Wynalazek niniejszy dotyczy zapalnika ude¬ rzeniowego dla wirujacych i niewLrujacych po¬ cisków. Zapalnik wedlug niniejszego wynalazku posiada narzad uderzeniowy,'zaopatrzony w glo¬ wice, wykonana jako tlok hamulcowy, w czesci srodkowej, sluzacej za czesc zaporowa bezpiecz¬ nika oraz posiadajacy czeic koncowa wykonana jako iglica.Przyklady wykonania przedmiolu wynalazku sa uwidocznione na rysunkach, na których fig. 1 przedstawia zapalnik uderzeniowy w przekroju wzdluz linii A—B na fig. 5 w stanie zabezpieczo¬ nym; fig. 2 — zapalnik uderzeniowy w przekroju wzdluz linii A—B; na fig. 1, w stanie odbezpie¬ czonym; fig. 3 — zapalnik uderzeniowy w prze¬ kroju wzdluz linii A—O na fig. 5, jako zapalnik migowy, fig. 4 — zapalnik uderzeniowy w prze¬ kroju wzdluz linii A—C na fig. 5, jako zapalnik z opóznieniem, fig. 5 — przekrój poprzeczny za¬ palnika uderzeniowego wzdluz linii A—D na fig. 2; fig. 6 — przekrój podluzny odmiennej po¬ staci zapalnika w stanie zabezpieczonym; fig. 7 — zapalnik wedlug fig. 6, lecz w stanie odbez¬ pieczonym; fig. 8 — zapalnik z opóznieniem we¬ dlug fig. 6, lecz w polozeniu wybuchowym; fig/9 — zapalnik migowy, analogiczny do zapalnika wedlug fig. 8, w polozeniu wybuchowym, fig 10 — przekrój dalszej postaci wykonania zapal¬ nika dla pocsków wirujacych w stanie zabezpie¬ czonym; fig. 11 — przekrój poprzeczny zapalnika wzdluz linii A—B na fig .10, fig. 12 — przekrój podluzny zapalnika wzdluz linii C—D na fig. 13 w sianie odbezpieczonym i fig. 13 -— przekrój wzdluz linii A—D na fig. 12.' „ Zapalnik (fig. 1 i 2) posiada nakrywke i, cy¬ lindryczna czesc hamulcowa 2 i srodkowa czesc 3, które sa ze soba zesrubowane. Srodkowa czesc o jest na swym swobodnym koncu 'zesrubowana z kanalem ogniowym 4t prowadzacym do wybu¬ chowego ladunku pocisku. Czesc cylindryczna 2 obejmuje komore powietrzna 5, która jest od-grodzona gd cyimifcycA&i czesci 2 wykLadnica 5* z metalizowanego szkftl. W cylindrycznej czesci J. przesuwa sie narzad uderzeniowy z glowica £, wykonana jako tlok hamulcowy z czescia srod¬ kowa 5' zaopatrzona w wyzlobienie i sluzaca jako czesc zaporowa hamulcowa oraz z czescia koncowa 6' wykonana jako iglica. Miedzy glowica 6 narzadu uderzeniowego a cylindryczna czescia 2 wspólosiowo do osi zapalnika osadzona jest sprezyna do iglicy 12. Kulka bezpiecznikowa 10 wchodzi do wyzlobienia w czesci srodkowej 6', gdy zapalnik znajduje sie w polozeniu zabezpie¬ czonym. Cylinder bezpiecznikowy 9 i sprezyna bezpiecznikowa // zabezpieczaja kulke 10 przed wypadnieciem z wyzlobienia. W srodkowej czesci 3 zapalnika znajduje sie otwór 8', w którym pro¬ mieniowo przesuwnie umieszczona jest czesc 7, polaczona ze sruba nastawcza 8 i przesuwajaca sie pod wplywem dzialania sprezyny 13 w kie¬ runku osi zapalnika. Otwór 8/ jest ponadto prze¬ znaczony do osadzenia w nim 14, bedacej pod dzialaniem czesci 7 i sprezyny 13.W srodkowej czesci 3 zapalnika znajduje sie ponadto kanal zaplonowy 15 (fig. 3 i 4), lacza¬ cy komore wybuchowa 15' w czesci srodkowej 3 z kanalem ogniowym 4.Sruto nastawcza 8 moze byc wykonana z ma¬ terialu przezroczystego, co umozliwia sprawdza¬ nie montazu i prawidlowe polozenie, zabezpiecza¬ jace zapalnik.Zapalnik, uwidoczniony na fig. 1—5, dziala w sposób nastepujacy. Znajduje sie on w stanie zabezpieczonym dla transportu. Narzad uderze¬ niowy 6, 6', 6" jest utrzymywany w napietym polozeniu za pomoca kulki 10, która cylinder 9 zabezpiecza przed wypadnieciom z wyzlobienia w narzadzie uderzeniowym. W tym polozeniu iglica 6" oddziela splonke 14 od kanalu zaplono¬ wego 15, w którym znajduje sie lont.Po wystrzeleniu pocisku, na którym znajduje sie zapalnik