Przeróbka skóry zwierzecej, wstepnie potraktowanej srodkami powodujacymi pecznienie, np. mlekiem wapiennym, i roz¬ dzielanie mechanicznie na wlókna, z któ¬ rych wytwarza sie nastepnie produkty go¬ towe, np. sztuczna skóre, jest znana. Prze¬ prowadzanie tego sposobu w sikali przemy¬ slowej napotyka znaczne trudnosci, glów¬ nie wskutek tego, ze czesci skóry poddawa¬ ne obróbce w zaleznosci od ich pochodze¬ nia, wielkosci, grubosci, ciagliwosci, gesto¬ sci itd. zachowuja sie rozmaicie przy trak¬ towaniu srodkami powodujacymi pecznie¬ nie. Z jednej strony utrudnia to w znacz¬ nym stopniu mechaniczne rozdzielanie skó¬ ry, a z drugiej strony zas — powoduje otrzymywanie produktów o nierównomier¬ nym skladzie. A wiec np. nie mozna unik¬ nac tego, aby grubsze lub bardziej gestó i bardziej ciagliwe czesci skóry nie ulega¬ ly w calej masie równomiernemu specznie¬ niu, podczas gdy ciensze i mniej geste cze¬ sci skóry ulegaja nadmiernemu specznie¬ niu, natomiast inne, zwlaszcza na po¬ wierzchniach, ulegaja zbytnio dzialaniu srodków chemicznych. Dokladne wstepne sortowanie skór, które maja byc przera¬ biane pod wzgledem ich pochodzenia, cia¬ gliwosci, grubosci, wielkosci kawalków itd., moze co prawda zmniejszyc nieco te trud¬ nosci, ale nie usuwa ich dostatecznie.Wynalazek ma na celu usuniecie po¬ wyzszych niedogodnosci i trudnosci przy otrzymywaniu ze skór wolowych, cielecych i innych hub ze skrawków skóry ihaterialu wlóknistego, zawierajacego wlókna mozli-wie nienaruszone, które zachowaly swe do¬ datnie wlasciwosci.Sposób wedlug wynalaizku niniejszego polega na tym, ze skóre lub czesci skóry, które przez traktowanie srodkami powodu¬ jacymi pecznienie przeprowadzono w stan umozliwiajacy ostrozne rozdrabnianie skó¬ ry, poddaje sie mechanicznej obróbce w celu mniej lub bardziej dokladnego roz¬ drobnienia lub rozdzielenia na wlókna, po czym mase traktuje sie powtórnie srodka¬ mi powodujacymi pecznienie. Wskutek dzialania srodków powodujacych pecznie¬ nie na uprzednio rozdrobniona substancje skóry poszczególne czesci masy zostaja poddane dzialaniu w jednakowym stopniu, a wiec caly rozdzielony material zostaje speczniony równomiernie. Dzieki temu dal¬ sza przeróbka materialu, a zwlaszcza dal¬ sze rozdzielanie na wlókna, przy zachowa¬ niu poszczególnych wlókien mozliwie w ca¬ losci tak, alby posiadaly one nadal swe do¬ datnie wlasciwosci, w znacznym stopniu zo¬ staje ulatwiona, przy czym otrzymuje sie produkt wlóknisty o równomiernej odpo¬ wiedniej budowie.Wynalazek umozliwia równiez nadawa¬ nie materialowi wlóknistemu odpowiednie¬ go stezenia jonów wodorowych p H co jest bardzo korzystne do pewnych celów przy dalszym przerabianiu.Jako srodki, powodujace pecznienie,. stosuje sie ciecze zasadowe, np. mleko wa¬ pienne, rozcienczony lug sodowy, amoniak, lub ciecze kwasne, np. kwas solny, kwas siarkawy, kwas mrówkowy, kwas octowy, kwas mlekowy albo rorfwory soli np. chlo¬ rek amonu, chlorek wapnia, rodanek wap¬ nia i podobne. Chwilowe podniesienie tem¬ peratury do 25—30° poteguje proces roz¬ luzniania tkanek i speczniania.Najkorzystniej stosuje sie rozmaite srodki powodujace pecznienie np. w ten sposób, ze najpierw przerabiane skóry lub czesci skór poddaje sie dzialaniu srodków zasadowych, powodujacych pecznienie, np. ml^ka wapiennego, natomiast skóre podda¬ na uprzednio mechanicznej obróbce traktu¬ je sie kwasnymi srodkami powodujacymi pecznienie np. rozcienczonym kwasem sol¬ nym.