworu o wysokości od 1 do 2 cm oraz szerokości w granicach od 16 do nawet 40 cm. Standardowo stosuje się dwa wylotki - jeden umieszczony w górnej części ula, a drugi w dolnej. Ich rozmiar i stopień otwarcia mogą być regulowane w zależności od warunków pogodowych oraz pory roku, co pomaga utrzymać odpowiednie warunki w ulu.

Z polskiego zgłoszenia patentowego P.439026 znany jest emiter ultradźwiękowy do metody zwalczania warrozy w rodzinach pszczelich. Emiter zawiera moduł elektroniczny oraz pięć piezoelektrycznych głośników ultradźwiękowych. Urządzenie zasilane panelem fotowoltaicznym współpracującym z akumulatorem prądu stałego (12V), emituje fale akustyczne o zmiennej częstotliwości w zakresie od 21 kHz do 22 kHz na poziomie głośności 105 dB. Pole akustyczne emitera sprawia, iż drgają elementy anatomiczne warrozy takie jak szczecinki na korpusie i odnóżach warrozy oraz aparat ssąco-kłujący (gnathosoma). Warroza pasożytująca na pszczole staje się oscylatorem akustycznym, przez co wskazuje swoją lokalizację na odwłoku swojego żywiciela. Wymusza to na pszczołach działania obronne objawiające się obgryzaniem warrozie korpusu, płytki brzusznej, płytki grzbietowej, odnóży, aparatu ssąco-kłującego. Fale akustyczne emitera, penetrując w głąb plastrów, skutkują działaniami obronnymi młodych pszczół jeszcze przed wygryzieniem się z komórki w plastrze gniazdowym. Osłabione i martwe osobniki warrozy osypują się wraz z opuszczaniem komórki lęgowej przez młodą pszczołę tworząc charakterystyczny biały i jasnobrązowy osyp ultradźwiękowy, w ilości osiągającej 150 sztuk dziennie. Pole akustyczne emitera powoduje dysfunkcję aparatu szczęko-czułkowego warrozy, co utrudnia pobieranie pokarmu przez rozwijające się larwy warrozy w stadiach protonimfy i deutonimfy. W rezultacie, w osypie ultradźwiękowym obserwuje się 83,8% warrozy wycieńczonej. W odróżnieniu od stosowanych środków chemicznych opartych na pestycydach, ultradźwiękowa metoda zwalczania warrozy pozbawiona jest jakichkolwiek skutków ubocznych, dzięki czemu miód zachowuje swoje naturalne właściwości lecznicze i smakowe, zaś pszczoły pozostają w dobrej kondycji zdrowotnej.

Z kolejnego polskiego zgłoszenia patentowego P.390780 znany jest sposób biologicznego zwalczania warrozy, który charakteryzuje się tym, że podczas ciągłego obserwowania rodziny pszczelej w ulu, w momencie jej pełnego rozwoju w porze intensywnego kwitnienia roślin rzepaku, wstawia się do ula nastawkę jako magazyn miodu z ramką pracy, następnie kontroluje się rozwój rodziny w tej ramce pracy i w czasie, gdy występuje zabudowa trutowa, krótko po zasklepieniu się czerw trutowych, wycina się je i usuwa.

Ze zgłoszenia polskiego wzoru użytkowego W.126781 znana jest pułapka na Varroa Destructor zbudowana jest z ramki pszczelej stanowiącej przynętę dla samic Varroa Destructor. Ramka pszczela podzielona jest na dwie sekcje. Sekcję A - wypełnioną węzą trutową, oraz sekcję B - wypełnioną węzą pszczelą. Do górnej części ramki pszczelej przymocowana jest górna listwa klejowa, która połączona jest z beleczką górną w sposób umożliwiający jej przesuwanie i dociskanie końców beleczki do boków ula. Docisk zapewnia sprężyna. Do dolnej części ramki pszczelej przymocowana jest dolna listwa klejowa, która połączona jest z beleczką dolną w sposób umożliwiający jej przesuwanie i dociskanie końców beleczki dolnej do boków ula. Docisk zapewnia sprężyna. Górna listwa klejowa oraz dolna listwa klejowa pokryte są klejem (korzystnie miodem), który unieruchamia samice Varroa Destructor w momencie wejścia pasożyta na listwę klejową dolną bądź listwę klejową górną. Górna osłona zapobiega przedostawaniu się pszczół na górną listwę klejową, zaś dolna osłona zapobiega przedostawaniu się pszczół na dolną listwę klejową.

Dotychczasowe rozwiązania nie powodują usunięcie pasożyta, mogą być również szkodliwe dla pszczół lub zbyt drogie w użytkowaniu.

