W charakterze srodków do oczyszcza¬ nia roztworów cukrowych Harm propono¬ wal stosowanie gliny zelistej (bolusu) i tor¬ fu porfirowego, a Rumpler — zeolity i po¬ dobne produkty, otrzymywane z cementu ziemi okrzemkowej oraz ochry, majacemi usuwac z roztworów cukrowych alkailja i zastepowac je solami wapniowemi.Równiez i Ganz w celu usuniecia z me¬ lasy alkaljów proponowal stosowanie prze¬ tworów, otrzymanych w drodze stapiania krzemianów glinianych z krzemianami al- kalicznemi lub weglamami z domieiszka krze¬ mionki.Doswiadczenia H, Glassena stwierdzi-- ly, iz zapomoca krzemianów usuwianie al¬ kaljów z melasy udaje sie tylko czesciowo, ze zamiast usunietych alkaljów do roztwo¬ ru przechodzi równowazna ilosc soli wap¬ niowych i ze osiagniete przez pomienio- nych badaczy powiekszenie czystosci pro¬ duktu jest stosunkowo nieznaczne i odpo¬ wiada co najwyzej wymianie alkaljów na wapno, którego ilosc rówmowaizina posiada ciezar mniejszy, Clasisen -stwierdzil, ze poza wspomnia¬ na wymiana alkaljów i wapnia w krzemia¬ nach innych skutków spostrzec nie mozna, zwlaszcza, ze ilosc substancyj organicznych przez oczyszczanie nie ulega zmianie i sy ropy oczyszczone w ten sposób zawieraja wide soli wapniowych, które wywolujafcnaczne powiekszenie lepkosci i utrudnia¬ ja wskutek silnego pienienia, gotowanie *: Przyczyna niepowodzenia sposobów po¬ dobnych polegala na tern, ze do roztworów cukrowych zamiast soli ziem. alkalicznych wprowadzano sole wapniowe, które utrud¬ nialy nietylko glotowanie, lecz i odcukrza- nie, i ze czystosc osiagana temi metodami byla stosunkowo niewielka.W mysl wynalazku niniejszego mozna js'agnac znaczne oczyszczenie roztworów cukrowych, przesaczajac je przez krzemia¬ ny lub podobne im materjaly, posiadajace zdolnosc wymiany ziem alkalicznych na al- kalja roztworów cukrowych. Przesaczanie to prowadzi sie az do osiagniecia maksy¬ malnego nasycenia roztworów cukrowych solami zem alkalicznych, poczerni roztwory, w ten sposób nasycone, przesacza sie przez wzmiankowane krzemiany, uzyte w takiej ilosci, zeby sole wapniowe zostaly z roz- tworów cukrowych, zpowrotem usuniete w ilosci przewazajacej.Zarazem krzemiany zatrzymuja jedno¬ czesnie tak substancje dajace popiól, jak i substancje organiczne.Stwierdzono, iz oczyszczanie zachodzi tern dokladniej, im gestszy roztwór cukro¬ wy ulega filtrowaniu.Tak np. melase rozcienczona do timiej wiecej 60°Bg, o spólczyimlcu czystosci RQ = 62*2, CaO na 100 cz. refrakcji Iqqd = 0,54^ o zawartosci popiolu na 100 cz. polaryzacji A/100 P = 18,89, za¬ barwienie n& 100 cz. polaryzacji F/100 Pol = 579 St. wykazywala po dodaniu soli wapniowych w iloscil maksymalnej sklad nastepujacy: RQ = 65,4, ^^ == 4,66%, Toó^pS = 1586' Toól^i = 656 St- Dalsze przesaczanie dalo z produktu te¬ go syrop o skladzie nastepujacym: RC - ** ISS = *». ToSTol= *«• TOTKI " 102° St" Nastepnie z melasy otrzymano syrop, którego czystosc w porównaniu z melasa pierwotna byla wieksza o 26,4°, zawartosc popiolu mniejsza o 76,4%, a zabarwienie mniejsze o 82%.Stwierdzono dalej, ze syrop, uprzednio oczyszczony przesaczaniem przez krzemia¬ ny, daje sie oczyscic jeszcze dokladniej, a mianowicie przez dodanie wapna i mo¬ mentalna saturacje wedlug patentu nie¬ mieckiego Nr 389 810.A mianowicie saturacja ta usuwa je¬ szcze znaczna ilosc substancyj zabarwiaja¬ cych i jeszcze bardziej obniza zawartosc popiolu i innych substancyj organicznych.Tak np. inny syrop, otrzymany po przesa¬ czeniu melasy w sposób wskazany powyzej, poddaje sie po dodaniu 15% wapna satu¬ racji.Sklad pierwotny tego syropu byl na¬ stepujacy: A F RQ = 83' 100 Pol =5'11%' 100 Pol = 151° St.Po saturacji: A F RQ = 9°' 100 Pol * 2'53%' 100 Pol * 16° St.A wiec w tym wypadku czystosc wzro¬ sla w sumie o 28°, zawartosc popiolu spa¬ dla o 86%, a zabarwienie prawie o 97%, Poza znaneimi krzemianami, posiada ja- cemi zdolnosc wymiany alkaljów ziemnych na alkalja w roztworach, mozna do oczy¬ szczania roztworów stosowac i inne- pro¬ dukty sztuczne, obdarzone temi samemi wlasnosciami wymiany. Szczególnie nadaja sie w tytn celu wysuszane osady, otrzymy¬ wane w drodze rozkladu rozcienczonych roztworów soli glinowych, zelazowych lub ziem alkalicznych zapomoca szkla wodnego.Sole glinowe, zelazowe lub ziem alka- — 2 —licznych mozna rozlozyc roztworem szkla wodnego badz pojedynczo, badz tez w mie¬ szaninie.Wysuszone osady przeprowadza sie (po starannem przemyciu) dzialaniem np. roz¬ tworu chlorku wapniowego w zwiazki wap¬ niowe. ' ! Np. do wrzacego okolo 8%-go roztworu siarczanu zelazawego dodaje sie rozcien¬ czonego (1 : 10) roztworu szkla wodnego w takiej ilosci dopóki nie osiagnie sie od¬ czynu alkalicznego.Osad odsacza sie, suszy, przemywa wo¬ da i obrabia rozcienczonym roztworem chlorku wapniowego.Po przemyciu zastosowano ziarnisty materjal do przesaczania roztworu cukrów. PL PL