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze skóry poddane normalnemu wap¬ nowaniu lub tez skóry wapnowane, podda¬ ne dodatkowemu traktowaniu przez wloze¬ nie ich do mleka wapiennego, rozdrabnia sie wstepnie mechanicznie, material zas w stanie rozdrobnionym poddaje sie na¬ stepnie procesowi pecznienia przez trakto¬ wanie np. kwasami, po czym mase w sta¬ nie równpmiemego specznienia poddaje sie dalszej obróbce mechanicznej, zwlaszcza takiemu traktowaniu, jakie ma na celu roz¬ dzielenie wiazdk i pasemek wlókien.Drugie traktowanie srodkami powodu¬ jacymi pecznienie, np. kwasami, uskutecz¬ nia sie podczas wstepnego rozdrabniania skóry lub podczas dalszej obróbki mecha¬ nicznej. Mozna równiez stosowac wielo¬ krotne traktowanie sikory, która ma byc rozdrobniona lub juz rozdrobnionej w mniejszym lub wiekszym stopniu, za pomo¬ ca tego samego rodzaju srodków powodu¬ jacych pecznienie lub srodków innych.Wstepne rozdrabnianie uskutecznia sie np. w ten sposób, ze czesci skóry, które przez traktowanie mlekiem wapiennym przeprowadzono w stan ulatwiajacy roz¬ drabnianie, rozdrabnia sie w dezintegrato¬ rach, umozliwiajacych ostrozna prace. Dal¬ sze rozdrabnianie i rozdzielanie na wlókna przeprowadza sie w aparatach sluzacych do rozdzielania wiazek i pasemek wlókien, np. w mieszarkach, gniotownikach lub po¬ dobnych maszynach. Przy tego rodzaju sposobie pracy srodki powodujace pecznie¬ nie, np. rozcienczony kwas, mozna dopro¬ wadzac juz podczas wstepnego rozdrabnia¬ nia, w okresie pomiedzy rozdrabnianiem i rozdzielaniem na wlókna albo podczas — 2 —rozdzielania wlókna lub wreszcie podczas rozmaitych okresów pracy. Przed rozdrab¬ nianiem wstepnym mozna zastosowac rów¬ niez traktowanie skóry majace na celu roz¬ luznienie tkanki, np. obróbke skóry za po¬ moca walców kolczastych. Wstepne roz¬ drabnianie mozna przeprowadzac w srodo¬ wisku wodnym, np. przez traktowanie ka¬ walków skóry w holendrach, jak to czyni sie w przemysle papierniczym.Niepozadane lub szkodliwe srodki che¬ miczne, jak np. wapno, mozna usuwac przez wyplukiwanie albo zobojetnianie kwasem i wyplukiwanie powstajacego przy tym produktu, np, chlorku wapnia.Przy przeróbce wapnowanych skór po¬ stepuje sie w ten sposób, ze nie stosujac uprzedniego wyplukiwania lub po powierz¬ chownym oplukaniu poddaje sie je obróbce mechanicznej w celu rozdrobnienia, a z roz¬ drobnionej substancji skóry usuwa sie wap¬ no, np. przez wymywanie lub zobojetnianie kwasami i wyplukiwanie powstalej soli, po czym rozdrobniony material poddaje sie równomiernemu procesowi pecznienia, np. przez traktowanie rozcienczonymi kwasa¬ mi. Przy usuwaniu wapna