UJAWNIENIE WYNALAZKU

Problemem technicznym rozwiązywanym przez wynalazek jest pozbycie się pasożyta u pszczół, który to problem rozwiązuje się poprzez konstrukcje ula w postaci pułapki montowanej na wejście/wylotkę do ula pszczelego, która jednocześnie pełni funkcję dozownika substancji pylistej mineralnej odpowiednio spolaryzowanej, która ma za zadanie naniesienie proszku na pszczoły dorosłe podczas normalnego bytowania tj. opuszczania i powrotu do ula pszczelego.

W świetle opisanego stanu techniki celem niniejszego wynalazku jest przezwyciężenie wskazanych niedogodności i dostarczenie pułapki na roztocza montowanej na wejście/wylotkę do ula pszczelego pełniącej funkcję dozownika substancji pylistej mineralnej odpowiednio spolaryzowanej, który ma za zadanie naniesienie proszku na pszczoły dorosłe podczas normalnego bytowania, tj. opuszczania i powrotu do ula.

Pułapka na roztocza do ula pszczelego w postaci nakładki charakteryzuje się tym, że ma postać skrzynki, o rozmiarach szerokość od 100 do 400 mm, długość od 100 do 500 mm oraz wysokość od 100 do 800 mm, a podstawę skrzynki stanowi półka wystająca od 5 mm do 300 mm, przy czym nad półką jest wylotek nakładki w postaci prostokątnego otworu o rozmiarach szerokość od 5 mm do 200 mm, wysokość od 2 mm do 10 mm, natomiast nakładka ma otwieraną pokrywę, pod którą jest silos oraz system monitorowania, przy czym silos wypełniony jest wypełniaczem w postaci proszku i ma ściany boczne zwężające się ku dołowi na których są wypusty przedni oraz wypust tylny, pomiędzy którymi znajdują się co najmniej dwie rolki o średnicy od 0,5 mm do 20 mm, a przestrzenie pomiędzy wypustem przednim, rolkami oraz wypustem tylnym mają rozmiar od 0,1 mm do 5 mm, natomiast pod rolkami jest przestrzeń robocza o wysokości co najmniej 5 mm, która zakończona jest żłobieniami, które mają co najmniej dwie szpary o wymiarach od 0,1 mm do 10 mm, pod którymi jest kartka nasączona olejem, przy czym nakład ma po bokach na tylnej ścianie od dwóch do szczęściu uchwytów montażowych, w których jest od dwóch do czterech otworów montażowych.

Korzystnie, wypełniaczem jest naelektryzowana prądem stałym o napięciu pobierniczym od 30 do 200 KV ziemia okrzemkowa.

Korzystnie, nakładkę wykonana jest z materiału polilaktydowego.

Korzystnie, system monitorowania ma czujniki do pomiaru temperatury i/lub wilgoci i/lub ciśnienia i/lub ilości wchodzących pszczół i/lub element komunikacji bezprzewodowej i/lub miernik ilości wypełniacza i/lub miernik biologiczny.

Zaletą pułapki jest to, iż nakładka przy swej funkcji czyszczącej nie zaburza wentylacji ula, gdyż nie zmniejsza rozmiarów wylotki, przez które dostaje się świeże powietrze.

Kolejną zaletą pułapki jest to, iż nie ogranicza ona zastosowania znanych dotychczas metod walki z warrozą, które w razie konieczności mogą być stosowane łącznie z nią.

Kolejnym istotnym aspektem jest możliwość ponownego zastosowania materiału z którego została wykonana pułapka, ponieważ może on zostać przetopiony i wykorzystany do produkcji nowego filamentu. Pozwala to zredukować ilość powstających odpadów. Dodatkowo użyty materiał (PLA-polilaktyd) to biodegradowalny materiał termoplastyczny wytwarzany z odnawialnych surowców, takich jak skrobia kukurydziana lub trzcina cukrowa. Jest popularny w druku 3D ze względu na łatwość obróbki, niski skurcz i brak nieprzyjemnych oparów podczas drukowania. Kluczowe jest to, iż jest on neutralny dla zwierząt.

Kolejną zaletą pułapki jest zastosowanie półki równo z dolną krawędzią otworu w przedniej ścianie ula, która ułatwia pszczołom lądowanie, oraz wchodzenie i wychodzenie z ula.

Niewątpliwą zaletą jest możliwość użycia materiałów biodegradowalnych np. PLA-polilaktyd, który jest materiałem termoplastycznym wytwarzanym z odnawialnych surowców, takich jak skrobia kukurydziana lub trzcina cukrowa. Jest popularny w druku 3D ze względu na łatwość obróbki, niski skurcz i brak nieprzyjemnych oparów podczas drukowania. Kluczowe jest to, iż jest on neutralny dla zwierząt. KRÓTKI OPIS FIGUR RYSUNKU

Dla lepszego zrozumienia wynalazku, został on zilustrowany w przykładach wykonania oraz na załączonych figurach rysunku, na których:

Fig. 1 - przedstawia widok nakładki na ul - rzut przedni;

Fig. 2 - przedstawia widok nakładki na ul - rzut tylny;

Fig. 3 - przedstawia widok nakładki na ul - przekrój boczny;

Fig. 4 - przedstawia widok nakładki na ul - przekrój dolny;

Fig. 5 - przedstawia widok nakładki na ul w widoku półprzekroju;

Fig. 6 - przedstawia widok nakładki na ul - przykład przytwierdzenia do ula.