wedlug fig. 1, cylinder bezpieczni¬ kowy 9 na skutek swej bezwladnosci opóznia sie w stosunku do ruchu pozostalych czesci zapalni¬ ka. Napina on przy tym sprezyne //i uwalnia kulke 10, wobec czego wypada ona z wyzlobienia czesci srodkowej 6' narzadu uderzeniowego.Narzad uderzeniowy jest przez to uwolniony/ a sprezyna iglicy 12 cisnie tloczek 6 narzadu ude¬ rzeniowego w cylindrycznej czesci 2 w kierunku do przodu. Przy tym uchodzi znajdujace sie w komarze 5 powietrze poprzez pierscieniowa szcze¬ line, utworzona miedzy tlokiem a cylindryczna czescia 2. Czas, jaki ubiega, aby narzad uderze¬ niowy przesunac z jego polozenia zabezpieczone¬ go do polozenia koncowego odbezpieczonego (na rysunku — polozenia górnego), odpowiada cza¬ sowi bezpieczenstwa podczas lotu zapalnika i za¬ lezy nie tylko od sprezyny 12 a od wielkosci luzu miedzy tlokiem 6 a czescia cylindryczna 2 i od sily tarcia. Czas bezpieczenstwa podczas lotu trwa normalnie od 1 do 10 sekund, moze byc je¬ dnak i dluzszy. Gdy narzad uderzeniowy znajdzie sie w swym przednim polozeniu koncowym, spre¬ zyna 13 wpycha czesc 7 ze splonka 14 do opróz¬ nionej przestrzeni 15', wskutek czego splonka 14 znajduje sie wspólosiowo z narzadem uderzenio¬ wym w osi zapalnika (fig. 2).Przy zastosowaniu pocisku z zaplonem migo¬ wym, usuwa sie pokrywke / przed wystrzalem.Przy uderzeniu zapalnika w stanie odbezpieczo¬ nym, uderzenie spycha narzad uderzeniowy z iglica 6" do tylu, a iglica powoduje wybuch splonki 14, który przez kanal zaplonowy 15 prze¬ nosi sie na wybuchowy ladunek pocisku (fig. 3).Jesli natomiast pokrywke / zostawic na zapal¬ niku, a po usunieciu zabezpieczenia pocisk dot¬ knie jakiegos przedmiotu itak, ze zostanie zaha¬ mowany, to splonka 14 na skutek swej bezwlad¬ nosci kontynuuje swój ruch z niezmniejszona szybkoscia i uderza o iglice 6" narzadu uderze¬ niowego. Wskutek tego pocisk zostaje doprowa¬ dzony dD wybuchu. Wychodzi sie przy tym z za¬ lozenia, ze pokrywka / zapobiega wgnieceniu konca zapalnika tak, ze narzad uderzeniowy 6 nie porusza sie w kierunku do tylu.Zapalnik dziala w tym przypadku jak zapalnik z opóznieniem (fig. 4).Wtedy, splonka 14, która na jednym swym koncu jest zaopatrzona w ladunek do zaplonu migowego a na drugim koncu w ladunek do za¬ plonu z opóznieniem, moze byc obrócona za po¬ moca sruby nastawnej 8 o 180° wokolo swej osi poprzecznej tak, ze w sposób z g£ry przewidzia¬ ny, iglica doprowadza do wybuchu jeden lub drugi koniec splonki.W uwidocznionym na fig. 6 — 9 dalszym przy¬ kladzie wykonania zapalnika uderzeniowego po¬ siada on budowe, podobna do przedstawionej na fig. 1 — 5. Ten zapalnik posiada jednak obok ruchomej iglicy 6" narzadu uderzeniowego, druga iglice 16, nieruchoma, osadzona w srodkowej czesci cylindrycznej 3. Jesli pocisk ma wybuch¬ nac przez zaplon migowy, pokrywke / pozosta¬ wia sie na zapalniku. Przy uderzeniu pocisku (fig. 8) splonka 14 na skutek swej bezwladnosci -?-przesuwa sie w kierunku iglicy tf" narzadu ude¬ rzeniowego, która ja doprowadza do wybucbu.W tym przypadku przedni koniec splonki 14 po¬ siada ladunek z opóznieniem.Jesli natomiast zapalnik ma dzialac na skutek zaplonu migowego, usuwa sie pokrywke 1 (fig. 9), wobec czego przy uderzeniu pocisku narzad uderzeniowy 6, 6', 6" przesuwa sie do tylu, a ru¬ choma iglica 6" jak i nieruchoma iglica 16 po¬ woduje wybuch splonki 14. Iglica 16 powoduje wybuch ladunku do zaplonu migowego.Poniewaz wybuch ladunku z opóznieniem w splonce 14, doprowadzanej do wybuchu przez iglice 6" narzadu uderzeniowego, nastepuje póz¬ niej od wybuchu ladunku na drugim koncu splonki 14, doprowadzanej do wybuchu przez iglice 