PL249854B1

PL249854B1 - Sposób wzbogacania warzyw w jod uprawianych w sposób tradycyjny, bezglebowy i hydroponiczny oraz zastosowanie 5-chloro- 7-jodo-8-chinolinolu do wzbogacania warzyw w jod

Info

Publication number: PL249854B1
Application number: PL443220A
Authority: PL
Inventors: Sylwester Smoleń; Aneta Koronowicz; Iwona Kowalska
Original assignee: Univ Rolniczy Im Hugona Kollataja W Krakowie
Priority date: 2022-12-21
Filing date: 2022-12-21
Publication date: 2026-07-06
Also published as: PL443220A1

Abstract

Przedmiotem zgłoszenia jest sposób wzbogacania warzyw w jod uprawianych w sposób tradycyjny, bezglebowy i hydroponiczny, polegający na tym, że kilkakrotnie w okresie wegetacji roślin warzywnych stosuje się do nawadniania upraw preparat zawierający związek jodu, charakteryzujący się tym, że do fertygacji upraw roślin warzywnych używa się roztworu 5-chloro-7-iodo-8-chinolinol o stężeniu od 0,0005 do 0,050 mmol/l, przy czym dozowanie roztworu 5-chloro-7-iodo-8-chinolinol rozpoczyna się po wzejściu roślin lub 2 do 3 tygodni po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe, kontynuuje się w sposób ciągły w uprawach bezglebowych i hydroponicznych oraz w odstępach od 5 do 14 dni w uprawach glebowych w zależności od długości okresu wegetacji roślin, a kończy się wraz z ostatnimi zbiorami konsumpcyjnych części roślin, natomiast w całym okresie wegetacji całkowita dawka związku w przeliczeniu na jod wynosi od 0,25 do 10,0 kg l/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 1 do 40 kg l/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji. Zgłoszenie także obejmuje zastosowanie 5-chloro-7-iodo-8-chinolinolu do wzbogacania warzyw w jod w uprawach tradycyjnych, bezglebowych i hydroponicznych.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób wzbogacania warzyw w jod uprawianych w sposób tradycyjny, bezglebowy i hydroponiczny.

Podstawowym modelem profilaktyki jodowej na świecie jest wprowadzenie tego pierwiastka do soli kuchennej. Pomimo szerokiego jego rozpowszechnienia wciąż u znacznej części populacji ludzkiej, to jest od 30% do 38%, diagnozuje się symptomy chorobowe związane z niedostateczną podażą tego pierwiastka do diety. Poszukiwanie alternatywnych dla soli kuchennej nośników jodu jest niezwykle istotne ze względu na dążenie w wielu krajach na świecie do zredukowania nadmiernego spożycia soli w stosunku do zalecanego przez WHO poziomu 5,0 g NaCI/dzień. Ponieważ zmniejszenie konsumpcji soli może w konsekwencji pogorszyć stopień zaopatrzenia ludzi w jod, prowadzi się badania nad sposobami wzbogacania roślin uprawnych w ten pierwiastek.

Jod nie jest składnikiem pokarmowym roślin, lecz jest w nich akumulowany, dlatego nawet przy niewielkich dawkach staje się dla nich toksyczny. Drugim problemem, który należy rozwiązać jest silna sorpcja jodu w glebie, co powoduje, że jego pobieranie z gleby przez korzenie jest utrudnione. W środowisku glebowym jod podlega sorpcji do fazy mineralnej i organicznej. Już od kilkudziesięciu godzin do kilku dni od wprowadzenia jodu do środowiska glebowego, niezależnie od zastosowanej formy chemicznej, obserwuje się silne jego wiązanie w glebie. Odbywa się to poprzez tworzenie wiązań kowalencyjnych z mającymi wiązania podwójne związkami aromatycznymi, jak to jest np. w związkach fenolowych i polifenolowych, które wchodzą w skład struktury kwasów fulwowych i humin. Desorpcja jodu, czyli jego uwalnianie do środowiska glebowego w formach dostępnych dla roślin, jest procesem bardzo powolnym. Po wykonaniu doglebowego nawożenia związkami jodu, pobranie tego składnika przez korzenie, a w konsekwencji akumulacja w częściach użytkowych plonu jest znacznie niższa niż wynika to z zastosowanej dawki jodu. Skutkuje to potrzebą używania wysokich dawek jodu do nawożenia doglebowego, co znacznie podraża koszty uprawy. Może to także powodować uszkodzenia roślin przy przekroczeniu trudnego do empirycznego wyznaczenia progu toksyczności, gdyż silnie zależy on od warunków prowadzenia uprawy. Niesie to również negatywne skutki dla środowiska glebowego ze względu na to, że nadmierne dawki jodu działają również toksycznie na mikroflorę i mezofaunę glebową.

