Opublikowano dnia 21 czerwca 4, -4 POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 43329 Li6if s/oo KI. 4t5 (i1^ Ediuard Ciuksza Wroclaw, Polska Tlok do silnika spalinowego i pierscienie uszczelniajace tlok Partent trwa od dnia 22 maja 1959 r.W wiekszych silnikach spalinowych tloki sa wykonywane np. z zeliwa lub staliwa i sa ciez¬ kie, co uniemozliwia prace przy szybszych obro¬ tach. Pierscienie tlokowe dotychczasowej kon¬ strukcji szybko traca szczelnosc, powodujac ob¬ nizenie mocy silnika i znaczne zwiekszenie zu¬ zycia paliwa. W silnikach o bardzo wysokiej preznosci i temperaturze gazów smarowanie gla¬ dzi cylindrów zwyklym sposobem czesto zawo¬ dzi.Wszystkie wyzej wymienione wady usuwa bu¬ dowa tloka i pierscieni tlokowych wedlug wy¬ nalazku, samouBzczelniajacych sie i samosmaru- jacych.Tloki wedlug wynalazku sa uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia poprzecz¬ ny przekrój pierscienia i tloka z klinami napre¬ zajacymi pierscien, fig. 2 — przekrój podluzny tloka i pierscieni, uwidaczniajacych konstrukcje tloka i klinów naprezajacych, a fig. 3 — przekrój podluzny tloka i pierscieni z pominieciem kli¬ nów naprezaijacych; oprócz tego uwidacznia dro¬ gi przeplywu oleju od pompki do pierscieni tlo¬ kowych.Tlok wedlug wynalazku wykonuje sie ze stali konstrukcyjnej (fig. 3) i sklada sie z przedn'ej czesci 1, w której wytoczony jest korytkowy ka¬ nal sluzacy za gniazdo do pierscienia tlokowe¬ go 2, z tylnej czesci 3 w postaci pierscienia ko¬ rytkowego sluzacego za gniazdo dla tylnego pierscienia 4. Przednia czesc tloka 1 posiada dno oporowe 5, tzw. powierzchnie robocza. Przednia i tylna czesc tloka lacza sie ze soba dwoma lacz¬ nikami 6 i 7, stanowiacymi po 1/6 czesci obwodu tloka. W taki sposób 4/6 obwodu tloka, w gra¬ nicach zajmowanych przez lacznik, jest pusta, co znacznie zmniejsza wage. Polaczenie dokonuje sie za pomoca nitów 8 i dodatkowo przez spawa¬ nie, co gwarantuje silne powiazanie czesci. Do kazdego lacznika wpasowuje sie rury 9 i 10, sta¬ nowiace loze do czopa tlokowego. Loze przy po¬ mocy zeberek 12 przyspawa sie do laczników.Z wymienionymi czesciami tlok móglby byc uzyty jako tlok bez chlodzenia wodnego. Dla silników o bardzo wysokiej preznosci tloki sa chlodzone woda. W tym celu do wyzej opisanego tloka dodaje sie plaszcz 13, przymocowany rów¬ niez nitami 14 i spawaniem. Przez otwory 15 i 16dokonuje sie cyrkulacja wody chlodzacej w ten sam sposób, w jaki olej dostarcza sie do klinów, naprezajacych pierscienie tlokowe. Jak widac z rysunku, taka buiiowa tloka pozwala doprowa¬ dzic grubosc scianek do minimalnych wymiarów i tym samym zmniejszyc ciezar. Pierscienie tlo¬ kowe wedlug wynalazku od poczatku swojej pracy i do koncowego zuzycia sie zachowuja stala niezmienna szczelnosc, czyli raz zmonto¬ wane nie wymagaja zadnych napraw.Pierscien tlokowy 2 przyklad na cztery czesci z koncami wycietymi pod katem 45°, miedzy którymi wstawione sa kliny 17, przy tym styki klinów i pierscieni sa przyszlifowane dla uzyskania szczelnosci.Kliny posiadaja tloczki 18, wykonane oddziel¬ nie. Scianka 19 rowka pierscieniowego wycina sie wedlug wymiaru klinów i na