przez traiktowa- nie kwasem mozna nie stosowac dalszego traktowania powodujacego pecznienie, a rozdrobniona substancje skóry przerabia sie dalej po nastawieniu jej na stezenie jo¬ nów wodorowych pH =6,0—4,0. Rozdrob¬ niony material, w zwiazku z usuwaniem wapna za pomoca kwasu i wyplukiwaniem utworzonej soli, mozna równiez poddac dalszemu traktowaniu kwasem nastawiajac przy tym stezenie jonów napH= 3,0—2,0.Po dodaniu kwasu powodujacego pecznie¬ nie lub podczas tego dodawania w celu roz¬ dzielenia wlókien material wlóknisty moz¬ na poddawac traktowaniu np. W gniotowni¬ kach, przy czym wskutek przerabiania rów¬ nomiernie specznianego materialu uzysku¬ je sie ujednostajnienie produktu.Jedna z postaci wykonania wynalazku polega na tym, ze traktowanie rozdrobnio¬ nej lub znajdujace} sie w okresie rozdrab¬ niania substancji skóry cieczami powodu¬ jacymi pecznienie prowadzi sie w ten spo¬ sób, ze doprowadza sie ciecz tylko w tej ilo¬ sci, jaka jest niezbedna do uzyskania po¬ zadanego skutku, a nie w wiekszej lub znacznie wiekszej. Srodek powodujacy pecznienie, np. rozcienczony kwas solny, o stezeniu i w ilosci odpowiadajacej po¬ zadanemu skutkowi, doprowadza sie do rozdrobnionego materialu w postaci bar¬ dzo rozdrobnionej, np. w postaci rozdrob¬ nionej przez rozpryskiwanie za pomoca dysz lub tez w podobny sposób. Próby po¬ równawcze wykazaly, ze stosowanie srod¬ ka powodujacego pecznienie w znacznym nadmiarze powoduje dosc znaczne straty materialu, których mozna uniknac przez doprowadzanie ograniczonej ilosci srodka powodujacego pecznienie.Przyklad I. 600 kg wapnowanych od¬ padków skóry pozbawionych wlosów, np. tak zwanych odpadków skóry do wyrobu kleju, umieszcza sie w mleku wapiennym i pozostawia w nim na przeciag kilku, np. 2—4 tygodni. Skóre po uprzednim spulch¬ nieniu, np. przez obróbke walcami kolcza¬ stymi, przerabia sie w holendrze, zawiera¬ jacym 3 m3 wody* w ciagu kilku godzin w celu rozdrobnienia i rozdzielenia na wlókna. Powstaly material zawierajacy wiazki, pasemka wlókien i poszczególne wlókna oddziela sie od nadmiaru cieczy i zobojetnia woda zakwaszona, ponownie oddziela od nadmiaru wody i prasuje po¬ miedzy walcami. Zakwaszanie w celu usu¬ niecia wapna, wyplukiwanie i odciskanie mozna powtórzyc. Material wlóknisty, ob¬ robiony tak, iz jego pH wynosi mniej wie¬ cej 4,5, zostaje nastepnie przerobiony w gniotowniku, np. Werner-Pfleiderera, z bardzo rozcienczonym kwasem solnym tak, by masa uzyskala p H = mniej wiecej 2,5.Ilosc rozcienczonego kwasu oblicza sie w — 3 —ten sposób, aby podczas ugniatania mate¬ rial wlóknisty calkowicie go -pochlonal.Podczas obróbki materialu w gniotowniku wieksze kawalki zostaja rozdzielone na poszczególne wlókienka, wskutek czego po¬ wstaje jednorodna masa wlóknista. Mate¬ rial wlóknisty w postaci pulchnej pasty na¬ daje sie doskonale do wyrobu rozmaitych produktów, np. sztucznych pecherzy do kielbasy, sztucznej skóry i podobnych.Przyklad IL Odpadki skóry, nadajace aie do rozdrabniania, poddaje sie wstepne¬ mu rozdrobnieniu w holendrze