Znany jest szereg zapalników z bez¬ piecznikami, w których odbezpieczenie nastepuje pod dzialaniem sil bezwladno¬ sci, powstajacych podczas lotu pocisku wslkutek jego hamowania po wylocie z lu¬ fy, które odpowiednia mase, np. zawór, bezwladnik splonki zapalajacej lub tuleje zabezpieczajaca, przesuwaja z polozenia zabezpieczajacego w polozenie odbezpie¬ czajace.Aczkolwiek takie urzadzenie jest ce¬ lowe, ploisiada ono jednak zasadnicze wa¬ dy, polegajace na tym, ze sily, opózniajace lot pocisku w pociskach szczególnie ciez¬ kich, o dobrych wlasnosciach balistycz¬ nych i wystrzelonych z mala szybkoscia poczatkowa, sa czesto tak nieznaczne, ze nawet najmniejszy lopór, tarcie lub oparcie sie jednej czesci zapalnika na drugiej wy¬ starcza, by zniweczyc powstajace nie¬ znaczne sily bezwladnosci, wslkutek czego bezpiecznik nie zostaje wogóle urucho¬ miony i wyprowadzony ze swego poloze¬ nia zabezpieczajacego, co powoduje nie¬ wybuch pocisku.Tej zasadniczej wady znanych bez¬ pieczników nie posiada bezpiecznik we¬ dlug niniejszego wynalazku, którego na¬ rzady zabezpieczajace lub zapalajace, np. masa zabezpieczajaca, bezwladnik splon¬ ki, iglica, narzad lub nanzady zabezpiecza¬ jace, w chwili opuszczenia pnzez pocisk wylfbtu lufy dziala lub po wylocie z lufy, otrzymuja bezposrednio krótki impuls,który zapoczatkowuje ich ruch, po czyni te narzady przesuwaja sie nastepnie az do odbezpieczenia zapalnika.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów Wykonania bezpiecznika za¬ palnika wedlug wynalazku.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 bezpiecznik stanowia kulki 1 i 2, któ¬ re w celu odbezpieczenia rtapainika musza Wysunac sie z kanalu 3. Nastepuje to pod dzialaniem ujemnego przyspieszenia, dzia¬ lajacego na pocisk, a powodujacego prze- sów kulek / i 2 do przodu wzgledem poci¬ sku lub tulei 4. W celu zapoczatkowania ruchu tych kulek otrzymuja one wedlug wynalazku impuls poozatkWy za pomoca sprezyny 5, która w chwili strzalu zostaje scisnieta o wielkosc 7 pod naciskiem ku¬ lek 11 2 oraz bezwladnika 6.Podobne urzadzenie przedstawia fig. 2, wedlug której sprezyna 5 i bezwladnik 6 sa zastapione sprezynujaca plytka 8, wygi¬ najaca sie o wielkosc 7 pod naciskiem bez¬ wladnika 9 w czasie dzialania dodatniego przyspieszenia plocisku. Ma to na celu za¬ poczatkowanie ruchu bezwladnikajp splon¬ ki zapalajacej, który bedzie sie przesuwal do przodu w dalszym ciagu wskutek dzia¬ lania na pocisk ujemnego przyspieszenia.Przesów trwa pewien okree czasu, pod¬ czas którego zapalnik jest jeszcze zabez¬ pieczony.Oczywisci, bezwladnik 9 oraz kulki 1 i 2 moga byc podczas transportu zabez¬ pieczone w dowolny sposób, przy czym to zabezpieczenie zostaje zniweczone np. do¬ piero przy strzale.Wedlug fig. 3 impuls poczatkowy na przestrzeni 7 otrzymuje cala tuleja 4, za¬ kryta z dolu wkretka 6, na której lopiera sie tloczek 11A smykajacy przewód 15, przy czym tloczek ten w koncu swego ru¬ chu zajmuje polozenie 13, uwidocznione liniami kreskowanymi, i umozliwia w ten sposób przenoszenie plomieni przez kanaly 