Pierwszenstwo: Opublikowano: 2. XII. 1964 48912 ,M\ «5 L i O Y m v? a / J rzedu i"': KI. -121, 17 -"*" MKP C 01 b UKD I Wspóltwórcy wynalazku: dr Halina Leszczynska, doc. dr Przemyslaw Hoffman, inz. Brioaiislaw Piatkowski, inz. Wie¬ slaw Cieslewski, mgr inz. Anna Jaskólska Wlasciciel patentu: Centralne Laboratorium Kopalnych Surowców Che¬ micznych, Warszawa (Polska) Sposób otrzymywania czystej siarki ze zlóz lub koncentratów siarkowych Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania czy¬ stej siarki ze zlóz lub koncentratów siarkowych przez oddzielenie jej od mineralów towarzyszacych takich jak margle, gipsy, ily lub ich mieszaniny na drodze wytapiania i nastepnie filtrowania. Filtra¬ cje siarki prowadzic mozna równiez w sposób pe¬ riodyczny lub ciagly, na takich urzadzeniach jak filtry cisnieniowe, filtry prózniowe ramowe lub bebnowe oraz na wirówkach filtracyjnych.W znanych sposobach otrzymywania czystej siar¬ ki przy zastosowaniu poziomych wirówek ziarna skaly plonej oddziela sie od stopionej siarki na drodze filtracji siarki przez osad (kek) osadzony na powierzchni filtracyjnej wirówki.Wada powyzszych sposobów jest koniecznosc po¬ konywania znacznych oporów filtracji na zbitej warstwie odpadów keku, co wiaze sie z powazny¬ mi stratami siarki w keku i niska wydajnoscia aparatów.Swierdzono, ze mozna znacznie skrócic i uproscic proces oddzielania siarki od zloza na drodze fil~ trowania w poziomej' wirówce filtracyjnej, jezeli po wprowadzeniu do wirówki skaly plonej ze sto¬ piona siarka w temperaturze 135—145°C w po¬ czatkowym etapie procesu oddzieli sie tylko czesc cieklej siarki na drodze filtrowania jej, po czym z chwila kiedy w wirówce na skutek dzialania sily odsrodkowej nastapi rozmieszczenie skaly plo¬ nej na powierzchni filtracyjnej wirówki, a ciekla siarka nagromadzi sie w przestrzeni wokól osi wi- 25 rowki, bezposrednio z wirówki odprowadzi sie cie¬ kla siarke. Poniewaz pod warstwa cieklej siarki gromadzacej sie w wirówce, znajduje sie jeszcze zawiesina skaly plonej w cieklej siarce, a nastep¬ nie dopiero warstwa keku, zawiesine te pa odciag¬ nieciu z wirówki cieklej siarki, odprowadza sie za pomoca oddzielnego urzadzenia do zbiornika nada- wy, skad zawraca sie ja w nastepnym cyklu do obiegu. Po odprowadzeniu tej zawiesiny z wirówki usuwa sie dopiero kek.Wedlug wynalazku pozioma wirówke filtracyjna napelnia sie stopionym uprzednio w wytapiaczu zlozem lub koncentratem siarkowym, w trakcie czego rozpoczyna sie filtracja stopionej siarki przez perforowany kosz wirówki. Filtrat zbierany jest w zbiorniku gotowego produktu.W czasie napelniania i wstepnej filtracji, zawie¬ szone w stopionej siarce ziarna skaly plonej osa¬ dzaja sie na powierzchni filtracyjnej przy czym dzieki dzialaniu sily odsrodkowej nastepuje klasy¬ fikacja ziarn we wnetrzu kosza wirówki. Po pew¬ nym czasie czesc zawiesiny ulega sklarowaniu tak, ze od strony osi wirówki gromadzi sie czysta siar¬ ka. W tej fazie procesu wprowadza sie automa¬ tycznie do wirówki urzadzenie odciagajace czysta siarke, która nastepnie przewodem rurowym wpro¬ wadza sie do zbiornika gotowego produktu. Po od¬ ciagnieciu od zloza warstwy sklarowanej siarki, od strony perforowanego kosiza tworzy sie zbita, trud¬ no przepuszczalna warstwa osadu. Osad ten stwa- 489123 48912 4 rza znaczne opory filtracji i uniemozliwia prze- filtrowanie zawiesiny pozostalej w koszu. W tym etapie procesu wprowadza sie automatycznie do wirówki urzadzenie odprowadzajace zawiesine, któ¬ ra nastepnie przewodem rurowym przesyla sie do zbiornika nadawy. Ze zbiornika nadawy zawiesine w nastepnym cyklu zawraca sie do obiegu. Ilosc cyrkulujacej zawiesiny wynosi do 20% w stosunku do calej masy poddawanej obróbce. Po zakonczeniu tej operacji przystepuje sie do wygarniania osadu, keku za pomoca noza.Wprowadzenie nie stosowanych dotychczas ope¬ racji odciagania czystej siarki bezposrednio z wi¬ rówki i recyrkulacji zawiesiny pozwala na wydatne zmniejszenie zawartosci siarki w keku i wielokrot¬ ne skrócenie lacznego czasu wirowania. Decyduje to o powaznym zwiekszeniu uzysku siarki ze zloza i wydatnym zwiekszeniu wydajnosci aparatu.Pracujac sposobem wedlug wynalazku na wirów¬ ce o srednicy 1230 mm i objetosci czynnej kosza 270 dcm3 uzyskano wydajnosc okolo 25 t czystej siarki na dobe, podczas gdy wedlug znanych metod wydajnosc wynosila tylko okolo 7 t czystej siarki na dobe. Jednoczesnie przy rafinacji zloza o za¬ wartosci 80% siarki otrzymano odpadowy kek o za¬ wartosci do 20% siarki, podczas gdy to samo zloze filtrowane znanymi metodami na wirówkach daje kek powyzej 35% siarki.Urzadzenia stosowane do odciagania z wirówki cieklej siarki i zawiesiny wmontowane sa w korpus wirówki i stanowia je dwa niezalezne zespoly.Zespól pierwszy sluzacy do odbioru czystej siarki sklada sie z pojedynczej dyszy ogrzewanej przepo¬ nowo para, dajacej sie przesuwac po promieniu ko¬ sza wirówki. Wylot dyszy odprowadzajacej czysta siarke polaczony jest ze zbiornikiem gotowego pro¬ duktu.Zespól drugi sluzacy do odprowadzania zawiesiny skaly plonej w cieklej siarce sklada sie z dyszy 15 20 40 pojedynczej lub podwójnej obudowanej koszulka parowa. Dysza zabezpieczona jest czujnikiem sliz¬ gowym uniemozliwiajacym przesuniecie jej do war¬ stwy keku. Dysza jest ruchoma i za pomoca hy¬ draulicznego urzadzenia sterujacego przesuwa sie po promieniu kosza wirówki. Wylot dyszy na ze¬ wnatrz korpusu wirówki wprowadzony jest do leja polaczonego rurociagiem w otulinie parowej ze zbiornikiem nadawy.Stosowanie do przelewu i recyrkulacji dysz umozliwia dokladny odbiór poszczególnych warstw zawiesiny sklarowanej cieklej siarki i zawiesiny skaly plonej w siarce z wnetrza kosza wirówki. PL PL