PL 446104 A1 2/9 Podloze do uprawy bezglebowej, zwlaszc:;,11 malin z sadzonek typu „long canc" i sposób prowadzenia uprm.vy bezglebowej z zastosowaniem podloza Przedmiotem wynalazku jest podloze do uprawy bezglebowej. zwlaszcza malin z sadzonek typu „long cane'' i sposób prowadzenia uprawy bezglebowej z zastosmvaniem podloza. Dobór podloza o odpowiednich parametrach fizyko-chemicznych jest jednym z podstawowych warunków optymalizncj i wielkosci plonu i jakosci owoców w bezglebowej uprawie maliny z sadzonek typu „long cane". Standardowym podlozem stosowanym dotychczas jest wlókno kokosowe bi;;dace materialem odpadowym z obróbki orzechów kokosowych. Juko alternatywa dla podloza kokosowego moga byc wykorzystane drobne frakcje wegla brunatnego. Rozwiazanie takie znane jest z publ ikacji patentowej Pat.23101 O.Ujawnione podloze do bezglebowej uprawy roslin, przeznaczone zwlaszcza do upraw-y warzyw w uprawach szklarniowych i tunelach foliowych. zawiera co najmniej 80% materii organicznej w stosunku do suchej masy, charakteryzuje sie porowatoscia calkowita w zakresie 70-90%, obecnosciq wolnych przestrzeni wypelnionych woda i powietrzem, jest podsiakli we i zachowuje stale wlasciwosci po,vietrzno-wodne. Podloze cechuje to, ze stanowi je naturalny wegiel brunatny, rozdrobniony do frakcji czastek o srednicy od l ,0 do 20 mm i/lub do frakcji ziemistej o granulacji wynoszacej do l ,0 mm, korzystnie 2,5 mm. Komercyjnie podloze to dostepne jest pod handlowa nazwa CarboMat (producent - Carbohort). Okazuje sie jednak, ze cechy fizykochemiczne podloza z wegla brunatnego dla niektórych gatunków (np. maliny uprawianej z sadzonek typu „long cane') wymagaja modyfikacji. zwlaszcza w zakresie_ poprawy parnmelróvv powietrzno-wodnych. Zarówno dane litcraturowc jak i doswiadczenia praktyczne wskazuja, iz material ten \vykorLysmny jako podloze samoistne jest zbyt przepuszczalny. Pojenmosc wodna wegla brunatnego o frakcjach najczesciej \vykorzystywany jako podloze samoistne (2-1 O mm) v,.rynosi 3 5-38% v:v, natomiast pojemnosc powietr.ma 42-45% v:v. W praktyce produkcyjnej w okresie wiosenno-letnim, przy wysokiej temperatur.te oraz intensywnym naslonecznieniu. trudno jest utrzymac optymalna wilgotnosc i ryzosfery roslin nawet przy wykorl.ystaniu automatycznego systemu zarzadzania fertygacja. Parametry lizyko-chcmicznc wegla PL 446104 A1 3/9 brunatnego mozna zmodyfikowac poprzez dodatek odpowiednich materialów inertnych. Odpowiednio dobrany dodatek do wegla brunatnego moze równiez w okreslonym stopniu niwelowac skokowe zmiany koncentracji w ryzosferze niektórych mikroelementów (glównie zelaza i manganu), które w trakcie sezonu \vegetacyjncgo moga sie uwalniac z wegla brunatnego w wyniku sorpcji wymiennej jonów oraz mikrobiologicznych procesów rozkladu. Nieoczekiwanie okazalo sie, ze modyfikacje t\ mozna osiagnac poprLez dodatek drobnych frakcji naturalnego zeolitu. Istota podloza do uprmvy bezglebowej. zwlaszcza malin z sadzonek typu ,,long canc" z naturalnego wegla brunatnego, rozdrobnionego do frakcji czastek o srednicy od 4,0 do 8 mm, zmvierajacego co najmniej 80% materii organicznej w stosunku do suchej masy, o porowatosci calkowitej w zakresie 70--90%, posiadajacego wolne przestrzen ie wypelnione woda i powietrzem, podsiakliwego i zachov,•ujacego stale wlasciwosci pO\vietrznowwodne, polega na: tym, ze