Z opisu patentowego WO 2009/087178 znany jest sposób wzbogacania w jod upraw ziemniaka, marchwi i cebuli, polegający na tym, że zarówno liście, jak i glebę traktuje się wodnym roztworem soli jodu o zawartości jodu od 1 do 50 g/l. Dodatkowo stosuje się kwas ortofosforowy(V) regulujący pH roztworu w granicach od 1 do 7. Oznacza to zastosowanie od 2 do 30 kg jodu na hektar gleby.

Z opisu patentowego CN 101080986 znany jest sposób biofortyfikowania w jod upraw słodkich ziemniaków za pomocą stałego nawozu sztucznego, umieszczonego w zagłębieniach gleby. Opisano również alternatywny sposób polegający na spryskiwaniu liści słodkich ziemniaków płynnym nawozem 5-6 razy w czasie ich uprawy. Nawóz podawany jest w ilości 12-150 mg/m², co oznacza nie więcej niż 1,5 kg/ha, z czego tylko część stanowi jod.

Z opisu patentowego EP 1 153 901 znany jest skład nawozu do wzbogacenia roślin w niektóre pierwiastki np.: wanad, jod, cynk i molibden a także substancje takie jak witamina C. Wodny roztwór zawierający pożądane składniki jest natryskiwany na liście roślin. W odniesieniu do jodu stosowany jest wodny roztwór zawierający od 0.000005 do 20 g/I, przy czym pH tego roztworu wynosi od 5 do 9. Aplikacja roztworu powtarzana jest kilka razy podczas cyklu wegetatywnego, tak aby zastosowana ilość jodu wynosiła do 1 kg na hektar.

Z zgłoszeniu WO 2008/104600 A ujawniono sposób wzbogacania upraw ziemniaka jodem polegający na opryskiwaniu liści roztworem soli jodu o zawartości jodu od 0,01 do 50%, korzystnie 34%, co oznacza od 0,1 do 500 g/I, korzystnie 340 g/I jodu. Roztwór jodu łączy się z 5% pięciotlenkiem fosforu i 12% tlenkiem potasu. Docelowo ilość jodu zaaplikowana na hektar uprawy wynosi do 17 kg. Jeżeli stosuje się roztwór o korzystnym stężeniu wynoszącym 340 g/I, podawanie 17 kg jodu na hektar gruntu wymaga wykorzystania 50 litrów roztworu.

Ze zgłoszenia patentowego P.410806 znany jest sposób biofortyfikacji warzyw w jod w uprawach hydroponicznych polegający na tym, że w uprawach hydroponicznych do fertygacji roślin w systemach z otwartym i zamkniętym obiegiem pożywki stosuje się pożywki zawierające makroskładniki i mikroskładniki pokarmowe roślin wzbogacone o jeden z organicznych związków jodu takich jak: kwas 5-jodosalicylowy, kwas 3,5-dijodo salicylowy, kwas 2-jodobenzoesowy oraz kwas 2,3,5-trijodobenzoesowy, przy czym kwas 5-jodosalicylowy, kwas 3,5-dijodosalicylowy oraz kwas 2-jodobenzoesowy aplikuje się w stężeniu od 0,002 do 0,02 mmol, gdzie całkowita dawka tych związków w przeliczeniu na jod wynosi od 1 do 2 kg/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 2 do 10 kgl/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji.

