Opublikowano: 7.X.1965 50057 KI. 42k, 36/06 mkp erwr $04* 2J/SO UKD Twórca wynalazku: mgr Andrzej Duracz Wlasciciel patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa (Polska) Sposób automatycznego pomiaru twardosci i uklad polaczen twar- dosciomierza magnetycznego do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób automatycz¬ nego pomiaru twardosci wyrobów stalowych, pole¬ gajacy na samoczynnej segregacji badanych ele¬ mentów na trzy grupy: dobre, za twarde i za miek¬ kie oraz uklad podstawowych zespolów twardoscio- mierza magnetycznego do stosowania tego sposobu.Obecnie w przemysle mierzy sie twardosc na urzadzeniach mechanicznych, jak aparaty Brinella, Vickersa, Rockwella i na twardosciomierzach mag¬ netycznych. Sposób mierzenia na twardosciomie¬ rzach mechanicznych nie moze byc stosowany do kontroli twardosci przy produkcji masowej ze wzgledu na koniecznosc przygotowywania po¬ wierzchni badanego przedmiotu, dlugi czas pomia¬ ru, trudnosci z automatyzacja pomiaru oraz to, ze pomiar jest niszczacy i jest w zasadzie miarodaj¬ ny tylko dla powierzchni badanego przedmiotu.Sposób pomiaru twardosci na znanych obecnie automatycznych twardosciomierzach magnetycz¬ nych opiera sie na zasadzie albo pomiaru impedan- cji transformatora, którego rdzeniem jest badany element przy wykorzystaniu napiecia skutecznego lub tez na zasadzie pomiaru koercji badanego ele¬ mentu przy wykorzystaniu amplitudy i róznicy faz impulsów sinusoidalnych analizowanego i wzorco¬ wego.Sposób automatycznego pomiaru twardosci wed¬ lug wynalazku rózni sie zasadniczo od sposobu do¬ tychczas stosowanego tym, ze wykorzystuje do po¬ miaru amplitude krzywej analogicznej do tangen- 10 15 20 25 30 soidy wzglednie cotangensoidy, która po scalkowa- niu w urzadzeniu calkujacym ma posta'c piku.Pozwala to na znaczne uproszczenie ukladu ele¬ ktronicznego, gdyz eliminuje urzadzenie analizuja¬ ce róznice faz.Uklad polaczen do przeprowadzania sposobu po¬ miaru wedlug wynalazku jest pokazany na rysun- ku. Sonda 2 jest polaczona z urzadzeniem sortu¬ jacym 9 przez zespól calkujacy 3, wzmacniacz 4, zespól symetryzujacy 5 oraz dyskryminatory 6 i 6', sterujace rozrzad mechaniczny.Wymienione wyzej zespoly twardosciomierza jak zespól calkujacy 3, wzmacniacz 4 i zespól syme¬ tryzujacy 5 mozna laczyc w dowolnej kolejnosci z tym jednak, ze w przypadku umieszczenia ze¬ spolu calkujacego 3 lub wzmacniacza 4 za zespo¬ lem symetryzujacym 5, obydwa zespoly i zespól calkujacy 3 i wzmacniacz 4 musza byc dwukana¬ lowe.Sposób automatycznego pomiaru twardosci wed¬ lug wynalazku realizuje sie nastepujaco: po wstep¬ nym calkowitym rozmagnesowaniu badanego ele¬ mentu 1 w cewce rozmagnesowujacej niepokazanej na rysunku, magnesuje sie badany element 1 do nasy¬ cenia w oddzielnej cewce. Po wlaczeniu zasilacza 7 solenoidu 8 zostaje w solenoidzie wytworzone pole magnetyczne o kierunku wskazanym strzalka. Na¬ magnesowany, do nasycenia badany element 1 wklada sie do solenoidu 8, gdzie ulega on roz¬ magnesowaniu, przy czym wartosc pola magne- 50057* 50057 tycznego wytworzonego przez solenoid 8 jest tak dobrana, aby element badany o okreslonej twar¬ dosci zostal calkowicie rozmagnesowany. Badany element, który ma mniejsza twardosc od okreslo¬ nej, ulega przemagnesowaniu w kierunku pola 5 przemagnesowujacego zgodnie ze strzalka, nato¬ miast badany element, który posiada wieksza twar¬ dosc od okreslonej wykazuje pewna pozostalosc magnetyczna w kierunku przeciwnym do kierunku pola przemagnesowujacego. Wielkosc pola wytwa- 10 rzanego przez badany element 1 umieszczony w po¬ lu magnetycznym mierzona jest przez sonde 2, któ¬ ra przekazuje impulsy w postaci krzywej analo¬ gicznej do tangensoidy wzglednie do cotangensoidy do zespolu calkujacego 3, stad po scalkowaniu 15 w postaci pików przechodza one poprzez wzmac¬ niacz 4, zespól symetryzujacy 5, który przeksztalca je na impulsy symetryczne o przeciwnej fazie, do dyskryminatorów 6 i 6', które steruja rozrzad me¬ chaniczny twardosciomierza. Z dyskryminatorów 20 6 i 6' przechodza do sortownika 9, w którym po¬ szczególne elementy zostaja na skutek dzialania impulsów rozdzielone zgodnie z wartoscia pomiaru do odpowiednich przegródek: jako dobre, za twarde lub zamiekkie. 25 PL PL