zm.,.iera ono dodatek rozdrobnionego zeolitu o granulacji czastek 0,2 - 0,6 mm w ilosci 9-21 % objetosciowo, wymieszanego róv,nomiernie w calej miazszosci . lstota sposobu prov,'adzenia uprawy bezglebowej, zwlaszcza malin z sadzonek typu „long cane" jest to, ze stosuje sie podloze okreslone powyzej, objetosc podlozu przypadajaca na jedna rosline wynosi od 7 do l O litrów. Koncentracje miedzi w pozywce utrzymuje sie w zakresie 0,13-0,16 mg·dm- 3 . \:Vilgotnosc podloza utrzymuje sie w zakresie 50-65%, a fertygacje prowadzi sie z zachowaniem· 10-25% przelevn1 wód drenarskich. Zeolit to mikroporowaty glinokrzemian przestrzenny pierwiastków alkalicznych (sodu, potasu, wapnia). Ze wzgledu na charakterystyczna strukture krystaliczna zlozona z tetraedrów krzemu i glinu minera! ten zawiera wolne przestrzenie (kanaly , komory) o wielkosci od 0,5 do ki lku nanometrów. Najmniejsze kanaly o srednicy 0,5-0,7 nm zatrzymuja czasteczki wody tworzac jej zapas w postaci tzw. wody zeolitowej. Woda zasorbowana przez zeolit jest \V pelni dostepna dla korzeni roslin. Dodatkowa dcktywnosc zeolitu, jako komponentu podloza mieszanego na bazie wegla bnmatnego CarboMat, zwiazana jest z ogromnym powinowactwem tego mineralu do wiazania kationów metali, takich jak zelazo, mangan, cynk, nikiel, uwalniajacych sie z wegla brunatnego w \Vyniku rozkladu mikrobiologicznego lub procesów desorpcji. Jako, ze zeolit absorbuje równiez pozostale kationy rnetaiiczne, bedace skladnikami pokarmowymi, dziala jak swoisty bufor regulujacy ich koncentracje w ryzosferze. W PL 446104 A1 4/9 okresach zwiekszonego_ pobierania kationów przez system korleniowy lub -w przerwach pomiedzy cyklami fcrty~acji , uruchamiaja sie procesy desorpcji kationów ze struktur zeolitu, beda·ce naturalna reakcja wyrównujaca stezenia jonowego w roztworze wodnym srodowiska korienioweg9; Przedmiot wynala_zku przedstawiono szczegó lowo w przykladach rcalizacj i. Przygotowano, dwa podloza - z zastoso':".aniem podloza CarboMat, l:!edacego podlozem i naturalnego wegla brunatnego. rozdrobnionego do frakcji czastek o srednicy 4-8 mm; zawierajacego ok: 80% materii. organicznej w stosunku do suchej masy, o porowatosci calkowitej w zakresie 70.-:90%,, posiadajacego wolne: przestrzenie wypelnio·ne· woda i powietrzem, podsiakliwego i zachowujacego stale wlasciwosci powietrzno„wodne. W pierwszym podlozu zastosowano dodatek rozdrobnionego zeolitu o granu_ lacji czastek 0)- 0,6 mni, w ilosci .I 0% v:v, - w dmgim'-zastosowano dodatek rozdrobnionego zeolitu w ilosci % v:v. Dodatek zeolitu wymieszano równomiernie w calej miazszosci. Zarówno wegiel brunatny, jak i zeolit musza spelniac nom,y czystosci chemicznej i biologicznej k\.\ 1 alifikujace te materialy jako _ dodatek do podloza uprawowego. Maliny ·z zastósowaniem ww. podlozy uprawiano tak, ze objetosc podloza przypadajaca na· jedna ·rosline wynosila 7 litrów. W roztworze pokarmowym stosowanym w fom1ie fertygat:ji utrzymyvv·ano zawartosc • miedzi w przedziale .O, J 3-0; 16 mg :dm- 3 , co stanowi zwiekszenie o ok. 20% w porównaniu do uprawy na podlozu kokosowyri1. Czestotliwosc oraz dlu~osc pojedynczego cyklu fertygacji dopasowano do aktualnych warunków pogodowych' i fazy rozwojowej roslin, tak aby utrzymac \~ilgomosc __ po_dlo_za -..;y zakresie 50-65%. Fertygacj<; prowadzono z zachowaniem I 0•25% prlelewu wód