podobnie, jak to podano w przykladzie L Po rozdzie¬ leniu materialu na wiazki, pasemka wló¬ kien itd. oddziela sie go od nadmiaru wod¬ nej cieczy i przenosi za pomoca przenosni¬ ka slimakowego. Przed wprowadzeniem materialu na przenosnik slimakowy albo podczas przenoszenia go doprowadza sie bardzo rozdrobniony srodek powodujacy pecznienie, np. kwas solny, i równomiernie rozprowadza w materiale wlóknistym. Ste¬ zenie i ilosc kwasu mozna regulowac np. w ten sposób, ze przy pH = 4,5—5,5, któ¬ rego wartosc lezy w poblizu punktu izo- elektrycznego, nastepuje silne specznienie materialu wlóknistgo. Przenosnik slimako¬ wy moze byc zbudowany np. w ten sposób, ze odplywajaca woda zawierajaca rozpusz¬ czone sole, powstale w wyniku dodania kwasu, np. chlorek wapnia, zostaje usunie¬ ta czesciowo juz podczas przenoszenia ma¬ terialu. Speczniony material wlóknisty, do¬ prowadzany przez przenosnik slimakowy, zostaje nastepnie doprowadzony do prasy slimakowej, w której uwalnia sie go od od¬ cisnietej wody i rozpuszczonych w niej soli.Material wlóknisty o zawartosci suchych wlókien=np. 25—«30%, wychodzacy z prasy slimakowej, zostaje .poddany specznianiu przez dzialanie kwasu solnego, kwasu octo¬ wego itd,, co sie uskutecznia w ten spo¬ sób, ze material przeprowadza sie przez sli¬ macznice mieszajaca i ugniatajaca i spry¬ skuje go srodkiem powodujacym pecznie¬ nie przed wejsciem do slimacznicy lub pod¬ czas przejscia przez slimacznice, w której nastepuje dalsze rozdrobnienie i ujedno- rodnienie materialu wlóknistego. Material ten nastawia sie jednoczesnie na okreslona pozadana wartosc pH. Jezeli materialowi nadaje sie pH równe mniej wiecej 2,5, po¬ dobnie jak w przykladzie I, wówczas otrzy¬ muje sie szklista mase wlóknista o zawar¬ tosci 85—90% wody, masa ta posiada te wlasciwosc, ze zatrzymuje zawarta w niej wode tak silnie, iz jej nie mozna juz odcis¬ nac. Przez dodatnie odmiennej ilosci kwa¬ su mozna nadac masie wlóknistej inne wla¬ sciwosci, np. w ten sposób, ze do ostatniej slimacznicy doprowadza sie nieco mniej kwasu. W ten sposób otrzymuje sie mate¬ rial wlóknisty mniej speczniony i nadajacy sie doskonale do garbowania.Material wlóknisty ze skóry otrzymany sposobem wedlug wynalazku mozna prze¬ rabiac na rozmaite produkty, np. sztuczne kiszki, sztuczna skóre itd. Po odpowiednim wysuszeniu d&je sie on przechowywac i przesylac. Suchy material mozna przemie¬ niac ponownie w ciastowata mase pastowa przez dodawanie wody lulb wodnej cieczy.Przyklad III. 1000 kg normalnie wap¬ nowanej surówki moczy sie w ciagu trzech tygodni w mleku wapiennym w temperatu¬ rze otoczenia, po czym kawalki skóry przeprowadza sie przez pare walców kol¬ czastych, a nastepnie poddaje w ciagu 2—3 godzin rozdzielaniu na wlókna w ho^ lendrze w srodowisku wodnym. Rozdrob¬ niony material po wyjeciu go z holendra odwapnowuje sie przez traktowanie kwa¬ sami i wyplukiwanie woda, po czym nasta¬ wia sie go na pH =4,0—6,0. Otrzymany material wlóknisty mozna dalej przerabiac na sztuczna skóre, sztuczne kiszki itd. PL