Pierwszenstwo: Opublikowano: 22- VIII. 1966 51613 KI. 63 c, 3/03 MKP B 62 d Gbfofa UKD 'biblioteka! 'Urzeoly h»eni owego ii^i^mrsimiH^ i**» Twórca wynalazku i Bengt Erland Ilon, Bromma (Szwecja) wlasciciel patentu Przyczepa lub inny pojazd z cieglem zaczepowym Wynalazek dotyczy przyczepy lub podobnego pojazdu zaopatrzonego w cieglo z zaczepem, na kolach lub plozach. Znane pojazdy tego typu moga stosunkowo latwo pokonywac dosc znaczne prze¬ szkody. Z tego wzgledu sa one uzywane z powo¬ dzeniem i w nie latwym do przebycia terenie, np. na tarasowatych wzniesieniach. Jednak przeszkody polozone na poziomie srodka kól powoduja spec¬ jalne trudnosci, które prawie uniemozliwiaja uzycie takich pojazdów, poniewaz kola lub zawie¬ szenia ich znajduja sie w polozeniu zablokowania.Niedogodnosc te usuwa przedmiot niniejszego wy¬ nalazku przede wszystkim w ten sposób, ze prze¬ ciecie podluznych osi symetrii ramion wahliwych, przynajmniej wtedy, gdy ramiona wahliwe zajmu¬ ja normalne polozenie, gdy kolo lub plozy znajdu¬ ja sie na tym samym poziomie, jest polozone po¬ nizej linii laczacej punkt zaczepu ciegla i srodek tylnej osi.W ten sposób zablokowanie przedniego kola lub zawieszenia staje sie niemozliwe. W tylnej czesci kola lub zawieszenia mozna uniknac w niektórych przypadkach wspomnianej niedogodnosci dzieki temu, ze odleglosc miedzy kolami lub plozami jest tak mala, ze pionowa przeszkoda o wystarczajacej statecznosci i odpowiedniej wysokosci' nie moze znalezc sie z przodu tylnego kola lub plozy, co powoduje, ze ta odleglosc jest w przyblizeniu rów¬ na podluznemu wymiarowi czesci kola lub plozy polozonych miedzy osiami. W wielu przypadkach, gdy z pewnych wzgledów zachodzi potrzeba utrzy¬ mania wiekszej odleglosci miedzy kolami lub plo¬ zami, to wspomnianej niedogodnosci mozna unik¬ nac, umieszczajac punkt przeciecia wyzej wspom- s niany miedzy dwiema liniami laczacymi zaczep z srodkami osi kól.Wynalazek jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przy¬ czepe omówionego typu w normalnym polozeniu io w widoku z boku, fig. 2 i 3 przedstawiaja dwa przypadki graniczne, jakie moga miec miejsce, a fig. 4 i 5 — inne odmiany pojazdu wedlug wy¬ nalazku. 15 Pojazd wedlug fig. 1 jest zaopatrzony w cieglo z zaczepem w postaci haka 1 oraz w zawieszenie kól tworzace uklad przegubowy z dwoma górnymi i dwoma dolnymi przegubami 2,3 oraz 4,5 stanowia¬ cymi lozyska. Dolne przeguby 4, 5 sa umieszczone 20 na drazku lub precie 6, który za pomoca ramion przegubowych 17 jest wahliwie podtrzymywany przez górne przeguby. Kola 11, 12 sa osadzone na lozyskach 9, 10 umocowanych na precie 6. Gór¬ ne przeguby sa umocowane na górnym precie 13, 25 którym moze byc górna czesc pojazdu lub rama podstawowa i na którym znajduje sie punkt za¬ czepu 1. Odleglosc miedzy dolnymi przegubami 4, 5 jest mniejsza niz odleglosc miedzy górnymi punktami 2, 3, dzieki czemu osie podluzne syme- 30 trii, dwóch drazków wahliwych 7, 8 sa zbiezne 51613 /3 51613 4 i przecinaja sie w punkcie 14, polozonym