Opublikowano dnia 16 stycznia 1962 r. ^v #*"*».*X kr POLSKIEJ RZECZYPOSPOLITEJ LUDOWEJ OPIS PATENTOWY Nr 45187 KI. 80 b, 6/06 Wlodzimierz Skalmoirski Warszawa, Polska Halina Badowska Warszawa, Polska Bronislawa Sklodoiuska-Weigt Warszawa, Polska Edward Szymanski Warszawa, Polska Zbigniew Przedpelski Warszawa, Polska Sposób wytwarzania spoiwa gipsowo-wapiennego Patent trwa od dnia 6 maja 1961 r.Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwa¬ rzania spoiwa gipsowo-wapiennego z kamie¬ nia gipsowego (C0SO4 • 2HtO).Znane dotychczas sposoby wytwarzania spoiw gipsowych polegaja na obróbce termicznej ka¬ mienia gipsowego lub anhydrytu i uzyskaniu ja¬ ko koncowego produktu, spoiwa zawierajacego pólwodny lub tez bezwodny siarczan wapnia. Ta droga uzyskuje sie dwie podstawowe grupy spoiw gipsowych, a mianowicie spoiwa gipsowe szyb- kowiazace (temperatura prazenia ponizej 200° C) takie, jak gipsy budowlane, gipsy wysokowy- trzymalosciowe, gipsy specjalne z róznymi do¬ datkami oraz spoiwa gipsowe wolnowiazace (temperatura wypalania powyzej 650°Q takie, jak estrich gipsy, cementy anhydrytowe i gipsy specjalne.Znany jest równiez sposób wytwarzania spoiwa gipsowego wprost z kamienia gipsowe¬ go (CaSOi • 2HiO) przez przemial z wapnem palonym w stosunku wagowym 1 :0,5 — 0,8 (B.G. Skramtajew — Stroitielnyje matierialy Moskwa, 1954, str. 187). Zdaniem autora, pod¬ stawa wiazania i twardnienia tego spoiwa jest reakcja miedzy CaO i gipsem surowym wedlug schematu 2(CaS04 • 2H«0) + 3CaO = 2(CaS04*l/2 HiO) + 3 Ca(OH)i.Wlasciwosci tego spoiwa sa nastepujace: poczatek wiazania nie wczesniej niz po 8 mi¬ nutach, a koniec wiazania nie wczesniej niz po 10 minutach.Wytrzymalosc na sciskanie zaprawy o skla-rizie aujgBizow^gii gpOintto: piasek = 1:3 po cal¬ kowitym wysuszeniu okolo 8 kG/cm2.Ze wzgledu na duzy dodatek wapna palo¬ nego (w ilosci 50—80°/o wagowo w stosunku do kamienia gipsowego) spoiwo powyzsze nale¬ zy uwazac za spoiwo wapienno-gipsowe.Wada tego spoiwa jest to, ze po ^zarobieniu woda wywiazuja sie znaczne ilosci ciepla, powo¬ dujace pekanie wyrobów w czasie wiazania i twardnienia.Spoiwo wytworzone sposobem wedlug wyna¬ lazku nie posiada tej wady, przy czym nie uste¬ puje swoimi wlasnosciami wytrzymalosciowy¬ mi spoiwom gipsow$um .usyskawan^m przez wy¬ prazanie kamienia gipsowego. Ponadto wyroby z tego spoiwa nie ulegaja rozmywajacemu dzia¬ laniu wody.Stwierdzono, ze dodatek wapna hydratyzo¬ wanego wplywa w sposób zasadniczy na za¬ chowanie sie spoiwa pod wplywem wody.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze poddaje sie, mieleniu mieszanine kamienia gipsowego, wapna palonego i wapna hydraty¬ zowanego o stosunku ciezarowym skladników 1 :0,05-0,20 : 0,02-0,10. Kamien gipsowy przed zmieszaniem go z wapnem powinien byc wy¬ suszony. Przemial prowadzi sie w odpowiednim urzadzeniu (mlyn kulowy, kolotok itp.). Do¬ datek wapna palonego i hydratyzowanego oraz czas przemialu musi «byc regulowany i usta¬ lany na podstawie uprzednich badan wstep¬ nych, zaleznie od rodzaju i aktywnosci wapna.Mieszanine miele sie az do uzyskania odpo¬ wiedniego uziarnienia (zawartosc ziarn o wy¬ miarach ponizej 0#63 mm nie mniejsza niz 75°/o).Wlasciwosci wiazace uzyskanego w ten spo¬ sób spoiwa oparte sa nie na zjawiskach od- w lecz aa zjawiskach rekrystalizacji dwuwodnego siarczanu wapniowego. Dodatek wapna palo¬ nego i hydratyzowanego ulatwia krystalizacje dwuwodnego siarczanu wapniowego w zaczy¬ nie.Podane ilosci skladników pozwalaja na uzys¬ kanie optymalnych warunków powstawania struktury krystalicznej wiazacego po zarobie¬ niu woda spoiwa. Warunki te decyduja o wlas¬ ciwosciach technicznych spoiwa.Uzyskiwane spoiwo posiada postac bialego drobnoziarnistego proszku. Jego wlasciwosci fizyczne i mechaniczne sa nastepujace: koniec wiazania mierzony na aparacie Vicata (ciezar drazka 120 g) od 1 do 2 godzin (zaleznie od zawartosci i wlasnosci dodanego wapno), wy¬ trzymalosc na sciskanie po calkowitym wysu¬ szeniu — 150—200 kG/cm2, wytrzymalosc na sciskanie próbek nasyconych woda — 50—70 kG cni2 (po ponownym wysuszeniu próbki po¬ wracaja do pierwotnej wytrzymalosci), mrozo¬ odpornosc — próbki wytrzymuja bez zmian 19 cykli, dalsze zamrazanie powoduje nieznacz¬ ne uszkodzenia.Spoiwo wytworzone sposobem wedlug wy¬ nalazku nadaje sie glównie do produkcji ele¬ mentów prefabrykowanych sciennych i podlo¬ gowych. Ze wzgledu na bardzo prosta techno¬ logie produkcji spoiwa i elementów moga one byc wytwarzane na placu budowy.Do wytwarzania spoiwa sposobem wedlug wynalazku mozna równiez stosowac kamien gipsowy zawierajacy domieszki anhydrytu, an¬ hydryt naturalny czysty, jak równiez zawie¬ rajacy domieszki gipsu. PL PL