16, uderzenie powoduje natychmiastowe dzialanie zapalnika.Podczas gdy zapalniki uderzeniowe wedlug fig. 1 — 9 sa stosowane do pocisków niewirujacych, na fig. 10 — 13 pokazany jest zapalnik do po¬ cisków wirujacych. Zapalnik ten równiez zaopa¬ trzony jest w czesc 7, która w przekroju po¬ przecznym (fig. 11) posiada ksztalt wycinka ko¬ lowego i jest obrotowa wokolo osi 25. Splonka 14 miesci sie w czesci 7, przy czym, w stosunku do osi 25, symetrycznie wzgledem splonki 14, osa¬ dzony jest przeciwciezarek 29. W stanie zabezpie¬ czonym, iglica 6"', wchodzaca do otworu 28 czesci 7, wstrzymuje te czesc 7 od obrotu wokolo osi 5 (fig. 11). Kiedy przy strzale zabezpieczenie kul¬ kowe zostanie usuniete, narzad uderzeniowy pod naciskiem sprezyny iglicznej 12 przesuwa sie do przodu, wskutek czego czesc 7 zostaje odbezpie¬ czona. Poniewaz pocisk a wraz z nim takze za¬ palnik sie obraca, wobec tego obraca sie równiez wskutek odpowiedniego umieszczenia punktu ciezkosci, czesc 7 wokól swej osi 25, dopóki n*e dojdzie do oporku 30. W tym polozeniu splonka 14 znajduje sie w osi zapalnika miedzy obydwiema iglicami (fig. 12 i 13). Zapalnik jest odbezpie¬ czony.Zapalnik ten ze splonka o lacznej wadze, wy¬ noszacej mniej wiecej 1 gr, jest bardzo prostej konstrukcji i posiada tylko jeden element wy¬ zwalajacy, podczas gdy inne znane zapalniki o funkcji podwójnej (zaplon migowy i zaplon z opóznieniem) oprócz splonki, posiadaja kilka niezaleznych czesci, np. splonke do zaplonu mi¬ gowego i splonke do zaplonu z opóznieniem, któ¬ re w zapalniku trzeba nastawic w zaleznosci od rodzp$u wybuchu. Ta niezwykle prosta budowa umozliwia wytwaitzanie splonek 14 o banrdzo malych rozmiarach, np. o dlugosci wynoszacej 13 mm, a srednicy 5 mm.Konstrukcja zapalnika wedlug niniejszego wy¬ nalazku gwarantuje najwieksze bezpieczenstwo podczas transportu, w dziale podczas odstrzalu i w locie, a jego produkcja, nadzór nad nim i jego obsluga sa bardzo proste. PL PLThe present invention relates to an impact fuse for rotating and non-rotating projectiles. The fuse according to the present invention has a striking device provided with a head configured as a brake piston in its central part, which serves as a blocking part of the fuse, and having an end part configured as a firing pin. Examples of embodiments of the invention are shown in the drawings, in which Fig. 1 shows the impact fuse in cross-section along line A-B in Fig. 5 in the safety position; Fig. 2 shows the impact fuse in cross-section along line A-B in Fig. 1 in the safety position; Fig. 3 — The impact fuze in cross-section along line A—O in Fig. 5, as a snap-action fuze; Fig. 4 — The impact fuze in cross-section along line A—C in Fig. 5, as a delay fuze; Fig. 5 — Cross-section of the impact fuze along line A—D in Fig. 2; Fig. 6 — Longitudinal section of a different form of fuze in the secured state; Fig. 7 — The fuze according to Fig. 6, but in the unsecured state; Fig. 8 — The delay fuze according to Fig. 6, but in the explosive position; Fig. 9 - snap-action fuse, analogous to the fuse in Fig. 8, in the explosive position; Fig. 10 - cross-section of a further embodiment of the fuse for rotating projectiles in the safety position; Fig. 11 - cross-section of the fuse along line A-B in Fig. 10; Fig. 12 - longitudinal section of the fuse along line C-D in Fig. 13 in the safety position; and Fig. 13 - cross-section along line A-D in Fig. 12.' The fuse (Fig. 1 and 2) has a cover 1, a cylindrical braking part 2 and a central part 3, which are screwed together. The central part 0 is screwed at its free end to a fire channel 4t leading to the explosive charge