Pułapka na roztocza do ula pszczelego w postaci nakładki na przedstawionych załączonych figurach jest jedynie ukazana jako poglądowa, natomiast ostateczny kształt wraz z wymiarami zależy od wielkości ula.

SPOSOBY WYKONANIA WYNALAZKU

Poniższe przykłady ilustrują wynalazek, nie ograniczając go w żaden sposób.

Przykład 1. Pułapka na roztocza do ula pszczelego

Na rysunku fig. 1 przedstawiono w rzucie przednim pułapkę na roztocza w postaci nakładki na wylotkę ula, gdzie ujawniono wylotek nakładki 1 wraz z widocznymi bocznymi płaszczyznami stanowiącymi przedłużenie ściany tylnej oraz otworami montażowymi 11 umożliwiającymi przytwierdzenie elementu do ula.

Na rysunkach fig. 1 i fig. 2 widoczny jest prostopadłościan tworzący korpus nakładki oraz tylna ściana nakładki z przelotowym otworem wejściowym, tj. wylotka nakładki 1 o wymiarach 120 mm na 11 mm, który to otwór pozwala na swobodne przemieszczanie się pszczół, a tym samym utrudnia wtargnięcia do ula większych owadów, takich jak na przykład szerszenie.

Pułapka na roztocza do ula pszczelego w postaci nakładki ma szerokość równą 160 mm, natomiast wysokość od końca podstawy do końca pokrywy 4 76,6 mm.

Przestrzeń robocza 7 ma wysokość tj. prześwit o wysokości 11 mm natomiast rolki 2 mają wymiar 6,5 mm, a odstępy pomiędzy wypustem przednim 8, każdą z trzech rolek 2 oraz wypustem tylnym 9 ma 1 mm.

Na rysunku fig. 3 przedstawiono w przekroju bocznym wewnętrzną strukturę pułapki na roztocza.

Patrząc od dołu, po lewej stronie widoczna jest wspomniana wcześniej platforma pozwalająca na lepsze lądowanie pszczół wlatujących do ula tj. półki 5. Kolejno można zauważyć trzy okrągłe rolki 2 służące do przemieszczania i lepszego dozowania proszku tj. wypełnienia, które przenoszone jest na pszczoły. Następnie na samym dole widać wzdłużne żłobienia 6 pozwalające na pozbywanie się nadmiaru proszku przenoszonego przez pszczoły, tak aby uniknąć ewentualnego zatkania kanału transmisyjnego przez neutralną substancję pylista, np. nanokrzemionkę lub cukier puder.

Powyżej widoczny jest niewielki silos przechowujący wspomnianą substancję. Jest on przykryty zdejmowanym pokrywą 4 i uszczelniony w sposób pozwalający na odizolowanie go od dostępu do wilgoci i opadów. Zapobiega to zbrylaniu się proszku i ewentualnemu zakleszczeniu rolek transmisyjnych. Silos 3 ma ściany pionowe, a co najmniej jedną nastawioną pod kątem w zakresie od 45° do 90° w stosunku do półki 5, co pozwala na swobodne opadanie wypełniacza.

Na rysunku fig. 4 przedstawiono, od dołu nakładkę na wylotkę ula, skupiając się na cechach konstrukcyjnych prostopadłościanu, w taki sposób aby pokazać ułożenie rolek 2, którym jednym z kilku zadań jest między innymi dozowanie proszku na pszczoły. Na rysunku tym pokazany jest też kierunek przemieszczania się pszczół w postaci strzałki.

Na rysunku fig. 5 widoczne są dwie strzałki pokazujące kierunek wchodzenia pszczół do pułapki na roztocza. Poniżej prawej strzałki pokazano otwory zabezpieczający przez zatkaniem się nakładki przez nadmiar zgromadzonego proszku w postaci żłobień 6.

Silos 3 oznaczono pojemnik na proszek wraz z modułem dozującym go (widoczne trzy rolki), natomiast system monitorowania 12 temperatury i wilgoci powietrza wewnątrz pułapki to miejsce przeznaczone do zamontowania elektronicznego systemu całodobowego monitorowania temperatury i wilgotności powietrza wewnątrz pułapki. Pozwala to kontrolować właściwości proszku oraz jego możliwości robocze w różnych warunkach pogodowych.

