Wji! Opublikowano dnia 30 sierpnia 1960 r. h bJj \L L4, BIELIO'1 L K Al Urzedu Patentowego h POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43306 KI. 30 h; 2/30 Instytut Farmaceutyczny *) Warszawa, Polska Sposób wytwarzania rozpuszczalnego w wodzie kompleksu zelaza z dekstranem Patent trwa od dnia 25 wrzesnia 1959 r.Preparaty zelaza znane sa jako podstawowy lek przy szeregu schorzen, objetych wspólna nazwa anemii niedobarwliwych. Oprócz kom¬ pleksów cukrów, jak sacharoza i glukoza z wo¬ dorotlenkiem zelazowym, znany jest takze kompleks wielocukru dekstranu z wodorotlen¬ kiem zelazowym, który w odróznieniu od zwiazków cukrowych stosowanych dozylnie, nadaje sie równiez do podawania domiesnio¬ wego, z uwagi na nizsze cisnienie osmotyczne i nizsze pH roztworu przy wysokiej zawartosci zelaza. Znane sposoby wytwarzania tego pre¬ paratu polegaja na zmieszaniu roztworu dek¬ stranu o odpowiednim ciezarze czasteczkowym z roztworem lub zawiesina soli zelazowej, do¬ daniu wodorotlenku metalu alkalicznego w nadmiarze i ogrzaniu. Otrzymuje sie ta dro¬ ga rozcienczony roztwór kompleksu zelaza *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wspól¬ twórcami wynalazku sa mgr inz. Jan Zbig¬ niew Mioduszewski i mgr inz. Mieczyslawa Mioduszewska. z dekstranem zawierajacy znaczne ilosci soli metalu alkalicznego, który albo oczyszcza sie od tych soli przez dialize i zageszcza pod próz¬ nia albo zadaje alkoholem w celu wytracenia zwiazku zelaza z dekstranem. Wytracanie ta¬ kie przewaznie wymaga parokrotnego powtó¬ rzenia dla uzyskania wymaganej czystosci, po czym produkt poddaje sie suszeniu, aby usu¬ nac alkohol. Jak widac z powyzszego, przerób¬ ka roztworu otrzymanego w sposób znany, jest w skali technicznej klopotliwa i kosztowna.Sposób wedlug wynalazku polega na zastoso¬ waniu do reakcji wytraconego, przemytego i odsaczonego wodorotlenku zelazowego oraz dekstranu w stanie stalym, dzieki czemu uni¬ ka sie wyzej opisanych trudnosci.Wedlug wynalazku, suchy sproszkowany dekstran, o lepkosci wewnetrznej (granicznej) 0,03 — 0,07 miesza sie dokladnie lub uciera z wytraconym, dokladnie przemytym wodoro¬ tlenkiem zelazowym i dodaje niewielka ilosc ., stezonego roztworu wodorotlenku sodowego lub wodorotlenku innego metalu alkalicznego, aby( uzyskac pH mieszaniny powyzej 10. Przy tym masa uplynnia sie. Nastepnie ogrzewa sie mie¬ szanine do temperatury 80 — 100°, az do uzy¬ skania rozpuszczalnosci próbki mieszaniny w wodzie. Po ostudzeniu, uzyskany, stezony roztwór przesacza sie, a nastepnie przepuszcza przez warstwe kationitu w celu usuniecia wol¬ nego wodorotlenku metalu alkalicznego i do¬ prowadzenia pH do wymaganej wartosci w granicach 5,5 — 7,5. Usuwanie wolnego wo¬ dorotlenku mozna latwo kontrolowac pomia¬ rem przewodnictwa elektrolitycznego roztworu i pomiarem pH. Uzyty kationit regeneruje sie i stosuje do dalszych prac. Roztwór komplek¬ su zelaza rozciencza sie do potrzebnego steze¬ nia, np. 59 mg Fe na 1 ml, uzupelnia chlorkiem sodowym do uzyskania izotonicznosci z plyna¬ mi fizjologicznymi, filtruje do sklarowania, rozlewa w ampulki i po zatopieniu sterylizuje w autoklawie, przy temperaturze 115°. Filtracje mozna równiez prowadzic przez saczki bakte¬ ryjne i rozlewac w warunkach jalowych, co czyni sterylizacje termiczna zbedna.Przyklad. W celu otrzymania wodorotlenku zelazowego, do 250 ml wodnego roztworu chlor¬ ku zelazowego, o stezeniu odpowiadaj acym 5 g Fe w litrze, oziebionego do +15°, dodano podczas mieszania 650 ml wodnego roztworu weglanu sodowego o tej samej temperaturze, zawierajacego 16,3 g Na2COi. Wytracony wo¬ dorotlenek przemywano wielokrotnie woda de¬ stylowana przez dekantacje, az do zaniku re¬ akcji na chlorki, nastepnie osad odsaczono na nuczy przy zastosowaniu prózni. Osad wodoro¬ tlenku zelazowego otrzymany w ten sposób, wymieszano starannie w mozdzierzu z 20 g sproszkowanego dekstranu o lepkosci we¬ wnetrznej 0,048 do uzyskania homogennej ma¬ sy. Nastepnie dodano 5 ml 20%-wego roztworu wodorotlenku sodowego i ogrzewano uplynnio¬ na mase do wrzenia przez 5 minut. Uzyskano 80 ml brunatno-czerwonego roztworu, który po ostygnieciu przesaczono i dwukrotnie prze¬ puszczono przez osadzona na saczku szklanym o srednicy 5 cm, 1 cm warstwe kationitu „Amberlit IRC-50". Otrzymany roztwór wyka¬ zywal pH=5,7 i przewodnictwo 3,1.10-3 ohm-1. cm-1. Do roztworu dodano 0,54 g chlor¬ ku sodowego, przesaczono najpierw przez sa¬ czek szklany Schott G4, a nastepnie G5. Uzy¬ skano 75 ml roztworu o zawartosci 52 mg Fe/ml, nadajacego sie do zastrzyków. PL PL