Wiadomo, ze cena syntetycznego amo¬ njaku warunkuje sie cena wodoru. Dla ka¬ talizy skladnik ten musi byc bardzo czysty i wytwarzany elektroliza, albo, przy otrzy¬ mywaniu z wegla bardzo starannie pozba¬ wiony sladów gazowych zanieczyszczen. Ze oczyszczanie jest kosztowne i nie tak proste przekonac sie latwo mozna ze skomplikowa¬ nych aparatów i sposobów uzywanych w Ba- denskiej fabryce aniliny i sody, dla usunie¬ cia z wodoru ostatnich sladów CO, oraz z u- rzadzenia do katalizy, stosowanego przez Claiude'a dla przemiany w nieszkodliwy produkt malych resztek CO, zawartych w wodorze otrzymywanym z gazów kokso¬ wych. Cena wodoru otrzymywanego z we¬ gla, skutkiem kosztownych i skomplikowa¬ nych zabiegów jest tak wysoka, ze tam, gdzie jest obfitosc energji wodno-elektrycz- nej, zaleca sie produkowanie elektroliza, bez wzgledu naj duze zuzycie energji i wiel¬ kie koszty elektrycznych i elektrolitycznych urzadzen. Okazalo sie mozebne przy syn¬ tezie amonjaku uzycie wodoru i azotu e- wentualnie mieszanin obu gazów, zawiera¬ jacych niewielkie ilosci szkodliwych dla ka¬ talizy gazów, jak tlenek i dwutlenek wegla, siarczek wodoru i tlenek azotu, a wogóle zwiazki kwasnego charakteru, jezeli takowe przed kataliza zostana zmieszane w takim stosunku z amon jakiem, t. j. z samym pro¬ duktem katalizy, ze amon jak znajduje sie stale w nadmiarze, w porównaniu z wyda- lanemi zanieczyszczeniami. Szkodliwe dla katalizy zanieczyszczenia tworza z amonja- kiem stale zwiazki, a skutkiem tego moga1t^ byc w zupelnosci usuniete, poniewaz reak¬ cja odbywacie w mieszaninie jednolitej, w której zetkniecie sie reagujacych substancyj jest zupelne i pewne, podczas, gdy w spo¬ sobach powyzej wskazanych, gdzie reakcja odbywa sie miedzy gazami i plynami lub stalemi materjami, przechodzi trudniej.Ponadto nadmiar amon jaku praktycznie sprowadza do zera napiecie dyssocjacji u- tworzonych stalych zwiazków. Tlenek we¬ gla, przedstawiajacy technicznie najwaz¬ niejszy czynnik, usuwa sie tym sposobem nader latwo. Wiemy, ze to polaczenie przy niezbyt wysokiej temperaturze daje z a- monjakiem rozmaite produkty kondensacji ewentualnie zamiainy, jak np. amid kwasu mrówkowego, tetramina, cyjanowodór i inne, stale przy zwyklej temperaturze. Pragnie¬ my tu, jako przyklad przedstawic praktycz¬ ne urzadzenie do syntezy amon jaku zapo- moca mieszaniny wodoru i azotu, zanieczy¬ szczonej 2 — 3% tlenku wegla.Zalaczony rysunek przedstawia schemat urzadzenia do wykonania sposobu.Gazy, sciesnione do 800 atm, okolo prze¬ wodu 1 wchodza do przewodu 2 i stykaja sie z goracemi gazami, wychodzacemi z ko¬ mory katalizujacej 7 i zawieraja^emi wy¬ soki procent 1 — 15% amon jaku, mieszani¬ na gazów wpada nastepnie do skraplacza 3, gdzie produkty reakcji amon jaku stezaja sie z tlenkiem wegla, rozpuszczajac sie w nad¬ miarze plynnego amon jaku i w tym stanie wchodza do zbiornika 4, z którego zostaja usuniete wraz ze stezonym bezwodnym a- mon jakiem.Mieszanina wodoru i azotu, tym spoScr- bem calkowicie lub w wiekszej czesci po¬ zbawiona amon jaku, tlenku wegla i innych zanieczyszczen, pompa cyrkulaeyjna 5 zosta¬ je na nowo wprowadzona przez oddzielacz oliwy do katalizatora 6. Usuwane produk¬ ty mozna nastepnie dalej przerabiac i zuzy¬ wac. Zetkniecie sie amon jaku z podlegaj a- cemi oczyszczeniu gazami mozina naturalnie uskuteczniac i w innym punkcie obiegu, mia¬ nowicie pod cisnieniem, przed lub podczas cisnienia, wreszcie w obecnosci odpowied¬ niego katalizatora. PL PL