W zgłoszeniu patentowym P.410807 ujawniono sposób biofortyfikacji warzyw w jod w uprawach glebowych i hydroponicznych polegający na tym, że jednorazowo przedsiewnie zasila się glebę koncentratem związków humusowych, w których stosunek masowy kwasów humusowych do kwasów fulwowych wynosi w granicach od 2:1 do 6:2, a ilość kwasów humusowych zastosowanych na hektar uprawy wynosi 5-80 kg. W odmianie wynalazku sposób biofortyfikacji warzyw w jod w uprawach glebowych i hydroponicznych polega na tym, że po wysianiu nasion i wzejściu roślin lub 2 do 3 tygodni po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe w przypadku upraw glebowych bądź zaraz po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe w przypadku upraw hydroponicznych rozpoczyna się fertygację solami jodu takimi jak Kl, KIO3 równocześnie z fertygacją koncentratem kwasów humusowych, przy czym stężenie jodu w użytym roztworze soli mieści się w granicach od 0,0001 do 0,0004% (m/o), a stosunek masowy kwasów humusowych do kwasów fulwowych w koncentracie kwasów humusowych wynosi w granicach od 2:1 do 6:2.

W zgłoszeniu patentowym P.410808 opisano sposób biofortyfikacji warzyw w jod polegający na tym, że w uprawach hydroponicznych do fertygacji roślin stosuje się roztwór soli jodu takich jak Kl, KIO3, kwasu salicylowego oraz pożywki zawierającej makroskładniki i mikroskładniki pokarmowe, przy czym stężenie jodu w użytym roztworze soli jodu mieści się w granicach od 0,0001 do 0,0004% (m/o), natomiast stężenie kwasu salicylowego wynosi od 0,01 do 10 mg na dm³.

Z opisu patentowego CN106631473 znany jest sposób wzbogacenia/nawożenia roślin i grzybów jadalnych nawozem mikroelementowym w skład, którego wchodzą: żelazo, miedź, cynk, bor, mangan, magnez, kobalt, jod i tytan. Wydajna formuła płynnego nawozu zawierającego również fitohormony roślinne z grupy auksyn ma zastosowanie do warzyw, drzew owocowych, melonów, roślin zbożowych i oleistych, kwiatów i roślin oraz grzybów jadalnych, a stężenia użytkowe wydajnej formuły płynnego nawozu są różne. Jod w tym nawozie jest dostarczany roślinom w formie związku nieorganicznego (mineralnego) jodku potasu.

Patent CN106561106 dotyczy rozwiązań wyłącznie w zakresie wzbogacania roślin ryżu w jod. Rozwiązanie obejmuje: moczenie nasion, przesadzanie sadzonek ryżu, stosowanie nawozu, prowadzenie uprawy polowej, zbioru itp. Nasiona ryżu moczy się w roztworze jodu, a następnie stosuje się nawóz wieloskładnikowy bogaty w jod i azot, zawierający także kwas humusowy i inne pierwiastki śladowe.

Istota rozwiązania według pierwszego wynalazku polega na tym, że do fertygacji upraw roślin warzywnych używa się roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu o stężeniu od 0,0005 do 0,050 mmol/l, przy czym dozowanie roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu rozpoczyna się po wzejściu roślin lub 2 do 3 tygodni po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe, kontynuuje się w sposób ciągły w uprawach bezglebowych i hydroponicznych oraz w odstępach od 5 do 14 dni w uprawach glebowych w zależności od długości okresu wegetacji roślin a kończy się wraz z ostatnimi zbiorami konsumpcyjnych części roślin, natomiast w całym okresie wegetacji całkowita dawka związku w przeliczeniu na jod wynosi od 0,25 do 10,0 kg l/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 1 do 40 kg l/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji.

Korzystnie dla roślin warzywnych o krótkim okresie wegetacji w uprawach glebowych w polu i pod osłonami fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 5 do 7 dni z użyciem roztworu o stężeniu 0,0005-0,05 mmol/l.