drenarskich. Przeprowadzono badania wegetacyjne okreslajac_e efektywnos~ ww .. podlozy. W , doswiadczeniu podloza porównywano do podloza kokosowego (Botnnicor), uznawanego obecnie za swoisty standard w bezglebowej uprawie maliny oraz do czystego podloza z wegla brun_at~ego C:ar~oMat. · We wszystkie~ obiektach zastosowano jednakowa objetosc podloza: 7 litrów na rosline. Roslina doswiadczalna byla malina odmiany · Enrosadira' posadzona z dwupedowych sadzonek typ1~ ,,long. cane'. Kazda roslina byla , odzywiana z uzyciem plynnego roztworu nawozow (fertygacji) przygotowanego z uzyciem precyzyjnych dozowników nawozowych (Dosatron DI 16). Zawartosc proporcje skladników pokarmowych w pozywce byly, dopasowane do fazy rozwojowej roslin. Pozywke dozowano z l0-20%:przelewem utrzymujac w podlozu wilgotnosc' w przedziale PL 446104 A1 /9 50-65% (w zaleznosci od fazy rozwoj(?wej). Wszystkie paranietry pozadoswiadci..alne i zabiegi agrotechniczne byly jednakowe dla wszystkich obiektów. Doswiadczenie zalozono w ukladzie blokó:w losowych w 5 powtórzeniach. Powtórze- niem byl blok, w k_tó_ rym rosly 4 rosliny . Obliczenia statystyczne otrzymanych vv-yników wykonano za pomoca programu Statistica \Versja 13 .O (Statsoft, Polsku), za pomoca modulu A nova dla ukladów jednoczynnikowych: lst9t_nosc rózni~ miedzy srednimi w~ryfikowano testem N_ IR Fishera na poziomic istotnosci o. ;:: 0,05. W przeprowadzonych badaniach potwierdzono efektywnosc plonotwórcza podloza zlozonego z wegla brunatnego CarboMat z dodatkiem· zeolitu, w porównaniu zarówno do kokosu jak i do czystego podlo7_a z wegla stosowanego jako podloze jednorodne: W. doswiadczeniach wykazarm istotnie wie_k_szy plon ogólny oraz handlowy owoców ma]iny odmiany 'Enrosadira· uprawianej w podlozu mieszanym, przygotowanym na bazie podlo:i,a z wegla brunatnego CarboMatz dodatkiem zeolitu w proporcji objetosciov-.,ej 10% oraz 20%, w porównaniu do podloza' kokosowego (Botanicor). W odniesien iu do podloza samoistnego z wegJa brunatnego CarboMat statystycznie potwierdzono jedynie ,,,,,zrost plonu ogólnego• oraz handlowego owoców mal iny uprciwianej • w_ podlozu z 10% dodatkiem objetosciowym _ zeo]itu. W podlozu z wegla brunatnego z 20% dodatkiem objetoscimvym zeolitu stwierdzono wyrazna tendencje do wzrostu plonu ogólnego oraz· handlmvego -owoców, w porównaniu do czystegq wegla .brunatnego, jednak róznice te nie zostaly P?twierdzone statystycznie (tab. l ). Podkreslenia wymaga wyzszy udzial plonu handlowego w plonie ogólnym owoców, odho!dwany ,v podlozach weglowych z, dodatkiem zeolitu w obu badanych proporcjach objetosciowych , w porównaniu do czystego podloi.a weglowego oraz wlókien , kokosowych. Na uw~ge zasluguje równiez niemal o polowe ni;;t-;zy udzial owoców porazonych przez szara plesn, stwierdzony , przy uprawie maliny w weglu brunatnym z dodatkiem zeolitu (w obu ba_ danych proporcjach objetosciowych), w porównaniu do standardowego podloza kokosowego. Aspekt poprawy zdrowotnosci roslin uprawianych w innowacyjnym podlozu na bazie :wegla brunatnego ~ dodatkiem zeolitu jest dla plantatorów szczególnirs istotnym parametrem w kontekscie ograniczania dostepnosci chemicznych srodków ochrony roslin, bedacym efektem vvdrazania „Green-Deal for Europe". PL 446104 A1 6/9 Zawartosc mal w badanych pod lozach wskazuje na prawidlowe odzywienie ro~] in i na brak jak ichkolwiek