Wynalazek dotyczy dynamometru elektroma¬ gnetycznego, który moze byc uzywany jako dy¬ namometr do mierzenia sil (ciagnienia i scis¬ kania), jako element pomiarowy ciezaru do wag automatycznych o zdalnym odczytywaniu albo bezposrednio jako waga zawieszona na li¬ nie (np. waga dzwigowa).Istnieje caly szereg podobnych dynamome- trów o dzialaniu badz to mechanicznym, badz elektrycznym. Wszystkie znane konstrukcje wykazuja te wade, ze przy wymaganej doklad¬ nosci i zdolnosci wazenia sa dosc skompliko¬ wane i najczesciej nie pozwalaja na zdalne od¬ czytywanie. Istota dynamometru elektromag¬ netycznego wedlug wynalazku polega na urza¬ dzeniu, które zamienia sile mechaniczna (roz¬ ciagajaca lub sciskajaca) na skrecenie preta ferromagnetycznego, zaopatrzonego w obwód wzbudzania i odbioru. Poza tym dynamometr ten wyzyskuje znane zjawisko, polegajace na tym, ze przy naprezeniach skrecajacych preta namagnesowanego cylindrycznie za pomoca pradu zmiennego powstaje sila elektromotory¬ czna, proporcjonalna do naprezenia skrecajace¬ go preta, wzbudzona w cewce, nalozonej na pret.Dynamometr wedlug wynalazku jest bardzo prosty pod wzgledem konstrukcyjnym i pro¬ dukcyjnym, nie 'wymaga zadnej skomplikowa¬ nej i kosztownej aparatury i dobrze znosi pod¬ czas pracy nawet niestaranna obsluge.Przyklad wykonania dynamometru elektro¬ magnetycznego wedlug wynalazku jest przed¬ stawiony na rysunku, przy czym fig. 1 przed¬ stawia urzadzenie w widoku z góry, fig. 2 — w widoku z boku, a fig. 3 — uklad elektryczny.Dynamometr sklada sie z ferromagnetyczne¬ go rdzenia skretnego 1, na którego obu kon¬ cach sa umocowane czopy 2. Kazdy z tych czo¬ pów 2 jest zaopatrzony w pare plytek 3, któ¬ rych swobodne konce sa polaczone dwoma pa- lakami 4. Polaczenie plytek 3 % czopami 2 i pa- lakami 4 jest tak wykonane, ze przy obciaze¬ niu palaków 4 rdzen skretny 1, polaczony.sztywno z Czopami 2, jest-wystawiony na ob¬ ciazenie skrecajace, co uzyskuje sie dzieki te¬ mu, ze kazda para plytek 3 jest przymocowa¬ na do czopów 2 tak, iz przy obciazeniu pala¬ ków 4 plytki na obu koncach czopów 2 tworza pary sil o kierunkach przeciwnych.Cewka wzbudzajaca 5 i odbiorcza 6 moga byc dokrecone za pomoca oslony, wykonanej z materialu ferromagnetycznego. Przez rdzen skretny 1 przechodzi uzwojenie wzbudzajace 5, zasilane pradem zmiennym. Na rdzeniu skret¬ nym 1 jest nalozona cewka odbiorcza, przyla¬ czona do obwodu odbiorczego 8.Przy obciazeniu palaków 4 sila rozciagajaca lub skrecajaca, rdzen skretny 1 jest pod dzia¬ laniem obciazenia skrecajacego. Dzieki temu w cewce odbiorczej 6 zostaje wzbudzona sila elektromotoryczna, która jest proporcjonalna do momentu skrecajacego lub obciazenia pala- ka 4 i jest mierzona za pomoca obwodu od¬ biorczego 8. Obwody odbiorcze 8 i obwody wzbudzania 5 moga byc miedzy soba zamienio¬ ne, co moze byc,korzystne w licznych przypad¬ kach zastosowania. Zmieniajac srednice wzgle¬ dnie ramie dzwigniowe rdzenia skretnego i mozna dowolnie zmieniac zakres pomiarowy.Przy wahaniu pradu wzbudzania, tzn. przy wahaniu napiecia sieci zasilajacej indukowana sila elektromotoryczna praktycznie sie nie zmienia, tak iz nie wydaje sie potrzebne za¬ bieganie o stabilizacje zródla zasilania. Tak samo wahania temperatury Otoczenia nie wy¬ wieraja zadnego wplywu na wartosc mierzona, co umozliwia zastosowanie dynamometru w zakladach o znacznie zmieniajacej sie tempe¬ raturze pomieszczenia, np. w odlewniach.Dynamometr elektromagnetyczny wedlug wy¬ nalazku moze byc zastosowany do pomiaru naj¬ bardziej róznorodnych zakresów pomiarowych.Po dokonaniu drobnych adaptacji konstrukcyj¬ nych mozna go wmontowac bezposrednio jako wage mostowa, dzwigowa, wagonowa, lokomo¬ tywowa, samolotowa, samochodowa itd. albo jako element pomiarowy w elektromagnetycz¬ nych automatycznych wagach dozujacych lub w polaczeniu z krazkami mozna go uzyc do po¬ miaru sily ciagnienia w czlonach gietkich. Dy¬ namometr ten nadaje sie nie tylko do zdalne¬ go odczytywania sil, lecz równiez do sygnali¬ zacji (np.-w razie--przeciazenia dzwigu) i do automatycznego uruchamiania róznych mecha¬ nizmów. PL PL