Korzystnie dla roślin warzywnych o długim okresie wegetacji w uprawach glebowych fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 7 do 14 dni z użyciem roztworu o stężeniu od 0,002 do 0,05 mmol/l.

Korzystnie fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu w uprawach glebowych polowych i pod osłonami kończy się 7 dni przez zbiorem, a w uprawach bezglebowych i hydroponicznych prowadzi się do zbioru warzyw. Korzystnie równocześnie z fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu uprawy nawadnia się roztworami zawierającymi wszystkie makroskładniki i mikroskładniki odżywcze.

Korzystnie w uprawach hydroponicznych i bezglebowych zakres stężeń dla mieszaniny roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu i pożywki wynosi od 0,0005 do 0,010 mmol/l.

Istota rozwiązania według drugiego wynalazku polega na zastosowaniu 5-chloro-7-iodo-8-chinolinolu do biofortyfikacji warzyw w jod w uprawach tradycyjnych, bezglebowych i hydroponicznych.

Korzystnie roztwór 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu o stężeniu od 0,0005 do 0,050 mmol/l stosuje się do fertygacji roślin warzywnych od wzejścia roślin lub od 2 do 3 tygodni od wysadzenia rozsady na miejsce stałe, kontynuuje się w sposób ciągły w uprawach bezglebowych i hydroponicznych oraz w od

PL 249854 Β1 stępach od 5 do 14 dni w uprawach glebowych w zależności od długości okresu wegetacji roślin a kończy się wraz z ostatnimi zbiorami konsumpcyjnych części roślin, natomiast w całym okresie wegetacji całkowita dawka związku w przeliczeniu na jod wynosi od 0,25 do 10,0 kg l/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 1 do 40 kg l/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji.

Korzystnie dla roślin warzywnych o krótkim okresie wegetacji w uprawach glebowych w polu i pod osłonami fertygację roztworem 5-chloro-7-iodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 5 do 7 dni z użyciem roztworu o stężeniu 0,0005-0,05 mmol/l.

Zaletą rozwiązania według wynalazków jest fakt, iż fertygacja upraw roztworem 5-chloro-7jodo-8-chinolinolu powoduje pobieranie i akumulowanie przez rośliny tego kwasu skutkując wzrostem akumulacji jodu, a także powstawaniem wtórnych metabolitów 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu w roślinach. Pozwala to efektywnie wzbogacać rośliny w jod, w tym w związki jodoorganiczne, przy zastosowaniu niskich molowych stężeń tego pierwiastka. Stosowanie fertygacji roztworem 5-chloro7-jodo-8-chinolinolu, podobnie jak stosowanie KIO3 nie jest szkodliwe dla roślin - z badań wynika, że nie powoduje obniżenia masy główek sałaty czy też masy nadziemnych części jarmużu.

Rozwiązania według wynalazków przedstawiono w poniższych przykładach wykonania.

Przykład I

Do fertygacji uprawy glebowej jarmużu użyto roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu o stężeniu 0,0015 mmol/l, przy czym dozowanie 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu rozpoczęto po 3 tygodniach od wysiewu do gleby i kontynuowano w odstępach 5 dni. W przeliczeniu na 1 ha gruntu uprawy dostarczono 8 kg jodu. Fertygację zakończono 7 dni przed zbiorem plonów.

Przykład II

W uprawie hydroponicznej sałaty w systemie cienkowarstwowych kultur przepływowych wprowadza się 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol do pożywki zawierającej wszystkie makroskładniki i mikroskładniki pokarmowe niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju w dawce 0,005 mmol/l. Następnie nawadniano uprawę powyższym roztworem w sposób ciągły.

Podczas przygotowania pożywek roboczych przez mieszalniki komputerowe, dozowniki lub inżektory skoncentrowany 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol znajdował się w osobnym zbiorniku niż pozostałe składniki pokarmowe. Wynika to z tego, że w środowisku kwaśnym (po zakwaszeniu stężonych roztworów nawozów kwasem azotowym siarkowym lub ortofosforowym(V)) może nastąpić degradacja lub wytworzenie innych związków będących pochodnymi 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu.