of the projectile. The cylindrical part 2 includes an air chamber 5, which is separated from the cylinder 2 by an extrusion 5* made of metalized glass. In the cylindrical part J, a striking device moves with a head 1, designed as a brake piston, with a central part 5' provided with a recess and serving as a braking stop, and with an end part 6' designed as a firing pin. Between the head 6 of the striking device and the cylindrical part Part 2 is coaxially mounted to the fuse axis and is spring-mounted for firing pin 12. A fuse ball 10 enters a recess in the central part 6' when the fuse is in the secured position. The fuse cylinder 9 and the fuse spring 1/ prevent the ball 10 from falling out of the recess. In the central part 3 of the fuse there is an opening 8' in which part 7 is radially slidably placed, connected to the adjusting screw 8 and moving under the influence of the spring 13 towards the fuse axis. The opening 8/ is also intended to accommodate part 14, which is under the influence of part 7 and the spring 13. In the central part 3 of the fuse there is also an ignition channel 15. (Figs. 3 and 4), connecting the explosion chamber 15' in the central part 3 with the fire channel 4. The setting screw 8 can be made of a transparent material, which enables checking the assembly and the correct position, securing the fuse. The fuse, shown in Figs. 1-5, operates as follows. It is in a transport-secured condition. The striking device 6, 6', 6" is held in the cocked position by means of a ball 10, which is secured by the cylinder 9 against falling out of the recess in the striking device. In this position the firing pin 6" separates the primer 14 from the ignition channel 15 in which the fuse is located. After firing the projectile on which the fuse is located according to Fig. 1, the fuse cylinder 9, due to its inertia, is delayed in relation to the movement of the remaining parts of the fuse. In this way it compresses the spring and releases the ball 10, so that it falls out of the recess in the central part 6' of the striking device. The striking device is thereby released and the firing pin spring 12 presses the piston 6 of the striking device in the cylindrical part 2 forward. In this way, the air contained in the mosquito 5 escapes through the annular gap formed between the piston and the cylindrical part 2. The time it takes to The time it takes to move the striking device from its safe position to the unsafe end position (in the drawing - the upper position) corresponds to the safety time during the flight of the fuse and depends not only on the spring 12 but also on the clearance between the piston 6 and the cylindrical part 2 and on the friction force. The safety time during the flight normally lasts from 1 to 10 seconds, but can be longer. When the striking device is in its forward end position, the spring 13 pushes the part 7 with the primer 14 into the emptied space 15', as a result of which the primer 14 is located coaxially with the striking device in the fuse axis (Fig. 2). When using a snap-ignition projectile, the cover / in front of the When the fuse is struck in the unlocked state, the impact pushes the striking device with the firing pin 6" backwards, and the firing pin causes the primer 14 to explode, which is transferred through the ignition channel 15 to the explosive charge of the projectile (fig. 3). However, if the cover / is left on the fuse, and after removing the safety catch, the projectile touches an object and is braked, the primer 14, due to its inertia, continues its movement at an unreduced speed and hits the firing