5 i 14 w kierunku strzalki 15 na splonke pobudzajaca.Posrednie nadawanie impulsu poczat¬ kowego narzadom zabezpieczajacym 1 i 2, np. tylko wskutek tarcia tulei 4 o te na¬ rzady, nastepuje w przykladzie wykonania wedlug fig. 4. W tym przypadku przy strzale przesuwa sie tuleja 4 o wielkosc 7, napinajac sprezyne 5, która po odbezpie¬ czeniu przesuwa tuleje 4 o te sama odle- glos 7. Tuleja ta zabiera wskutek tarcia kulki 1 i 2 i nadaje im w ten sposób zadana szybkosc poczatkowa.W! przykladzie wykonania wedlug fig. 5 bezwladnik 9 ze splonka zapalajaca otrzymuje impuls poczatkowy od tulei 4, o której dno sie opiera, przy czym po przesuwie plo strzale tulei 17 w jej najniz¬ sze polozenie wypada kulka 19, po czym po ustaleniu dodatniego przyspieszenia pocisku tuleja 17 przesuwa sie bez prze¬ szkód w górne polozenie az do kolnierza 21 przy wspóldzialaniu sprezyny 22, co powoduje odbezpieczenie kulki lub kulek 23, a zatem i bezwladnika 9, Na fig. 6 i 7 sa przedstawione przykla¬ dy wykonania, w których odbezpieczanie zapalnika odbywa sie przez przesuw do przodu oddzielnej tulei 25.Wedlug fig. 6 tuleja 25 jest trzymana w polozeniu zabezpieczajacym za pomoca narzadów 26, przyciskanych pierscieniem 27, znajdujacym sie pod naciskiem spre¬ zyny 28. Ten pierscien ziostaje przez na¬ gly wstrzas przy strzale unieruchomiony na powierzchni stozkowej 29 tej tulei 25, wskutek czego zwalnia narzady 26, a wraz z nimi takze tuleje 25. Jednoczesnie zo¬ staje scisnieta sprezyna 5, która zapo¬ czatkowuje ruch do przodu tulei 25.W przykladzie wykonania wedlug fig. 7 tuleja 25 otrzymuje impuls poczat¬ kowy wskutek uderzenia pierscienia 27, odbezpieczonego w dolnym polozeniu koncowym, i odbezpiecza zarównfO' narza¬ dy 26, jak i tuleje 25. Pod dzialaniem osia- — 2 —dnietego w ten sposób impulsu poczatko¬ wego przesuwa sie tuleja 25 dalej, az po zadanym zabezpieczajacym okresie czasu uwolni narzady 26, a wskutek tego takze iglice 33 (fig. 6).Opisane przyklady nie wyczerpuja wszystkich mozliwych wykonan bezpiecz¬ nika wedlug niniejszego wynalazku. Z po¬ wyzszego wynika, ze impuls poczatkowy osiaga sie w ten sposób, iz w chwili strza¬ lu oraz podczas trwania dodatniego przy¬ spieszenia pocisku zostaje napieta sprezy¬ na, która pio ustaniu dodatniego przyspie¬ szenia pocisku wykonuje bardzo krótki ruch w celu zapoczatkowania ruchu od¬ powiedniej masy 'bezposrednio lub posred¬ nio.W inny sposób mozna to sarnio dziala¬ nie osiagnac, gdy w chwili wylotu pocisku z lufy zostaje zwolniona jakakolwiek mala masa, która uderza bezposrednio lub po¬ srednio w bezpiecznik i zapoczatkowuje jego ruch prostolinijny.Jasne jest, ze narzady zabezpieczaja¬ ce lub zapalajace nie potrzebuja wykony¬ wac tylko ruchów prostolinijnych, lecz moga sie poruszac na dowolnej drodze, np. wariowac. Zapoczatkowanie tego ruchu nastepuje wskutek dzialania nagle zwol¬ nionej sily, np. sprezyny, która dziala tyl¬ ko na bardzo krótkiej drodze, przy czym dalszy ruch mas utrzymuje sie pod dzia¬ laniem sily bezwladnosci az do calkowite¬ go odbezpieczenia zapalnika. PL