Przeprowadzane badania wykazały, że w próbie w kontrolnej zawartość jodu w sałacie wynosiła 0,53 mg l/kg s.m. (0,02 mgl/kg św.m.), podczas gdy po zastosowaniu fertygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem zawartość ta zwiększyła się do 8,99 mg l/kg s.m. (0,40 mg l/kg św.m.). Dla porównania fertygacja roztworem KIO3 w dawce 0,005 mmol/L pozwoliła uzyskać niższy poziom wzbogacenia sałaty w jod na poziomie 19,92 mg l/kg s.m. (0,89 mg l/kg św.m.). Wyniki badań przedstawiono w Tabeli 1.

W przypadku sałaty po aplikacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu odnotowano w podobnym zakresie jak po nawożeniu KIO3 zwiększenie zawartości kwasu 7-jodo-4-hydroxy-3-chinolinokarboksylowego.

Tabela 1. Wyniki badań z zastosowaniem fertygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem w uprawie sałaty - masa główek sałaty, zawartość jodu, % RDA-jod oraz zawartość metabolitów chinoliny w tym jej jodopochodnych.

Obiekt - aplikacja związku jodu do pożywki	Masa główek sałaty	mg l-kg^-1 s_ m.	mg l-kg^-1 św. m.	% RDA-jod
100g św.m. liści	20g św.m. liści
Kontrola	306,9a	0,53a	0,02a	1,58a	0,32a
KIO3	359,9b	19,92c	0,89c	59,29c	11,86c
5-chloro-7-jodo-8-	389,6b	8,99b	0,40b	26,53b	5,31 b
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pgkg¹ s.m.)
Chinolina	Siarczan hydroksychinoliny	tyroksyna	5-chloro-7-jodochin-8ol
Kontrola	4,91a	47,41ab	2,53a	5,25a

PL 249854 Β1

KIO3	5,59ab	56,26b	2,41a	1,27a
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	11,33b	42,13a	1,82a	469,76b
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg¹ s.m.)
	Kwas 8-jodo-4hydroxy-3chinolinokarboksylowy	Kwas 6-jodo-4-hydroksy3-ch inolinokarboksylowy	Kwas 7-jodo-4hydroksy-3ch inolinokarboksylowy
Kontrola	< limitu det.	3,59a	3,08a
KIOs	< limitu det.	8,82b	5,57a
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	77,55	6,88b	5,25a
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg*¹ s.m.)
	Kwas 8-hydroksy-7-jodo-5-chinolinosulfonowy
Kontrola	< limitu det.
KIO3	< limitu det.
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	< limitu det.

Wartości średnie oznaczone tymi samymi literami nie różnią się między sobą statystycznie istotnie przy poziomie istotności P < 0,05.

< limitu det. - stężenie substancji poniżej limitu wykrywalności dla techniki LC-MS/MS.

Przykład III

W badaniach nad uprawą dwóch odmian jarmużu uzyskano efekt wzbogacenia roślin w jod po zastosowaniu fertygacji 5-chloro-7-iodo-8-chinolinolem - był on jednak niższy niż po aplikacji KIO3.

W roślinach kontrolnych zawartość jodu całkowitego wynosiła 0,22 mg l/kg s.m. (0,03 mgl/kg św.m.) dla odmiany Oldembor Fi oraz 0,16 mg l/kg s.m. (0,03 mgl/kg św.m.) dla odmiany Redbor Fi. Natomiast po zastosowaniu 5- chloro-7-iodo-8-chinolinolu następowało zwiększenie zawartości jodu całkowitego w jarmużu do poziomu 14,25 mg l/kg s.m. (1,77 mgl/kg św.m.) w odmianie Oldembor Fi oraz 10,65 mg l/kg s.m. (1,36 mgl/kg św.m.) w odmianie Redbor Fi. Dla porównania zawartość jodu w jarmużu po aplikacji KIO3 wynosiła 34,01 mg l/kg s.m. (4,49 mgl/kg św.m.) w odmianie Oldembor Fi oraz 41,26 mg l/kg s.m. (5,22 mgl/kg św.m.) w odmianie Redbor Fi. Dla obu odmian jarmużu (Tabela 2) po aplikacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu uzyskano istotnie wyższy niż po aplikacji KIO3 poziom akumulacji tego związku w lisicach. W przypadku odmiany jarmużu Oldembor Fi i Redbor Fi było to odpowiednio 2,27 i 20,1 więcej niż kontroli. W liściach roślin jarmużu wpływ aplikacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu na zawartość organicznych metabolitów jodu był cechą odmianową. Wyniki przeprowadzonych badaniach przedstawiono w Tabeli 2.