zaklócen w p_obieranitl skladników pokarmowyc_ h. Waznym parametrem oceny przydatnosci podloza, oprócz efektywnosci plonotwórczej, jest równiez sklad chemiczny owoców. Jest to, .równiez parametr decydujqcy o wartosci dietetyczno~uzytkowej owoców. Owoce zebrane z podloza weglowego wzbo~aconego w zeolit, w obu ,badanych proporcjach objetosciowych nie odbiegaja pod wzgledem zawanosci makro- i mikroelementów, suchej niusy, wi!Jlrri_ iny C i ekstraktu od owoców z pozostalych badanych podlozy. Potwierdza to przydatnosci podloza mieszanego na bazie wegla CarboMat z dodatkiem I 0% i 20% objetosciowych zeolitu w bezglebowej uprawie maliny z sadzonek typu „long cane". Tab. 1. Plonowanie maliny _ odmiany Enrosadira uprawianej z, sadzo.nek „long cane" w zaleznosci od rodzaju zastosowanego podloza Udzial Plon ogólny Plon handlowy Srednia Udzial p lonu owoców Podloze (gram ,roslina· 1 r (gram ·roslina· ' ) . masa owocu handlowego w porazonych (g) ogólnym(%) przez szara plesn{%) Podloze 1390,7a 1303,8a 4,73b 93,75 6,25 kokosowe Podloze z wegla brunatnego 1 534,0b 1470.Jb 4,51a 95,85 4,l5 CarboMat Podloze CarboMat + 1610,9c 1555,Sc 4,38a 96,73 3.27 zeolit 10% v:v Podloze CarboMat + 1576,2bc 1538,0bc 4,42a 97,58 2,32 zeolit 20% v:v • · Wartosci oznaczane ta sama litera nie róznia sie statystycznie pn'..y A.=0,05 Tab. 2. Zawartosc makroskladników pokannowych w lisciach nialiny odm. Enro'sadira ,v zaleznosci od rodzaju :podloia uprawowego. N-og. p I<: Ca Mg Podloze % suchej_- 1hasy Podloze kokosowe 3,18 0,23 2,33 1,07 0, 43 Podlo.z.e z w'egla orunatnego CarboMat 2,99 0, 21 2,1 6, 1 .27 0,44 - . .... Podloze CarboMat + zeolit I 0% v:v 3,20 0,27 2,l I 1,42 0,47 . Podloze CarboMat +: zeolit 20% v:v 3,17 0,27 2;14 1 ,47 0,47 I .· PL 446104 A1 7/9 Tab. 3. Zawartosc suchej · masy, k\vasu'L-askorbinowego (v, 1 itar"nina· C), ekstraktu oraz azotanów (NQ3 ·) w owocach maliny w zaleznosci od·badanego podloza . ' Sucha masa Witamina C Ekstrakt Zawartosc Podloze (%) (mg· I 00g•t sw. m.) (% Brix), azotanów Podloze kokosowe 14,41b 25,40c 8,0Sa 94,33a _- Podloze z wegla brunatnego CarboMat l3 ;3lab 21,57b 8,70b 91,SOa Podloze CarboMat + zeolit I 0% v:v 12,91a 20,73ab 8,21a 92,0a fodloze (:arboMat + zeolit 20% v:v ! lJ ,43ab ! 18,57a 8;8lb 96,0a • Wartosci ozn'aczane ·ta sama litera nie rózni,} sie,"statystycznie przy 1,.,=0,05 Zawartosc makroskladników pokarn1owych,w owoc_ ach maliny odin. Enrosa'dfra w zaleznosci od rodzaju .podloza uprawowego. N-og. p K Ca Podloze % suchej masy Podloze kokosowe 1,87 0,3 1,65 0; 19 Podloz.c z wegla brunatnego CarboMat 1,85 0,27 l,68 0,19 Podloze CarboMa, + zeolit IO¾ v:v 1,86 0,27 1,78 0,1 9 Podloze CarboMat + zcolit20° !o v:v 1,92 0,26 - 1 ,7 1 0,20 Mg 0,20 0,2 1 0,21 0,21 Tab. 4'. Zm.vartosc mikroskt_ adników pokam10wyd i w owocach maliny odm: Enrosadira w zaleznosci od rodzaju podloza uprav,:owego. r-e Mn Zn Cu B Mo Podloze ' mg·kg- 1 suchej masy Podloze kokosowe 49,73 16;5 l 24,92 4,05 10,76 1,84 - Podloze z wegla brunatnego CarboMat 63,43 . 