pin 6" of the striking device. As a result, the projectile is brought to the point of explosion. It is assumed that the cover / prevents the end of the fuse from being dented, so that the striking device 6 does not move backwards. In this case, the fuse acts as a fuse with (Fig. 4). Then, the primer 14, which is provided with a snap-ignition charge at one end and with a delayed-ignition charge at the other end, can be rotated by means of the adjusting screw 8 by 180° around its transverse axis so that the firing pin causes one or the other end of the primer to explode in a predetermined manner. In a further embodiment of the percussion fuse shown in Figs. 6-9, it has a construction similar to that shown in Figs. 1-5. This fuse, however, has, in addition to the movable firing pin 6" of the striking device, a second, stationary firing pin 16 mounted in the central cylindrical part 3. If the projectile is to explode by snap-ignition, the cover/cap remains it's on the fuse. When a projectile is struck (fig. 8), the primer 14, due to its inertia -?, moves towards the firing pin tf" of the striking device, which causes it to explode. In this case, the front end of the primer 14 has a delayed charge. If, however, the fuse is to operate by snap-action ignition, the cover 1 is removed (fig. 9), so that when a projectile is struck, the striking device 6, 6', 6" moves backwards, and the movable firing pin 6" and the stationary firing pin 16 cause the primer 14 to explode. The firing pin 16 causes the charge to explode to trigger the snap-action ignition. Since the delayed charge detonates in the primer 14, which is detonated by the firing pin 6" of the striking device, After the charge has exploded at the other end of the primer 14, which is ignited by the firing pin 16, the impact causes the immediate operation of the fuse. While the impact fuses according to Figs. 1-9 are used for non-rotating projectiles, Figs. 10-13 show a fuse for rotating projectiles. This fuse is also provided with a part 7, which in cross-section (fig. 11) has the shape of a circular sector and is rotatable around the axis 25. The primer 14 is located in the part 7, and a counterweight 29 is mounted symmetrically to the primer 14 in relation to the axis 25. In the safety position, the firing pin 6"', which enters the hole 28 of the part 7, stops the part 7 from rotating around the axis 5 (fig. 11). When the ball safety catch is removed during firing, the striking device moves forward under the pressure of the firing pin spring 12, as a result of which the part 7 is released. Since the projectile and the fuse with it rotates, the Due to the appropriate location of the center of gravity, part 7 rotates around its axis 25 until it reaches the stop 30. In this position, the primer 14 is located in the fuse axis between the two firing pins (Figs. 12 and 13). The fuse is released. This fuse, with a primer weighing approximately 1 gram, is of very simple construction and has only one trigger element, whereas other known dual-function fuses (snapshot and delay ignition) have several independent parts in addition to the primer, e.g. a primer for snapshot ignition and a primer for delay ignition, which must be adjusted in the fuse depending on the type of explosion. This extremely simple construction enables the production of primers 14 of very small dimensions, e.g., 13 mm long and 5 mm in diameter. The design of the fuse according to this invention guarantees the highest safety during transport, in the gun during firing, and in flight, and its production, supervision, and operation are very simple.