Stosowanie fatygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem, podobnie jak stosowanie KIO3 nie jest szkodliwe dla roślin - nie powoduje obniżenia masy nadziemnych części jarmużu.

Tabela 2. Wyniki badań z zastosowaniem fertygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem w uprawie jarmużu - masa nadziemnych części roślin (liści i pędów), zawartość jodu, % RDA-jod oraz zawartość metabolitów chinoliny w tym jej jodopochodnych.

Odmiana	Obiekt aplikacja związku jodu do pożywki	Masa nadziemnych części roślin g)	mg l-kg-¹s. m.	mg l-kg^-1 św. m.	% RDA-jod
100g św.m. liści	20g św.m. liści
Oldenbor Fi	Kontrola	89,51a	0,22a	0,03a	1,75a	0,35a
Oldenbor Fi	KIOs	95,24a	34,01d	4,49d	299.11C	59,82c
Oldenbor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	95,52a	14,25c	1,77c	118,16b	23,63b

PL 249854 Β1

Red bor Fi	Kontrola	70,58a	0,16a	0,02a	1,22a	0,24a
Red bor Fi	KIOs	66,07a	41,26e	5,22e	347,78c	69,56c
Red bor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	73,66a	10,65b	1,36b	90,51b	18,10b
		Zawartość związków metabolicznych jodu (pgkg¹ s.m.)
Chinolina	Siarczan hydro ksychinoliny	tyroksyna	5-chloro-7jodochin-8-ol
Oldenbor Fi	Kontrola	230,6a	64,02b	10,73b	10,94c
Oldenbor Fi	KlOi	204,Oa	76,58c	12,21 c	2,30b
Oldenbor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	226,7a	59,80b	2,00a	24,88d
Red bor Fi	Kontrola	192,9a	47,46a	1,91 a	1,81 b
Red bor Fi	KIO3	190,1a	52,67ab	1,56a	0,38a
Red bor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	251,8a	44,61a	2,68a	36,44e
		Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg^-1 s.m.)
Kwas 8-jodo-4-hydroxy-3chinolinokarboksylowy	Kwas 6-jodo-4-hydroksy- 3-chinolinokarboksylowy	Kwas 7-jodo4-hydroxy-3-
Oldenbor Fi	Kontrola	< limitu det.	147,13a	278,86c
Oldenbor Fi	KIO₃	< limitu det.	12,52b	154,68b
Oldenbor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	< limitu det.	10,50b	142,39b
Red bor Fi	Kontrola	< limitu det.	12,44b	41,19a
Red bor Fi	KIO3	< limitu det.	11,40b	39,57a
Red bor Fi	5-chloro-7-jodo-8chinolinol	< limitu det.	10,64b	57,91a
		Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg^-1 s.m.)
		Kwas 8-hydroksy-7-jodo-5-chinolinosulfonowy
Oldenbor	Kontrola	< limitu det.
Oldenbor	KIO3	< limitu det.
Oldenbor Fi	5-chloro-7-jodo- 8-chinolinol	< limitu det.
Redbor Fi	Kontrola	< limitu det.
Redbor Fi	KIO3	< limitu det.
Redbor Fi	5-chloro-7-jodo- 8-chinolinol	< limitu det.