50,83 23,96, 2,85 13,22 1;71 Podloze CarboMat + zeolit IO¾ v:v -- 90,89 74,9 26,86 2,97 13,84 1,53 -_---_- Podloze CarboMat + zeolit 20% v:v 80,65 8 _ 2,56 27,62 3, 12 13,55 1,25 ---PL 446104 A1 8/9 Zastrzezenia patentowe 1. Podloze do upra\~ bezglebowej, ?Wtaszcza malin z sadzonek typu „long cami"· z naturalnego wegJa - brunatnego~ rozdrobniont:go do frakcji czastek o srednicy od .4,0 do imm, zawierajace . co -najmniej 80% materii organiczn~j w stosunku do suchej masy, o porowatosci calkowitej w zakresie 70- 90%, posiadajace wolne przestrzenie wypelnione woda i powietrzem, podsiakliwe i zachowujace stale \Vlasciwosci powietrzno-wodne, znamienne tym, .ze za\viera dodatek rozdrobnionego zeolitu o ,granulacji czastek 0,2- .Q,6 mm, w ilosci 9-2 1 % obj~tosciowo. 2. Sposób prowadzenia uprawy bezglebowe3, zwlaszcza malin z sndzonek typu „fong cane", zna~icnny tym, .z~ stosuje sie podl_oze okreslone w zastrz~ I, obJetosc podloza przypadajaca najedna rosline wynosi od 7 do IO litrów, koncentracje miedzi w pozyv.·ce utrzymuje sie w zakresie O, 13-0, 16 mg·dm 0 3, wilgotnosc podloza utrzymuje sie w zakresie 50-65%, a fertygacje prowadzi sie z zacho~vaniem I 0-25% przelewu wód drenarskich. PL 446104 A1 9/9 al. Niepodleglosci 188/192 00-950 Warszawa, skr. poczt. 203 URZAD PATENTOWY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ tel.: (+48) 22 579 05 55 I fax: (+48) 22 579 00 Ol e-mail: kontakt@uprp.gov.pl I www.uprp.gov.pl SPRAWOZDANIE O STANIE TECHNIKI DO ZGLOSZENIA NR P.446104 Klasyfikacja zgloszenia: A0lG 24/13, A0lG 31/00 Podklasy w których prowadzono poszukiwania: A0 1 G24 A0 1 G 31 Bazy komputerowe w których prowadzono poszukiwania: EPODOC WPI bazy UPRP Kategoria dokumentu A A A Dokumenty - z podana identyfikacja PL231010 Bl (CARBOHORT SPÓLKA Z OGRANICZONA ODPOWIEDZIALNOSCIA, Nowe Tloki, PL, INSTYTUT OGRODNICTW A, Skierniewice, PL) 09-05-2016 CNI 10540304 A (JIANGSU FOREVERWA Y ENVIRONMENT AL SCIENCE AND TECH CO LTD) 06-12-2019 CN110226487 A (DAi XIUZHEN) 13-09-2019 D Dalszy ciag wykazu dokumentów na nastepnej stronie A- dokument okreslajacy ogólny stan teclmiki, który nie jest uwazany za posiadajacy szczególne znaczenie, E - dokument stanowiacy wczesniejsze zgloszenie lub patent, ale opublikowany w lub po dacie zgloszenia, Odniesienie do zastrz. 1-2 1-2 1-2 L - dokument, który moze poddawac w watpliwosc zastrzegane pierwszenstwo(-wa), lub przytoczony w celu ustalenia daty publikacji innego cytowanego dokumentu lub z innego szczególnego powodu, O - dokument odnoszacy sie do ujawnienia ustnego przez zastosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, P - dokument opublikowany przed data zgloszenia, ale pózniej niz zastrzegana data pierwszenstwa, T - dokument pózniejszy, opublikowany po dacie zgloszenia lub w dacie pierwszenstwa i niebedacy w konflikcie ze zgloszeniem, ale cytowany w celu zrozumienia zasad lub teorii lezacych u podstaw wynalazku, X - dokument o szczególnym znaczeniu; zastrzegany wynalazek nie moze byc uwazany za nowy lub nie moze byc uwazany za posiadajacy poziom wynalazczy, jezeli ten dokument brany jest pod uwage samodzielnie, Y - dokument o szczególnym znaczeniu; zastrzegany wynalazek nie moze byc uwazany za posiadajacy poziom wynalazczy, jezeli ten dokument zostanie polaczony z jednym lub kilkoma tego typu dokumentami, a takie polaczenie bedzie oczywiste dla znawcy, & - dokument nalezacy do tej samej rodziny patentowej. Sprawozdanie wykonali-a: Ewa Chmielewska Ekspert Data: .05.2024 Uwagi do zgloszenia Sprawozdanie zostalo wykonane w oparciu o zastrz. z dnia 2023-09-14 Podpis: !podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Pismo wydane w formie dokumentu elektronicznego PL