ponizej linii 15 laczacej zaczep 1 ze srodkiem tylnego kola.Wedlug fig. 2 kolo przednie natrafilo na piono¬ wa przeszkode, zaznaczona jako sila pozioma Pi, na poziomie ze srodkiem kola 9, natomiast na kolo tylne dziala sila P2 skierowana pionowo w góre, ponadto na pojazd dziala sila ciagnienia Po i ob¬ ciazenia Qo umieszczone po srodku miedzy kolami.Mozna udowodnic, ze w tym przypadku na górny drazek 13 dziala uklad sil przedstawiony za pomo¬ ca trójkata 14, 16, 17 jezeli linia 16, 17 przedsta¬ wia obciazenie QQ, linia 17 — 14 — sile ciagnienia PQ oraz linia 14 —16 — wypadkowa sil ramion wahliwych 7, 8. Z powyzszego widac, ze warunek konieczny zeby sila P0 miala wartosc skonczona i dodatnia jest zawarty w zalozeniu, ze punkt 14 jest polozony ponizej linii 15.Wedlug fig. 3 przyjmuje sie, ze kolo tylne 12 uderza o pionowa przeszkode odpowiednio do po¬ ziomej sily Pio na poziomie srodka kola, natomiast na kolo przednie dziala pionowa sila P20 skiero¬ wana ku górze. Poza tym na pojazd dziala sila ciagnienia Poo i obciazenie Qoo umieszczone po srodku miedzy kolami. Mozna udowodnic w taki sam sposób jak na fig. 2, ze na górny pret 13 dziala uklad sil przedstawiony za pomoca trójkata 14, 18, 19, w którym linia 18 — 19 odpowiada ob¬ ciazeniu Qoo, linia 19 — 14 odpowiada sile pocia¬ gowej PQO, a linia 14 — 18 odpowiada sile wypad¬ kowej ramion przegubowych 7, 8. Niezbednym wa¬ runkiem, zeby sila Poo miala wartosc skonczona i dodatnia jest w tym przypadku to, zeby punkt 14 byl polozony miedzy liniami 15 i 20, przecho¬ dzacymi przez zaczep i srodki kól 9, 10. W ten sposób tylne kolo lub zawieszenie kola moze przejsc przez pionowa przeszkode równiez w przypadku skrajnym, gdy przeszkoda uderza w kolo na poziomie srodka osi.Pojazd przedstawiony na fig. 4 jest zaopatrzony w dwie plozy 21, 22, które sa osadzone przegubowo, kazda na jednej z osi 23, 24 na precie 25, który jest umocowany do dolnych konców ramion prze¬ gubowych 26, 27.W przykladzie wedlug fig. 5 uwidoczniono tylko jedna ploze 28, która jest osadzona na dwóch osiach 29, 30 i w ten sposób porusza sie jako jed¬ na calosc wraz z pretem 31, podtrzymujacym osie jako calosc.Pojazd wedlug wynalazku zostal opisany wyzej i przedstawiony na rysunku jako skladajacy sie z czteroprzegubowego ukladu symetrycznego wzgledem punktu przeciecia 14. Jednak wynala¬ zek nie ogranicza sie do tego ukladu. Ramiona wahliwe moga byc np. róznej dlugosci, a obcia- 6 zenie moze byc umieszczone w taki sposób, ze sila Q znajduje sie z jednej lub z drugiej strony pionu przechodzacego przez punkt 14.Zgodnie ze swym przeznaczeniem pojazd moze byc zaopatrzony w jedno lub kilka zawieszen kól lub plóz. Zazwyczaj dwa zawieszenia sa umiesz¬ czone obok siebie w taki sposób, ze osie jednego kola lub zawieszenia plozy sa wspólosiowe z jedna z osi drugiego kola lub zawieszenia plozy. Tak samo moze byc uzyte czterokolowe zawieszenie, i wtedy sa one odpowiednio rozmieszczone para¬ mi wzgledem siebie w podluznym kierunku po¬ jazdu. PL PL