Przykład IV

W uprawie ziemniaka prowadzono doglebową aplikację 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu. Związek ten zastosowano do pożywki roboczej w dawce 0,050 mmol/l, a aplikację poprzez fertygację przeprowadzono osiem razy co 7 dni w okresie uprawy ziemniaka zaczynając od wschodów roślin.

Przeprowadzone badania wykazały, że 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol nie miał negatywnego wpływu na plonowanie bulw ziemniaka - jego plon był na poziomie podobnym jak kontroli jak przedstawiono w Tabeli 3.

PL 249854 Β1

Przeprowadzane badania wykazały, że w próbie kontrolnej zawartość jodu w bulwach wynosiła 0,025 mg l/kg s.m. (0,005 mg l/kg św.m.) co przedstawiono w Tabeli 3, podczas gdy po zastosowaniu fertygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem zawartość ta zwiększa się do 0,50 mg l/kg s.m. (0,092 mg l/kg św.m.). Dla porównania fertygacja roztworem KIO3 w tej samej dawce 0,05 mmol/l pozwoliła uzyskać poziom wzbogacenia bulw ziemniaka w jod, tj. na poziomie 1,4 mg l/kg s.m. (0,266 mg l/kg św.m.). Procent RDA-jod w przeliczeniu na 100 g bulw ziemniaka wynosił odpowiednio 17,70% i 6,16% odpowiednio dla roślin traktowanych KIO3 i 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem co był znacznie wyższą wartością niż w przypadku bulw ziemniaka kontrolnego (0,31% RDA-jod).

Po aplikacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol był w wydajniejszy sposób transportowany do liści niż do bulw co przedstawiono w Tabeli 4 i ulegał on metabolizmowi do innych organicznych związków jodu co przedstawiono w Tabeli 3.

Tabela 3. Wyniki badań z zastosowaniem fertygacji 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolem w wazonowej uprawie ziemniaka-masa bulw z jednej rośliny, zawartość jodu, % RDA-jod oraz zawartość metabolitów chinoliny w tym jej jodopochodnych.

Obiekt - aplikacja związku jodu do pożywki	Masa bulw z jednej rośliny (g)	mg l-kg¹ s. m.	mg l-kg'¹ św. m.	% RDA-jod
lOOg św.m. bulw
Kontrola	239,1a	0,025a	0,005a	0,31 a
KIO3	244,3a	1,40c	0,266c	17,7c
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	243,5a	0,50b	0,092b	6,16
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg ¹ s.m.)
Chinolina	Siarczan hydroksychinoliny	tyroksyna	5-chloro-7-jodochin-8ol
Kontrola	28,79a	13,17ab	0,78a	69,74b
KIO3	11,90b	14,65b	1,70b	13,42a
5-chloro-7-jodo-8-	17,17b	11,40a	0,92a	15,33a
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg·¹ s.m.)
Kwas 8-jodo-4hydroxy-3chinolinokarboksylowy	Kwas 6-jodo-4-hydroksy- 3-chinolinokarboksylowy	Kwas 7-jodo-4hydroxy-3ch inolinokarboksylowy
Kontrola	< limitu det.	8,46b	7,02b
KIO₃	< limitu det.	12,18b	2,85a
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	< limitu det.	0,40a	2,20a
	Zawartość związków metabolicznych jodu (pg-kg^-1 s.m.)
	Kwas 8-hydroksy-7-jodo-5chinolinosulfonowv	5,7-dijodo-8-chinolinol
Kontrola	< limitu det.	195,37b
KIO₃	12,54b	44,88a
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	2,69a	32,97a

PL 249854 Β1

Tabela 4. Zawartość 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu w liściach i bulwach ziemniaka

Obiekt-aplikacja związku jodu do pożywki	Zawartość 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu (pgkg¹ s.m.)
	Liście	Bulwy
Kontrola	5,83b	69,74b
KlOa	1,43a	13,42a
5-chloro-7-jodo-8chinolinol	20.48C	15,33a