Na rysunku fig. 6 widoczna jest pułapka z widocznymi otworami montażowymi 11 w bocznych płaszczyznach, w postaci uchwytów montażowych 10 za pomocą których przykręcono ją do ula używając czterech wkrętów.

Cechą istotną pułapki montowanej na wylotkę do ula pszczelego jest to, iż ma postać prostopadłościanu, którego tylna i przednia ściana, w dolnych częściach posiadają prostokątny, poziomy otwór, natomiast wewnątrz prostopadłościanu na górnej płaszczyźnie, na powierzchni 120 na 25 mm znajdują się trzy rolki 2 o długości 116 mm i średnicy 6,5 mm.

Nad rolkami 2 znajduje się silos 3 z systemem dozowania proszku tj. wypełniacza. Zalecany proszek to ziemia okrzemkowa, która przed zamknięciem pułapki zostaje naelektryzowana prądem stały o napięciu probierczym równym 60 kV. Możliwe jest zastosowanie innego pylistego materiału.

Pszczoła przechodząc przez otwór porusza mini rolki, które poruszają ziemią okrzemkową, a która przyciąga się do dodatnio naładowanych pszczół. Pszczoły następnie czyszczą się z proszku, usuwając równocześnie roztocza, które w ulu spadają na kartkę na spodzie ula nasączoną olejem.

Cechą istotną pułapki montowanej na wylotkę do ula jest to, iż prostokątne otwory w tylnej części prostopadłościanu mają wymiary równe lub mniejsze od rozmiarów wylotki ula co nie zaburza przemieszczania się pszczół wchodzących i wychodzących z ula.

Ważną cechą ergonomiczną pułapki jest to, iż górną ścianę prostopadłościanu stanowi zdejmowana pokrywa, dzięki czemu możliwym jest uzupełnienie proszku.

Niezbędną cechą pułapki jest to, iż w zewnętrznej części prostopadłościanu, w jego przedniej części, poniżej dolnej krawędzie otworu w przedniej ścianie znajduje się półka, ułatwiająca lądowanie pszczołom.

WYKAZ OZNACZEŃ:

1. Wylotek nakładki;

2. Rolki;

3. Silos;

4. Pokrywa (daszek);

5. Półka;

6. Żłobienia;

7. Przestrzeń robocza;

8. Wypust przedni;

9. Wypust tylny;

10. Uchwyt montażowy;

11. Otwory montażowe;

12. System monitorowania.

Claims (4)

1. Pułapka na roztocza do ula pszczelego w postaci nakładki znamienna tym, że ma postać skrzynki, o rozmiarach szerokość od 100 do 400 mm, długość od 100 do 500 mm oraz wysokość od 100 do 800 mm, a podstawę skrzynki stanowi półka (5) wystająca od 5 mm do 300 mm, przy czym nad półką (5) jest wylotek nakładki (1) w postaci prostokątnego otworu o rozmiarach szerokość od 5 mm do 200 mm, wysokość od 2 mm do 10 mm, natomiast nakładka ma otwieraną pokrywę (4), pod którą jest silos oraz system monitorowania (12), przy czym silos (3) wypełniony jest wypełniaczem w postaci proszku i ma ściany boczne zwężające się ku dołowi na których są wypusty przedni (8) oraz wypust tylny (9), pomiędzy którymi znajdują się co najmniej dwie rolki (2) o średnicy od 0,5 mm do 20 mm, a przestrzenie pomiędzy wypustem przednim (9), rolkami (2) oraz wypustem tylnym (10) mają rozmiar od 0,1 mm do 5 mm, natomiast pod rolkami (2) jest przestrzeń robocza (7) o wysokości co najmniej 5 mm, która zakończona jest żłobieniami (6), które mają co najmniej dwie szpary o wymiarach od 0,1 mm do 10 mm, pod którymi jest kartka nasączona olejem, przy czym nakład ma po bokach na tylnej ścianie od dwóch do sześciu uchwytów montażowych (10), w których jest od dwóch do czterech otworów montażowych (11).

2. Pułapka na roztocza do ula pszczelego według zastrz. 1 znamienna tym, że wypełniaczem jest naelektryzowana prądem stałym o napięciu pobierniczym od 30 do 200 KV ziemia okrzemkowa.

3. Pułapka na roztocza do ula pszczelego według zastrz. 1-2 znamienna tym, że nakładka wykonana jest z materiału polilaktydowego.

4. Pułapka na roztocza do ula pszczelego według zastrz. 1-3 znamienna tym, że system monitorowania (12) ma czujniki do pomiaru temperatury i/lub wilgoci i/lub ciśnienia i/lub ilości wchodzących pszczół i/lub element komunikacji bezprzewodowej i/lub miernik ilości wypełniacza i/lub miernik biologiczny.