wyciecie naklada sie odpowiedni cylinderek 20, ujmujacy i klin i jego tloczek, przy tym tloczek uszczelnia sie dlawikiem 21. Cylinderek 20 szczelnie przyspa- wa sie do scianki 19 tloka. Od strony tloczka na cylinderek nakreca sie gwintowana pokrywe 22, posiadajaca gwintowane otwory 23 i 24 do wla¬ czenia irurek 25 i 26. W wybranym przypadku olej (fig. 3) tloczony jest pompka w koniec 27 walu korbowego 28 i po kanale 29 przedostaje sie do rowka 30 na szyjce 31, stad przez uszczel¬ niona panewke 32 do kanalu 33 wzdluz trzona korbowodu 34, dalej olej plynie przez uszczel¬ niona panewke 35 do czopa 11, z którego mniej¬ szymi otworami 36 plynie do rurek 37. Od rur¬ ki 37 odgalezia sie mala rurka 26. Z rurki 37 olej plynie do zaworu'kulkowego lub grzybko¬ wego 38, od zaworu zas po rurce 25 plynie do cylinderka 20 i wywiera cisnienie na tloczek 18 klina naprezajacego, powodujac stale przyciska¬ nie pierscienia 2 do scianki cylindra. Przez mala rurke 26 (fig. 2) olej kanalem 39, przechodzacym przez tloczek i kMn, przedostaje sie do rowka pierscieniowego 40, który wydrazony jest na glebokosc dopuszczalnego zuzycia pierscienia; powodujac normalne smarowanie pierscienia i scian cylindra. W taki sposób olej znajdujacy sie w rowku 40, jest chroniony od natychmia¬ stowego dzialania wysokiej temperatury gazów, które wywieraja swój wplyw na Olei pozostajacy na sciance cylindra, dopiero po odejsciu pierscie¬ nia w inne polozenie. Cisnienie oleju na tloczek 18 i cisnienie oleju znajdujacego sie w rowku pierscieniowym 40, bedzie przeciwdzialajiace, mniej wiecej jednakowe i zrównowazone, i wo¬ bec tego pierscienie 2 i 4 nie beda zbyt silnie przyciskane do scianek cylindra, tarcie zas be¬ dzie minimalne. Boczne naciski tloka na sciany cylindra (z powodu rozmaitych katów polozenia korbowodu) nie beda jednak w stanie przesuwac pierscieni w ich workach z powodu niescisliwo¬ sci oleju i zaworu 38, który stale reguluje cisnie¬ nie na tloczek, nie dopuszczajac do obnizenia.Klin wykonuje sie z materialu miekkiego, po¬ niewaz powinien scierac sie szybciej od pierscie¬ nia. Potrzebne to jest dla uzyskania stalej mozli¬ wosci naprezenia. Klin i tloczek wykonuja sie z róznych metali, przy tym po zuzyciu sie pier¬ scienia i klina sa one wymieniane na nowe, tlo¬ czek zas 18 pozostaje ten sam, poniewaz jego zuzycie nie jest tak szybkie, jak pierscienia i klina Tlok chlodzony woda posiada na plaszczu do¬ datkowy pierscien 41 o stozkowym ksztalcie w przekroju, bez klinów naprezajacych. W czasie ruchu tloka pierscien pod wplywem tarcia na¬ suwa sie na pochyle boki kanalu, tym samym rozszerza sie i wywiera silniejszy nacisk na scianki cylindra. Pierscien 41 sluzy do równo¬ miernego scierania gladzi cylindra, osobliwie w miejscach przesuwania sie klinów, a takze do oczyszczenia gladzi od osadu. Cyrkulacja wody do chlodzenia tloka odbywa sie w taki sam spo¬ sób, jak podawanie oleju do klinów. Opisane pierscienie z klinami moga byc zastosowane do tloków silników parowych, przy tym moze byc zastosowana ta sama budowa lub w wypadku zastosowania dawnego smarowania, cisnienie na tloczek klina bedzie wywierala para pracujaca. PL