Claims

1. Sposób wzbogacania warzyw w jod uprawianych w sposób tradycyjny, bezglebowy i hydroponiczny, polegający na tym, że kilkakrotnie w okresie wegetacji roślin warzywnych stosuje się do nawadniania upraw preparat zawierający związek jodu, znamienny tym, że do fertygacji upraw roślin warzywnych używa się roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol o stężeniu od 0,0005 do 0,050 mmol/l, przy czym dozowanie roztworu 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol rozpoczyna się po wzejściu roślin lub 2 do 3 tygodni po wysadzeniu rozsady na miejsce stałe, kontynuuje się w sposób ciągły w uprawach bezglebowych i hydroponicznych oraz w odstępach od 5 do 14 dni w uprawach glebowych w zależności od długości okresu wegetacji roślin a kończy się wraz z ostatnimi zbiorami konsumpcyjnych części roślin, natomiast w całym okresie wegetacji całkowita dawka związku w przeliczeniu na jod wynosi od 0,25 do 10,0 kg l/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 1 do 40 kg l/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji.

2. Sposób według zastrz. 1 znamienny tym, że dla roślin warzywnych o krótkim okresie wegetacji w uprawach glebowych w polu i pod osłonami fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 5 do 7 dni z użyciem roztworu o stężeniu 0,0005-0,05 mmol/l.

3. Sposób według zastrz. 1 znamienny tym, że dla roślin warzywnych o długim okresie wegetacji w uprawach glebowych fertygację roztworem 5- chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 7 do 14 dni z użyciem roztworu o stężeniu od 0,002 do 0,05 mmol/l.

4. Sposób według zastrz. 1 znamienny tym, że fertygację roztworem 5-chloro- 7-jodo-8-chinolinolu w uprawach glebowych polowych i pod osłonami kończy się 7 dni przez zbiorem, a w uprawach bezglebowych i hydroponicznych do zbioru warzyw.

5. Sposób według zastrz. 1 znamienny tym, że równocześnie z fertygacją roztworem 5-chloro7-jodo-8-chinolinolu uprawy nawadnia się roztworami zawierającymi wszystkie makroskładniki i mikroskładniki odżywcze.

6. Sposób według zastrz. 5 znamienny tym, że w uprawach hydroponicznych i bezglebowych zakres stężeń dla mieszaniny roztworu 5-chloro-7-jodo-8- chinolinolu i pożywki wynosi od 0,0005 do 0,010 mmol/l.

7. Zastosowanie 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu do wzbogacania warzyw w jod w uprawach tradycyjnych, bezglebowych i hydroponicznych.

8. Zastosowanie według zastrz. 8 znamienne tym, że roztwór 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu o stężeniu od 0,0005 do 0,050 mmol/l stosuje się do fertygacji roślin warzywnych od wzejścia roślin lub od 2 do 3 tygodni od wysadzenia rozsady na miejsce stałe, kontynuuje się w sposób ciągły w uprawach bezglebowych i hydroponicznych oraz w odstępach od 5 do 14 dni w uprawach glebowych w zależności od długości okresu wegetacji roślin a kończy się wraz z ostatnimi zbiorami konsumpcyjnych części roślin, natomiast w całym okresie wegetacji całkowita dawka związku w przeliczeniu na jod wynosi od 0,25 do 10,0 kg l/ha powierzchni upraw roślin o krótkim okresie wegetacji oraz od 1 do 40 kg l/ha powierzchni upraw o długim okresie wegetacji.

9. Zastosowanie według zastrz. 8 znamienne tym, że dla roślin warzywnych o krótkim okresie wegetacji w uprawach glebowych w polu i pod osłonami fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 5 do 7 dni z użyciem roztworu o stężeniu 0,0005-0,05 mmol/l.

10. Zastosowanie według zastrz. 8 znamienne tym, że dla roślin warzywnych o długim okresie wegetacji w uprawach glebowych fertygację roztworem 5-chloro-7-jodo-8-chinolinolu prowadzi się w odstępach od 7 do 14 dni z użyciem roztworu o stężeniu od 0,002 do 0,05 mmol/l.